I SA/OP 750/25

I SA/Op 750/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na pismo Dyrektora Opolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 lutego 2025 r., nr NFZ08-WSOZ-SLA-STM.413.4.2025.1.EM w przedmiocie odmowy wpisania lekarza dentysty do harmonogramu osób realizujących świadczenia ortodontyczne postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
K. P., pracodawca skarżącego J. P. (dalej jako: "skarżący") zwróciła się do Dyrektora Opolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Opolu (dalej jako: "Dyrektor OOWNFZ") o dokonanie w umowie nr [...] o świadczenie usług ortodontycznych, zmian w zasobach personelu poradni ortodontycznej poprzez dodanie skarżącego, jako lekarza dentysty.
Pismem z 27 lutego 2025 r., nr NFZ08-WSOZ-SLA-STM.413.4.2025.1.EM Narodowy Fundusz Zdrowia Opolski Oddział Wojewódzki w Opolu poinformował o odrzuceniu ww. wniosku z uwagi na to, iż personelem wymaganym do udzielania świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia ortodontycznego jest: lekarz dentysta specjalista ortodoncji lub lekarz dentysta w trakcie specjalizacji w dziedzinie ortodoncji a nie wykazano we wniosku, aby wskazana w nim osoba zaliczona była do jednej z tych grup.
Skarżący nie zgadzając się z ww. stanowiskiem wniósł pismem z dnia 15 września 2025 r. skargę, wskazując, że zaskarża czynność matrerialno-techniczną Dyrektora OOWNFZ z dnia 27 lutego 2025 r. odmawiająca wpisania go do harmonogramu osób realizujących świadczenia ortodontyczne w poradni ortodontycznej N. w O. i żąda stwierdzenia jej bezskuteczności oraz zobowiązania organu do dokonania tej czynności zgodnie z prawem poprzez wpisanie go do harmonogramu osób realizujących świadczenia ortodontyczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o oddalenie.
Organ wyjaśnił, że zaskarżonym pismem odmówił uwzględnienia wniosku pracodawcy skarżącego dotyczącego zgłoszenia do umowy nr [...], skarżącego, jako lekarza stomatologa, z uwagi na to, że nie spełniał on warunków wymaganych do realizacji świadczeń ortodoncji w przypadku lekarza w trakcie specjalizacji, tj, nie ukończył co najmniej 2 lat specjalizacji oraz nie posiadał potwierdzenia przez kierownika specjalizacji wiedzy i umiejętności umożliwiających samodzielna pracę w poradni specjalistycznej. Organ wyjaśnił też, że kwestie związane z zawieraniem i wykonywaniem umów scedowane zostały przez Prezesa NFZ na Dyrektora OOW NFZ w Opolu stosownym pełnomocnictwem, co wprost wynika z treści art. 107 ust. 5 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 1461), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach". Powyższe oznacza, że organem jest Prezes NFZ, a Dyrektor działa w jego imieniu i z tego względu również w ten sposób określono organ w niniejszym postępowaniu.
Dalej organ wyjaśnił, że świadczeniobiorca pismem z dnia 3 marca 2025 r. złożył w ustawowym terminie zażalenie na czynności Dyrektora OOW NFZ sprowadzające się do odmowy dokonania zmiany w umowie. Zażalenie to zostało rozpatrzona negatywnie przez Prezesa NFZ pismem z dnia 4 kwietnia 2025 r., [...].
W konsekwencji powyższego, pracodawca skarżącego wywiódł skargę do WSA w Warszawie. Sprawa ta została opatrzona sygn. akt V SA/Wa 1937/25 i postanowieniem tego Sądu z dnia 21 sierpnia 2025 r. odrzucona, jako niedopuszczalna, wskazując na cywilnoprawny charakter sprawy. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest obecnie prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga jest niedopuszczalna.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.").
Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest więc pozostawanie sprawy, której dotyczy skarga, w kognicji sądu administracyjnego.
Kognicję sądów administracyjnych określa art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z kolei w myśl § 3 cytowanego przepisu Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach, a nadto zgodnie z art. 4 p.p.s.a. rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej przez skarżącego skargi jest pismo z dnia 27 lutego 2025 r. odrzucające wniosek dotyczący zgłoszenia do umowy [...] skarżącego, jako lekarza stomatologa, czyli skarżącego.
W świetle przytoczonych przepisów uznać należy, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną, ani żadnym z innych aktów czy czynności wymienionych w art. 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 1275/16).
W tym miejscu zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje ugruntowany pogląd, że: "Narodowy Fundusz Zdrowia (...) jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych, właściwych organom administracji publicznej. Jednakże na mocy konkretnych przepisów tej ustawy stosuje środki prawne właściwe organom administracji publicznej (np. art. 33 ust. 2, art. 154 ust. 6)" (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II GSK 394/08 oraz z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 57/07).
Ponadto, jak wyjaśniono wyżej na zaskarżone pismo z dnia 27 lutego 2025 r. przysługiwało zażalenie do Prezesa NFZ stosownie do przepisu art. 161 ustawy o świadczeniach, który dla nieuwzględnienia zażalenia określonego w art. 160 ustawy o świadczeniach nie przewiduje formy decyzji czy postanowienia. Przepis ten przewiduje zatem odrębne postępowanie zażaleniowe.
Ponadto organ wskazał na cywilny charakter umowy leczenia stomatologicznego w zakresie świadczeń ortodoncji o cywilnoprawnym charakterze, który wynika wprost z norm ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Potwierdza to także orzecznictwo Sądu Najwyższego (zob. wyrok SN z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt IV CSK 89/18).
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że po pierwsze od pisma z dnia 27 lutego 2025 r. stosownie do treści art. 161 ustawy o świadczeniach, przysługiwało zażalenie do Prezesa NFZ, a nie skarga do sądu administracyjnego, jak również z uwagi na to, że przedmiot dotyczący zmian w umowie polegających na dodaniu personelu nie został wyodrębniony w żadnej z norm prawnych mających zastosowanie w sprawie nie można stwierdzić tutaj dopuszczalności drogi sądowo-administracyjnej. Oznacza to, iż skarga administracyjna na odmowę dokonania takiej zmiany nie przysługuje żadnemu świadczeniodawcy. Kwestie sporne związane z wykonywaniem umowy, czy jej zmianami mogą zatem podlegać badaniu przez sądy cywilne, lecz nie stanowią sprawy administracyjnej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a postanowił, jak w sentencji.