I SA/Op 796/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję Wojewody Opolskiego odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania głównego.
Skarżący T. G. domagał się uchylenia pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej, argumentując, że jest właścicielem sąsiednich nieruchomości i inwestycja negatywnie wpłynie na jego działki oraz zdrowie mieszkańców. Sąd uznał jednak, że skarżący nie wykazał, aby jego nieruchomości znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a prognozowane pola elektromagnetyczne nie przekroczą norm w miejscach dostępnych dla ludzi ani nad działkami skarżącego. Sąd powołał się również na wcześniejsze prawomocne orzeczenie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji, które potwierdziło brak negatywnego oddziaływania na środowisko.
Przedmiotem sprawy była skarga T. G. na decyzję Wojewody Opolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Nyskiego odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że jako właściciel sąsiednich nieruchomości powinien być uznany za stronę postępowania, a inwestycja negatywnie wpłynie na jego działki i zdrowie mieszkańców. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał, aby jego nieruchomości znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z definicją Prawa budowlanego. Analiza wykazała, że prognozowane pola elektromagnetyczne nie przekroczą dopuszczalnych norm w miejscach dostępnych dla ludzi ani nad działkami skarżącego, które są gruntami rolnymi i nie są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Sąd podkreślił, że status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zależy od bezpośredniego wpływu inwestycji na prawo zabudowy nieruchomości, a nie od potencjalnych uciążliwości. Dodatkowo, sąd powołał się na prawomocny wyrok w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji, który potwierdził brak negatywnego oddziaływania na środowisko, stosując zasadę prekluzji faktów. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, a skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających jego udział w postępowaniu głównym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazał, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co skutkowałoby ograniczeniem w zabudowie jego nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby jego działki znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu, a prognozowane pola elektromagnetyczne nie przekroczą norm w miejscach dostępnych dla ludzi ani nad jego działkami. Brak jest zatem podstaw do uznania go za stronę postępowania głównego i do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia uchylenia decyzji pierwotnej, jeśli brak jest podstaw do wznowienia postępowania.
Pr.b. art. 28 § 2
Prawo budowlane
Określa krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania).
Pomocnicze
Pr.b. art. 3 § 20
Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
u.p.z.p. art. 64 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucyjne prawo do własności i jego ograniczenia.
p.o.ś. art. 124 § 2
Prawo ochrony środowiska
Definicja miejsc dostępnych dla ludności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał, że jego nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego. Prognozowane pola elektromagnetyczne nie przekroczą dopuszczalnych norm w miejscach dostępnych dla ludzi ani nad działkami skarżącego. Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zależy od wpływu na prawo zabudowy, a nie od ogólnych uciążliwości. Wcześniejsze uznanie za stronę w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego nie przesądza o statusie strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Zmiana przepisów wyłączyła stacje bazowe telefonii komórkowej z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stan prawny i faktyczny na dzień wydania ostatecznej decyzji decyduje o statusie strony, a nie przyszłe plany zabudowy.
Odrzucone argumenty
Skarżący powinien być uznany za stronę postępowania, ponieważ jest właścicielem sąsiednich nieruchomości, które ucierpią na wartości i zdrowiu mieszkańców. Organy nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w tym analizy mocy i pochyleń wiązek elektromagnetycznych. Inwestycja narusza uzasadnione interesy osób trzecich i prawo do zabudowy nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
brak przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym obszar oddziaływania obiektu miejsca dostępne dla ludności prekluzja faktów nie ma podstaw do oceny, że dla nieruchomości skarżącego przepisy odrębne, w tym z zakresu ochrony przed ponadnormatywnym promieniowaniem, wprowadzają ograniczenia w ich zabudowie związane z wieżą i z instalacją telekomunikacyjną.
Skład orzekający
Beata Kozicka
przewodniczący
Tomasz Judecki
sprawozdawca
Remigiusz Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu w kontekście budowy wież telekomunikacyjnych i statusu strony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wpływu na prawo zabudowy i przekroczenia norm pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludzi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z budową infrastruktury telekomunikacyjnej i prawami właścicieli nieruchomości sąsiednich, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Czy sąsiad wieży telekomunikacyjnej zawsze ma prawo głosu? Sąd wyjaśnia pojęcie 'obszaru oddziaływania'.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 796/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 145a par. 1, art. 145b par. 1, art. 148 par. 1 i par. 2, art. 149 par. 1-3, art. 151 par. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 3 pkt 18, art. 122a, art. 123, art. 124 ust. 2, art. 152
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1071
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8, par. 5
Rozprządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 23 lipca 2024 r., nr IN.I.7721.7.3.2024.MO w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. G. (dalej jako: "skarżący", "strona") - reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego K. K., jest decyzja Wojewody Opolskiego (dalej również jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda") z 23 lipca 2024 r., nr IN.I.7721.7.3.2024.MO utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nyskiego (dalej również jako: "organ I instancji") z 22 grudnia 2023 r., nr AB.6740.362.2023.MP, odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r., nr [...] zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą spółce E. S.A. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej E. S.A. o wysokości maksymalnej 53 m (wraz ze sztycami) z instalacją telekomunikacyjną O. S.A. o nazwie [...] w miejscowości N. na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków nr [...].
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Decyzją z 3 sierpnia 2023 r. Starosta Nyski zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił E. S.A. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej E. S.A. o wysokości maksymalnej 53 m (wraz ze sztycami) z instalacją radiokomunikacyjną O. S.A. o nazwie [...] w miejscowości N. na działce oznaczonej nr [...]. Skarżący nie był uznany za stronę tego postępowania. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 25 sierpnia 2023 r. co organ potwierdził w zaświadczeniu z 11 września 2023 r. wydanym na wniosek inwestora.
Wnioskiem z 9 listopada 2023 r. T. G. wystąpił m.in. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z 3 sierpnia 2023 r.
W podaniu powołując się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm. - zwanej dalej "k.p.a.") podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu mimo, że powinien być uznany za jego stronę. Zarzucił organowi, że błędnie wyznaczył obszar oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę, który stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego determinuje ustalenie kręgu stron przedmiotowego postępowania. Wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości położonych w N. które są zlokalizowane w bezpośredniej okolicy planowanej inwestycji, tj. działek nr [...], [...], a także działek o nr.: [...] – [...]. Planowana inwestycja będzie oddziaływać negatywnie na ww. nieruchomości i spowoduje zwiększony zakres uciążliwości ze strony działalności gospodarczej operatora wieży. Nawiązując do przebiegu postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie przedmiotowej inwestycji skarżący podkreślił, że w postępowaniu tym został uznany za stronę, a inwestycja objęta pozwoleniem na budowę budzi ogólny sprzeciw wśród mieszkańców wsi N. i właścicieli nieruchomości położonych w pobliżu planowanej inwestycji. Wskazując na swój interes prawny w uzyskaniu statusu strony także w niniejszym postępowaniu wywodził, że planowana inwestycja będzie wpływać na podstawowe elementy bytowe działek przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, gdyż jej planowane położenie znajduje się zbyt blisko wybudowanych domów jednorodzinnych. Dalej podnosił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu, zawarta jest w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm. - dalej jako: "Prawo budowlane"). Do definicji obszaru oddziaływania obiektu odnosi się również przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Skarżący zaakcentował również, że w jego ocenie w sprawie pozwolenia na budowę ma także zastosowanie art. 28 k.p.a., albowiem na jego podstawie posiłkowo ustala się interes prawny podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 Prawo budowlane. W dalszej części wniosku skarżący kwestionował również zasadność udzielenia pozwolenia na budowę, wskazał na brak dokonania pełnej analizy ekonomicznej, środowiskowej i społecznej planowanego przedsięwzięcia oraz brak prawidłowego wyważenia interesu publicznego i interesów prywatnych. Podnosił, że w bezpośrednim sąsiedztwie (ok. 100 metrów) od planowanej inwestycji posadowione są budynki mieszkalne lub planowane są budynki wchodzące w skład osiedla domów jednorodzinnych, na którym to on sam posiada nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Z dokumentacji zgromadzonej w poprzednich postępowaniach nie wynika natomiast, że instalacja wchodząca w skład planowanego przedsięwzięcia nie będzie przekraczała standardów jakości środowiska poza teren, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Skarżący zaznaczył, że wystąpił o wydanie warunków zabudowy dla 30 budynków jednorodzinnych, które mają zostać zlokalizowane na jego działkach. Z kolei łączność telefonii komórkowej na tym terenie jest na wysokim poziomie, a realizacja przedsięwzięcia nie ma związku z realizacją celu publicznego dla działek znajdujących się w bliższej i dalszej okolicy. Usytuowanie wieży w bezpośrednim sąsiedztwie działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową spowoduje spadek ich wartości, co będzie trudne do odwrócenia w skutkach i wyrządzi szkodę właścicielom wszystkich nieruchomości w okolicy planowanej inwestycji. Co jednak najważniejsze szkodliwe promieniowanie, które będzie emitowane przez urządzenia zamontowane na wieży, będzie miało wpływ na zdrowie mieszkańców nieruchomości znajdujących się w okolicy. Stosowanie do tego skarżący zaakcentował, że inwestor nie dokonał analizy parametrów całego przedsięwzięcia oraz nie uwzględnił kumulacji pól elektromagnetycznych, a wskazana moc znamionowa każdej z anten budzi wątpliwości. Ponadto, już przy samym założeniu, że jednostkowa moc jednej anteny przekracza 5000 W - miejsca dostępne dla ludności winny znajdować się w odległości nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, co z całą pewnością nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Uzasadnione wątpliwości budzi też wskazana przez inwestora moc znamionowa każdej z anten, która ma zmierzać do obejścia przepisów prawa, gdyż ma na celu sklasyfikowanie inwestycji jako nieprzekraczającej 10 000 W. Przekroczenie ww. wskaźnika skutkowałoby bowiem wejściem w kolejny wyższy próg odległości planowanej inwestycji od miejsca dostępnych dla ludności ze 150 m na 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Pismem z 20 listopada 2023 r. organ wezwał stronę do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wskazania daty oraz okoliczności, w jakich dowiedziała się o wydanej decyzji. Strona udzieliła odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 5 grudnia 2023 r.
Starosta Nyski postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023 r., wznowił postępowanie na podstawie art. 145 pkt 4 k.p.a., tj. z uwagi na fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r.
Odrębnym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023 r. Starosta Nyski odmówił wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji nr [...]. W wyniku rozpoznania zażalenia wywiedzionego przez stronę od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewoda Opolski postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r., znak [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, nieprawomocnym wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Op 459/24 oddalił skargę T. G. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 8 marca 2024 r.
Decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. Starosta Nyski, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 w związku z art. 123 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 3 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie, odwołując się do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a także § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071, ze zm.), stwierdził, że instalacja radiokomunikacyjna nie kwalifikuje się z mocy prawa do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ustalono również, że zasięg pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości mocy będzie występować jedynie nad działką nr [...], działką drogową nr [...] oraz niezabudowaną działką rolną nr [...], przy czym będzie to miało miejsce wyłącznie w wolnej przestrzeni na wysokości 46,50 m n.p.t. Ponadto realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia norm hałasu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a planowana inwestycja nie ograniczy stronie prawa do zgodnej z prawem zabudowy jego nieruchomości. Organ stwierdził, że inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie zapewnienia dostępu do działek, dróg publicznych, mediów takich jak woda, kanalizacja, gaz, energia elektryczna i cieplna oraz środków łączności. Nie wpłynie także negatywnie na dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi ani nie spowoduje uciążliwości związanych z hałasem, wibracjami, zakłóceniami elektrycznymi, promieniowaniem, zapyleniem, czy zanieczyszczeniem wody, powietrza i gleby.
Starosta Nyski zauważył również, że argumentacja wnioskodawcy opiera się na przepisach, które od 19 września 2020 r. nie są już obowiązujące, w tym na nieaktualnej definicji obszaru oddziaływania obiektu oraz na przepisach rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które przestały obowiązywać 4 czerwca 2022 r., w myśl których instalacje radiotelekomunikacyjne kwalifikowane były do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. Reasumując, organ stwierdził, że choć T. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, to brak przymiotu strony w postępowaniu głównym stanowi negatywną przesłankę podmiotową wznowienia. Ponadto nie wystąpiły przesłanki przedmiotowe wskazujące na istnienie jednej z wad procesowych określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Okoliczność, że wnioskodawca żądający wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie posiadał i nie powinien posiadać przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym, zobowiązała organ do wydania decyzji odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji.
W wyniku rozpoznania odwołania, wywiedzionej od powyższej decyzji, Wojewoda Opolski decyzją z 23 lipca 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wojewoda m. in. zaznaczył, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, regulujący kwestię stron postępowania w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 k.p.a., są podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania. Nie wystarczy więc wykazanie potencjalnej uciążliwości inwestycji, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego wpływu na prawo zabudowy nieruchomości wnioskodawcy.
Organ ustalił, że z wniosku o wznowienie postępowania i treści załączonego do niego wydruku z księgi wieczystej, wynika, że skarżący jest właścicielem działek o nr.: [...] – [...] położonych na terenie miejscowości N., które znajdują się w sąsiedztwie planowanej wieży telekomunikacyjnej. Wnioskodawca argumentował, że inwestycja wpłynie negatywnie na wartość jego nieruchomości oraz spowoduje zwiększoną uciążliwość związaną z działalnością operatora wieży. Wojewoda Opolski, analizując te zarzuty, stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę decydujące znaczenie mają ograniczenia wynikające z obszaru oddziaływania obiektu, a nie ewentualne uciążliwości. Z ustaleń wynika, że działki T. G. są terenami rolnymi, niezabudowanymi i w momencie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Organ podkreślił, że zgodnie z Projektem Zagospodarowania Terenu, zasięg pola magnetycznego ponadnormatywnej gęstości mocy występować będzie jedynie nad działką inwestycyjną (nr [...]) oraz bezpośrednio sąsiadującymi działkami drogową (nr [...]) i rolną (nr [...]). Działki należące do wnioskodawcy znajdują się poza tym obszarem, co oznacza, że nie będą narażone na przekroczenie dopuszczalnych wartości pola elektromagnetycznego. Wojewoda podtrzymał argumentację organu I instancji, że brak jest również innych przepisów prawa, które pozwalałyby uznać działki T. G. za znajdujące się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Dotyczy to m.in. przepisów dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia (tj. § 13 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 726), które dotyczą jedynie budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Działki wnioskodawcy nie spełniają tych kryteriów. W związku z powyższymi ustaleniami Wojewoda Opolski zgodził się z organem I instancji, że T. G. nie miał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Nyskiego z dnia 3 sierpnia 2023 r. dotyczącą pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej. Organ podkreślił, że posiadanie statusu strony w postępowaniu o ustaleniu lokalizacji celu publicznego nie przesądza o takim statusie w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ każde z tych postępowań rządzi się odmiennymi zasadami.
Nie godząc się z treścią powyższej decyzji T. G., reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do tut. Sądu zarzucając wydanej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa:
1) art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne niezastosowanie przepisu i w efekcie utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo, iż okoliczności sprawy przemawiają za uznaniem, że skarżącemu przysługiwać powinien status strony w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na bycie właścicielem nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu planowanego do wybudowania, co do których wydano warunki zabudowy dla 30 domów jednorodzinnych, oraz że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu;
2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a przez to błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie występuje konieczność uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, a to w sytuacji, gdy przesłanki pozwalające na powyższe zostały spełnione, a organ nie przeanalizował akt sprawy w kontekście przywoływanych przez skarżącego nieprawidłowości odnośnie do ustalenia obszaru oddziaływania obiektu i braku zapewnienia udziału w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę wszystkim uprawnionym podmiotom, w tym skarżącemu;
3) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 143 k.c. i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie przepisu i w efekcie utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji niewyjaśnienia, dlaczego nie dokonano analizy maksymalnych mocy oraz pochyleń wiązek elektromagnetycznych, co mogło mieć istotne znaczenie dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego z 23 lipca 2024 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty Nyskiego z 22 grudnia 2023 r. oraz zasądzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymując stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że osią sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście prawidłowości ustalenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przyjętego za podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji, że w postępowaniu głównym, zakończony ostateczną decyzją Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r., objętym wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania, był on jego stroną ale nie brał w nim udziału bez własnej winy. W ocenie Wojewody skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym zakończonym decyzją ostateczną Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r. Stanowisko to neguje strona.
Wyjaśnienie takiej oceny Sądu poprzedzić należy zwróceniem uwagi na następujące kwestie prawne:
Sama procedura wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo. Wniesienie podania o wznowienie uruchamia fazę wstępną postępowania. Jego celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Dopuszczalność wszczęcia uzależniona jest od stwierdzenia, że: z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony (tu: strona w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr.b.); podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 - 8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.); wskazana przesłanka wznowienia zaistniała w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.); jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. terminie jednego miesiąca. Termin ten, w przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Fazę wstępną postępowania kończy postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Przy czym, gdy badanie wniosku pod względem formalnym zakończy się negatywnie, organ administracji publicznej odmawia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania w sprawie skutkuje przejściem przez orzekający w sprawie organ administracji publicznej do drugiego, rozpoznawczego etapu postępowania wznowieniowego. Przedmiotem rozpoznawczego etapu postępowania wznowieniowego, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., jest: 1) ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania (tj. wad wyliczonych enumeratywnie w przepisach prawa procesowego opisanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.) oraz - 2) w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej.
W niniejszej sprawie wznowienie postępowania oparte było na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. niezawinionym przez stronę braku udziału w postępowania. Podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. opiera się na dwóch przesłankach: po pierwsze, na fakcie niebrania udziału przez stronę w postępowaniu; po drugie, na braku winy strony. Przy czym "brak winy strony" będzie miał miejsce w dwóch przypadkach: 1) niedopuszczenia strony do uczestnictwa; w postępowaniu 2) gdy strona prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz czynnościach w postępowaniu wyjaśniającym nie mogła wziąć udziału z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Jednak warunkiem sine qua non jest posiadanie statusu strony w postępowaniu zwykłym.
Ten etap postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. Jeśli organ ustali brak przesłanki wznowieniowej to, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmawia on uchylenia decyzji pierwotnej. W takim przypadku granice rozpoznania sprawy wznowieniowej ograniczone są tylko do oceny braku podstawy wznowienia postępowania. Organ nie rozstrzyga wówczas o istocie sprawy załatwionej decyzją pierwotną. Nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego w celu ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza:
W zakresie dopuszczalności wznowienia - w ocenie Sądu - wszczęcie postępowania w sprawie było zasadne. Prawidłowo bowiem Starosta Nyski wydał, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., postanowienie z 8 grudnia 2023 r. o wznowieniu co do wskazanej w nim przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (k. 54 akt adm. organu I instancji). Stanowiło ono podstawę do przeprowadzenia postępowania w sprawie co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zostało ono wydane na wniosek skarżącego o wznowienie postępowania i dotyczyło ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r. W postanowieniu tym wskazano podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Starosta Nyski prawidłowo uznał podaną przez skarżącego przyczynę wznowienia jako odpowiadającą podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz zachowanie miesięcznego terminu do złożenia podania z dnia 9 listopada 2023 r. o wznowienie z art. 148 § 2 k.p.a., liczonego od dnia w którym skarżący dowiedział się o decyzji. We wniosku z 9 listopada 2023 r. uzupełnionym pismem z 27 listopada 2023 r. (k. 44 i 53 akt adm. organu I instancji) skarżący wyraził stanowisko, że o wydaniu ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r. dowiedział się 4 listopada 2023 r. poprzez zaobserwowanie rozpoczęcia budowy ww. obiektu i tablicy informacyjnej podczas wizyty na swojej nieruchomości znajdującej się pobliżu działki, na której rozpoczęto inwestycję. Z prostego zestawienia tej daty 4 listopada 2023 r. z datą stempla pocztowego nadania wniosku o wznowienia 9 listopada 2023 r. (k. 34 akt adm. organu I instancji) wynika, że termin miesięczny do złożenia wniosku został przez stronę zachowany.
W zakresie merytorycznego sposobu załatwienia sprawy prawidłowo Wojewoda wydał, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r. Przedstawioną przez Wojewodę w tym zakresie argumentację, spójną ze stanowiskiem organu I instancji, Sąd w całości traktuje jak własną. Jest ona wyczerpująca, znana stronie i niecelowe jest w tym miejscu wyroku jej pełne przytaczanie. Ma też swoje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił istnienie podstawy do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z dnia 3 sierpnia 2023 r. przez pryzmat zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania, tj. tego, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W ocenie Sądu, powołując się na regulacje art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tu: Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm. tj. wg stanu prawnego na dzień wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym) słusznie Wojewoda ustalił i ocenił, że w sprawie brak było przepisów prawa, które powodowały objęcie działek należących do skarżącego, obszarem oddziaływania obiektu i co w konsekwencji uniemożliwiło przyznaniu mu statusu strony w postępowaniu zwykłym zakończonym ostateczną decyzją Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r.
Podzielając przytoczone w części historycznej wyroku ustalenia i oceny Wojewody co do istoty sprawy podkreślić należy, że - co wynika ze wskazanych i omówionych w zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr.b. - stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, tj. w otoczeniu obiektu budowlanego, dla których przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w ich zabudowie. W związku z tym, aby uznać skarżącego za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę należałoby uznać, że budowa wieży wprowadza prawne ograniczenia w zabudowie działek będących jego własnością.
Tak określone ochrona interesów właścicieli nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu koresponduje z regulacją art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Tymczasem w swoich argumentach powoływanych w pismach procesowych składanych w toku postępowania administracyjnego i w skardze, T. G. ogranicza się do ogólnych twierdzeń dotyczących negatywnego oddziaływania inwestycji i powodowania uciążliwości na jego i cudzych nieruchomości. Nie wskazuje na czym miałoby polegać wynikające z przepisów prawa konkretne ograniczenia w zabudowie jego nieruchomości.
Jest niesporne, że teren jego działek stanowią grunty orne. Na działkach skarżącego, w momencie wydania pozwolenia, budynków przeznaczonych na pobyt ludzi nie było. Nie mogły zatem znaleźć w sprawie zastosowanie wskazane przez Wojewodę przepisy rozporządzenia dotyczące przesłaniania i nasłonecznienia budynków.
Z kolei wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, prawo osób trzecich do ochrony ich interesów obejmuje także prawo do ochrony nieruchomości w miejscach dostępnych dla ludności przed działaniem pola elektromagnetycznego o częstotliwości ponadnormatywnej. Wojewoda wskazał, że zasięg pola elektromagnetycznego planowanej inwestycji o ponadnormatywnej gęstości mocy znajdzie się wyłącznie nad działką inwestycyjną (nr [...]) oraz bezpośrednio sąsiadującą z nią działką drogową nr [...] a także niezabudowaną działka rolną nr [...]. Zatem działki skarżącego znajdują się poza obszarem, na którym będzie występować zasięg pola magnetycznego o ponadnormatywnej gęstości mocy i nie są terenami, na których będzie następowało przekroczenie dopuszczalnych wartości prognozowanych pól elektromagnetycznych. Przytoczone w zaskarżonej decyzji ustalenia i oceny Wojewody potwierdza znajdujący się w aktach Projekt Zagospodarowania Terenu. Z Projektu wynikają pionowe oraz poziome zasięgi promieniowania przekraczającego wartości dopuszczalne Według utrwalonych w nim wyników wyliczeń, przedstawionych w formie graficznej na rysunkach od Z1 do Z2, maksymalne obszary pola elektromagnetycznego na poziomie wyższym niż dopuszczalny znajdą się wyłącznie nad ww. niezabudowanymi działkami: nr [...] (teren zainwestowania), nr [...] (grunty orne) i nr [...] (droga), które nie stanowią własności skarżącego, w nieznacznej odległości od 4,1 m do 14 m od osi anteny, a co kluczowe będą występować dopiero powyżej poziomu 46,50 m n.p.t., czyli na wysokości do której dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Działki skarżącego nie leżą zatem w miejscach dostępnych dla ludzi, w których poziomy oddziaływania pola elektromagnetycznego (por. art. 3 pkt 18 i art. 124 ust. ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, tu: Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, ze zm. - tj. wg. stanu prawnego na dzień wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym - dalej jako: "p.o.ś.") przekroczą dopuszczalne normatywnie wartości gęstości mocy pola elektromagnetycznego. Przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się bowiem wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości (art. 124 ust. 2 p.o.ś.).
Ponadto Sąd dostrzega, że zweryfikowanie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych pod kątem propagacji poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, w odniesieniu do spornej inwestycji odbyło się także w toku postępowania o ustalenie jej lokalizacji jako inwestycji celu publicznego, które poprzedziło wydanie ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z 3 sierpnia 2023 r. W jego toku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Nysy z 23 sierpnia 2022 r. ustalającą na rzecz E. S.A. z siedzibą w W. lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie wieży telekomunikacyjnej E. S.A. o wysokości maksymalnej 53 m n.p.t. (wraz ze sztycami odgromowymi) z instalacją radiokomunikacyjną O. S.A. o nazwie "[...]", planowanej do realizacji na działce nr [...], obręb N., jednostka ewidencyjna N. - obszar wiejski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Op 24/24 skargę T. G. oddalił. Na wniosek T. G. sporządzono i doręczono skarżącemu uzasadnienie. Wyrok jest prawomocny. Dla orzekającego składu Sądu oraz dla skarżącego znane są poczynione w nim ustalenia i kwalifikacje prawne pod kątem propagacji poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w zakresie propagacji poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla spornej inwestycji jest identyczny jak w sprawie sygn. akt I SA/Op 24/24, bo w decyzji lokalizacyjnej przesądzono o konkretnym usytuowaniu spornej wieży telekomunikacyjnej na działce nr [...], obręb N. i o tych samych parametrach. Tym samym propagacja poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku jest w obu sprawach identyczna.
Z tego powodu ustalenia (prekluzja faktów) i kwalifikacje prawne dokonane sprawie sygn. akt I SA/Op 24/24 w zakresie propagacji poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku wiążą Sąd w obecnie rozpoznawanej sprawie sygn. akt I SA/Op 796/24 na zasadzie art. 170 p.p.s.a. ("Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby").
Sąd podziela bowiem pogląd prawny, że ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd. Skoro moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1409/21). W judykaturze wskazuje się również, że moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Występuje ona w sprawach o mocno zbliżonym stanie faktycznym, który determinuje zastosowanie tych samych przepisów prawa. Ta forma związania w orzecznictwie sądowym określana jest mianem prekluzji faktów czy też prekluzji stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III FSK 970/23 i powołanie w nim wyroki NSA).
Sąd w sprawie sygn. akt I SA/Op 24/24 ocenił, że dla spornej inwestycji, w miejscach dostępnych dla ludzi poziomy oddziaływania pól elektromagnetycznych nie przekroczą dopuszczalnych normatywnie wartości gęstości mocy pola elektromagnetycznego wynoszących dla spornej inwestycji od 2 do 10 W/m2 i składowej elektrycznej wynoszącej od 28 do 61 V/m. Dla działek skarżącego największa prognozowana wartość gęstości mocy pola wystąpi na niezabudowanej działce nr [...] (stanowiącej własność skarżącego), w punkcie nr 4, co wynika z niewielkiej jego odległości od terenu inwestycji tj. 28,8 m, ale dopiero na wysokości 50,2 m n.p.t. Gęstość mocy w tym punkcie wyniosła 1,918 W/m2, co stanowi jedynie 23,7% wartości prognozowanej ponadnormatywnej obliczonej dla anten w planowanej lokalizacji. Z kolei na wysokości 2 m n.p.t., dla tego samego punktu obliczeniowego, obniża się ona jednocześnie do poziomu 0,531 W/m2, co stanowi jedynie 6,5% wartości prognozowanej ponadnormatywnej. Są to poziomy ocenione jako dopuszczalne przez przepisy prawa - rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Sąd w sprawie sygn. akt I SA/Op 24/24 ocenił, że promieniowanie przekraczające wartości dopuszczalne znajdą się na znacznych wysokościach ponad 40 m n.p.t. i tylko nad niezabudowanymi działkami: nr [...] (teren zainwestowania), nr [...] (grunty orne) i nr [...] (droga).
Reasumując prognozowane ponadnormatywne wartości gęstości mocy pola elektromagnetycznego wkraczają w przestrzeń powietrzną wyłącznie działek nr [...] (teren zainwestowania), nr [...] (grunty orne) i nr [...] (droga). Nawet w ich przypadku, bez wątpienia, ponadnormatywne wartości gęstości mocy pola elektromagnetycznego nie obejmują miejsc dostępnych dla ludzi, które w przypadku niezabudowanego terenu, znajdują się nie wyżej niż 2 m nad poziomem terenu. Wartości ponadnormatywne będą występować nad terenem ww. działek na wysokościach ponad 40 m n.p.t., a tym samym w miejscach niedostępnych dla ludzi. Wartości ponadnormatywne nie będą w ogóle występowały w przestrzeni powietrznej nad terenem działek skarżącego. Dlatego, nie można przyjąć, że na jego działkach obowiązują prawne ograniczenia w ich zabudowie z powodu pola elektromagnetycznego.
Reasumując w rozpoznawanej przez Sąd sprawie, mając na uwadze ustalenia poczynione przez Wojewodę oraz dokonane przez Sąd w sprawie sygn. akt I SA/Op 24/24, nie ma podstaw do oceny, że dla nieruchomości skarżącego przepisy odrębne, w tym z zakresu ochrony przed ponadnormatywnym promieniowaniem, wprowadzają ograniczenia w ich zabudowie związane z wieżą i z instalacją telekomunikacyjną.
Autor skargi zarzuca Wojewodzie niewyjaśnienie, dlaczego nie dokonano analizy maksymalnych mocy oraz pochyleń wiązek elektromagnetycznych, co mogło mieć istotne znaczenie dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Nie dostrzega, że w wyniku nowelizacji przepisów dotyczących katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, która dokonana została rozporządzeniem z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071 - dalej jako: "rozporządzenie zmieniające"), z dniem wejścia przepisów nowelizacyjnych w życie (tj. z dniem 4 czerwca 2022 r.), uchylono przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia środowiskowego, dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz. Tym samym inwestycje, do których należą stacje bazowe telefonii komórkowych, wyłączone zostały z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie zmieniające weszło w życie 4 czerwca 2022 r. (por. § 5 rozporządzenia zmieniającego). Opisana powyżej zmiana stanu prawnego rozporządzenia środowiskowego przekłada się na zakres badania propagacji poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w ten sposób, że wobec projektowanej inwestycji nie było potrzeby badania miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny od środka elektrycznego (podobnie w sprawie lokalizacji spornej inwestycji rozstrzygnął Sąd w ww. wyroku sygn. akt I SA/Op 24/24).
W aktach sprawy brak jest także dowodów wskazujących, że nieruchomości skarżącego, w dniu wydania ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z dnia 3 sierpnia 2023 r. kończącej postępowanie objęte wznowieniem, były zabudowane. W szczególności też dowodu takiego nie wskazał skarżący. Słusznie więc organ odwoławczy twierdzi, że znaczenia dla dokonanej oceny nie może mieć planowane przez skarżącego w przyszłości przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową. Status strony w sprawie zakończonej decyzja objętą postępowaniem wznowieniowym ustalane jest bowiem przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego istniejącego na dzień wydania ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z dnia 3 sierpnia 2023 r.
Dodać można, że po wybudowaniu w przyszłości budynków ochrona przed polem elektromagnetycznym emitowanym przez stację bazową telefonii komórkowej będzie zapewniona w ramach obowiązujących przepisów p.o.ś. W oparciu o przepisy tej ustawy będzie trzeba dokonywać obowiązkowego zgłoszenia instalacji, których emisja nie wymaga pozwolenia, mogących negatywnie oddziaływać na środowisko (art. 152 p.o.ś.), dokonywać pomiaru pola elektromagnetycznego w środowisku (art. 122a p.o.ś.). Dodatkowo na podstawie art. 123 p.o.ś. będzie trzeba przeprowadzić okresowe badania pól elektromagnetycznych.
W świetle powyższych uwag przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw faktycznych do negowania treści ustaleń i ocen dokonanych przez Wojewodę, że nieruchomości skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżący nie przedstawił dowodów przeciwnych.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Aby norma prawa materialnego mogła być prawidłowo zastosowana, muszą zostać ustalone wszystkie okoliczności objęte hipotezą lub dyspozycją przepisu. W myśl art. 7 k.p.a. organ orzekający stoi na straży praworządności i przeprowadza dowody z urzędu lub na wniosek strony. Wywodzona z tego przepisu zasada oficjalności postępowania oznacza, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu do ustalenia prawdy materialnej, czyli zgodnej z rzeczywistością. W tym celu jest zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co zostało wprost wyrażone w art. 77 § 1 k.p.a. Nie zwalnia to jednak strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodów służących wyjaśnieniu okoliczności sprawy, z których to strona wywodzi skutki prawne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 20/21). Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony. Z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich sama nie przedstawia. Przyjmuje się, że jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1933/08). Skład orzekający przytoczone stanowisko w całości podziela. W świetle powyższych wywodów przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda dokonał prawidłowych ustaleń. Nie miał obowiązku poszukiwania dowodów, które stanowiłyby de facto kontrdowód, co do własnych ustaleń wynikających z zgromadzonego materiału dowodowego. Strona dowodów negujących te ustalenia nie przedstawiła.
Rację ma też Wojewoda, że w sprawie nie mógł być uwzględniony zarzut, iż w innym postępowaniu dotyczącym spornej inwestycji, tj. w przedmiocie ustalenia jej lokalizacji jako inwestycji celu publicznego, zakończonej prawomocnie wyrokiem tut. Sądu w sprawie sygn. akt I SA/Op 24/24, skarżący został uznany za jego stronę. W sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie miał bowiem zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ale art. 28 k.p.a., który odmiennie określa stronę postępowania.
Zdaniem Sądu, na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, nie mają również wpływu zarzuty skarżącego koncentrujące się na: szkodliwym wpływie na zdrowie mieszkańców nieruchomości znajdujących się w okolicy, argumentach o utracie wartości nieruchomości, wyrządzeniu szkody właścicielom wszystkich nieruchomości w okolicy planowanej inwestycji. Brak jest bowiem stosownych przepisów uprawniających organ do kwalifikacji statusu skarżącego jako strony ze względu na wymienione okoliczności.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § pkt 1 k.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane w sprawie przepisy, co uprawniało je do wydania decyzji odmownej.
Sąd miał również na uwadze to, że Wojewoda wskazał - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, organ odwoławczy prawidłowo też odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem składu orzekającego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Kolegium podjęło wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrało niezbędny materiał dowodowy, a następnie prawidłowo zastosowało przepisy prawa materialnego, co tym samym zarzuty skargi o naruszeniu art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 28 ust. 2 Pr.b., art. 143 k.c. oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej czyni nieuzasadnionymi i niezasługującymi na zaakceptowanie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI