I SA/Op 652/25

I SA/Op 652/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu S. Sp. z o.o. Sp. k. w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 lipca 2025 r., nr SKO.40.2592.2025.oś w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Przedmiotem sprzeciwu wniesionego przez S. Sp. z o.o. Sp. k. w K. (dalej zwana również skarżącą lub Spółką) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej również SKO, Kolegium lub organem odwoławczym) z dnia 31 lipca 2025 r., nr SKO.40.2592.2025.oś, którą uchylono decyzję Burmistrza Praszki (zwanego dalej Burmistrzem lub organem pierwszej instancji) z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr IT.I.6220.6.66.2022, ustalającą - na rzecz Spółki - środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "[...]".
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po rozpatrzeniu wniosku Spółki z dnia 14 czerwca 2022 r. Burmistrz Praszki decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. ustalił - na jej rzecz - środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 1, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094), zwanej dalej ustawą oraz § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. W pkt I decyzji - Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia organ określił, że przedmiotem planowanej inwestycji jest [...], w miejscu dotychczas eksploatowanego zakładu przetwarzania odpadów w pryzmach formowanych na otwartych płytach kompostowych. Obecnie pracująca instalacja (o mocy przerobowej 3 600 Mg odpadów/rok) eksploatowana na podstawie decyzji Starosty O. z 20 grudnia 2020 r. nr [...], udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów, będzie zamieniona na nowoczesną instalację biologicznego przetwarzania odpadów, wykorzystującą technologię kompostowania tlenowego. Planowana inwestycja umożliwi: zwiększenie możliwości przerobowych odpadów, likwidację uciążliwości zapachowych występujących podczas dotychczasowego kompostowania odpadów w otwartych pryzmach, poprzez zastosowanie betonowych boksów do kompostowania odpadów, wyposażonych w półprzepuszczalne membrany, którymi będą przykrywane przetwarzane odpady. Prowadzony w sposób efektywny i ekonomicznie uzasadniony, proces przetwarzania odpadów zostanie ukierunkowany na wytwarzanie przede wszystkim materiału spełniającego wymagania produktu (materiału wspomagającego uprawę roślin), o właściwościach nawozowych, spełniający wymagania dopuszczenia go do obrotu, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu i kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Zgodnie z tymi przepisami, nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, mogą być wprowadzane do obrotu na podstawie uzyskanego pozwolenia, wydawanego w drodze decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W przypadku niespełnienia powyższych wymagań, wytworzony materiał zostanie potraktowany jako odpad, tj. kompost nieodpowiadający wymaganiom o kodzie 19 05 03, który może być wykorzystany do rekultywacji składowisk odpadów lub przekazywany do zagospodarowania uprawnionym odbiorcom. Szacowana ilość tego kompostu możliwa do wytworzenia została określona na poziomie do 5 000 Mg/rok. Przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w instalacji tlenowego kompostowania, stanowi proces odzysku, oznaczony symbolem: R3 - recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania), według załącznika nr 1 do ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach; R12 - wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R11, dotyczy procesu rozdrabniania, mieszania wsadu do kompostowania oraz przesiewania wytworzonego kompostu. Kompostowaniu będą poddawane: ustabilizowane komunalne osady ściekowe kod 19 08 05 (wg katalogu odpadów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów) oraz odpady zielone ulegające biodegradacji kod 20 02 01. Do tych odpadów będą dodawane zrębki drewna (niestanowiące odpadów), pełniące rolę materiału strukturalnego, w ilości do 26% w komponowanym wsadzie. Praca planowanej instalacji, ze względu na specyfikę procesu kompostowania przebiegającego w sposób ciągły, będzie funkcjonowała w cyklu całodobowym przez cały rok. Łączna zdolność przerobowa instalacji będzie wynosić 34 540 Mg/rok, w tym 9 000 Mg/rok będą stanowić zrębki. W ramach inwestycji przewidziano: budowę 4 boksów betonowych do kompostowania odpadów, posadowionych na istniejącym wybetonowanym placu (płycie kompostowej), wykonanie zadaszenia w formie wiaty całej powierzchni istniejącej płyty kompostowej, na której zostaną zabudowane boksy, wykorzystanie istniejących 2 zbiorników, przeznaczonych do magazynowania odcieków o pojemności około 30 m³), zainstalowanie sita i rozdrabniacza odpadów, zabudowę urządzenia do nawijania i odwijania membrany w boksach, zainstalowanie wentylatorów, zabudowę kanałów napowietrzających, pełniących równocześnie funkcję drenażu odcieków, zainstalowanie niezbędnego wyposażenia technicznego instalacji, w tym systemu automatycznego sterowania procesem. Teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Bezpośrednie otoczenie terenu zakładu stanowią: od strony północnej oraz południowej - pas drogowy utwardzony, dalej pola uprawne i użytki zielone, natomiast od strony wschodniej i zachodniej - pola uprawne i użytki zielone, a dalej zwarty kompleks leśny. Pierwsze zabudowania mieszkalne i mieszkaniowo-usługowe w miejscowości P. znajdują się w odległości około 680 m w kierunku północno-zachodnim, natomiast w kierunku zachodnim w odległości 1,95 km znajduje się zabudowa mieszkaniowa i zagrodowa w miejscowości K.1. W pkt II rozstrzygnięcia w ramach istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich organ określił, że realizacja przedsięwzięcia polega na budowie betonowych boksów kompostowych, w których będzie się odbywał proces przetwarzania odpadów, wyposażonych w półprzepuszczalne membrany osłaniające od góry wprowadzaną do nich mieszaninę przeznaczoną do kompostowania; zainstalowaniu niezbędnej infrastruktury oraz budowie zadaszenia w formie wiaty dla całej powierzchni płyty kompostowej. Inwestor planujący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska w trakcie realizacji inwestycji, w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych, zgodnie z przepisami art. 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a w szczególności organ wymienił, jakie działania należy podjąć na etapie realizacji oraz na etapie eksploatacji przedsięwzięcia. Ponadto organ w pkt III decyzji organ określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, tj. w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazując na konieczność przewidzenia obudowy izolacyjnej wentylatorów systemu napowietrzania lub równoważnych rozwiązań technicznych zapewniających izolację nie mniejszą niż 30 dB. W pkt IV dotyczącym wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom poważnych awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska organ stwierdził, że przedsięwzięcie nie jest zaliczone do zakładów o zwiększonym ryzyku albo zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Z kolei w pkt V obejmującym wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono transgranicznego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W pkt VI Burmistrz stwierdził w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, że na podstawie przeprowadzonego postępowania, w tym na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko: nie ma konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej, nie ma potrzeby utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, nie ma konieczności monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także nie ma potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Natomiast na podstawie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia analizy porealizacyjncj (pkt VII decyzji). Końcowo organ podał, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt VIII decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że - planowana inwestycja została wskazana w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia i stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, stąd wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej w ramach postępowania, w którym przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z uwagi na fakt, że liczba stron postępowania przekracza 10, stosował przepisy art. 49 K.p.a., informując strony o czynnościach postępowania w drodze obwieszczenia zamieszczonego w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Praszce, na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa P. Wyjaśnił również, że teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że wystąpił do: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. W dalszej części uzasadnienia organ zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie, w tym podał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. zwrócił się o uzupełnienie raportu o zagadnienia dotyczące: stanu i szczelności zbiornika bezodpływowego na odcieki, ze względu na lokalizację inwestycji na terenie [...] oraz niewielką odległość od rzeki P. (około 880 m), analizę rozkładu kierunku i częstotliwości wiatrów dla omawianego obszaru, ze względu na prawdopodobieństwo emisji odorów dla mieszkańców wsi P. (odległość 680 m), wyjaśnienia dotyczące dokumentów planistycznych powołanych w raporcie, z uwagi na brak dla obszaru inwestycji planu miejscowego. Uzyskane od Spółki wyjaśnienia Burmistrz przekazał Inspektorowi Sanitarnemu. W przekazanym uzupełnieniu Spółka wyjaśniła, że istniejące dwa żelbetowe zbiorniki bezodpływowe (przeznaczone dotychczas na odcieki z procesu kompostowania na otwartej płycie oraz wody opadowe mające kontakt z odpadami), zostały wykonane w konstrukcji monolitycznej i pozostają szczelne i odporne na działanie środowiska wodnego. Planowana do realizacji technologia kompostowania odpadów pod zadaszeniem, w sposób zasadniczy ograniczy ilość odcieków i wód opadowych odprowadzanych do tych zbiorników, więc nie zachodzi konieczność zwiększenia ich pojemności. Spółka przeanalizowała różę wiatrów z wielolecia dla stacji pomiarowej w A., odzwierciedlającą warunki obecne w rejonie P.1. Stwierdziła, że poziom emisji substancji powodujących uciążliwości zapachowe z planowanej instalacji będzie zdecydowanie ograniczony, ze względu na zastosowanie nowej technologii w stosunku do prowadzonej dotychczas. Z kolei zapis o dokumentach planistycznych dotyczy wszystkich dotychczas wydanych decyzji dla omawianej lokalizacji zakładu. W następstwie uzyskanych wyjaśnień Inspektor Sanitarny pismem z 8 lutego 2023 r. nr [...] wydał opinię sanitarną w sprawie i uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, z uwagą że należy dokonać wszelkich starań, by zminimalizować emisje odorów z planowanej inwestycji tak, aby nie stanowiły uciążliwości dla mieszkańców pobliskich miejscowości. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. wezwał Spółkę do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o szereg zagadnień dotyczących: emisji hałasu poszczególnych urządzeń, zweryfikowania obliczeń rozprzestrzeniania zanieczyszczeń do powietrza z uwzględnieniem substancji odorotwórczych dla różnych etapów planowanego procesu technologicznego, przedstawienia dokładnego opisu instalacji istniejącej i planowanej instalacji do kompostowania odpadów z uwzględnieniem ich wydajności, przedłożenia planu sytuacyjnego zagospodarowania terenu inwestycji oraz decyzji dotyczących istniejącej kompostowni pryzmowej, uzupełnienia opisu technologicznego planowanego przedsięwzięcia i schematu technologicznego, a nadto danych dotyczących zabudowania wiaty przykrywającej istniejące płyty kompostowe, skumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi działaniami, wyjaśnienia okoliczności wytwarzania produktu lub odpadu z kompostowanej masy, sposobu kwalifikacji odcieków i wód opadowych odprowadzanych z procesu i z terenu zakładu, dokonania porównania proponowanej technologii z najlepszymi dostępnymi technikami BAT w odniesieniu do konkluzji BAT określonych w Decyzji Wykonawczej Komisji UE 2018/1147 w odniesieniu do przetwarzania odpadów metodą biologiczną z uwagi na fakt, iż planowana instalacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, uzupełnienia punktu dotyczącego analizy możliwości konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem oraz przedstawienia streszczenia wszystkich elementów raportu. Po otrzymaniu uzupełnień i wyjaśnień RDOŚ postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r. nr [...] uzgodnił - w wariancie proponowanym przez inwestora (tj. przewidującym zadaszenie płyty kompostowej z zabudowanymi boksami poprzez budowę wiaty) - warunki z zakresu ochrony środowiska dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ ten przedstawił szereg warunków na etapie realizacji i eksploatacji/użytkowania inwestycji, które Spółka powinna zrealizować w celu zmniejszenia uciążliwości związanej z emisją zanieczyszczeń do powietrza, w tym odorów, ograniczenia uciążliwości akustycznej dla mieszkańców najbliżej położonych zabudowań, prowadzenia uporządkowanej gospodarki wodno-ściekowej, prawidłowej gospodarki odpadami oraz prowadzenia działań niewpływających na istniejący stan form ochrony przyrody. Zalecił również uwzględnienie w dokumentacji wymaganej do wydania pozwolenia na budowę planowanej inwestycji, sprawy dotyczącej obudowy izolacyjnej wentylatorów systemu napowietrzania w celu zmniejszenia ich uciążliwości akustycznej. Jednocześnie wyraził stanowisko w sprawie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Burmistrz wyjaśnił przy tym, że wszystkie, określone przez RDOŚ, warunki dotyczące przedsięwzięcia w fazie realizacji (budowy) oraz w fazie eksploatacji instalacji wraz z niezbędną infrastrukturą zostały uwzględnione w punktach I, II i III decyzji. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P.2 postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia w proponowanym do realizacji wariancie oraz nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy art. 426 oraz art. 430 ustawy z dnia 10 września 2017 r. - Prawo wodne, po ustaleniu, czy planowane inwestycje wpływają korzystnie na osiągnięcie celów środowiskowych (dotyczących stanu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitej części wód podziemnych w zakresie ich stanu chemicznego i potencjału ekologicznego, czy też mogą wpłynąć na pogorszenie ich stanu). Zaznaczył, że teren przyszłej instalacji tlenowego kompostowania odpadów jest zlokalizowany w granicach jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) o kodzie [...] oraz na obszarze jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) "[...]" o kodzie [...]. Organ uznał, że zakres planowanego przedsięwzięcia nie wpłynie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 Prawa wodnego, ustanowionych w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O." przyjętym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. Wskazał, że JCWPd [...] jest monitorowana i charakteryzuje się dobrym stanem ilościowym i dobrym stanem chemicznym, nie jest zagrożona nieosiągnięciem celu środowiskowego; a JCWP [...] posiada status silnie zmienionej części wód, a jej stan jest określany jako dobry, co wynika z prowadzonego monitoringu i została określona jako niezagrożona, zgodnie z oceną ryzyka nieosiągnięcia celu środowiskowego. Ponadto podkreślił, że teren inwestycji jest zlokalizowany poza strefami ochronnymi ujęć wód oraz obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych. Jednocześnie teren inwestycji znajduje się w obszarze ochronnym Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP nr [...]. Organ ten nie stwierdził negatywnego oddziaływania inwestycji na realizację celów środowiskowych. Z kolei w związku z koniecznością wyjaśnienia niektórych zapisów w raporcie, Marszałek Województwa O. wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzupełnienia i wyjaśnienia dotyczyły następujących zagadnień: doprecyzowania dobowej zdolności przetwarzania przyszłej instalacji, określenia rocznej ilości odpadów kierowanych do przetwarzania, uzupełnienia zagadnień dotyczących ochrony przed hałasem, uzupełnienia opisu części technologicznej procesu kompostowania w nowej instalacji, w tym przedstawienia technicznej charakterystyki membrany, szczegółowych informacji dotyczących powstających ścieków przemysłowych, określenia sposobu wypełniania przez instalację konkluzji BAT. Ponadto ww. organ wezwał do przedłożenia informacji o sposobie dostarczania osadów ściekowych i sposobu ograniczenia emisji odorów, ponowną weryfikację danych dotyczących emisji substancji do powietrza oraz obliczeń rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu. Spółka przedłożyła stosowne wyjaśnienia i przedstawiła przykładowe wyniki badań emisji amoniaku i lotnych związków organicznych, a także odorów z próbek pobranych z pryzmy kompostowanych odpadów z zastosowaniem membrany [...] w instalacji modelowej, zlecone akredytowanemu laboratorium (2022 r.) przez producenta technologii tlenowego kompostowania odpadów z zastosowaniem membrany, tj. Spółki E. Sp. z o.o. Sp. K. w Ł., wskazując, że badany proces kompostowania znajdował się w fazie termofilnej (5 dzień) w temp. 69-75,9°C. Wyniki badań wskazały na znaczną redukcję: amoniaku (95,1%), ŁZO (93,5%), odorów badanych metodą olfaktometrii (91,4%), na powierzchni membrany w stosunku do wnętrza pryzmy, co wskazuje na wysoką skuteczność ograniczenia substancji złowonnych z zastosowaniem membrany. Kolejne wyjaśnienia, dotyczące właściwości półprzepuszczalnej membrany typ [...], planowanej do zastosowania w nowej instalacji, która jest wykonana z PTFE, stanowiły, że posiada ona półprzepuszczalne cechy i przyśpiesza proces przetwarzania tlenowego, jest wodoodporna, wietrznoodporna, ochrania kompostowany materiał, a będąc przepuszczalną dla pary wodnej, optymalnie gospodaruje zawartością wilgoci w materiale, zatrzymując w tym czasie bioaerozole, w tym drobnoustroje z procesu biologicznego przetwarzania. Spółka przedłożyła również analizę rozprzestrzeniania substancji w powietrzu, uwzględniając substancje przyczyniające się do powstawania odorów: amoniak, siarkowodór, aldehydy, pochodne węglowodorów alifatycznych i aromatycznych, których emisja posiada oznaczalną wartość (zgodnie z opracowaniem pt. "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowych", zrealizowanym na zlecenie Ministerstwa Środowiska przez prof. dr hab. inż. J. Z. Analiza rozprzestrzeniania zanieczyszczeń dotyczyła wszystkich etapów pracy przyszłej instalacji: emisji niezorganizowanej powodowanej pracą urządzeń mobilnych, ruchem pojazdów, procesem biologicznego przetwarzania odpadów, w tym również: mieszania i rozdrabniania odpadów, umieszczania w boksach, otwierania boksów i przemieszczania do kolejnego boksu. Pismem z 13 października 2023 r. nr [...] Marszałek zaopiniował pozytywnie przedłożony wniosek w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślił, że z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia, niezbędne jest podejmowanie przez prowadzącego instalację, na etapie eksploatacji, stałych działań, mających na celu zapobieganie niezorganizowanym emisjom substancji do powietrza (w tym odorów) lub ich ograniczanie oraz stały nadzór nad procesami i prawidłową eksploatacją urządzeń ograniczających emisję substancji do powietrza. Ponadto zwrócił uwagę, że przedsiębiorca prowadzący instalację będzie spełniać wymagania najlepszych dostępnych technik związanych z ochroną powietrza przed zanieczyszczeniem. Burmistrz Praszki odnotował także, że 5 grudnia 2022 r. Stowarzyszenie "N." [...] w K.1. złożyło wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego. Jednakże - zdaniem ww. organu - w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligujących do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 K.p.a. (z urzędu) ani nie zaistniały podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w trybie art. 98 K.p.a. (na wniosek strony - Stowarzyszenie nie jest bowiem stroną postępowania). Z powyższych względów odmówił zawieszenia postępowania. Wskazał przy tym, że rozpatrzenie skargi kasacyjnej w sprawie unieważnienia decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza Praszki 5 sierpnia 2011 r., dotyczącej budowy kompostowni w miejscowości P., nie ma żadnego wpływu na prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił również, że 30 grudnia 2022 r. otrzymał żądanie ww. Stowarzyszenia dopuszczenia go do udziału w postępowaniu i dopuścił to Stowarzyszenie do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Zgodnie bowiem z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zamiar wstąpienia do postępowania Stowarzyszenie uzasadniło celami statutowymi, którymi - zgodnie z § 5 pkt 2 i pkt 8 statutu tej organizacji - jest współpraca z instytucjami administracji publicznej i organami wymiaru sprawiedliwości, w tym udział w postępowaniach administracyjnych i sądowych w charakterze organizacji ekologicznej i społecznej reprezentującej interes społeczny i interes publiczny oraz podejmowanie działań mających na celu ochronę środowiska przed niewłaściwą lokalizacją elektrowni wiatrowych, biogazowni i innych obiektów przemysłowych, zagrażającą zdrowiu i życiu człowieka oraz środowisku naturalnemu. Poza tym organ odnotował, że Stowarzyszenie skierowało do RDOŚ w O. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej inwestycji i zagadnień zawartych w postanowieniu uzgadniającym z 18 kwietnia 2023 r., ponieważ w jego ocenie organ nie uwzględnił w powyższym postanowieniu zagrożenia skażeniem substancjami toksycznymi, w tym metalami ciężkimi, wód podziemnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...], w którego obszarze ochronnym będzie realizowana inwestycja. Zdaniem Stowarzyszenia, skażenie to może być powodowane nieszczelnością istniejącej płyty kompostowej, podczas gdy górna powierzchnia zbiornika GZWP [...] znajduje się zaledwie 20 m pod powierzchnią płyty kompostowej. Tym bardziej, że ta płyta była eksploatowana w obecnie istniejącej kompostowni pryzmowej dla obciążenia do 9 000 Mg odpadów na rok, natomiast w planowanej instalacji przewiduje się przetwarzanie 36 000 Mg/rok odpadów wraz z materiałem strukturalnym, tj. czterokrotnie większą masę, co może skutkować zniszczeniem konstrukcji płyty w postaci pęknięć, a efektem tego będzie przenikanie odcieków z toksycznymi substancjami do podłuża i dalej do GZWP. Dodatkowo zwiększony ruch pojazdów i wibracje maszyn mogą wpłynąć na strukturę płyty. W opinii Stowarzyszenia, RDOŚ nie odniósł się w powyższym postanowieniu do tych zagrożeń, o których Stowarzyszenie już wcześniej sygnalizowało w piśmie z 6 lutego 2023 r. do RDOŚ. RDOŚ przekazał ww. wniosek Stowarzyszenia do Burmistrza Praszki, który przekazał go Spółce. Spółka odnosząc się do stanowiska Stowarzyszenia, wskazała, że RDOŚ określił zakres rzeczowy przedsięwzięcia i uznał możliwość wykorzystania istniejącego podłoża w postaci płyty betonowej do realizacji inwestycji. Oznacza to, że na etapie projektowania planowanej budowy nowej instalacji zbadany zostanie aktualny stan płyty betonowej i ponownie przeliczona wytrzymałość konstrukcyjna, w celu potwierdzenia możliwości zachowania jej szczelności przy większym obciążeniu oraz wskazane zostaną dodatkowe rozwiązania w zakresie ewentualnego wzmocnienia płyty, jeśli będą one wymagane. Ponadto wyjaśniła, że projektanci inwestycji potwierdzają że wydajność instalacji nie ma żadnego wpływu na konstrukcję płyty, przy zachowaniu ograniczeń dotyczących jej maksymalnego chwilowego obciążenia, a nadto zaznaczyli, że konstrukcja płyty została zaprojektowana w sposób umożliwiający poruszanie się po jej powierzchni pojazdów o nośności 42 Mg. Nadmieniła, że na etapie opracowania projektu budowlanego projektant ponownie dokona przeliczeń konstrukcji płyty przed zabudowaniem na niej boksów kompostowych wraz z niezbędną infrastrukturą uwzględniając nowe obciążenie eksploatacyjne. Natomiast w dalszej kolejności organ architektomczno-budowlany przed wydaniem pozwolenia na budowę, zweryfikuje przyjęte rozwiązania projektowe w zakresie zapewnienia szczelności płyty kompostowej. Z tych względów Spółka uznała za bezzasadne zarzuty zawarte we wniosku Stowarzyszenia. Poza tym Burmistrz podał, że 8 lutego 2023 r. Mieszkańcy, Sołtys i Rada Sołecka w P., a 31 marca 2023 r. Mieszkańcy Wsi K.1 i okolic, złożyli protest w sprawie budowy kompostowni w P., a następnie Stowarzyszenie "N." złożyło do RDOŚ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został przesłany do Burmistrza Praszki. Spółka ustosunkowała się do pisma Stowarzyszenia w piśmie z 11 lipca 2024 r. Konkludując organ wskazał, że pismem z dnia 19 lipca 2024 r. zawiadomił o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku, a obwieszczeniem z tej daty poinformował strony postępowania o zebranych dokumentach i materiałach przed wydaniem decyzji i w tym czasie nie wpłynęły żadne uwagi ani wnioski.
W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie "N." na [...] z siedzibą w K.1, zarzuciło organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 49 § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. oraz przepisów art. 37, art. 42 i art. 43 ustawy. Na podstawie tych zarzutów, które szczegółowo zostały omówione w uzasadnieniu odwołania Stowarzyszenie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli również M. W., M. K., R. K., A. M. i P. Z., którzy wskazali m.in., że sprzeciwiają się planom rozbudowy kompostowni w P., zlokalizowanej aktualnie na działkach nr a i nr b i domagają się odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także wstrzymania rozbudowy planowanej inwestycji, usytuowanej w bliskim sąsiedztwie ich działek. Obawiają się bowiem, że rozbudowa kompostowni spowoduje wiele negatywnych następstw społecznych, ekonomicznych, zdrowotnych i środowiskowych dla mieszkańców P. i okolic. Obawiają się również, że odcieki powstałe w trakcie użytkowania kompostowni będą stanowiły zagrożenie dla wód powierzchniowych i podziemnych. W odległości około 900 m od lokalizowanej kompostowni płynie rzeka P., której zanieczyszczenie może stanowić poważne zagrożenie nie tylko dla najbliższej okolicy inwestycji, ale także miejscowości zlokalizowanych w dalszych rejonach wzdłuż koryta P. Ponadto inwestycja znajduje się na terenie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...], co w razie nieprawidłowego zabezpieczenia powstałych odcieków, lub po prostu awarii na terenie kompostowni związanej z uszkodzeniem zabezpieczenia zbiornika na odcieki, może skutkować zanieczyszczeniem wspomnianego Zbiornika Wód Podziemnych. Ich zdaniem, realizacja przedsięwzięcia może mieć negatywny wpływ na wody podziemne, a zanieczyszczenia migrujące do wód podziemnych w tym rejonie, przenoszone będą do studni głębinowych ujmujących wodę w pobliskim ujęciu wody w K.1 Ujęcie to zasila (większość mieszkańców gminy P.1) liczne wodociągi zlokalizowane w P.1 oraz w miejscowościach: K1., P., K.2, R., R.1, G., L., M., S., K.3, K.4 oraz S.1.
J. M. oraz R. K. i M. K. wnieśli również odwołanie w - analogicznie brzmiącym do opisanego wyżej podania - piśmie Mieszkańców P. z dnia 3 września 2024 r. W piśmie tym skarżący dodatkowo zwrócili się o wyjaśnienie, jak się ma analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, która powinna mieć miejsce przed wydaniem decyzji, skoro - jak już wyżej podniesiono - planowana inwestycja od samego początku wzbudzała kategoryczny sprzeciw mieszkańców.
W wyniku rozpatrzenia powyższych odwołań SKO decyzją z dnia 31 lipca 2025 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy i przytoczyło przepisy ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 16 i 30 września oraz 16 października 2023 r., w tym art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 21, art. 73 ust. 1 i art. 75 ust. 1. Dalej Kolegium stwierdziło, że planowane przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wskazane w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia, jako instalacja do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogąca przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Na podstawie przepisów art. 77, art. 78, art. 79, art. 29, art. 80, art. 82 i art. 85 ustawy organ wywiódł, że realizacja inwestycji mogącej wpłynąć w oznaczonym stopniu na środowisko naturalne wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postępowanie w tym przedmiocie uruchamiane jest na wniosek inwestora i w zależności od rodzaju i skali planowanego przedsięwzięcia wiązać się może z koniecznością przedstawienia szczegółowych analiz. W przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, postanowieniem Burmistrza N. z dnia 6 kwietnia 2023 r. nałożony został obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której inwestorzy zobligowani zostali do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w ustalonym w tym postanowieniu zakresie. Przedmiotowa ocena składa się z poszczególnych etapów obejmujących uzgodnienia i opinie właściwych organów, badanie przedłożonej dokumentacji oraz konsultacje społeczne. Uzyskanie decyzji środowiskowej poprzedza przy tym wydanie kolejnych aktów administracyjnych warunkujących realizację zamierzonego projektu. Udzielenie "zgody środowiskowej" na zrealizowanie planowanego zamierzenia uzależnione jest zatem od spełnienia szeregu wymogów przewidzianych w ustawie. Jednocześnie decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach wprost przez ustawodawcę przewidzianych. Organ odwoławczy odnotował, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P.2 w opinii z 23 stycznia 2023 r. nr [...] wyraził stanowisko, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O.1 pismem z 8 lutego 2023 r. nr [...] zaopiniował pozytywnie środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r. nr [...] uzgodnił warunki z zakresu ochrony środowiska dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Z przywołanych - znajdujących się w aktach sprawy - opinii i uzgodnień wynika, iż w ocenie ww. organów specjalistycznych wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie stanowi zagrożenia dla stanu środowiska naturalnego, a jego oddziaływanie - przy zachowaniu odpowiednich warunków - nie przekroczy wyznaczonych przepisami standardów. Przyjęły bowiem, że z treści raportu (wraz z uzupełnieniami), wynika, iż planowana inwestycja w wariancie proponowanym przez Spółkę nie będzie miała negatywnego wpływu na stan środowiska, zarówno w fazie jej realizacji jak i późniejszej eksploatacji. Kolegium stwierdziło również, że dokonane na wezwania Marszałka: z dnia 19 czerwca 2023 r., z dnia 19 lipca 2023 r. i z dnia 31 sierpnia 2023 r., uzupełnienia wniosku i raportu: z dnia 3 lipca 2023 r., z dnia 2 sierpnia 2023 r. i z dnia 26 września 2023 r. - nie zostały przekazane do pozostałych organów specjalistycznych. Nie wiadomo również, jakim materiałem dowodowym dysponował Marszałek, kiedy 13 października 2023 r. zajmował stanowisko w sprawie, a mianowicie czy otrzymał raport z wszystkimi jego uzupełnieniami, dokonanymi na wezwanie innych organów specjalistycznych (PGW WP, PPIS i RDOŚ), tj. uzupełnienia z dnia: 14 grudnia 2022 r., 28 grudnia 2022 r., 1 lutego 2023 r., 7 marca 2023 r., 17 kwietnia 2023 r., 3 lipca 2023 r. i 2 sierpnia 2023 r. Kolegium wskazało, że z pisma z dnia 15 maja 2023 r. wynika jedynie, iż organ pierwszej instancji przekazał Marszałkowi kopię wniosku o wydanie decyzji wraz z raportem, lecz nie wiadomo, czy przekazano wyłącznie tekst pierwotny raportu czy wraz ze zgromadzonymi w toku postępowania uzupełnieniami. W aktach sprawy brak przy tym tekstu ujednoliconego raportu. Organ odwoławczy podkreślił, że przedłożone uzupełnienia raportu stanowią o zmianie stanu faktycznego sprawy. Dotyczą bowiem istotnych elementów (parametrów) przedsięwzięcia, a nie były jednak przedmiotem oceny pozostałych organów: opiniującego i uzgadniającego, które pierwotnie wyraziły swoje stanowiska (nie dysponując tym opracowaniem). Burmistrz Praszki winien był ponowić procedurę z udziałem tych organów po włączeniu ww. uzupełnień raportu w poczet materiału dowodowego. Tym samym przedłożenie przez Spółkę uzupełnień raportu uzasadniało konieczność ponownego zajęcia stanowiska przez organy specjalistyczne. Powyższe - w kontekście wydanej następnie decyzji środowiskowej - Kolegium oceniło jako wadliwe procedowanie organu pierwszej instancji. Ponadto SKO stwierdziło, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by Burmistrz dokonał analizy, a tym bardziej weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zamiast tego zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie oraz nawiązał do stanowisk organów specjalistycznych. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z oczywistym i bardzo istotnym naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie zawiera wymaganych elementów, w związku z czym nie sposób poddać weryfikacji stanowiska organu pierwszej instancji (skoro nie zostało ono w żaden sposób umotywowane, ale zrelacjonowano jedynie czynności postępowania). Poza tym organ pierwszej instancji odnotował jedynie fakt złożenia 8 lutego 2023 r. przez Mieszkańców P. oraz 7 marca 2023 r. przez Mieszkańców K.1 i okolic protestów w sprawie. Jednak w żaden sposób nie odniósł się do przedstawionej przez mieszkańców argumentacji dotyczącej oddziaływania przedmiotowej inwestycji, w tym w szczególności szczelności płyty kompostowej i lokalizacji terenu inwestycji w obszarze GZWP [...], które to m.in. powtórzyli w odwołaniu. Nie poddał również żadnej analizie uzgodnień dokonanych przez wyspecjalizowane organy, ale najwyraźniej uznał, że nie musi takiej analizy przeprowadzać, nie wyjaśniając jednocześnie swojego stanowiska w tym zakresie. Tym samym decyzja ta wymyka się pełnej kontroli instancyjnej. Organ pominął również milczeniem, dlaczego wybrał do realizacji wariant inwestycji proponowany przez inwestorów. Oczywistym jest, że na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy do kompetencji organu i wybór ten nie może być arbitralny i niejasny, ale wymaga starannego uzasadnienia. Organ zwrócił też uwagę na wymogi uzasadnienia, jakie wynikają z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy i stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji zabrakło jakiejkolwiek analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz całkowicie pominięto udział społeczeństwa w postępowaniu (nie odniesiono się do uwag społeczeństwa), co jest istotną nieprawidłowością. Zdaniem Kolegium Burmistrz musi mieć na względzie, że prawidłowe uzasadnienie decyzji środowiskowej to nie tylko zrelacjonowanie postępowania i lakoniczne podsumowanie, że organ wziął pod uwagę stanowisko właściwych organów opiniujących, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, a nawet tego ostatniego zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niezbędna jest bowiem szczegółowa, samodzielna i wszechstronna ocena zgromadzonego materiału dowodowego sprawy. W ocenie SKO opisane okoliczności świadczą o naruszeniu norm, w myśl których organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny (art. 7 K.p.a.) oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Powyższe skutkuje także naruszeniem norm prawa materialnego, a to art. 80, art. 81, art. 85 ustawy. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nie odpowiada wymogom zakreślonym art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 11 K.p.a. Niezależnie bowiem od inicjatywy dowodowej strony (tu obciążającej w szczególności inwestorkę) organ jest gospodarzem postępowania dowodowego, co oznacza, iż zobligowany jest do gromadzenia (uzupełniania) materiału dowodowego, jego analizy i oceny, a uzasadnienie decyzji winno wskazywać wyraźnie fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tych elementów w uzasadnieniu zaskarżonego aktu zabrakło. Natomiast stwierdzone nieprawidłowości wymagają ponownego przeprowadzenia postępowania. Omówione wyżej uchybienia nie podlegają sanowaniu w postępowaniu odwoławczym, rozpoznanie bowiem sprawy w zakresie, który nie był przedmiotem badania organu pierwszej instancji prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. SKO wskazało też, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji powinien włączyć do akt dokumenty potwierdzające, że podpis elektroniczny D. P. - która w imieniu Spółki za pośrednictwem ePUAP składała wyjaśnienia i uzupełnienia w sprawie: z 14 grudnia 2022 r., z 1 lutego 2023 r., 7 marca 2023 r., 17 kwietnia 2023 r., 3 lipca 2023 r. i z 2 sierpnia 2023 r. - został zweryfikowany i jest ważny. Kolegium zwróciło również uwagę na nieprawidłowość w określeniu Spółki w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wskazując, że właściwe oznaczenie Spółki winno brzmieć: S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K.
W sprzeciwie od powyższej decyzji Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 2 K.p.a., podczas gdy nie zachodziły przesłanki do jej wydania, tj. decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ:
- stanowiska i wyjaśnienia złożone przez skarżącą na wezwania Marszałka Województwa O. w uzupełniania wniosku i raportu wynikające z pism z dnia 3 lipca 2023 roku, 2 sierpnia 2023 roku, i 26 września 2023 roku nie miały charakteru istotnego lub nie dotyczyły materii pozostających w kompetencjach organów opiniujących i uzgadniających tj. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. (dalej "Dyrektor RZGW"), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.1 (dalej "PPIS") oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. (dalej "RDOŚ"), a w więc ich przedłożenie pozostawało bez wpływu na wydane przez te organy opinie i uzgodnienia;
- Marszałek zajmując stanowisko w sprawie dysponował pełnym materiałem dowodowym, a więc dokumentami złożonymi przez Spółkę do niniejszej sprawy, co wprost wynika z treści pisma organu pierwszej instancji z dnia 5 czerwca 2023 r. skierowanego do Marszałka oraz treści opinii Marszałka wyrażonej w dniu 13 października 2023 r.;
- uzasadnienie decyzji środowiskowej spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy, a w szczególności przytoczenie w uzasadnienie tej decyzji treści i wniosków z opinii i uzgodnień wyspecjalizowanych organów i w konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z treścią tych stanowisk jest wystarczające dla spełnienia wymogów uzasadnienia;
- w toku postępowania zarówno organ pierwszej instancji jak i organy opiniodawcze i uzgadniające, a także skarżąca odnosiły się do uwag społeczeństwa, czemu dano wyraz w aktach postępowania oraz w uzasadnieniu decyzji środowiskowej;
- brak uzasadnienia przez organ pierwszej instancji, wyboru wariantu realizacji inwestycji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego uchylenie decyzji środowiskowej, w sytuacji w której wybór wariantu proponowanego przez Spółkę został uzasadniony w przedłożonym raporcie oddziaływania na środowisko i został zaakceptowany przez organy opiniujące i uzgadniające, a ich stanowisko m.in. w tym zakresie przedstawiono w uzasadnieniu decyzji środowiskowej;
- organ I instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i wyjaśnił stan faktyczny, ustalając - w oparciu o stanowiska organów opiniujących i uzgadniających oraz dowodów zebranych w sprawie - okoliczności istotne dla wydania decyzji, przyjmując przy tym, iż zostały udowodnione.
2) nawet jeśli przyjąć, iż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji organ ten naruszył przepisy postępowania - konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, albowiem:
- ponowne przeprowadzenie czynności wymaganych przez organ drugiej instancji w treści decyzji, nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji środowiskowej;
- organ odwoławczy po przeprowadzeniu własnych ustaleń, a w szczególności czynności wskazanych w ramach zarzutu II poniżej, mógł w uzasadnieniu własnej decyzji uzupełnić argumentację, której jego zdaniem brak w uzasadnieniu decyzji środowiskowej;
- organ drugiej instancji po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, mógł w uzasadnieniu własnej decyzji uzupełnić argumentację, której jego zdaniem brak w uzasadnieniu decyzji środowiskowej, a w tym w zakresie dotyczącym stanowiska mieszkańców o oddziaływaniu przedsięwzięcia, szczelności płyty kompostowej i lokalizacji inwestycji w obszarze GZWP [...], a także emisji do powietrza (w tym substancji złowonnych);
- nieprawidłowe oznaczenie firmy spółki w treści decyzji środowiskowej przez organ pierwszej instancji poprzez użycie skróconej firmy (nazwy) komplementariusza nie powoduje wątpliwości, co do tego jaki podmiot jest stroną postępowania i do kogo została skierowana decyzja.
3) art. 136 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sytuacji, w której organ drugiej instancji takie postępowanie uznał za niezbędne, a jego zakres nie był (nie jest) znaczny, co dotyczy:
- możliwości ustalenia przez organ drugiej instancji jaką wersją raportu dysponował Marszałek zajmując stanowisko w dniu 13 października 2023 roku, a w szczególności czy dysponował raportem z jego uzupełnieniami, a tym poprzez sformułowania zapytania do Marszałka dotyczącego tego, co załączono do pisma organu pierwszej instancji z dnia 5 czerwca 2023 roku ([...]) skierowanego do Marszałka;
- możliwości ustalenia przez organ drugiej instancji z Dyrektorem RZGW, PPIS i RDOŚ, czy wyjaśnienia i stanowiska zajęte przez stronę w odpowiedzi na wezwania Marszałka (pisma z dnia 3 lipca 2023 roku, 2 sierpnia 2023 roku, i 26 września 2023 roku), spowodowały konieczność ponownego przedłożenia raportu (wraz z tymi pismami), w celu poddania go ponownej procedurze uzgodnienia lub opiniowania, np. poprzez skierowanie stosownych wystąpień przez organ II instancji do tych organów.
4) art 6 K.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy wskazane w zarzutach sprzeciwu;
5) art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 K.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, jak również pominięcie istotnych okoliczności wynikających z tego materiału dowodowego, co przejawiało się w szczególności w uznaniu, iż wyjaśnienia i stanowiska zajęte przez stronę w odpowiedzi na wezwania Marszałka stanowią o zmianie stanu faktycznego sprawy i powodują konieczność ponownej oceny przez organy opiniujące i uzgadniające, podczas gdy zmiany te nie miały charakteru istotnego i nie dotyczyły kwestii pozostających w kompetencjach tych organów; b) w pominięciu okoliczności istotnych dla sprawy, wynikających z Raportu oraz stanowisk organów opiniujących i uzgadniających, a także stanowiska Strony i załączonych przez nią dowodów, a dotyczących kwestii zgłaszanych przez stronę społeczną.
6) wydanie decyzji zawierającej wadliwe i niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne, co
przejawia się, a w szczególności w braku szczegółowego wyjaśnienia dlaczego SKO uznaje, iż wyjaśnienia i stanowiska zajęte przez stronę w odpowiedzi na wezwania Marszałka zmieniają stan faktyczny sprawy i wymagają ponownych opinii i uzgodnień raportu oraz braku wskazania dlaczego organ drugiej instancji, uznał iż w sprawie doszło do naruszenia norm prawa materialnego tj. art. 80, art., 81, art. 85 ustawy nie wskazując przy tym które dokładnie normy z przywołanych przepisów zostały naruszone, a w tym czy wszystkie z wskazanych jednostek redakcyjnych, czy też tylko niektóre zawarte w poszczególnych ustępach, punktach itp. tych artykułów i w nie wyjaśnieniu, jakie dokładnie czynności miałby podjąć organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
7) wydanie decyzji, której uzasadnienie wzbudza wątpliwość co do tożsamości sprawy rozpoznanej przez organ drugiej instancji i sprawy rozpoznanej w decyzji środowiskowej przez organ I instancji, z uwagi na występujące w uzasadnieniu błędy na str. 19 i str. 20;
8) art. 134 K.p.a. w z w. z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 44 ust. 2 ustawy poprzez nie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania złożonego w dniu 11 września 2024 r. przez ww. Stowarzyszenie w stanie w prawnym, w którym statut Stowarzyszenia wśród celów i sposobów ich realizacji nie wskazuje, iż może ono występować w postępowaniach administracyjnych jako ich uczestnik na prawach strony oraz nie wskazuje na możliwość wnoszenia przez Stowarzyszenie odwołań od decyzji, odnosząc się do tych kwestii w sposób ogólny, tj. wskazując, iż celem Stowarzyszenia jest: "współpraca z instytucjami administracji publicznej i organami wymiaru sprawiedliwie, w tym poprzez udział w postępowaniach administracyjnych i sadowych w charakterze organizacji ekologicznej, i społecznej reprezentującej interes społeczny i publiczny".
Na podstawie powyższych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżąca przedstawiła rozbudowaną argumentację w zakresie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o oddalenie sprzeciwu i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga, że zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., tj. decyzji kasacyjnej. Wynika z tego, że instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a., według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Jednocześnie podkreśla się, że ten rodzaj orzeczenia jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Omawiane orzeczenie może zatem zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie określonego dowodu mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15 oraz z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyraźne ograniczenie zakresu kontroli jedynie do zasadności wydania tego konkretnego rozstrzygnięcia procesowego oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu pozostają kwestie właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 509/19).
Reasumując, w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej sąd ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie, czy też zaszła konieczność wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, w szczególności uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania, wynikającej z art. 15 K.p.a. - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne.
Dodać jeszcze trzeba, że po myśli art. 64d § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Na zasadzie art. 151a § 2 P.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Burmistrza Praszki z dnia 19 sierpnia 2024 r. ustalającą - na rzecz Spółki - środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "[...]". Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że Burmistrz nie przekazał organom właściwym do wydania opinii i uzgodnień uzupełnień wniosku i Raportu dokonanych przez Spółkę, czym naruszył art. 77 cyt. wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nadal zwanej ustawą oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Kolegium uznało również, że rozpoznanie sprawy w zakresie, który nie był przedmiotem badania organu pierwszej instancji prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponadto SKO stwierdziło, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie odpowiada wymogom z art. 85 ustawy w związku z art. 107 § 1 i § 3 i art. 11 K.p.a.
Oceniając, czy w niniejszej sprawie zaktualizowały się przesłanki do wydania przez organ drugiej instancji decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., należy mieć na względzie, że niniejsza sprawa dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji opisanego na wstępie przedsięwzięcia, które - co wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy - zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione w § 2 ust. 1 pkt 47 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Realizacja takiego przedsięwzięcia stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W rozpoznawanej sprawie kwestią istotną dla oceny legalności zaskarżonej decyzji kasacyjnej jest kwestia trybu w jakim wydawana jest decyzja środowiskowa. W tym zakresie zwrócić trzeba uwagę na przepis art. 77 ustawy, w którym na organ prowadzący postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nałożono obowiązek uzgodnienia warunków decyzji środowiskowej (tryb uzgodnieniowy) oraz obowiązek uzyskania stosownych opinii pochodzących od organów zewnętrznych. Wskazać należy, że uzgodnienie oraz wyrażenie opinii przez organ zewnętrzny następuje w trybie art. 106 K.p.a., przy czym - w przeciwieństwie do stanowiska wyrażonego w formie opinii - uzgodnienie jest dla organu prowadzącego postępowanie wiążącą formą współdziałania. Stosownie do treści art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:
1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego;
1a) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego – w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar parku narodowego lub w przypadku inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze realizowanych na obszarze parku narodowego;
1b) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze rezerwatu przyrody - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar rezerwatu przyrody lub w przypadku inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze realizowanych na obszarze rezerwatu przyrody;
2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
3) zasięga opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;
4) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
5) zasięga opinii Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej - w przypadku obiektów jądrowych i składowisk odpadów promieniotwórczych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że w toku postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził tryb z art. 77 ustawy, w wyniku którego uzyskał postanowienie z dnia 25 stycznia 2023 r., nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P.2 o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia w proponowanym do realizacji wariancie oraz niestwierdzeniu konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Z kolei Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O.1 w opinii sanitarnej z dnia 8 lutego 2023 r. nr [...] uzgodnił inwestorowi środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr [...], uzgodnił warunki z zakresu ochrony środowiska dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Następnie - jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy - wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz Raport został uzupełniony przez inwestora na wezwanie Marszałka Województwa O. w dniu 3 lipca 2023 r., 2 sierpnia 2023 r. i 26 września 2023 r. Przekazane przez inwestora uzupełnienia nie były jednak przedmiotem uzgodnienia i opiniowania organów zewnętrznych, czyli Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P.2, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.1, których stanowiska są – jak wyjaśniono wyżej - obligatoryjne w procesie wydania decyzji środowiskowej. Wobec tego jako prawidłowe należy ocenić stanowisko SKO, zgodnie z którym wydanie decyzji pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem trybu określonego w art. 77 ustawy. Nie może bowiem budzić wątpliwości okoliczność, że uzgodnienie decyzji środowiskowej w trybie art. 77 ustawy nie może być przeprowadzone przez organ drugiej instancji na podstawie art. 136 K.p.a., jako uzupełnienie materiału dowodowego, zakres postępowania, o jakim tu mowa wykracza bowiem poza ramy postępowania uzupełniającego, którego dotyczy art. 136 K.p.a. Po myśli art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Stąd, zgodnie z treścią przytoczonego przepisu, w kompetencjach organu odwoławczego mieści się uzupełnienie postępowania dowodowego jedynie w niewielkim zakresie, przeprowadzenia określonego dowodu, bądź ocena już złożonych dowodów (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SA/Go 471/23). Trafnie przyjmuje się również w orzecznictwie, że przepis art. 77 ustawy ma na celu to, aby organ opiniujący mógł przy wydawaniu opinii wziąć pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony przez organ orzekający i odnieść się do niego, biorąc pod uwagę wiedzę merytoryczną i kompetencje organu opiniującego. Jakkolwiek opinia ta nie ma charakteru wiążącego to ma ona stanowić istotny składnik materiału dowodowego, mając na względzie posiadaną przez organ opiniujący wiedzę specjalistyczną. Z kolei organ wydający decyzję w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w chwili orzekania musi dysponować pełnym i aktualnym materiałem dowodowym (art. 77 § 1 K.p.a.). Warunek ten nie jest spełniony w sytuacji, w której już po wydaniu opinii czy uzgodnienia wniosek czy raport oddziaływania na środowisko zostaje uzupełniony w zakresie, w jakim może to mieć wpływ na treść wydanych opinii czy uzgodnień (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 3925/21).
Podkreślić też trzeba, że w niniejszej sprawie przedłożone przez inwestora uzupełnienia dotyczyły m.in. wydajności planowanej instalacji, technologii mieszania odpadów, ilości odpadów przewidzianych do przetworzenia, analizy rozprzestrzeniania substancji w powietrzu, w tym analizy substancji odorowych czy emisji zanieczyszczeń gazowo-pyłowych do atmosfery. Kwestie te nie były natomiast przedmiotem oceny organów zewnętrznych, które wydały opinie i uzgodnienia. Wykazane przez Kolegium naruszenie należało uznać zatem jako istotne, ponieważ organ pierwszej instancji w chwili orzekania nie dysponował pełnym materiałem dowodowym, gdyż wydane w sprawie uzgodnienia i opinia zostały oparte na nieaktualnym wniosku, co niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i mogło mieć wpływ na treść samej opinii i uzgodnień, jak i rozstrzygnięcia w sprawie. Wydając bowiem decyzję administracyjną, organ ma, na podstawie art. 80 K.p.a., obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego. Organ nie może tym samym oprzeć się na opinii czy uzgodnieniu wydanych na podstawie nieaktualnego raportu oddziaływania na środowisko czy też wniosku. W takiej sytuacji należało uznać, że ewentualna wadliwość opinii i uzgodnień wydanych przez uprawnione podmioty mogła przełożyć się na wadliwość treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej na podstawie takiej opinii. W konsekwencji SKO słusznie uchyliło zaskarżoną decyzję, albowiem w sytuacji przeprowadzenia przez organ drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. i wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., decyzja wydana w drugiej instancji byłaby pierwszym rozstrzygnięciem opartym na pełnym i aktualnym materiale dowodowym. W okolicznościach niniejszej sprawy sytuacja ta - jak słusznie stwierdziło Kolegium - godziłaby w zasadę dwuinstancyjności. Za naruszenie tej zasady uznaje się bowiem sytuację, w której uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy sprowadzałoby się faktycznie do przeprowadzenia postępowania jedynie przed tym organem (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 423/20).
Zdaniem Sądu słusznie także zwrócił uwagę organ odwoławczy na wadliwości uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, w którym Burmistrz nie dokonał analizy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia, stanowisk organów współdziałających oraz nie odniósł się do uwag społeczeństwa. W związku z tym należy wskazać, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oprócz wymogów ogólnych wynikających z art. 107 K.p.a. powinno obligatoryjnie zawierać elementy określone w art. 82 i art. 85 ustawy. Stosownie bowiem do treści art. 85 ust. 2 ustawy uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:
1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:
a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,
b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:
- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
- uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1,
- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,
c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;
2) w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Decyzja organu pierwszej instancji niewątpliwie nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 85 organ nie odniósł się i nie ocenił bowiem całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Z powyższego wynika, że rację ma SKO zarzucając, iż organ pierwszej instancji winien zwrócić się do organów zewnętrznych o wydanie ponownej opinii i uzgodnień uwzględniających przedłożone przez inwestora uzupełnienia, a zaniechanie w tym zakresie stanowi istotne naruszenie trybu określonego art. 77 ustawy oraz szeregu przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., obligujących organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Poza tym wykazane powyżej wadliwości postępowania pierwszoinstancyjnego świadczą o naruszeniu art. 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a. i art. 85 ustawy.
W ocenie Sądu stwierdzone naruszenia były tego rodzaju, że uprawniały organ odwoławczy do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd uznał bowiem, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, że popełnionych przez organ pierwszej instancji nieprawidłowości procesowych o istotnym charakterze nie mogło sanować Kolegium we własnym zakresie, gdyż takie działanie naruszyłoby wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istotą jest dwukrotne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie przez dwa różne organy tej samej sprawy. Wyjaśniono już wcześniej, że organ odwoławczy jest zobowiązany - w pierwszym rzędzie - do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i w związku z tym dysponuje środkami prawnymi zmierzającymi do uzupełnienia postępowania dowodowego, lecz użycie w art. 136 K.p.a. takich zwrotów jak "dodatkowe postępowanie" oraz "uzupełnienie dowodów i materiałów" wskazuje na ograniczony zakres możliwych do przeprowadzenia czynności dowodowych. W kontrolowanej sprawie - zdaniem Sądu - zakres koniecznych ustaleń był znaczny i sprowadzał się do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, zatem nie dawał podstaw do skorzystania przez organ odwoławczy z uprawnień, o jakich mowa w art. 136 K.p.a. Stanowisko SKO w tej mierze jest więc prawidłowe. Również wedle Sądu konieczność dokonania ponownych ustaleń we wskazanym powyżej zakresie wpływa na ogólną ocenę co do zasadności wydania w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej. Tylko w takim przypadku stronom zostanie zapewnione prawo do oceny sprawy przez dwie instancje, a więc nie dojdzie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP). Tak więc Sąd nie stwierdził, by doszło do zarzucanego naruszenia art. 138 § 2 K.p.a.
Na koniec jeszcze raz zaznaczyć trzeba, że Sąd uprawniony był jedynie do skontrolowania, czy decyzja organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. Z tego powodu tylko pod tym kątem i na potrzeby oceny zasadności zastosowania tej regulacji Sąd odwołał się do przepisów prawa materialnego. Sąd nie badał natomiast, czy w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji objętej wnioskiem Spółki. Sąd nie mógł również przedmiotem rozważań objąć zarzutu dotyczącego uprawnień Stowarzyszenia do złożenia odwołania. W orzecznictwie ukształtowane zostało bowiem stanowisko, że z uwagi na skutki prawne wynikające z art. 170 P.p.s.a. i art. 153 P.p.s.a. należy wykładać art. 64e i art. 151a § 1 P.p.s.a. w ten sposób, że określone w tych przepisach granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zasadniczo przyjmuje się, że przepis art. 64e P.p.s.a. ogranicza zakres kontroli sądu do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie, będzie możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkim stronom sprawy administracyjnej oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2986/20 i powołane tam orzecznictwo). Pamiętać bowiem trzeba, że w niniejszym postępowaniu, oprócz skarżącej, status stron mają jeszcze inne podmioty, w tym Stowarzyszenie, jednak z mocy art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogły one brać udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. Sąd uprawniony był zatem jedynie do skontrolowania, czy decyzja organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił sprzeciw, na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.