I SA/OP 796/25

I SA/Op 796/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2, art. 3 par. 2a, art. 3 par. 3, art. 4, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w Kluczborku z dnia 14 sierpnia 2025 r. sygn. akt 4338-0.Ds.1312.2025. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 25 sierpnia 2025 r. nazwanym "zażalenie" skierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. W. (zwany dalej "skarżącym") zakwestionował postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kluczborku (zwanego dalej "organem") z 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt 4338-0.Ds.1312.2025 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariusza publicznego. Wniósł o uchylenie tego postanowienia i nakazanie wszczęcia postępowania wobec funkcjonariuszki publicznej.
Do akt sprawy, skarżący dołączył kopię ww. postanowienia Prokuratora Rejonowego w Kluczborku, w którym na podstawie art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.
Pismo skarżącego z 25 sierpnia 2025 r. zostało wpisane do Dziennika korespondencji ogólnej w tut. Sadzie pod nr I DK/Op 51/25 i przesłane w dniu 2 września 2025 r. do organu, jako skarga z informacją o obowiązku jej zwrotu w terminie 30 dni wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. O powyższym powiadomiono skarżącego.
Wobec braku odpowiedzi organu w wyznaczonym terminie, pismem z dnia 20 października 2025 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu, wezwano organ ponownie do przekazania akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę. Organowi wyjaśniono, że przewidziany przepisami termin zwrotu skargi, w związku z doręczeniem mu pierwszego wezwania w dniu 4 września 2025 r., upłynął bezskutecznie w dniu 6 października 2025 r. Jednocześnie poinformowano organ o wynikającej z przepisu art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., możliwości wymierzenia mu na wniosek skarżącego grzywny za niewykonanie ww. obowiązku. O ponownym wezwaniu skierowanym do organu poinformowano skarżącego.
Organ w odpowiedzi na skargę podniósł, że wniesione zażalenie skarżącego na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kluczborku z dnia 14 sierpnia 2025 r. - jako nienależące do właściwości sądów administracyjnych - zostało przekazane według właściwości do Sądu Rejonowego w Kluczborku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu.
W pierwszym rzędzie Sąd zatem ocenił, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga wniesiona w niniejszej sprawie może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, wydane w postępowaniu karnym, takiej kontroli sądowej nie podlega.
Stosownie do tego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd administracyjny orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 P.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość oraz spory kompetencyjne, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 i art. 4 P.p.s.a., to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikających z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Wszystkie akty lub czynności zaskarżalne do sądu administracyjnego (w rozumieniu zaskarżenia tych aktów lub czynności albo zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie ich wydania) charakteryzują się przynależnością do sfery administracyjnej. W innych sferach, zwłaszcza takich, które wyraźnie należą do odrębnych dziedzin prawa (prawo karne, prawo cywilne), sądy administracyjne nie są właściwe rzeczowo. Oznacza to, że nie można występować ze skargami do sądu administracyjnego na akty, czynności, względnie bezczynność lub przewlekłe działanie instytucji i jednostek, które realizują zadania poza administracją publiczną.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z treści skargi wniesionej w niniejszej sprawie wynika, że skarżący kwestionuje postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. W tych okolicznościach uznać należy, że rozpoznanie skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Dostrzec przyjdzie, że podważane przez skarżącego postanowienie nie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym, lecz w prowadzonym przez prokuratora, w ramach postępowania karnego i w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46) - zwanej dalej k.p.k. Stanowi ono tym samym czynność procesową w postępowaniu karnym, nie jest natomiast aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 P.p.s.a. Na postaowienie takie przysługuje zażalenie do sądu powszechnego, a nie skarga do sądu administracyjnego.
Do orzekania w postępowaniu karnym, w tym do rozpoznawania zażaleń na postanowienia prokuratora, zgodnie ze wskazana ustawą, powołane są sądy powszechne, a także w niektórych przypadkach do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze właściwy jest prokurator nadrzędny (art. 465 k.p.k.). Jednocześnie też, w myśl przepisów art. 1 – 4 p.p.s.a., kontrola legalności działań podjętych w trybie przepisów k.p.k., nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Taka właściwość sądów administracyjnych nie została unormowana również w k.p.k., ani w innych ustawach.
Warto odnotować, że skarżący zaskarżył kwestionowane postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kluczborku z 14 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, w trybie przepisów k.p.k., czyli skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.
Uwzględniając przedstawione okoliczności sprawy, uznać należało, że niniejsza skarga nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
O powyższym, Sąd orzekł w sentencji postanowienia.