I SA/Op 81/21

I SA/Op 81/21 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
A. Komorowska-Kaczkowska
Grzegorz Gocki /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Łozowska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1324/21 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1167
art. 23
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.
Dz.U. 2020 poz 217
art. 35
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z o. o. we [...] z siedzibą Oddziału w [...] na informację Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 17 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji pn. ‘’[...]’’ oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu jest informacja Zarządu Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 17 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji pn. "[...]" w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020.
Jak wynika z dotychczasowych ustaleń faktycznych i ich ocen prawnych w dniu 20 lipca 2020 r. w związku z ogłoszeniem nr [...] z dnia 30.06.2020 r. o naborze wniosków na realizację operacji przez podmioty inne niż LGD w ramach realizacji przez Stowarzyszenie B złożony został do Lokalnej Grupy Działania, wniosek A Sp. z o.o. we [...] z/s Oddziału w [...] (dalej: Spółka , beneficjent, skarżąca) o przyznanie pomocy na realizację projektu pn. "[...]" w wysokości 300.000 zł.
Operacja objęta tym wnioskiem dotyczy rozwoju przedsiębiorczości na obszarze wiejskim objętym strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019 r., poz. 664 ze zm.) na operacje mieszczące się w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c - rozwijanie działalności gospodarczej.
Z dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem wynikało, iż w dniu 26.01.2018 r. zawarto umowę Spółki, zaś sama jej rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym nastąpiła w dniu 30.01.2018 r.
Na etapie oceny wniosku dokonanej przez LGD dołączone zostały z KRS wydruki sprawozdań z działalności Spółki za rok 2018 oraz 2019 w których zawarto tożsame informacje, że zarówno w pierwszym roku obrotowym (30.01.2018 - 31.12.2018) jak i kolejnym roku obrotowym (01.01.2019 - 31.12.2019) nie prowadziła ona faktycznej działalności gospodarczej i nie zanotowała żadnych przychodów, wykazując ujemny wynik finansowy.
Po przedłożeniu w dniu w 16 października 2020 r. do Urzędu Marszałkowskiego wybranego przez LDG do realizacji ww. wniosku Spółki o przyznanie pomocy do, Zarząd Województwa Opolskiego (dalej: ZWO) działając na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 182) oraz art. 23 ust 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności stwierdzając, że nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, wskazaną na wstępie informacją z dnia 17 grudnia 2020 r. nr [...] poinformował Spółkę- jako podmiot ubiegający się o wsparcie- o odmowie przyznania pomocy.
W jej uzasadnieniu organ podał, że operacja objęta wnioskiem Spółki dotyczyła rozwoju przedsiębiorczości na obszarze wiejskim objętym strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", a zatem mają do niej zastosowanie zapisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019 r., poz. 664 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Ponadto operacja ta musi spełniać również warunki określone w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 182) oraz w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. 2019 poz. 1167 ze zm.).
Warunki przyznania pomocy na operację w zakresie rozwijania działalności gospodarczej zawiera § 7 rozporządzenia, zgodnie z którym pomoc ta jest przyznawana, jeżeli podmiot ubiegający się o jej przyznanie w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy wykonywał łącznie co najmniej przez 365 dni działalność gospodarczą, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz nadal wykonuje tę działalność.
Z kolei zgodnie z art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły, a co najistotniejsze w świetle powyższej definicji działalność musi być wykonywana. Przytoczona definicja wskazuje więc przesłanki, które należy spełnić, żeby wykonywaną przez podmiot działalność uznać za działalność gospodarczą.
Dokonując następnie, subsumcje tych regulacji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ stwierdził, że z uwagi na nieprowadzenie przez Spółkę w roku obrotowym 2018 i 2019 faktycznej działalności gospodarczej (w tych latach nie zanotowano żadnych przychodów wykazując ujemny wynik finansowy), a jedynie opłacano czynsz za wynajem lokalu, w którym znajduje się jej siedziba, nie spełniła ona przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej wg definicji z ustawy Prawo przedsiębiorców. Nawet bowiem gdyby uznać, że Spółka rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej (w rozumieniu art. 3 Prawa przedsiębiorców) od 01.01.2020 r., to biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku do LGD {20.07.2020 r.) nadal nie zostałby spełniony warunek prowadzenia działalności gospodarczej przez co najmniej 365 dni w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na niespełnienie przez Spółkę warunku przyznania pomocy ujętego w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zasadnym stała się odmowa jej udzielenia.
Nie zgadzając się tym rozstrzygnięciem skarżąca, działając poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika , w złożonej skardze wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego aktu Zarządu Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 17 grudnia 2020 r. w związku z zaistnieniem przesłanek naruszenia, tak prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia miało istotny wpływ na wynik postępowania ( treść zaskarżonego rozstrzygnięcia) zakreślone treścią normy art. 145 § 1 pkt.i) lit.a) i lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej ppsa, równocześnie domagając się jego stwierdzenia nieważności - zgodnie z dyspozycją art.145 § 1 pkt.2) ppsa z uwagi na wydanie go z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § l pkt.2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zarzuciła organowi :
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a także błędną ich wykładnię, a to:
• naruszenie dyspozycji art. 33, art. 34 oraz art. 35 ust. 1 lib b) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 - poprzez błędne i bezpodstawne zarzucenie beneficjentowi naruszenie wskazanej normy i w konsekwencji obciążenie go odpowiedzialnością wynikającą z tak sformułowanego zarzutu,
• art. 35 ust. 1 lib b) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wskazanego przez organ jako podstawa prawna podjęcia zaskarżonego i w konsekwencji tego naruszenie dyspozycji normatywu art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności w związku z jego niewłaściwym i bezpodstawnym zastosowaniem, oraz błędną interpretacją w przedmiocie zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez przyjęcie bezpodstawnie, iż beneficjent naruszył wymogi wynikające z cyt. dyspozycji art. 35 ust. 1 lib b) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.,
• naruszenie dyspozycji normatywu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 , poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań wskazanych w tym akcie normatywnym), a także
• naruszenie dyspozycji normatywu § 7 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania " Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przyjęcie, iż użyty w cyt. § 7 ust. 1 zwrot "wykonywał" definiuje pojęcie "działalności gospodarczej" i w konsekwencji wymogiem uznania, iż przedsiębiorca (podmiot praw) wykonuje działalność gospodarczą, jest jej "fizyczna" emanacja, pomimo tego że sam art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, nie zwiera jakichkolwiek normatywnych "rozstrzygnięć" w obszarze będącym przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia;
2. naruszenie przepisów postępowania, a także błędną wykładnię obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotu zaskarżenia poprzez:
• naruszenie - per analogium - art.6, art.7, art.7a, art.10 § 1 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego z uwagi na
a) nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
b) niewskazanie podstawy prawej, uzasadniającej treść podjętego rozstrzygnięcia;
c) niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy;
• naruszenie wynikającej z art. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców, zasady domniemanie uczciwości przedsiębiorcy i obowiązku rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy i zasady przyjaznej interpretacji przepisów z art. 11 tej ustawy która to w sposób wyraźny wskazuje, że jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ, a organ nie wskazał przesłanek "sanujących" jej naruszenie,
• naruszenie wynikającej z art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz zasady pewności prawa z art. 14 tej ustawy, a także naruszenie zasady udzielania informacji - która to zasada wynika z normatywu art. 15 ustawy.
Wszystkie powyżej sformułowane zarzuty, zdaniem pełnomocnika skarżącej wynikają z faktu iż organ dokonujące oceny merytorycznej i proceduralnej wniosku Spółki w przedmiocie przyznania pomocy na operację pn. "[...]" w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczności objętego PROW na lata 2014 – 2020 nie przeprowadził jakiejkolwiek analizy czy też nie odniósł się do treści "rozstrzygnięcia" dokonanego w jego imieniu i na jego rzecz o przez Stowarzyszenie B (vide informacja z dnia 14 października 2020 r., sygn. pisma: [...] oraz uchwała Nr [...] Rady Stowarzyszenie B z dnia 8 października 2020 r. – dokumenty w posiadaniu organu).
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Województwa Opolskiego wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu uzupełniając je o dodatkową argumentację prawną.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w pierwszej kolejności wskazano na wadliwości formalne samej skargi, gdyż skarżąca wnosi w niej zarówno o o uchylenie w całości zaskarżonego aktu w związku z zaistnieniem przesłanek naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a jednocześnie podnosi z drugiej strony zarzut nieważności tego samego aktu w związku z wydaniem go z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem pełnomocnika organu oba zgłoszone wnioski procesowe wykluczają się wzajemnie. Nie można bowiem uchylić danego aktu i jednocześnie stwierdzić jego nieważność. Ponadto - w odniesieniu do wniosku o stwierdzenie nieważności czynności Zarządu Województwa Opolskiego - zwrócił uwagę na brzmienie art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zgodnie z którym do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4, 5, pkt 6 lit. d, pkt 7,13 i 14 (w tym ostatnim punkcie mieści się poddziałanie, w ramach którego skarżąca spółka starała się o uzyskanie dofinansowania z PROW), prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, Z kolei przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, a zatem w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zaś przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe według pełnomocnika organu oznacza, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepisu art. 156 kpa, a zatem organ nie mógł go naruszyć.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz w myśl art. art. 134 § 1 ppsa granicami danej sprawy. Na mocy odesłania zawartego w art. 146 § 1 ppsa powyższe zasady mają zastosowanie do odmowy przyznania pomocy albowiem zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 217 ze zm. dalej-ustawa PROW 2014-2020,) w przypadku odmowy przyznania pomocy podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.
Tym samym kontrola sądowoadministracyjna aktów, o których mowa w art. 35 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020 z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, odbywa się według kryterium legalności w rozumieniu art. 1 § 1 i § 2 ppsa.
Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Na wstępie dalszych rozważań podkreślenia wymaga, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd w tym zakresie kontrola nie wykazała, aby odmowa przyznania skarżącej wsparcia nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa uzasadniające wydanie orzeczenia na podstawie art. 146 § 1 ppsa.
Sąd nie stwierdził bowiem podnoszonych w skardze nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego i proceduralnego.
Z tego też powodu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy wskazać, że sporna w niniejszej sprawie operacja dotyczy rozwoju przedsiębiorczości na obszarze wiejskim objętym strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność i zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020, operacja ta mieści się w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c – tj. rozwijanie działalności gospodarczej
Kwestie wsparcie dla rozwoju lokalnego uregulowano w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności oraz w zakresie nieuregulowanym w tejże ustawie, w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach tego programu unormowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 772 z późn. zm.).
Przypomnieć należy, że skarżąca ubiegała się o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, tj. o wsparcie z właściwych funduszy rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność obejmujące wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność. Stosownie do art. 19 ustawy o rozwoju lokalnym, nabór wniosków o udzielenie tego wsparcia przeprowadzony został przez Stowarzyszenie działające jako LGD. W wyniku tego naboru, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym, Stowarzyszenie dokonało wyboru do wsparcia operacji planowanej do realizacji przez skarżącą i ustalenia jego kwoty. Wybór ten nie przesądzał jednak ostatecznie o udzieleniu przedmiotowej pomocy. Zgodnie bowiem z art. 24 ustawy o rozwoju lokalnym organem właściwym miejscowo w sprawie udzielenia wsparcia na daną operację, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia nr 1303/2013, jest zarząd województwa. Do zarządu województwa należy bowiem kompetencja do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia o przyznaniu lub odmowie przyznania wnioskowanego wsparcia.
W niniejszej sprawie takie rozstrzygnięcie zostało podjęte przez ZWO, tj. po dokonaniu przez LGD wyboru operacji i przekazaniu temu ZWO wniosków o udzielenie wsparcia dotyczących wybranych operacji (w tym wniosku skarżącej) wraz z dokumentami potwierdzającymi dokonanie wyboru operacji (art. 23 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym).
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny czy zaskarżona czynność ZWO zasadnie oparta została na uznaniu, że przy wyborze przez LGD operacji skarżącej nie został spełniony wymóg wynikający z uregulowania § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w myśl którego pomoc jest przyznawana, jeżeli ubiegający się o nią podmiot w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy wykonywał łącznie co najmniej przez 365 dni działalność gospodarczą, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz nadal wykonuje tę działalność. Z kolei zgodnie z art. 3 ww. ustawy działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Przytoczona definicja wskazuje więc przesłanki, które należy spełnić, żeby wykonywaną przez podmiot działalność uznać za działalność gospodarczą.
Zdaniem ZWO z uwagi na nieprowadzenie przez Spółkę w roku obrotowym 2018 i 2019 faktycznej działalności gospodarczej (w tych latach nie zanotowano żadnych przychodów wykazując ujemny wynik finansowy), a jedynie opłacano czynsz za wynajem lokalu, w którym znajduje się jej siedziba, nie spełniona została przesłanka prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy przez łącznie co najmniej 365 dni.
Z kolei pełnomocnik Spółki wywodzi w skardze, że brak we wskazanej normie § 7 ust. 1 pkt 1), oraz w cyt. art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców równoważności definicyjnej (legalnej) pomiędzy zwrotem "wykonywał" a "wykonywał faktycznie" działalność gospodarczą, a takiej równoważności nie implikuje kwestia samego "osiągnięcia przychodu", Dodatkowo według niego brak jest też w dokumentach programowych naboru - jak i w normach wskazanych jako podstawy prawne rozstrzygnięcie, tj. art. 35 ust. 1 lib b) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (tj.Dz.U.2019.1167), czy też art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tj.Dz.U.2020.217 ze zm.) podstaw do przyjęcia wskazanej przez organ wykładni pojęcia wykonywania działalności gospodarczej.
Na poparcie stawianej przez siebie tezy pełnomocnik odwołał się do treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 820/18 (LEX nr 2613253), a jego zdaniem ukształtowanego na podstawie "tożsamej" przestrzeni prawnej i faktycznej.
Jednakże w ocenie Sądu całościowa analiza przywołanego wyżej wyroku (zarówno co do jego stanu faktycznego jak i argumentacji Sądu i stron postępowania) nie potwierdza stawianej przez pełnomocnika tezy, iż wyrok ten został podjęty w ramach, jak to określił pełnomocnik skarżącej w skardze "tożsamej" przestrzeni prawnej i faktycznej.
Należy bowiem zauważyć, iż powodem nie przyznania pomocy w obecnie rozpatrywanej sprawie, jest obiektywnie stwierdzony przez ZWO fakt nieprowadzenia przez skarżącą Spółkę działalności gospodarczej przez co najmniej 365 dni w okresie trzech lat poprzedzanych złożenie wniosku o pomoc do LGD, co miało miejsce w dniu 20 lipca 2020 r. W sprawie nie były kwestionowane przez skarżącą same informacje wynikające z jej własnych sprawozdań składanych do KRS za lata obrachunkowe 2018 i 2019, w których to wprost stwierdzała, że nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, przy czym – co nie było sporne - samo jej powołanie i zarejestrowanie w KRS miało miejsce już w styczniu 2018 r.
De facto zatem, pomimo podniesionych w skardze, licznych, a mających mieć według pełnomocnika, miejsce w niniejszej sprawie naruszeń postępowania w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, sam stan faktyczny nie budzi wątpliwości.
Istotą sporu jest natomiast prawidłowe odkodowanie użytego przez ustawodawcę w ramach art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców pojęcia działalności gospodarczej.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów ukształtowanym na gruncie ww. regulacji jednolicie wskazuje się, iż stwierdzenie, że w danym wypadku mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, wymaga ustalenia kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, gdyż działalność taka charakteryzuje się specyficznymi właściwościami. Chodzi o takie elementy, jak jej profesjonalny charakter, podporządkowanie regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działanie na własny rachunek, powtarzalność działań oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Ocena, czy działalność gospodarcza jest wykonywana, należy przede wszystkim do sfery ustaleń faktycznych, a dopiero w następnej kolejności - do ich kwalifikacji prawnej. Działalność gospodarcza to prawnie określona sytuacja, którą trzeba oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych, wypełniających znamiona tej działalności lub ich niewypełniających. Prowadzenie działalności gospodarczej jest zatem kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z tą działalnością związanych, czy też nie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22.10.2018 r. sygn. akt III AUa 283/18 - LEX nr 2609021 ).
W orzecznictwie wskazuje się również, że dana działalność jest zarobkowa, jeżeli jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu ("zarobku") - rozumianego jako nadwyżka przychodów nad nakładami (kosztami) tej działalności, zaś jej brak przesądza, iż w danym przypadku nie można mówić o działalności gospodarczej. Generowanie strat przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (zamiast spodziewanych zysków), z uwagi na koszty działalności przewyższające dochód, nie przekreśla wprawdzie jeszcze jej zarobkowego charakteru. Niemniej jednak, inaczej należy ocenić sytuację, w której to od początku wymiernym, stałym i założonym z góry kosztem, nieznajdującym pokrycia w przewidywanych zyskach staje się jedynie ponoszenie stałych kosztów- takich jak w niniejszej sprawie- czynszu za wynajem lokalu, w którym znajduje się siedziba Spółki, co w latach 2018-2019 generowało ujemny jej wynik finansowy. Takie multiplikowanie kosztów prowadzonej działalności nieuzasadnione jest potrzebą inwestowania w podjęte przedsięwzięcie celem jego perspektywicznego rozwoju.
Zatem samo powołanie skarżącej Spółki i dokonanie jej formalnej rejestracji w KRS w styczniu 2018 r. nie determinuje automatycznie faktu prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawowym. Są to owszem wyznaczniki działalności, które pozwalają na przyjęcie domniemania, że działalność jest faktycznie prowadzona, niemniej domniemanie to może być obalone w sytuacji, gdy działalność gospodarcza nie spełnia kryteriów legalnej definicji, co skutecznie uczynił organ w niniejszej sprawie w oparciu analizę sprawozdań składnych przez Spółkę do KRS za lata 2018-2019.
Wprawdzie, co nie było negowane przez organ, w działaniach Spółki w 2020 r. można już stwierdzić elementy związane faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej, jednakże okres ten jest znacznie krótszy od wymaganych 365 dni.
Także dokonana przez Sąd szczegółowa analiza znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji dotyczącej realizacji przez Spółkę inwestycji - [...] - wskazują, iż rozpoczęcie przez Spółkę czynności inwestorskich, które to niewątpliwie można już uznać za realizację działań gospodarczych, miało miejsce dopiero w 2020 r. i to w okresie bardzo zbliżonych do daty złożenia wniosku o udzielenie pomocy, w ramach ogłoszonego w dniu 30.06.2020 r. naboru wniosków w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW na lata 2014 – 2020 ogłoszonego przez Stowarzyszenie B.
Za bezzasadne uznać należy także wskazane w treści skargi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. K.p.a. albowiem postępowanie dotyczące pomocy finansowej jest specyficznym postępowaniem, co znajduje potwierdzenie w przepisach zarówno ustawy PROW, jak i ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy PROW pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1,2, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, jest przyznawana na podstawie umowy o przyznaniu pomocy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej.
Co istotne, do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1,3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 27 ust. 1 ustawy PROW, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oba te obowiązki zostały w niniejszej sprawie w pełni zrealizowane. Organ dokonał wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w niezbędnym zakresie i nie można mu zarzucić, że w realiach niniejszej sprawy, bez poszanowania zasady praworządności wadliwie dokonał oceny wniosku o przyznanie pomocy.
Z powyższego wynika, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie mógł naruszyć wskazanych w petitu skargi przepisów postępowania.
Końcowo trzeba przypomnieć, że przystępując do konkursu wnioskodawca godzi się na wymagania i warunki określone systemem realizacji danego programu. Nie budzi też wątpliwości, że to na wnioskodawcy, jako osobie ubiegającej się o dofinansowanie w ramach konkursu, spoczywa obowiązek dokładnego i wyczerpującego przygotowania wniosku i załączników do wniosku zgodnie z wymogami przypisanymi do danego konkursu.
Mając powyższe rozważania na uwadze uznać należało, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, czy też do innego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniałyby sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.