I SA/Op 729/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2024-11-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościprzywrócenie terminuodwołaniestrona postępowaniainteres prawnyOrdynacja podatkowawznowienie postępowania

WSA w Opolu oddalił skargę spółki V. Sp. z o.o. na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając, że spółka nie była stroną postępowania pierwotnego.

Spółka V. Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie SKO, które utrzymało w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa. Decyzja ta określała zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla spółki M. Sp. z o.o. Skarżąca spółka twierdziła, że jest faktycznym podatnikiem ze względu na własność gruntu, na którym posadowiona jest hala namiotowa. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że spółka V. nie była stroną postępowania pierwotnego, a decyzja nie została jej doręczona, co uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie zwykłym.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa. Decyzja Burmistrza z 27 września 2023 r. określała zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2023 r. dla spółki M. Sp. z o.o. Skarżąca spółka, V. Sp. z o.o., nie była stroną tego postępowania, a decyzja nie została jej doręczona. Spółka V. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, argumentując, że jest faktycznym podatnikiem ze względu na własność gruntu, na którym znajduje się hala namiotowa, która według niej nie powinna być opodatkowana. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując, że tylko strona postępowania może wnioskować o przywrócenie terminu, a spółka V. nie posiadała takiego statusu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Sąd uznał, że spółka V. nie była stroną postępowania, do której skierowano decyzję, ani jej nie doręczono. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu dla tej spółki, co uniemożliwia przywrócenie terminu w trybie zwykłym. Sąd wskazał, że ewentualne naruszenia praw spółki V. mogą być dochodzone w trybach nadzwyczajnych, takich jak wznowienie postępowania, a nie poprzez wniosek o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot, który nie był stroną postępowania podatkowego i któremu nie doręczono decyzji, nie może skutecznie złożyć wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie zwykłym. Brak doręczenia decyzji oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a ewentualne naruszenia praw mogą być dochodzone w trybach nadzwyczajnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może złożyć jedynie strona postępowania, której doręczono decyzję i wobec której rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Brak doręczenia decyzji stronie oznacza, że nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji nie można mówić o uchybieniu temu terminowi. W takiej sytuacji brak jest podstaw do badania przesłanek merytorycznych uzasadniających przywrócenie terminu. Sąd wskazał, że właściwym trybem do dochodzenia praw przez podmiot pominięty w postępowaniu są tryby nadzwyczajne, takie jak wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Op. art. 162 § 1

Ordynacja podatkowa

Op. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Op. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Op. art. 240 § 4

Ordynacja podatkowa

Op. art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

Definicja strony postępowania.

Op. art. 133 § 2

Ordynacja podatkowa

Możliwość uznania innych podmiotów za strony postępowania.

Op. art. 220 § 1

Ordynacja podatkowa

Prawo do wniesienia odwołania przysługuje stronie.

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

k.c. art. 46 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 47

Kodeks cywilny

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

k.c. art. 191

Kodeks cywilny

Zasada superficies solo cedit.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie była stroną postępowania podatkowego, któremu dotyczyła decyzja. Decyzja Burmistrza Prószkowa nie została doręczona skarżącej spółce. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może być rozpatrzony tylko wtedy, gdy termin faktycznie rozpoczął bieg, co wymaga doręczenia decyzji stronie.

Odrzucone argumenty

Skarżąca posiadała interes prawny jako właściciel gruntu, na którym posadowiono budynek, i powinna być traktowana jako podatnik. Decyzja Burmistrza Prószkowa była wadliwa, ponieważ określała zobowiązanie podatkowe dla podmiotu, który nie był faktycznym podatnikiem.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do badania przesłanek merytorycznych uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania właściwym trybem do ich skorygowania, wobec uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję wymiarową [...] są już wyłącznie postępowania nadzwyczajne nie budzi wątpliwości, że decyzja Burmistrza Prószkowa [...] dotyczy określenia M. sp. z o.o. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. Niedoręczenie decyzji stronie oznacza, iż nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia od niej odwołania i tym samym nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku o jego przywrócenie.

Skład orzekający

Grzegorz Gocki

przewodniczący

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że brak doręczenia decyzji stronie uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie zwykłym, a wszelkie roszczenia należy kierować w trybach nadzwyczajnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia decyzji i próby skorzystania z trybu przywrócenia terminu, a nie merytorycznej oceny statusu strony czy przedmiotu opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą możliwości kwestionowania decyzji podatkowych przez podmioty, które nie były formalnie stronami postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Nie dostałeś decyzji? Nie możesz prosić o przywrócenie terminu. Wyjaśniamy, dlaczego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 729/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska /sprawozdawca/
Grzegorz Gocki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 162 par. 1, art. 165a par.1, art. 240 par. 1 pkt 4 i par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi V. Spółki z o.o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 lipca 2024 r., nr SKO.40.1633.2024.po w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez V. sp. z o.o. z P. (dalej jako: Skarżąca, Strona, Spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (w skrócie: Kolegium lub SKO) z 2 lipca 2024 r., którym to postanowieniem organ utrzymał w mocy postanowienie z 21 maja 2024 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., określającej M. sp. z o.o. w W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2023 r.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. Burmistrza Prószkowa z urzędu wszczął wobec M. sp. z o.o. w W. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023r., a następnie 27 września 2023 r. wydał decyzję nr [...] określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2023 r. w wysokości 14.526 zł. Skarżąca Spółka tj. V. Sp. z o.o. nie była stroną ww. postępowania podatkowego.
W związku z niezłożeniem przez M. sp. z o.o. odwołania, decyzja ta stała się ostateczna.
Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem Burmistrz Prószkowa z 27 września 2023 r., nr [...], Skarżąca wniosła, za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W odwołaniu zarzuciła poczynienie błędnych ustaleń w zakresie strony postępowania, w szczególności naruszenie art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 70 z późn. zm. zwanej dalej w skrócie u.p.o.l.) w zw. z art. 46 § 1, art. 47 i art. 48 k.c., art. 133 § 1 w zw. z art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), zwanej dalej Op. oraz naruszenie przepisów postępowania.
Natomiast we wniosku przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik Skarżącej podał, że Spółka bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od wskazanej powyżej decyzji określającej M. sp. z o.o. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2023 r. w wysokości 14.526 zł, bowiem została ona skierowana i doręczona wyłącznie M. sp. z .o.o, a Spółka V. (wnioskodawczyni) powzięła wiedzę o jej wydaniu dopiero w dniu 4 stycznia 2024 r., kiedy za pośrednictwem wiadomości e-mail otrzymała jej skan od M. sp. z o.o.
Z analizy przedstawiony przez Kolegium akt podatkowych dotyczących zarówno niniejszego postępowania, jak i postępowania podatkowego oraz stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - sprawa zarejestrowania w tut Sądzie pod sygn. akt I SA/Op 604/24) wynika, że Spółka de facto nie zgadza się ze stanowiskiem zajętym w ostatecznej decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., określającej M. sp. z o.o. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2023 r., iż posadowiona na jej gruncie hala namiotowa stanowiąca własność M. sp. z o.o. w W. stanowi budynek trwale związany z gruntem. Z tych też względów, przedmiotowa hala namiotowa jako niezwiązana trwale z gruntem nie stanowiąc przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie powinna w ogóle podlegać opodatkowaniu, niezależnie od jej posadowienia na gruncie Skarżącej.
W konsekwencji Skarżąca, wskazując wprawdzie, iż w sytuacji, gdy organ błędnie przyjął w decyzji ostatecznej wydanej wobec M. sp. z o.o., że hala ta jako związana trwale z gruntem podlega opodatkowaniu, to Skarżąca jako właściciel gruntu w myśl zasady superficies solo cedit winna być traktowana w stosunku do niej jako podatnik, jednocześnie uważając, iż obowiązek taki nie ciąży także na niej , gdyż w rzeczywistości brak jest trwałego związania tego obiektu z jej gruntem. Tym samym Skarżąca uważa, że hala namiotowa ogóle nie stanowi on przedmiotu opodatkowania, niezależenie od tego, kogo organy uznałyby za podatnika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, ze art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej zakłada, że odwołanie od decyzji przysługuje jedynie stronie, co w konsekwencji oznacza, że tylko stronie - w razie uchybienia terminowi do wniesienia tego odwołania - przysługuje prawo wystąpienia o przywrócenie uchybionego terminu. Z kolei z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że stroną w postępowaniu jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. i 10-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Mając powyższe na uwadze, Kolegium wywiodło, w oparciu o art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, że stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Kolegium wskazywał, że o tym kto posiada interes prawny można orzec wyłącznie na podstawie analizy właściwych norm materialno-prawnych, a interes prawny każdorazowo winien wynikać z konkretnej normy prawa i odnosić się do określonego stanu faktycznego, zaś osoba, której interes prawny nie wynika z przepisu materialnego prawa podatkowego, nie ma statusu strony. W szczególności stroną jest tylko taki podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym. Kolegium wskazywało, że co do zasady odwołanie od decyzji może wnieść tylko ten podmiot, do którego skierowana została (prawidłowo, czy też wadliwie) decyzja wydana w postępowaniu podatkowym, a dokładnie - podmiot, do którego skierowano decyzję, kontroli której służyć ma uruchomienie trybu odwoławczego.
Kolegium wskazywało, że decyzja Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., nr [...], dotyczy określenia M. sp. z o. o. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. Podkreślało, że decyzja ta została skierowana i doręczona wyłącznie M. sp. z o. o. W ocenie zespołu orzekającego Kolegium, taki stan sprawy powoduje, że Skarżąca nie posiada statusu podatnika, ani też żadnego innego uczestnika wskazanego w art. 133 Op. w postępowaniu podatkowym zakończonym ww. decyzją. Tym samym Kolegium uznało, że Skarżąca nie jest uprawniona do złożenia odwołania, a w konsekwencji tego, także wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nieskierowanej do niej i jej niedoręczonej, skoro nie uzyskała ona przymiotu podatnika, a tym samym wydana decyzja nie dotyczy jej obowiązków podatkowych, ani uprawnień.
Tym samym wszczęcie postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji jest niedopuszczalne z powodów formalnych
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącej, domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, podniósł zarzuty:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 133 § 1 Op. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, iż Skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości, podczas gdy Skarżąca jest wyłącznym właścicielem nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr a w P., na której posadowiona jest hala namiotowa zakwalifikowana przez organ podatkowy I instancji jako budynek trwale związany z gruntem, a zatem - w ocenie Skarżącej - przysługuje jej status podatnika w podatku od nieruchomości od rzeczonego budynku, a ty samym strony legitymowanej do zaskarżenia decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości, której zakres przedmiotowy obejmuje budynek będący własnością Skarżącej;
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 46 § 1, art. 47, art. 48 oraz art. 191 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny przez błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, iż M. sp. z o. o. jest właścicielem budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr a w P., podczas gdy wyłącznym właścicielem tej nieruchomości gruntowej jest Skarżąca, a budynek związany z gruntem co do zasady nie może stanowić odrębnego od gruntu przedmiotu własności, a zatem status podatnika podatku od nieruchomości od rzeczonej hali namiotowej przysługuje Skarżącej jako wyłącznemu właścicielowi gruntu;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 162 § 1 oraz art. 220 § 1 Op. poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 roku, nr [...], podczas gdy Skarżącej przysługiwała legitymacja do zainicjowania tego postępowania, a w sprawie ziściły się przesłanki do przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania;
2. art. 165a § 1 w zw. z art. 162 § 1 oraz art. 220 § 1 Op. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, podczas gdy w sprawie ziściły się przesłanki do przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania.
W oparciu o powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej Spółki w razie ich powstania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako: ppsa, zgodnie z którym decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa (niemającym tu zastosowania).
Na wstępnie Sąd wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 3 ppsa.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach i według wymienionych kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obiegu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (skierowane do Skarżącej) z 2 lipca 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie z 21 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r. nr [...], którą określono wobec M. sp. z o.o. wymiar podatku od nieruchomości za 2023 r. Jak wynika z akt sprawy, decyzja ta została doręczona M. sp. z o.o. dniu 4 października 2023 r.
M. sp. z o.o. nie wniosła odwołania od ww. decyzji określającej jej wymiar podatku od nieruchomości za 2023 r. Natomiast Skarżąca, nie będąc stroną postępowania w znaczeniu formalnym, tj. nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej decyzji określającej M. sp. z o.o. wymiar podatku od nieruchomości za 2023 r., wnioskiem z 8 stycznia 2024 r., zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r. nr [...], którą określono wobec spółki M. sp. z o.o. wymiar podatku od nieruchomości za 2023 r
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium legło natomiast stwierdzenie, że Skarżąca, która nie była adresatem ww. decyzji ostatecznej, nie miała legitymacji prawnej do wniesienia odwołania, a w konsekwencji nie można było również wszcząć postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium, taki stan sprawy powoduje, że wnioskodawca nie posiada statusu podatnika, ani też żadnego innego uczestnika wskazanego w art. 133 Op. w postępowaniu podatkowym zakończonym ww. decyzją Burmistrza Prószkowa. Należało zatem, w ocenie Kolegium uznać, że wnioskodawczyni, tj. Skarżąca Spółka, nie jest uprawniona do złożenia odwołania, a w konsekwencji tego, także wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która nie została do niej skierowana i nie była jej doręczona. Skoro Skarżąca nie uzyskała przymiotu podatnika, a tym samym wydana decyzja nie dotyczy jej obowiązków podatkowych ani uprawnień, brak było podstaw do procedowania jej wniosku.
Odmienne stanowisko prezentuje Skarżąca, podnosząc w skardze, że wystąpił po jej stronie interes prawny do zainicjowania postępowania odwoławczego od decyzji, mającej bezpośredni wpływ na jej indywidualny obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Swoje przekonanie o istnieniu interesu prawnego Skarżąca upatruje w tym, że to ona, a nie spółka M., posiada status podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do budynku (hali namiotowej), położonego na działce nr a w P., albowiem to ona jest wyłącznym właścicielem tego gruntu, czyli także, w świetle przepisów kodeksu cywilnego, również budynku na tym gruncie położonego (zasada superficies solo cedit). Zatem Burmistrz Prószkowa wydał 27 września 2023 r. decyzję obarczoną istotną wadą prawną, gdyż przyjmując w tej decyzji do opodatkowania budynek położony na ww. działce, przeniósł na inny podmiot obowiązek podatkowy, który zgodnie z ustawą ciąży na Spółce.
Dokonywana przez Sąd ocena legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się natomiast do ustalenia, czy organ miał podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przy czym decyzja wymiarowa, będąca przedmiotem wniosku Strony, nie została skierowana do Skarżącej Spółki i nie konkretyzuje w praw i obowiązków podatkowych Skarżącej.
W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., dotyczy określenia M. sp. z o.o. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. Decyzja ta została skierowana wyłącznie do M. sp. z o.o.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że za stronę uprawnioną do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania decyzji należy uważać stronę zwykłego postępowania merytorycznego, której doręczono decyzję i wobec której rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania. W przypadku strony, której decyzji nie doręczono nie można bowiem mówić o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji nie może dojść do uchybienia temu terminowi. Niedoręczenie decyzji stronie oznacza, iż nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia od niej odwołania i tym samym nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku o jego przywrócenie. W takiej sytuacji brak jest podstaw do badania przesłanek merytorycznych uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, takich jak zachowanie 7 - dniowego terminu do złożenia wniosku, czy też zawinienia w uchybieniu terminowi.
W judykaturze i doktrynie przyjmuje się jednolicie, zarówno na gruncie Op., jak i Kodeksu postępowania administracyjnego, iż stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Op. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności, wznowienie postępowania otwiera bowiem przed stroną ponownie postępowanie przed organem I instancji, gwarantując udział w tym postępowaniu, a następnie w postępowaniu odwoławczym. (vide: B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz C.H. Beck Warszawa 2003 str. 566)
Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszczono możliwość wniesienia odwołania przez osobę, która twierdzi, że jest stroną postępowania administracyjnego, a która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł, przy czym odwołanie takie może być wniesione w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. W przypadku wielości stron postępowania, termin do wniesienia odwołania rozpocznie bieg dla strony pominiętej w postępowaniu od daty ostatniego doręczenia ( por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 211/12, z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 248/16, z 9 sierpnia 2017 r. , sygn. akt II SA/Gd 369/17, wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2318/16 ). Powyższe współgra z regulacją art. 240 § 4 Op., która odnosi się wprost do pominięcia strony w postępowaniu zwykłym. Przez udział w postępowaniu, o którym mowa w tym przepisie rozumieć należy zarówno udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, jak też w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany poprzez doręczenie stronie decyzji. Brak winy strony będzie miał miejsce w przypadku niedopuszczenia strony do uczestnictwa w postępowaniu. Niedoręczenie stronom decyzji, jak również korespondencji kierowanej do stron w toku prowadzonego postępowania, jest równoznaczne z pozbawieniem ich udziału w postępowaniu i tym samym oznaczać będzie wyczerpanie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 4 Op.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu nie może co do zasady opierać się wykazaniu okoliczności, które są właściwe dla przesłanki wznowieniowej. W orzecznictwie dopuszcza się co prawda niekiedy możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przez podmiot nie biorący udziału w postępowaniu, niemniej jednak przyjmowane jest jednolicie, iż usprawiedliwieniem uchybienia terminu nie może być brak doręczenia decyzji. Wówczas przyjmuje się, że Strona, której nie doręczono decyzji, może natomiast uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, innymi niż niedoręczenie decyzji nadzwyczajnymi przeszkodami uniemożliwiającymi wniesienie odwołania w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, który ma do niej zastosowanie, np. chorobą trwającą w okresie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 369/17) Co jednak nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie, bowiem Skarżąca jako uzasadnienie wniosku przywołuje okoliczności z niedoręczeniem jej decyzji.
W konsekwencji, na gruncie rozpoznawanej sprawy, okoliczność, czy Skarżącej przysługuje w istocie przymiot strony w postępowaniu zwykłym, nie ma rozstrzygającego znaczenia, bowiem ocena taka może być dokonana już jedynie w trybach nadzwyczajnych. Stąd też Sąd, nie ustosunkował się do pozostałych zarzutów skargi zmierzających do wykazania, że Skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwyczajnym, bowiem z uwagi na omówione powyżej kwestie formalne, pozostawały one w okolicznościach rozpatrywanej sprawy poza sferą merytorycznych rozważań Sądu.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak było podstaw do procedowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Procedowaniu takiego wniosku sprzeciwiły się bowiem kwestie formalne, które były wyprzedzające wobec oceny tego, czy Skarżąca Spółka mogła i powinna być stroną postępowania merytorycznego prowadzonego w trybie zwykłym. Jeśli w tym zakresie zdaniem Skarżącej nastąpiły uchybienia, to właściwym trybem do ich skorygowania, wobec uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję wymiarową określającą M. sp. z o.o. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023, są już wyłącznie postępowania nadzwyczajne. Przepisy Ordynacji podatkowej zawierają uregulowania pozwalające na wyeliminowanie z obrotu prawego wadliwych decyzji, o ile są one dotknięte szczególnymi wadami, o których mowa w przepisach, w tym np. art. 240 § 1 pkt 4 Op. dotyczący sytuacji w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu ( przy czym postępowanie takie może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek strony pominiętej w postępowaniu) oraz w art. 247 § 1 pkt 3 - decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, art. 247 § 1 pkt 5 Op. - decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; (przy czym te postępowania mogą być wszczęte również z urzędu).
W niniejszej sprawie, niewątpliwie Skarżąca nie była formalną stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 27 września 2023 r. nr [...]. Nadto decyzja ta nie konkretyzuje żadnych praw i nie nakłada na Skarżącą żadnego obowiązku i nie była jej doręczona. Decyzja zaś została prawidłowo doręczona spółce M. w dniu 4 października 2023 r., konkretyzuje obowiązki podatkowe wobec spółki M., a spółka ta w ustawowym terminie nie wniosła odwołania, a zatem decyzja ta stała się ostateczna dniem 18 października 2023 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w sprawie niniejszej zachodziła przeszkoda formalna uniemożliwiająca prowadzenie postępowania z wniosku Skarżącej z 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej Burmistrza Prószkowa, wydanej wobec M. sp. z o.o
Podsumowując, Sąd stwierdza, że postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Prószkowa, wydanej wobec M. sp. z o.o, odpowiada prawu.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI