Orzeczenie · 2025-11-06

I SA/Op 645/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2025-11-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanelegalizacjasamowola budowlanapozwolenie na budowęodstępstwo od projektupostępowanie administracyjnenadzór budowlany

Sprawa dotyczyła skargi A. F. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (OWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżąca wniosła o legalizację rozbudowy, która miała zakończyć się w 2000 r. Organy ustaliły, że dla tej rozbudowy wydano pozwolenie na budowę w 1998 r., a następnie przeniesiono je w 2002 r. na obecnych właścicieli. Zdjęcia lotnicze potwierdziły, że rozbudowa istniała przed marcem 2003 r. PINB odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że rozbudowa nie była samowolą budowlaną, lecz powstała na podstawie pozwolenia. OWINB podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) dotyczy wyłącznie budowy bez pozwolenia lub zgłoszenia, a nie istotnych odstępstw od projektu, które wymagają procedury naprawczej (art. 50-51 Prawa budowlanego). WSA w Opolu oddalił skargę, zgadzając się z organami. Sąd podkreślił, że rozbudowa została wykonana legalnie na podstawie pozwolenia na budowę, a zarzuty skarżącej dotyczące istotnych odstępstw od projektu nie kwalifikują się do uproszczonej procedury legalizacyjnej. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które rozróżnia postępowanie legalizacyjne od naprawczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozróżnienie między uproszczoną procedurą legalizacyjną (samowola budowlana) a procedurą naprawczą (istotne odstępstwa od projektu) w prawie budowlanym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie rozbudowa miała pozwolenie, ale mogła stanowić istotne odstępstwo od projektu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) może być wszczęte w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdy rozbudowa została wykonana na podstawie ważnego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uproszczone postępowanie legalizacyjne jest przeznaczone wyłącznie dla budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a nie dla przypadków istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, które wymagają procedury naprawczej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że procedura legalizacyjna z art. 49f Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie samowoli budowlanej (braku pozwolenia lub zgłoszenia), podczas gdy istotne odstępstwa od projektu podlegają procedurze naprawczej z art. 50-51 Prawa budowlanego. Rozbudowa wykonana na podstawie ważnego pozwolenia, nawet z istotnymi odstępstwami, nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 49f.

Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, uznając, że rozbudowa obiektu budowlanego została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, ponieważ ustalono, że rozbudowa nastąpiła w ramach ważnego pozwolenia na budowę, a nie w warunkach samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgodnie z którym rozbudowa została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w 1998 r. i przeniesionego w 2002 r. Zdjęcia lotnicze i inne dowody potwierdziły istnienie rozbudowy przed marcem 2003 r. Brak było podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Przepisy (12)

Główne

Pb art. 49f § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczy wyłącznie budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a nie istotnych odstępstw od projektu.

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Pb art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f Pb, w tym istotnych odstępstw od projektu.

Pb art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 36a § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 49b § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbudowa obiektu budowlanego została wykonana na podstawie ważnego pozwolenia na budowę. • Uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Pb) dotyczy wyłącznie samowoli budowlanej (braku pozwolenia/zgłoszenia), a nie istotnych odstępstw od projektu. • Istotne odstępstwa od projektu wymagają procedury naprawczej (art. 50-51 Pb), a nie legalizacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącej, że rozbudowa kwalifikuje się do uproszczonej procedury legalizacyjnej mimo istnienia pozwolenia na budowę. • Argumentacja o rozpoczęciu prac budowlanych dopiero po 2002 r. uznana za spóźnioną i niepotwierdzoną. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) uznane za nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

procedura uproszczonego postępowania legalizacyjnego odnosi się wyłącznie do bezprawnego wybudowania obiektu budowlanego • nie dotyczy natomiast inwestycji zrealizowanych w warunkach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu • budowa budynku z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, ale tylko w zakresie dotyczącym tych odstępstw

Skład orzekający

Beata Kozicka

sprawozdawca

Remigiusz Mazur

członek

Tomasz Judecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między uproszczoną procedurą legalizacyjną (samowola budowlana) a procedurą naprawczą (istotne odstępstwa od projektu) w prawie budowlanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie rozbudowa miała pozwolenie, ale mogła stanowić istotne odstępstwo od projektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między dwoma trybami postępowania w prawie budowlanym, co jest istotne dla wielu inwestorów i prawników. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie sytuacji prawnej.

Legalizacja rozbudowy: kiedy samowola budowlana, a kiedy wystarczy procedura naprawcza?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst