I SA/Op 728/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2024-11-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościstwierdzenie nieważności decyzjilegitymacja procesowastrona postępowaniaOrdynacja podatkowawłaściciel gruntubudynek trwale związany z gruntempowództwokontrola sądowa

WSA w Opolu oddalił skargę spółki na decyzję SKO odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, uznając, że spółka nie posiada legitymacji do jej zaskarżenia.

Spółka V. z o.o. zaskarżyła decyzję SKO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Prószkowa dotyczącej podatku od nieruchomości za 2023 r. Skarżąca twierdziła, że jest właścicielem gruntu i hali namiotowej, a decyzja błędnie obciążyła podatkiem inny podmiot. WSA w Opolu oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie była stroną postępowania, do którego skierowana była decyzja Burmistrza, a zatem nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia jej nieważności.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy własną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r. Decyzja Burmistrza określała zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2023 r. dla spółki M. sp. z o.o. Skarżąca V. Spółka z o.o. domagała się stwierdzenia nieważności tej decyzji, argumentując, że jest wyłącznym właścicielem gruntu, na którym znajduje się hala namiotowa, i to jej przysługuje status podatnika. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżąca spółka nie posiadała legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, która nie została skierowana do niej, a dotyczyła innego podmiotu. Sąd podkreślił, że wniosek o stwierdzenie nieważności może złożyć tylko strona postępowania zwykłego, a skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Burmistrza. Sąd zaznaczył, że kwestia, czy hala namiotowa stanowi przedmiot opodatkowania, jest odrębną sprawą, a skarżąca spółka może mieć inne środki prawne do dochodzenia swoich praw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot, który nie był stroną postępowania zwykłego i nie był adresatem decyzji, nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia jej nieważności.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być wszczęte tylko na żądanie strony postępowania zwykłego. Stroną jest podmiot, do którego decyzja została skierowana i która kształtuje jego prawa lub obowiązki. Skarżąca spółka nie była adresatem decyzji Burmistrza Prószkowa, która dotyczyła innego podmiotu, a zatem nie posiadała legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

op art. 248 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 249 § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

op art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

upol art. 3 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

k.c. art. 46 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 47

Kodeks cywilny

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

k.c. art. 191

Kodeks cywilny

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

op art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 212

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie była stroną postępowania, do którego skierowana była decyzja Burmistrza Prószkowa, a zatem nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia jej nieważności.

Odrzucone argumenty

Skarżąca jest wyłącznym właścicielem nieruchomości i hali namiotowej, a zatem przysługuje jej status podatnika i legitymacja do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzja Burmistrza Prószkowa była obarczona wadą prawną, gdyż błędnie określiła zobowiązanie podatkowe wobec innego podmiotu. Organ odwoławczy błędnie zastosował i zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Godne uwagi sformułowania

Uruchomić tryb nadzwyczajny może co do zasady ten podmiot, do którego skierowana została (prawidłowo, czy też wadliwie) decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, a dokładnie - podmiot, do którego skierowano decyzję ostateczną, wzruszeniu której służyć ma uruchomienie trybu nadzwyczajnego. Odmowa wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 249 § 1 op, oznacza, iż organ nie może badać zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli analizować treści decyzji pod kątem wystąpienia wad określonych w art. 247 § 1 tej ustawy, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności. Inicjowanie postępowania "z urzędu" należy do wyłącznej prerogatywy organu administracji i nie może być w żaden sposób wymuszane żądaniem uruchomienia takiego postępowania poprzez zainteresowane osoby.

Skład orzekający

Grzegorz Gocki

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji strony do zaskarżenia decyzji wydanej wobec innego podmiotu. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii własności czy opodatkowania hali namiotowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - legitymacji do zaskarżania decyzji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Choć fakty nie są sensacyjne, interpretacja przepisów jest istotna.

Czy możesz zaskarżyć decyzję, która nie jest skierowana do Ciebie? WSA w Opolu wyjaśnia granice legitymacji procesowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 728/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska
Grzegorz Gocki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 248 § 1, art. 249 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi V. Spółki z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Opolu z dnia 2 lipca 2024 r., nr SKO.40.1632.2024.po w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez V. sp. z o.o. z P. (dalej jako: Skarżąca, Strona, Spółka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (w skrócie: Kolegium lub SKO) z 2 lipca 2024 r., którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z 21 maja 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., określającej M. sp. z o.o. w W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2023 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. Burmistrza Prószkowa z urzędu wszczął wobec M. sp. z o.o. w W. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023r., a następnie 27 września 2023 r. wydał decyzję nr [...] określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2023 r. w wysokości 14.526 zł. W związku z niezłożeniem przez M. sp. z o.o. odwołania, decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z 8 stycznia 2024 r. Skarżąca, powołując się na art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. - dalej "op"), zwróciła się do Kolegium o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., jako skierowanej do podmiotu nie posiadającego statusu podatnika.
Decyzją z 21 maja 2024 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Prószkowa, uznając, że Skarżąca nie posiada legitymacji prawnej do zaskarżenia w trybie nadzwyczajnym decyzji wydanej wobec innego podmiotu.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało zaskarżone odwołaniem, w którym działający w imieniu Skarżącej pełnomocnik zarzucił błędne zastosowanie art. 248 § 1 i art. 249 op i błędną wykładnię przepisów art. 133 § 1 i art. 7 § 1 op w zw. z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w zw. z art. 46 § 1, art. 47, art. 48 i art. 191 Kodeksu cywilnego.
Kolegium, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 2 lipca 2024 r., utrzymało w mocy własną decyzję z 21 maja 2023 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem sporu nie jest kwestia, czy M. sp. z o.o. z siedzibą w W. prawidłowo została uznana za stronę postępowania podatkowego, zakończonego decyzją Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., lecz to, czy Skarżąca posiada legitymację prawną do zaskarżenia tej decyzji w trybie nieważnościowym.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że zgodnie z art. 248 § 1 op postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Z kolei art. 249 § 1 op stanowi, że organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 ustawy. Przy czym wskazane w tym przepisie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, z uwagi na użyty zwrot "w szczególności", nie mają charakteru wyczerpującego (katalog otwarty). Przepis ten nakazuje więc organowi podatkowemu odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego w każdym przypadku, w którym wszczęcie takiego postępowania jest niedopuszczalne. Kolegium przytoczyło również treść art. 133 op i wyjaśniło, że w przepisie tym wyraźnie powiązano status strony w postępowaniu podatkowym z interesem prawnym, którym podmiot w tym postępowaniu musi się legitymować. Stroną jest więc tylko taki podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w danym postępowaniu podatkowym.
Analiza powyższych przepisów doprowadziła organ do wniosku, że uruchomić tryb nadzwyczajny może co do zasady ten podmiot, do którego skierowana została (prawidłowo, czy też wadliwie) decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, a dokładnie - podmiot, do którego skierowano decyzję ostateczną, wzruszeniu której służyć ma uruchomienie trybu nadzwyczajnego.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika natomiast, że decyzja Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., dotyczy określenia M. sp. z o. o. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. Decyzja ta została skierowana wyłącznie do M. sp. z o.o.
Taki stan sprawy powoduje, że Skarżąca nie posiada statusu podatnika, ani też żadnego innego uczestnika wskazanego w art. 133 op w postępowaniu podatkowym zakończonym ww. decyzją Burmistrza Prószkowa. Tym samym Spółka nie jest uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie skierowanej do niej i jej nie doręczonej, skoro nie uzyskała ona przymiotu podatnika, a tym samym wydana decyzja nie dotyczy jej obowiązków podatkowych ani uprawnień. W konsekwencji wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji jest niedopuszczalne z powodów formalnych.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącej, domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, podniósł zarzuty:
