I SA/Op 77/19Zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych w postępowaniu upadłościowym
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi syndyka masy upadłości A Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 21 grudnia 2018 r. w przedmiocie zaliczenia kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2014 r. Syndyk podnosił, że po ogłoszeniu upadłości spółki, zaliczenie kaucji na poczet zaległości podatkowych stanowi potrącenie, które wymaga złożenia oświadczenia zgodnie z art. 96 Prawa upadłościowego. Wskazywał, że organ podatkowy nie złożył takiego oświadczenia przy zgłoszeniu wierzytelności, co czyni potrącenie bezskutecznym. Organ odwoławczy uchylił częściowo postanowienie organu I instancji, umarzając postępowanie w zakresie zaliczenia kwoty 480.000 zł, uznając, że tylko pierwotnie wpłacona kaucja w wysokości 300.000 zł mogła być zaliczona, gdyż pozostała kwota została wpłacona po powstaniu zaległości. Sąd administracyjny oddalił skargę syndyka, uznając, że zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania zaległości podatkowej (art. 105b ust. 9 ustawy o VAT), co miało miejsce przed ogłoszeniem upadłości spółki. Postanowienie o zaliczeniu ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający stan prawny istniejący od daty powstania zaległości. W związku z tym, że zaliczenie nastąpiło z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości, wierzytelność z tytułu kaucji nie weszła do masy upadłości, a przepisy Prawa upadłościowego dotyczące potrącenia nie miały zastosowania. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat stosuje się odpowiednio, a ich stosowanie nie jest wyłączone przez ogłoszenie upadłości, jeśli zaliczenie nastąpiło przed jej ogłoszeniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych następuje z mocy prawa z dniem powstania zaległości, a postanowienie w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny, co ma istotne znaczenie w kontekście postępowań upadłościowych.
Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju zabezpieczenia (kaucja gwarancyjna) i jego zaliczenia na zaległości podatkowe w kontekście upadłości, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej, które nastąpiło z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości podatnika, wymaga złożenia oświadczenia o potrąceniu zgodnie z art. 96 Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania zaległości podatkowej (art. 105b ust. 9 ustawy o VAT), co miało miejsce przed ogłoszeniem upadłości. Postanowienie o zaliczeniu ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny istniejący od daty powstania zaległości. W związku z tym, że zaliczenie nastąpiło z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości, wierzytelność z tytułu kaucji nie weszła do masy upadłości, a przepisy Prawa upadłościowego dotyczące potrącenia nie miały zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa jest data powstania zaległości podatkowej i zaliczenia kaucji, która nastąpiła przed ogłoszeniem upadłości. Postanowienie sądu administracyjnego ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając jedynie fakt zaliczenia, który nastąpił z mocy prawa. W konsekwencji, kaucja nie weszła do masy upadłości, a przepisy Prawa upadłościowego dotyczące potrącenia nie miały zastosowania.
Czy postanowienie o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej ma charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej ma charakter deklaratoryjny. Potwierdza ono jedynie fakt zaliczenia, które nastąpiło z mocy prawa z dniem powstania zaległości podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na ugruntowaną linię orzeczniczą, zgodnie z którą postanowienie to ma charakter formalny i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej, nie konstytuując nowego stanu prawnego. Potwierdza to również art. 105b ust. 9 ustawy o VAT, który wiąże skutek zaliczenia z dniem powstania zaległości podatkowej.
Czy przedłużenie ważności kaucji gwarancyjnej po terminie jej pierwotnego obowiązywania, ale przed jego upływem, jest skuteczne i czy oznacza ponowne jej wniesienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedłużenie ważności kaucji gwarancyjnej przed upływem jej pierwotnego terminu jest skuteczne i nie stanowi ponownego jej wniesienia. W tym przypadku, postanowienie o bezterminowym przedłużeniu ważności kaucji zostało wydane przed upływem 12-miesięcznego terminu ważności i mieściło się w zakresie art. 105b ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przedłużenie ważności kaucji nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o VAT, przed upływem pierwotnego terminu, co wyklucza argumentację o ponownym jej wniesieniu po powstaniu zaległości.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
uptu art. 105b § ust. 1, 5, 9
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kaucja gwarancyjna może być zaliczona na poczet zaległości podatkowej z dniem powstania tej zaległości. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat stosuje się odpowiednio.
Pomocnicze
op art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych.
op art. 76a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie.
op art. 21 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
upu art. 96
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Wierzyciel, który chce skorzystać z prawa potrącenia, składa o tym oświadczenie nie później niż przy zgłoszeniu wierzytelności.
upu art. 342
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Reguluje sposób zaspokajania wierzycieli po ogłoszeniu upadłości.
upu art. 61
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości.
upu art. 62
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania upadłościowego.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli złożone drugiej stronie poczytuje się za złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z mocy prawa z dniem powstania zaległości, przed ogłoszeniem upadłości. • Postanowienie o zaliczeniu ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający stan prawny istniejący od daty powstania zaległości. • Kaucja gwarancyjna, która została zaliczona z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości, nie wchodzi do masy upadłości. • Przepisy Prawa upadłościowego dotyczące potrącenia nie mają zastosowania, gdy zaliczenie nastąpiło z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości. • Przedłużenie ważności kaucji gwarancyjnej przed upływem jej pierwotnego terminu jest skuteczne i nie stanowi ponownego jej wniesienia.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych po ogłoszeniu upadłości wymaga złożenia oświadczenia o potrąceniu zgodnie z art. 96 Prawa upadłościowego. • Postanowienie o zaliczeniu kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej ma charakter konstytutywny. • Przedłużenie ważności kaucji gwarancyjnej po terminie jej pierwotnego obowiązywania, ale przed jego upływem, jest równoznaczne z jej ponownym wniesieniem po powstaniu zaległości.
Godne uwagi sformułowania
zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania zaległości podatkowej • postanowienie w przedmiocie zaliczenia ma charakter deklaratoryjny • przepisy Prawa upadłościowego mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej, ale nie można tego odnosić do przepisów regulujących kwestie pozostające poza zakresem upu • wierzytelność z tytułu kaucji gwarancyjnej nie weszła do masy upadłości
Skład orzekający
Marzena Łozowska
przewodniczący
Grzegorz Gocki
sędzia
Marta Wojciechowska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zaliczenie kaucji gwarancyjnej na poczet zaległości podatkowych następuje z mocy prawa z dniem powstania zaległości, a postanowienie w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny, co ma istotne znaczenie w kontekście postępowań upadłościowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju zabezpieczenia (kaucja gwarancyjna) i jego zaliczenia na zaległości podatkowe w kontekście upadłości, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interakcji między przepisami prawa podatkowego, prawa upadłościowego i cywilnego, a jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla syndyków mas upadłości i organów podatkowych.
“Upadłość spółki a zaliczenie kaucji na VAT: Kiedy prawo upadłościowe ustępuje ordynacji podatkowej?”
Dane finansowe
WPS: 780 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.