I SA/Op 632/24

I SA/Op 632/24 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 162
art. 11g ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 3 i pkt 6,  art. 52 par. 1, art. 57 par. 1, art. 46 par. 2 pkt 1 lit. b, art. 49 par. 1, art. 73 par. 1-4,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 marca 2022 r., nr IN.I.7820.13.2021.WP w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
E. M. (zwana dalej także skarżącą) pismem z dnia 18 czerwca 2024 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w treści której zwrócono się o "nadanie nieważności postępowaniu związanemu z realizacją inwestycji drogowej". Podniosła jednocześnie, że jej skarga dotyczy decyzji Wojewody Opolskiego (zwanego dalej także organem) z dnia 31 marca 2022 r., nr IN.I.7820.13.2021.WP.
Dodatkowo skarżąca opisała postępowanie związane z inwestycją drogową, w tym w szczególności z podziałem należących do niej działek geodezyjnych, informacją o wykupie gruntów przez inwestora drogowego i historią zmian geodezyjnych na tych działkach. Zaznaczyła, że nie wyraża zgody na sprzedaż na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad swojej własności. Podniosła, że na podstawie art. 118 i art. 120 Kodeksu karnego, wnosi o prawo do życia dla niej i jej rodziny. Zawnioskowała, żeby skierować sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bowiem główna siedziba Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad mieści się w Warszawie.
Powyższa skarga została wniesiona bezpośrednio do tut. Sądu i nadano jej bieg pod numerem I DK/Op 27/24. Wraz ze skargą złożony został przez skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 24 lipca 2024 r., a to wobec nie złożenia przez skarżącą tego wniosku na urzędowym formularzu.
Po wpłynięciu odpowiedzi na skargę od Wojewody Opolskiego wraz z aktami administracyjnymi sprawy, przedmiotowa skarga została zarejestrowana w Repertorium pod sygn. akt I SA/Op 632/24. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko opisał przebieg postępowania administracyjnego, w wyniku którego Wojewoda Opolski decyzją z dnia 31 marca 2022 r., nr IN.I.7820.13.2021.WP zezwolił na realizację inwestycji drogowej i stwierdził nabycie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki a o powierzchni 0,0047 ha, nr b o powierzchni 0,0037 ha, nr c o powierzchni 0,0062 ha oraz nr d o powierzchni 0,0012 ha, stanowiących własność P. M. i E. M. we wspólności ustawowej. Jak wskazał organ, na skutek wniesienia odwołania od ww. decyzji, sprawa została przekazana do Ministerstwa Rozwoju i Technologii w Warszawie. Według pisma z dnia 28 czerwca 2024 r., nr [...], Ministra Rozwoju i Technologii, Minister ten na podstawie art. 36 K.p.a. wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy, tj. do dnia 16 września 2024 r.
Jednocześnie Wojewoda Opolski pismem z dnia 10 czerwca 2024 r., nr [...], zawiadomił z urzędu stronę skarżącą o wszczęciu postępowania odwoławczego, mającego na celu ustalenie wysokości odszkodowania za przeznaczoną pod inwestycję drogową nieruchomość. Organ podkreślił, że opisanej decyzji z dnia 31 marca 2022 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że obowiązuje ona do niezwłocznego wydania nieruchomości przez właściciela lub zarządcę, a Wojewoda Opolski ma obowiązek dokonać ustalenia wysokości odszkodowania i wydać w tym zakresie stosowną decyzję. Z tych względów Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi wniesionej w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2024 r. - na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 31 lipca 2024 r. - wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie jej numeru PESEL. Jednocześnie Sąd pouczył skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi.
Ponadto, tut. Sąd wezwał do jednoznacznego oznaczenia przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni, przez podanie daty oraz numeru zaskarżonego aktu - w szczególności określenie, czy skarga została wniesiona wyłącznie na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 marca 2022 r., nr IN.I.7820.13.2021.WP. Sąd wskazał także, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie będzie skutkował przyjęciem, że skarga została wniesiona na ww. decyzję Wojewody Opolskiego.
Wezwanie powyższe zostało skierowane do skarżącej na adres podany w skardze (J., ul. [...], [...] Ł.) i pod tym adresem awizowane dwukrotnie, w dniach: 5 sierpnia 2024 r. i 13 sierpnia 2024 r., a następnie w dniu 21 sierpnia 2024 r. przesyłka została zwrócona nadawcy jako niepodjęta w terminie. Powyższe obrazują adnotacje na kopercie (por. k-68 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. pierwsze pismo wnoszone do sądu (w tym skarga) powinno zawierać w szczególności PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną.
W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowiący, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie.
Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi, odnotować trzeba, że zawierała ona brak formalny polegający na niepodaniu numeru PESEL skarżącej. Z tych względów wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, przez podanie tego numeru. Wezwanie w tym przedmiocie zostało skutecznie doręczone skarżącej – w trybie art. 73 § 1 P.p.s.a., w dniu 19 sierpnia 2024 r. W świetle tego przepisu prawa bowiem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640, z późn. zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Jak stanowi art. 73 § 2 P.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Dalej w art. 73 § 3 P.p.s.a. ustawodawca postanowił, że w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Natomiast według art. 73 § 4 P.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Skoro przesyłkę skutecznie doręczono w dniu 19 sierpnia 2024 r., to wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin do dokonania żądanej czynności rozpoczął bieg w dniu 20 sierpnia 2024 r. i upłynął w dniu 26 sierpnia 2024 r. (poniedziałek). Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie zastosowała się jednak do wezwania, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi.
Jednocześnie dostrzeżenia wymaga, że skoro - pomimo skutecznego wezwania skarżąca nie odpowiedziała na zobowiązanie Sądu do dokonania żądanych w nim czynności, w tym do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia - przyjąć należało, zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu, że skarga została wniesiona na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 marca 2022 r., nr IN.I.7820.13.2021.WP, w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Zaskarżona decyzja jest aktem wydanym w I instancji i przysługiwało od niej prawo wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia, tj. Ministra Inwestycji i Rozwoju, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia wnioskodawcy, a dla pozostałych stron postępowania administracyjnego w terminie 14 dni liczonych po upływie 14 dni od ukazania się zawiadomienia o jej wydaniu w drodze obwieszczenia. Stanowi o tym art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2023 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 162, z póżn. zm.).
Tym samym, w sprawie zaistniały także przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z mocy tego przepisu prawa, sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 tego przepisu. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem zasad i trybu jej wnoszenia (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 58.).
Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, co jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Przywołane przepisy prawa wskazują, że jeżeli stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, to wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne jako przedwczesne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej drugiej instancji. W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Jak wskazuje się w doktrynie - niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 58.).
Wniesiona więc przez E. M. skarga do tut. Sądu na przedmiotową decyzję Wojewody Opolskiego, będącą decyzją organu I instancji jest niedopuszczalna. Rozpoznanie takiej skargi przez Sąd, stanowiłoby bowiem naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do rozpoznania skargi na akt organu I instancji.
Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 P.p.s.a.