I SA/Op 740/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2026-02-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
szkody łowieckieprawo łowieckiepostępowanie administracyjneautokontrolaumorzenie postępowaniakoszty postępowaniaWSAodwołanie

Podsumowanie

WSA w Opolu umorzył postępowanie w sprawie skargi na pozostawienie bez rozpoznania odwołania od szacowania szkód łowieckich, po tym jak organ sam uwzględnił skargę w trybie autokontroli.

Skarżący C.K. złożył skargę na czynność Nadleśniczego, który pozostawił bez rozpoznania jego odwołanie od protokołu szacowania szkód łowieckich, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa łowieckiego. W odpowiedzi na skargę, Nadleśniczy w trybie autokontroli uwzględnił skargę, rozpoznał odwołanie i ustalił wysokość odszkodowania. Sąd, uznając, że przedmiot zaskarżenia odpadł w wyniku skutecznego zastosowania przez organ trybu autokontroli, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Przedmiotem skargi była czynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Prudnik z dnia 8 sierpnia 2025 r., która polegała na pozostawieniu bez rozpoznania odwołania skarżącego C. K. od protokołu szacowania ostatecznego szkód łowieckich. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo łowieckie, w szczególności błędną wykładnię przepisów dotyczących terminu wniesienia odwołania oraz brak pouczenia o jego możliwości. W odpowiedzi na skargę, Nadleśniczy, działając w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 p.p.s.a., wydał decyzję z dnia 2 października 2025 r., w której uwzględnił w całości skargę skarżącego, rozpoznał jego odwołanie od protokołu szacowania i ustalił wysokość odszkodowania za szkody łowieckie na kwotę 3384,54 zł. Sąd uznał, że wskutek skutecznego zastosowania przez organ trybu autokontroli, przedmiot zaskarżenia odpadł, a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Nadleśniczego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ nie zapewnił prawidłowego pouczenia o terminie wniesienia odwołania.

Uzasadnienie

Sąd umorzył postępowanie, ponieważ organ w trybie autokontroli uwzględnił skargę, rozpoznał odwołanie i stwierdził, że pozostawienie go bez rozpoznania było wadliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 3 - gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe

p.p.s.a. art. 201 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p. łow. art. 46d § 1

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 7 - brak pouczenia o możliwości oraz sposobie i terminie wniesienia odwołania

rozp. MS ws. opłat art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

pkt 1 lit. c - ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ w trybie autokontroli uwzględnił skargę, rozpoznał odwołanie i stwierdził, że pozostawienie go bez rozpoznania było wadliwe. Skuteczne zastosowanie przez organ trybu autokontroli spowodowało odpadnięcie przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

organ, korzystając z przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. trybu autokontroli, uwzględnił w całości skargę wniesioną przez skarżącego postępowanie sądowe, z uwagi na fakt odpadnięcia przedmiotu zaskarżenia, stało się bezprzedmiotowe ratio legis instytucji autokontroli polega na załatwieniu sprawy ze skargi strony co do istoty, a nie wydaniu rozstrzygnięcia kasatoryjnego

Skład orzekający

Beata Kozicka

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Judecki

sędzia

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Procedura autokontroli organu administracji publicznej (art. 54 § 3 p.p.s.a.) i jej wpływ na postępowanie sądowe, w tym umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ sam naprawia swój błąd w trybie autokontroli, co prowadzi do umorzenia postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji autokontroli organu administracji, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów obronnych stron w postępowaniu sądowym i administracyjnym.

Organ sam naprawił błąd i uratował sprawę przed sądem – jak działa autokontrola?

Dane finansowe

WPS: 3384,54 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Op 740/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6166  Łowiectwo
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Koszty sądowe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 par. 1, par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 54 par. 3, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 201 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz 118
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant St. specjalista Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. K. na czynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Prudnik z dnia 8 sierpnia 2025 r., nr ZG.7330.42.2025.NS w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie szacowania ostatecznego szkód łowieckich postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Prudnik na rzecz skarżącego C. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez C. K. (dalej jako: wnioskodawca, strona, skarżący) jest czynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Prudnik (dalej jako: organ lub Nadleśniczy) z 8 sierpnia 2025 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie szacowania ostatecznego szkód łowieckich.
Zaskarżoną czynność poprzedził następujący stan prawny i faktyczny sprawy. W dniu 26 lipca 2025 r. Koło Łowieckie "[...]" w G. (dalej jako: Koło Łowieckie), w związku ze zgłoszeniem skarżącego o zaistniałej szkodzie łowieckiej w uprawach na działkach nr a, b, c, d w miejscowości O., przeprowadziło szacowanie ostateczne szkód łowieckich. Z czynności tej sporządzono protokół nr [...], w którym ustalono, że szkoda łowiecka, w postaci uprawy pszenicy ozimej na obszarze 12 ha, została spowodowana przez sarny, jelenie i daniele oraz ustalono jej wysokość na 3384,54 zł. W szacowaniu uczestniczył przedstawicieli Koła Łowieckiego a pod nieobecność skarżącego jego przedstawiciel.
Pismem opatrzonym datą 8 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. protokołu szacowania ostatecznego szkód łowieckich, na druku oznaczonym jako nr 6 zatytułowanym "Odwołanie od wyniku oględzin lub szacowania ostatecznego".
Zaskarżonym pismem z 8 sierpnia 2025 r., nr ZG.7330.42.2025.NS, Nadleśniczy, działając na podstawie art. 46d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz. 539, ze zm.), dalej także: ustawa, stwierdził, że odwołanie strony pozostawia bez rozpatrzenia z powodu niedotrzymania terminu ustawowego do jego wniesienia.
Od czynności tej – pozostawienia odwołania bez rozpoznania – strona wniosła skargę do tut. Sądu.
W skardze skarżący zarzucił zaskarżonej czynności naruszenie:
1) art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), zwanej dalej: K.p.a. w związku z art. 46d ust. 1 ustawy Prawo łowieckie poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że odwołanie z dnia 8 sierpnia 2025 r. od protokołu szacowania ostatecznego nr [...] z dnia 26 lipca 2025 r. zostało wniesione po terminie, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że zostało ono wniesione w terminie (co miało miejsce w dniu 8 sierpnia 2025 r.);
2) art. 46, w tym ust. 2 w zw. z art. 46c w tym ust. 5 oraz art. 46c ust. 6 i ust. 7 i art. 45c ust. 5 pkt 5 ustawy Prawo łowieckie poprzez:
a) błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, iż data sporządzenia i podpisania protokołu szacowania ostatecznego przypadała na dzień 31 lipca 2025 r. podczas gdy ww. protokół sporządzono po tej dacie, a dodatkowo nie można mu przypisać waloru protokołu spełniającego wymogi formalne wymagane ww. przepisami, bowiem nie został podpisany przez wszystkich uczestników i nie zawiera omówienia odmowy lub braku podpisu osoby biorącej udział w szacowaniu ostatecznym, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem sporządzonemu w ten sposób protokołowi powinno się odmówić mocy dowodowej;
b) brak obligatoryjnych elementów protokołu szacowania ostatecznego, tj. podpisu biorącego udział w szacowaniu ostatecznym przedstawiciela właściciela upraw (skarżącego);
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez ich niezastosowanie i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez przyjęcie, że protokół został sporządzony i podpisany w dniu 31 lipca 2025 r., podczas gdy został on podpisany po tej dacie, a w miejscu przeznaczonym na wpisanie daty sporządzenia protokołu i podpisów biorących udział w czynności brakuje podpisu przedstawiciela skarżącego obecnego podczas szacowania (T. Z.), a nadto omówienia braku podpisu lub odmowy jego złożenia oraz o wniesionych zastrzeżeniach, podnoszonych podczas szacowania ostatecznego oraz zaniechania ustalenia stanu faktycznego i nieuprawnione przyjęcie, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, podczas gdy zostało ono wniesione w terminie ustawowym;
4) art. 7a § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji rozstrzygnięcie wątpliwości o charakterze zarówno interpretacyjnym jak i faktycznym na niekorzyść strony, podczas gdy ww. przepisy nakazują, jako dyrektywę kierunkową wykładni, przyjąć obowiązek interpretacji normy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia na korzyść strony, a w zakresie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego - rozstrzygnąć na korzyść strony;
5) art. 107 § 1 w tym pkt 7 K.p.a. oraz Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. (Dz.U.UE.C z 2011 r. Nr 285. str. 3), poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji braku pouczenia o możliwości oraz sposobie i terminie wniesienia odwołania od protokołu szacowania ostatecznego;
6) art. 107 § 1 w tym pkt 7 K.p.a., oraz Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji/postanowienia/pisma wskazania konkretnej (precyzyjnej/właściwej) podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, a nadto brak pouczenia o możliwości oraz sposobie i terminie wniesienia odwołania od pisma/decyzji/postanowienia Nadleśniczego z dnia 8 sierpnia 2025 r.
W świetle tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego pisma/decyzji/postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi (Nadleśniczemu), a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Przechodząc do przedstawienia motywów wystąpienia ze skargą, jej autor podniósł, że protokół szacowania ostatecznego szkód łowieckich z 26 lipca 2025 r. został mu doręczony 7 sierpnia 2025 r. - listem poleconym. Na doręczonym protokole widnieje data podpisania przez przedstawicieli Koła Łowieckiego, która to określona jest na dzień: 31 lipca 2025 r. Następnie autor skargi wskazał, że pismo organu z 8 sierpnia 2025 r. informujące o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, nie zawierało żadnego uzasadnienia faktycznego, prawnego, jak też poczynionych przez Nadleśniczego ustaleń faktycznych. Jego treść ograniczona była jedynie do zacytowania brzmienia art. 46d ustawy, zgodnie z którym właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. Dalej skarżący wyjaśnił, że nie został pouczony o terminie do złożenia odwołania od protokołu szacowania ostatecznego szkód łowieckich z 26 lipca 2025 r., a ponadto stosowne pouczenie nie wynikało również z treści protokołu szacowania ostatecznego.
W ocenie skarżącego sposób postępowania Koła Łowieckiego, jak i organu jest nie tylko nierzetelny, ale nadto naruszający przepisy prawa, w tym szczególności Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej oraz Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący przywołał wyrok NSA z 19 września 2024 r., sygn. akt I OSK 854/23, w którym stwierdzono, iż informowanie o możliwościach i terminie odwołania stanowi niewątpliwie jeden ze standardów dobrej administracji, a nałożone na Koło Łowieckie obowiązki w tym zakresie, traktować należy jako akty i czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej także dalej: p.p.s.a.
Następnie skarżący podniósł - odwołując się do stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 11 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 885/21 - że co prawda Koło Łowieckie nie jest organem władzy publicznej w znaczeniu ustrojowym, to należy je traktować jako organ administracji w znaczeniu funkcjonalnym, co implikuje nałożenie na nie pewnych obowiązków wypływających z zasady dobrej administracji, do których należy m.in. pouczanie o prawie do wniesienia odwołania. Skarżący zwrócił również uwagę na fakt, iż niesporządzenie protokołu z szacowania na nieruchomości po jego zakończeniu, prowadzić może do nadużyć ze strony dzierżawcy obwodu, który ma pełną swobodę w kwestii ustalenia terminu sporządzenia protokołu. W jego ocenie za datę podpisania protokołu należy przyjąć dzień jego podpisu przez wszystkich uczestników szacowania, w tym właścicielem uszkodzonych upraw, któremu dzierżawca obwodu winien umożliwić zapoznanie się z jej treścią, jak i podpisanie go i wniesienie zastrzeżeń co do jego postanowień.
W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wskazał, że w ramach autokontroli, decyzją z dnia 2 października 2025 r., nr [...], uwzględnił w całości wniesioną skargę na czynność pozostawienia bez rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania oraz naliczył przysługujące mu odszkodowanie za szkody w zgłaszanych uprawach. W przytoczonej decyzji stwierdził, że działania organu nie miały miejsca bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W piśmie z 17 listopada 2025 r. skarżący oświadczył, iż organ nie uwzględnił w całości jego żądania zawartego odwołaniu z 8 sierpnia 2025 r., a decyzja Nadleśniczego z dnia 2 października 2025 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie skarżący podkreślił, że żądanie zawarte w odwołaniu od szacowania ostatecznego zawiera w sobie wniosek o przeprowadzenie przez Nadleśniczego szacowania ostatecznego (zgodnie z art. 46 i art. 46d Prawo łowieckie), a następnie wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Wyjaśnił, że organ nie przeprowadził szacowania ostatecznego, gdyż zgodnie z tym, co wynika z treści uzasadnienia przytoczonej wyżej decyzji z dnia 2 października 2025 r., na teren objęty szacowaniem udał się Leśniczy Leśnictwa M., który jednak stwierdził brak uprawy pszenicy oraz nowy obsiew rzepakiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Mocą art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zwanej nadal także dalej: p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyte w powołanym powyżej przepisie określenie "stało się" oznacza, że chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu skargi zaistniały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością z innych przyczyn będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Taka sytuacja może zajść w rezultacie skorzystania przez organ, którego akt lub czynność została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych ujętych w art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Równocześnie, co wymaga podkreślenia, wydanie decyzji autokontrolnej prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania sądowego, z uwagi na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia przez skarżącego bez konieczności zaangażowania sądu. Organ – podejmując rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. – jest związany treścią żądania skarżącego, w przedmiotowej sprawie było to żądanie rozpoznania odwołania, z uwagi na pozostawienie go zaskarżoną czynnością bez rozpatrzenia z uwagi na uznanie przez organ, że strona wniosła go po terminie. Skarżący zakwestionował w skardze błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie przez organ, że data sporządzenia i podpisania protokołu szacowania ostatecznego przypadała na dzień 31 lipca 2025 r. podczas gdy – jak zaznaczył – ww. protokół sporządzono po tej dacie. Z zarzutami skargi zgodził się organ co do wadliwego ustalenia biegu terminu do zaskarżenia objętej nią czynności z 8 sierpnia 2025 r., nr ZG.7330.42.2025.NS, mocą której Nadleśniczy, działając na podstawie art. 46d ust. 1 ustawy, stwierdził, że odwołanie strony pozostawia bez rozpatrzenia z powodu niedotrzymania terminu ustawowego do jego wniesienia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z którym w pełni utożsamia się skład orzekający w sprawie, ugruntowany jest pogląd, że o zastosowaniu trybu autokontroli można mówić dopiero wtedy, gdy organ uwzględni bez jakichkolwiek zastrzeżeń nie tylko wnioski skargi, ale i wszystkie jej zarzuty, w tym także stanowisko prawne. Organ może korygować zaskarżone działanie wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 843/19). Celem instytucji autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania, służy to przede wszystkim realizacji zasady szybkości postepowania, prowadząc do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną podstawę prawną, powinien przekazać sprawę do rozpoznania sądowi administracyjnemu, który w przeciwieństwie do organu nie jest związany granicami skargi w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1976/11). Uznać należy, że ratio legis instytucji autokontroli polega na załatwieniu sprawy ze skargi strony co do istoty, a nie wydaniu rozstrzygnięcia kasatoryjnego, jakie przysługuje sądowi na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. Celem autokontroli jest to, aby sprawa, która przeszła przez tok instancji, nie powracała na drogę postępowania administracyjnego, bo ta możliwość została wyłączona przez wniesienie skargi. Z treści art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika również, że organ uwzględniając skargę, stwierdza jednocześnie czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Konsekwencją tak ukształtowanej treści przepisu jest płynący z niego nakaz rozstrzygnięcia, zarówno pozytywnego, jak i negatywnego w kwestii, czy działanie bezczynność, przewlekłość miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wypowiedzenia się przez organ w tej kwestii pozostaje w związku z odpowiedzialnością majątkową funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Zdanie drugie art. 54 § 3 p.p.s.a. zostało dodane ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2016 r. poz. 1169; obecnie Dz.U. z 2025 r. poz. 1443).
Zgodnie z wyrokiem NSA z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 587/10, instytucja autokontroli znajduje zastosowanie niezależnie od tego, jaka forma działania administracji publicznej została poddana weryfikacji sądu administracyjnego. Zakresem obowiązywania art. 54 § 3 p.p.s.a. objęte więc zostały zróżnicowane formy aktywności organów administracji publicznej.
Na gruncie kontrolowanej sprawy, co wymaga powtórzenia, przedmiot zaskarżenia stanowiła czynność Nadleśniczego pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie szacowania ostatecznego szkód łowieckich. Organ, korzystając z przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. trybu autokontroli, uwzględnił w całości skargę wniesioną przez skarżącego i wydał 2 października 2025 r. decyzję, w której, po rozpoznaniu odwołania od protokołu szacowania ostatecznego nr [...] z dnia 26 lipca 2025 r., orzekł o ustaleniu wysokości odszkodowania należnego skarżącemu w wysokości 3384,54 zł oraz stwierdził, że działanie Nadleśniczego Nadleśnictwa Prudnik nie miało miejsca bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, a pozostawienie odwołania strony bez rozpoznania wynikało z braku posiadania przez Nadleśniczego informacji o późniejszym - w stosunku do daty przeprowadzonego szacowania ostatecznego - doręczeniu poszkodowanemu protokołu szacowania ostatecznego.
Mając na uwadze dotychczas podniesione, dostrzec także należy, że Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zastosowania instytucji legalności zastosowania instytucji autokontroli, bada wyłącznie, czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy wydano rozstrzygnięcie czyniące zadość żądaniom wyrażonym w skardze oraz czy organ stwierdził, że działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym Sąd uznał, że organ uwzględnił skargę w całości, w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., a ponadto stwierdził przy tym, że działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Prowadzi to do konstatacji, iż w niniejszym postępowaniu, Nadleśniczy skutecznie zastosował tryb autokontroli, co spowodowało, że postępowanie sądowe, z uwagi na fakt odpadnięcia przedmiotu zaskarżenia, stało się bezprzedmiotowe. W zaistniałej sytuacji brak było więc podstawy do dalszego prowadzenia postępowania sądowego.
Podkreślić powtórnie należy, że przedmiotem zaskarżenia na gruncie kontrolowanej sprawy skarżący uczynił – co wymaga zaznaczenia – czynność pozostawienia przez Nadleśniczego bez rozpoznania jego odwołania od protokołu szacowania ostatecznego z 26 lipca 2025 r. Skoro zatem organ w ramach autokontroli rozpoznał przedmiotowe odwołanie, to uznać należy, że uczynił zadość zarzutom podniesionym przez skarżącego w skardze wniesionej do tut. Sądu, że wadliwie uznał wniesienie odwołania po terminie.
Podniesione przez skarżącego w piśmie z 17 listopada 2025 r. argumenty, jakoby nie uwzględniono w całości jego żądania są bezpodstawne, gdyż odnoszą się do żądań sformułowanych w odwołaniu od protokołu z 26 lipca 2025 r., co pozostaje poza zakresem objętym przez dokonaną przez organ, w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a., autokontrolą.
W przedmiotowej sprawie, co nie jest kontestowane, a co ma istotne znaczenie dla zakresu postępowania, w ramach autokontroli Nadleśniczy wydał 2 października 2025 r. decyzję, w której, po uznaniu zasadności skargi rozpoznał odwołanie strony od protokołu szacowania ostatecznego nr [...] z dnia 26 lipca 2025 r. i orzekł o ustaleniu wysokości odszkodowania należnego skarżącemu w wysokości 3384,54 zł oraz stwierdził, że działanie Nadleśniczego Nadleśnictwa Prudnik nie miało miejsca bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, a pozostawienie odwołania strony bez rozpoznania uznał – co do istoty – za niezasadne.
Wskazania tym samym wymaga, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 kwietnia 2018 r., ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 651) wprowadziła zmiany do ustawy – Prawo łowieckie. Żądanie zapłaty odszkodowania za szkody łowieckie nadal ma charakter roszczenia cywilnoprawnego (deliktowego). Procedura ustalania rozmiaru szkody i określenia wysokości odszkodowania ma charakter mieszany, to jednakże kwestionowanie wysokości odszkodowania poddane jest kontroli sądów powszechnych. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt III CZP 48/20, OSNC 2021/12/83, przyjęto, że skoro doręczenie decyzji rozstrzygającej w sprawie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez zwierzęta łowne wiąże się dla stron tego postępowania z otwarciem drogi sądowej przed sądem powszechnym, to mimo braku normy prawnej, która by wyraźnie wyłączyła w tych sprawach sądowoadministracyjną kontrolę decyzji – sądy administracyjne przyjmują, że jest ona niedopuszczalna, zob. postanowienie WSA w Szczecinie z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1172/19. W orzecznictwie tak powszechnym jak i sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się, że ustawodawca nie wprowadził dwutorowości postępowania sądowego, lecz określił jedną drogę, którą podjąć może podmiot "niezadowolony z decyzji". Tą drogą jest wniesienie powództwa do sądu powszechnego, por. wyrok SA w Szczecinie z 16 lipca 2020 r., sygn. akt I ACa 701/19; postanowienie NSA z 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 133/21; postanowienie NSA z 7 października 2022 r., sygn. akt I OSK 14a2; postanowienie NSA z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2254/22; postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt I OSK 1769/24; wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2028/20.
W ocenie składu orzekającego, na wyjaśnienie zasługuje również fakt, że doręczenie decyzji rozstrzygającej w sprawie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez zwierzęta łowne, co niewątpliwie w sprawie ziściło się, otwiera dla stron tego postępowania drogę sądową przed sądem powszechnym. Ustawodawca zdecydował, że ustalenie odszkodowania w trybie art. 46e ust. 1 Prawo łowieckie podlega ocenie sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), lecz właściwy w tym zakresie jest sąd powszechny. Tym samym powtórzenia wymaga, że ustawodawca nie wprowadził dwutorowości postępowania sądowego, lecz określił jedną drogę, którą podjąć może podmiot "niezadowolony z decyzji". Tą drogą jest wniesienie powództwa do sądu powszechnego (zob. wyrok NSA: z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2254/22; postanowienia NSA z 7 października 2022 r., sygn. akt I OSK 14a2).
Konstatując podniesienia wymaga, że o ile procedura administracyjno-sądowa ustalania odszkodowania za szkody łowieckie jest wieloetapowa, to wydanie decyzji przez nadleśniczego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, stanowi przesłankę warunkującą dopuszczalność uruchomienia właściwego postępowania przed sądem powszechnym. Decyzja nadleśniczego ustalająca odszkodowanie za szkody łowieckie może być poddana kontroli dokonanej przez sąd powszechny.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne (pkt I sentencji postanowienia).
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Na koszty te składa się zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 118).
Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę