I SA/OP 674/24

I SA/Op 674/24 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Remigiusz Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3, art. 4, art 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1960
par. 2 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych  w zakładach karnych i aresztach śledczych
Dz.U. 2024 poz 706
art. 32
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze skargi M. W. na Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowych rozmów telefonicznych z adwokatem postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. W. (dalej: skarżący) pismem z dnia 6 czerwca 2024 r., wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, której przedmiotem uczynił działalność zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. Podniósł w niej, że skarga dotyczy pozbawienia go możliwości przeprowadzenia dodatkowych rozmów telefonicznych z jego adwokatami.
Skarżący wskazał, że w dniu 3 czerwca 2024 r. złożył prośbę o udzielenie zgody na przeprowadzenie dodatkowych rozmów telefonicznych z adwokatami, a w dniu 5 czerwca 2024 r. odmówiono mu przyznania tego uprawnienia.
Skarga powyższa została zarejestrowana pod nr I DK/Op 28/24 w Dzienniku korespondencji w tut. Sądzie i w dniu 19 czerwca 2024 r. przesłana do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w celu udzielenia odpowiedzi na skargę w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, o czym powiadomiono skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w [...] wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że skarżący kwestionuje sposób rozpatrzenia jego prośby odnośnie do przyznania dodatkowych rozmów telefonicznych z adwokatami. W dniu 3 czerwca 2024 r. skarżący złożył do kierownictwa zakładu karnego prośbę o wyrażenie zgody na dodatkowe rozmowy telefoniczne z adwokatami, co argumentował ilością spraw wymagających częstych rozmów z adwokatami. Prośba ta została rozpoznana w oparciu o uregulowania wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1960) i ostatecznie z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 8 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r. poz. 706), dalej "k.k.w.", rozpatrzona odmownie. O sposobie załatwienia prośby skarżący został poinformowany pismem z dnia 5 czerwca 2024 r. Dodatkowo wskazano osadzonemu, iż na podstawie zasad obowiązującego w jednostce porządku wewnętrznego, ma możliwość kontaktowania się z obrońcą, bądź pełnomocnikiem. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] nadmienił, że w myśl art. 8 k.k.w. skazany pozbawiony wolności może korzystać, co najmniej raz w tygodniu z samoinkasującego aparatu telefonicznego do kontaktu z osobami, o których mowa w art. 8 § 3 k.k.w. w terminach określonych w obowiązującym w zakładzie karnym porządku wewnętrznym. W szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wyznaczone terminy czynności procesowych wskazują na konieczność niezwłocznego skorzystania z samoinkasującego aparatu telefonicznego, dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego udziela zgody na kontakt poza terminami ustalonymi w porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym lub areszcie śledczym. Skarżący nie wykazał, aby jego wypadku zachodziły przesłanki uzasadniające udzielenie mu zgody na kontakt z adwokatem w opisanym zakresie. Dodatkowo, jak ustalono, skarżący w czasie złożenia prośby nie posiadał wyznaczonych czynności procesowych z jego udziałem. Organ wyjaśnił też, że kwestia zasad przeprowadzania rozmów telefonicznych posiada także szczegółowe uregulowanie w rozdziale XII obowiązującego w jednostce zarządzenia nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 31 października 2023 r. w sprawie ustalenia porządku wewnętrznego Zakładu Karnego w [...]. Według zapisów § 24 tego zarządzenia skazani mogą porozumiewać się z podmiotami, o których mowa w art. 8 § 3 k.k.w. w dniach i godzinach pracy administracji jednostki. Warunkiem skorzystania z takiej rozmowy jest uprzednie poinformowanie na piśmie dyrektora zakładu karnego przez osobę będącą obrońcą, bądź pełnomocnikiem o numerze telefonu tej osoby, pod którym można nawiązać z nią kontakt. Osadzony może skorzystać z samoinkasującego się aparatu telefonicznego jeden raz w ciągu dnia, a w uzasadnionych przypadkach dyrektor może zezwolić na przeprowadzenie dodatkowej rozmowy telefonicznej. W przypadku, kiedy osadzony nie nawiązał połączenia z żadnym rozmówcą, wyjście do telefonu uznaje się, jako zrealizowanie rozmowy telefonicznej. Wykonując względem skazanego karę pozbawienia wolności administracja jednostki przestrzega obowiązujących przepisów i realizuje wszystkie uprawnienia przysługujące skazanemu, gwarantowane przepisami ustawy Kodeks karny oraz aktów wykonawczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne wyznacza treść art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.". Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W związku z przedmiotem opisanej we wstępie skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd administracyjny orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość oraz spory kompetencyjne, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 i art. 4 p.p.s.a., to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Godzi się też odnotować, że ewentualne postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu.
W sprawie niniejszej M. W. wniósł skargę na działania administracji Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie braku możliwości uzyskania dodatkowych rozmów telefonicznych z adwokatami. Skarżący nie wskazał jednak, jako zaskarżonego, żadnego aktu, ani czynności wymienionych w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., tj. aktów, w przedmiocie, których kognicja należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. M. W. nie wykazał również bezczynności organu polegającej na niepodjęciu przewidzianego prawem aktu lub czynności w sprawie indywidualnej (art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie nie został, więc wydany żaden akt podlegający kontroli sądowoadministracyjnej, nie miała też miejsca bezczynność organu administracji. W tym stanie rzeczy skarga była niedopuszczalna i - jako taka - podlegała odrzuceniu.
Na marginesie trzeba wskazać skarżącemu, że nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny (art. 32 k.k.w). Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem" i pracownika Służby Więziennej, zwanego dalej "pracownikiem" załatwiają odpowiednio - w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych: - kierownik jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.