1) art. 133 § 1 op w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 upol, poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, iż Skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, podczas gdy Skarżąca jest wyłącznym właścicielem nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr a w P., na której posadowiona jest hala namiotowa zakwalifikowana przez organ podatkowy jako budynek trwale związany z gruntem, a zatem Skarżącej przysługuje status podatnika w podatku od nieruchomości od rzeczonego budynku, a tym samym Skarżącej przysługuje również status strony legitymowanej do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji określającej wysokość w podatku od nieruchomości, której zakres przedmiotowy obejmuje budynek będący własnością Skarżącej, nawet jeżeli decyzja ta została błędnie skierowana do osoby niebędącej stroną, tj. M. sp. z o.o.,
2) art. 3 ust. 1 pkt 1 upol w zw. z art. 46 § 1, art. 47, art. 48 oraz art. 191 kc, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, iż M. sp. z o.o. jest właścicielem budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr a w P., a w konsekwencji M. sp. z o.o. jest podatnikiem w podatku od nieruchomości od rzeczonego budynku, podczas gdy wyłącznym właścicielem nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej nr a w P. jest Skarżąca, a budynek trwale związany z gruntem co do zasady nie może stanowić odrębnego od gruntu przedmiotu własności, a zatem status podatnika w podatku od nieruchomości od rzeczonej hali namiotowej przysługuje Skarżącej jako wyłącznemu właścicielowi gruntu;
3) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 248 § 1 oraz art. 249 § 1 op, poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023r., podczas gdy Skarżącej przysługiwała legitymacja do zainicjowania tego postępowania, a w sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne jego wszczęcia, co skutkować w konsekwencji winno uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i orzeczeniem co do istotny spraw) zgodnie z wnioskiem;
4) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 248 § 1 op, poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy postępowanie nieważnościowe winno zostać wszczęte z urzędu;
5) art. 248 § 1 w zw. z art. 249 § 1 oraz w zw. z art. 133 § 1 op i art. 3 ust. 1 pkt 1 upol poprzez błędną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., podczas gdy rzeczona decyzja wymiarowa odniosła bezpośredni wpływ na indywidualny obowiązek podatkowy Skarżącej w podatku od nieruchomości, albowiem obejmowała swoim zakresem przedmiotowym nieruchomość będącą wyłączną własnością Spółki, co do której obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na Spółce
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako: ppsa, zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa (niemającym tu zastosowania).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach i według wymienionych kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obiegu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r. nr [...], którą określono wobec spółki M. sp. z o.o. w W. wymiar podatku od nieruchomości za 2023 r. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że Skarżąca, która nie była adresatem w/w decyzji ostatecznej, nie miała legitymacji prawnej do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności rzeczonej decyzji.
Odmienne stanowisko prezentuje Skarżąca, podnosząc w skardze, że wystąpił po jej stronie interes prawny do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, mającej bezpośredni wpływ na jej indywidualny obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Swoje przekonanie o istnieniu interesu prawnego Skarżąca upatruje w tym, że to ona, a nie spółka M., posiada status podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do budynku (hali namiotowej), położonego na działce nr a w P., albowiem to ona jest wyłącznym właścicielem tego gruntu, czyli także, w świetle przepisów kodeksu cywilnego, budynku na tym gruncie położonego (zasada superficies solo cedit). Zatem Burmistrz Prószkowa wydał 27 września 2023 r. decyzję obarczoną istotną wadą prawną, gdyż przyjmując w tej decyzji do opodatkowania budynek położony na w/w działce, przeniósł na inny podmiot obowiązek podatkowy, który zgodnie z ustawą ciąży na Spółce.
Sąd wskazuje na wstępie, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji poprzedza zbadanie wniosku pod kątem formalnej dopuszczalności wszczęcia trybu nadzwyczajnego wzruszania decyzji ostatecznych, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W takim przypadku organ, do którego wpłynęło żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, zobowiązany jest do zbadania, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 249 § 1 op. Przepis ten stanowi, iż organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Z przywołanego unormowania zawierającego sformułowanie "w szczególności" wynika, że wskazane w art. 249 § 1 op przyczyny nie są wyczerpujące. W orzecznictwie i piśmiennictwie zwraca się uwagę, że powodem odmowy wszczęcia postępowania mogą być przykładowo sytuacje, w których żądanie nie pochodzi od strony, strona nie ma zdolności do czynności prawnych, żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji nieostatecznych.
Dokonywana przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się zatem do ustalenia, czy organ miał podstawę do odmowy zbadania zaistnienia wskazywanej przez Stronę przesłanki nieważności tj. czy w sposób uprawniony odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, wskazując, że skoro decyzja wymiarowa, będąca przedmiotem wniosku Strony, nie została skierowana do Spółki, nie dotyczy jej praw i obowiązków, to Spółka nie mogła złożyć skutecznie wniosku o stwierdzenie nieważności rzeczonej decyzji.
Zgodnie z przepisem art. 248 § 1 op postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. W myśl natomiast art. 133 § 1 op, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
W ocenie Sądu, uwzględniając treść powyższych przepisów, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może złożyć tylko strona, to jest podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją kształtującą jego prawa i obowiązki, czyli podmiot, do którego decyzja została skierowana. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., dotyczy określenia M. sp. z o.o. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. Decyzja ta została skierowana wyłącznie do M. sp. z o.o. Zgodnie natomiast z ugruntowanym już w orzecznictwie poglądem, podzielanym w pełni przez tut. Sąd, uruchomić tryb nadzwyczajny może co do zasady ten podmiot, do którego skierowana została (prawidłowo, czy też wadliwie) decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, a dokładnie - podmiot, do którego skierowano decyzję ostateczną, wzruszeniu której służyć ma uruchomienie trybu nadzwyczajnego.
Jak słusznie zauważono już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 6 lutego 2001 r. sygn. Akt V SA 763/00 ( (por. także wyroki: WSA w Poznaniu z 22 marca 2017 r. I SA/Po 1127/16, WSA w Łodzi z 23 października 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 462/18; WSA w Gliwicach z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 489/18, NSA: z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 203/12; z 15 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 336/05; z 30 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1269/04), za stronę uprawnioną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji należy uważać stronę zwykłego postępowania merytorycznego.
Jednocześnie jak dodatkowo zauważono odrębnym zagadnieniem jest okoliczność czy skarżący mógł i powinien być stroną postępowania merytorycznego. Jeśli w tym zakresie zdaniem skarżącej nastąpiły uchybienia, to właściwym trybem do ich skorygowania jest postępowanie o wznowienie postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej).
Zatem, w realiach niniejszej sprawy, legitymację do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym wobec decyzji wydanej w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. posiada spółka M., jako adresat tego rozstrzygnięcia. Bezsprzecznie bowiem stroną, czyli podmiotem, którego praw i obowiązków podatkowych dotyczy decyzja Burmistrza Prószkowa - jest właśnie M. i to ta spółka jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej odnośnie jej osoby.
W rezultacie, zdaniem Sądu, Skarżąca - wbrew forsowanemu w skardze stanowisku - nie posiada statusu strony w rozumieniu art. 133 § 1 op, a co za tym idzie - nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku inicjującego postępowanie w zakresie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej, wydanej wobec M. Niewątpliwie Skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 27 września 2023 r. nr [...], jak też nie jest podmiotem, którego interesu prawnego – na gruncie podatkowym- dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja ta nie przyznaje bowiem Skarżącej żadnych praw i nie nakłada na nią żadnego obowiązku. Decyzja ta to nie dotyczy więc bezpośrednio jej praw i obowiązków. Posiadającą interes prawny jest natomiast spółka M., gdyż to jej obowiązków dotyczy bezpośrednio decyzja kończąca postępowanie wymiarowe. Za nieuzasadnione należało więc uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 133 § 1 op w zw. z art. 3 ust 1 pkt 1 upol.
Wbrew też zarzutom skargi, Kolegium w wydanym rozstrzygnięciu nie naruszyło art. 233 § 1 pkt 1, art. 248 § 1 i art. 249 op. Sąd za prawidłową uznaje bowiem ocenę organu, że w sprawie niniejszej zachodziła przeszkoda formalna uniemożliwiająca prowadzenie postępowania z wniosku Skarżącej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Prószkowa, wydanej wobec M. sp. z o.o., albowiem wniosek inicjujący to postępowanie nie pochodził od strony, w myśl art. 248 § 1 op. Nietrafne są również zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 upol w zw. z art. 46 § 1, art. 47, art. 48 i art. 191 kc. Należy bowiem zauważyć, że analiza okoliczności wskazywanych przez Skarżącą, mających według niej prowadzić do naruszenia w/w przepisów, sprowadzałaby się w istocie do merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności, do czego, z racji odmowy wszczęcia postępowania z przyczyn formalnych, brak było podstaw. Sąd podkreśla, że odmowa wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 249 § 1 op, oznacza, iż organ nie może badać zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli analizować treści decyzji pod kątem wystąpienia wad określonych w art. 247 § 1 tej ustawy, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności. Zatem to, czy decyzja Burmistrza Prószkowa była faktycznie obarczona wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 op, pozostaje bez wpływu na ocenę, czy wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji jest dopuszczalny pod względem formalnym, czy też nie. Dlatego też SKO nie mogło badać w ramach obecnego postępowania ewentualnego zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności, określonych w tym przepisie i nie był uprawniony do uczynienia tego także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzuto pełnomocnika Skarżącej, że postępowanie nieważnościowe winno być wszczęte z urzędu. Wskazać należy, że w kwestii realizacji przez organ administracji obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu, w razie zaistnienia przesłanek określonych w art. 247 § 1 oraz art. 248 § 1 op, wypowiedział się Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 28 września 2017 r., sygn. akt I FSK 936/17 (wydanym na tle analogicznego stanu faktycznego, jak w tej sprawie), w którym stwierdził "(...) inicjowanie postępowania "z urzędu" należy do wyłącznej prerogatywy organu administracji i nie może być w żaden sposób wymuszane żądaniem uruchomienia takiego postępowania poprzez zainteresowane osoby. Złożony w tym zakresie wniosek osoby trzeciej może stanowić wyłącznie impuls do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z urzędu, lecz decyzja organu w tym przedmiocie ma charakter w pełni autonomiczny. (...) Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony wkraczać w sferę administrowania zastrzeżoną do właściwości organu co do oceny warunków wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z urzędu.". Stanowisko to wprawdzie w pełni aprobuje też skład orzekający w tej sprawie, niemniej jednakże należy również zauważyć, że skoro można z urzędu (art. 248 § 1 op), bez jakiejkolwiek inicjatywy , badać, czy nie wystąpiły w danej sprawie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, to tym bardziej - zgodnie z regułą wnioskowania a maiori ad minus - powinno się to czynić w przypadku, gdy inny podmiot – wprawdzie nieuprawniony - domaga się stwierdzenia nieważności określonego aktu administracyjnego, informując zarazem organy, iż mógł być on dotknięty wadą nieważności. Dlatego też , mając wprawdzie na uwadze, iż w niniejszej sprawie skarga okazała się z powodów proceduralnych niezasadna, to nie można wykluczyć, iż przedmiotowa decyzja ostateczna Burmistrza Prószkowa, wydana wobec M. sp. z o.o. może być dotknięta wadą kwalifikowana, wymagającą podjęcia z urzędu czynności nadzorczych. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie chodzi jednakże o weryfikację rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach stron, ale o byt prawny decyzji dotkniętej ewentualnie jedną z wad kwalifikowanych. Jest to postępowanie nadzorcze, w którym organ podatkowy, nie będąc umocowanym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, korzysta przede wszystkim z kompetencji kasacyjnej. Zakres postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie ustalenia, czy decyzje ostateczne korzystające na podstawie art. 212 op z ochrony ich trwałości , są dotknięte wadami enumeratywnie wskazanymi w art. 247 § 1 op, czy też wady te nie występują. W tym jednakże zakresie organ nadzorczy, jak już wyżej wskazano, korzysta z własnej samodzielnej kompetencji pozwalających mu do podjęcia stosowanych czynności z urzędu.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy podatkowe nie naruszyły prawa odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 27 września 2023 r. nr [...]. W świetle bowiem okoliczności faktycznych sprawy zasadnie organy przyjęły, że Skarżąca nie była uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej, której nie była adresatem i która nie dotyczyła jej praw i obowiązków.
Sąd dodatkowo zauważa, że z analizy przedstawiony przez SKO akt podatkowych dotyczących zarówno niniejszego postępowania, jak i postępowania podatkowego dotyczącego kolejnego roku podatkowego ( odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - sprawa zarejestrowania w tut Sądzie pod sygn. akt I SA/Op 729/24 oraz stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - sprawa zarejestrowania w tut Sądzie pod sygn. akt I SA/Op 604/24) wynika, że Spółka de facto nie zgadza się ze stanowiskiem zajętym w ostatecznej decyzji Burmistrza Prószkowa z 27 września 2023 r., określającej M. sp. z o.o. w W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2023 r., iż posadowiona na jej gruncie hala namiotowa stanowiąca własność M. sp. z o.o. w W. stanowi budynek trwale związany z gruntem. Z tych też względów, przedmiotowa hala namiotowa jako niezwiązana trwale z gruntem nie stanowiąc przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie powinna w ogóle podlegać opodatkowaniu, niezależnie od jej posadowienia na gruncie Skarżącej.
W konsekwencji Skarżąca, wskazując wprawdzie, iż w sytuacji, gdy organ błędnie przyjął w decyzji ostatecznej wydanej wobec M. sp. z o.o. w W. ,że hala ta jako związana trwale z gruntem podlega opodatkowaniu , to ona jako właściciel gruntu w myśl zasady superficies solo cedit winna być traktowana w stosunku do niej jako podatnik, jednocześnie uważając, iż obowiązek taki nie ciąży także na niej , gdyż w rzeczywistości brak jest trwałego związania tego obiektu z jej gruntem. Tym samym Skarżąca uważa, że hala namiotowa ogóle nie stanowi on przedmiotu opodatkowania, niezależenie od tego, kogo organy uznałyby za podatnika.
Sąd zwrócił uwagę na ten aspekt sprawy, albowiem z jednej strony Skarżąca odwołując się w skardze do art. 133 op wywodzi swoje umocowanie do złożenia wniosku inicjującego postępowanie w zakresie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej, wydanej wobec M. z faktu, że ma ona w stosunku do hali namiotowej usytuowanej na jej gruncie przymiot podatnika, zaś z drugiej strony uważa , że również ona sama w stosunku do tego obiektu nie będzie podatnikiem, gdyż jako niezwiązany trwale z jej gruntem, nie stanowi w ogóle przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI