I SA/OP 617/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenia komisji lekarskich dotyczące zdolności do czynnej służby wojskowej z powodu naruszenia przez organy wskazań poprzedniego wyroku sądu i błędów proceduralnych.
Skarżący M. D. kwestionował orzeczenia komisji lekarskich uznające go za zdolnego do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie, stwierdzając naruszenie przez organy wskazań poprzedniego wyroku sądu (art. 153 p.p.s.a.). Główne zarzuty dotyczyły braku ustalenia daty wszczęcia postępowania, niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz wadliwości uzasadnień orzeczeń, które nie uwzględniały dokumentacji medycznej skarżącego.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej utrzymująca w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej o uznaniu skarżącego M. D. za zdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria "A"). Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie, powołując się na naruszenie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku WSA z 2022 r. Sąd stwierdził, że organy nadal nie ustaliły daty wszczęcia postępowania, co miało wpływ na wybór właściwej podstawy materialnoprawnej (zmiana przepisów w 2022 r.). Ponadto, uzasadnienia orzeczeń nadal były lakoniczne, wewnętrznie sprzeczne i nie zawierały oceny przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej. Sąd podkreślił, że organy nie zastosowały się do wskazań z poprzedniego wyroku, ignorując konieczność oceny dowodów i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Zarzut dotyczący błędnego oznaczenia adresata decyzji został oddalony, uznany za oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Komisja naruszyła art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wskazań z poprzedniego wyroku sądu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nadal nie ustaliły daty wszczęcia postępowania, nie zastosowały właściwej podstawy materialnoprawnej i wydały decyzje z wadliwymi uzasadnieniami, co było przedmiotem poprzedniego wyroku sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.o. art. 58 § 6
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 62 § 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 62 § 2
Ustawa o obronie Ojczyzny
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach § 14
u.p.o.o. RP art. 26 § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o. RP art. 28 § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o. RP art. 30a § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o. RP art. 30a § 2
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o. RP art. 30a § 3
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.o. art. 819
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 823
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 824
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 62 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy wskazań i oceny prawnej z poprzedniego wyroku sądu (art. 153 p.p.s.a.). Brak ustalenia daty wszczęcia postępowania i konsekwentnie niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Lakoniczne, wewnętrznie sprzeczne i niepełne uzasadnienia orzeczeń, nieuwzględniające dokumentacji medycznej skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zarzut skierowania orzeczenia do osoby niebędącej stroną w sprawie (uznany za oczywistą omyłkę).
Godne uwagi sformułowania
sąd jest związany wydanym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy stan akt nadal nie daje odpowiedzi na pytanie kiedy zostało wszczęte postępowanie szczątkowa argumentacja nadal zawiera wewnętrzną sprzeczność nie spełnia wymogów poprawnego uzasadnienia jednozdaniowa ocena
Skład orzekający
Beata Kozicka
przewodniczący
Tomasz Judecki
sprawozdawca
Remigiusz Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady związania sądu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) przez organy administracji publicznej, wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnej, prawidłowe ustalanie podstawy prawnej w kontekście zmian przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury orzekania o zdolności do służby wojskowej, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wskazań sądowych i jak istotne są wymogi formalne postępowania, zwłaszcza w kontekście powtarzających się błędów.
“Organy lekceważą wyrok sądu? Sąd administracyjny ponownie uchyla decyzję w sprawie zdolności do służby wojskowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 617/24 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2024-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka /przewodniczący/ Remigiusz Mazur Tomasz Judecki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6249 Inne o symbolu podstawowym 624 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Powszechny obowiązek obrony Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77 par.1, art. 80, art. 81, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a i c, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 466 par. 14 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant: Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Opolu z dnia 28 maja 2024 r. nr BZK.III.6611.12.2024 w przedmiocie uznania za zdolnego do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Opola z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr ZK.5572.119.2024. Uzasadnienie Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. D. (zwanego dalej też: "skarżącym"), jest orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Opolu (zwanej dalej: "Wojewódzką Komisją Lekarską" lub "organem odwoławczym") z 28 maja 2024 r., nr BZK.III.6611.12.2024, utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Opola (zwanej dalej też: "Powiatową Komisją Lekarską" lub "organem pierwszej instancji") z 3 kwietnia 2024 r., nr ZK.5572.119.2024, o uznaniu skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczeniu do kategorii zdolności "A". Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: Na wstępie należy podkreślić, że w 2022 r. wobec M. D. było prowadzone postępowanie w przedmiocie kwalifikacji wojskowej. Zakończyło się ono wydaniem przez organ odwoławczy orzeczenia z 14 lipca 2022 r., utrzymującego w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z 26 maja 2022 r., o uznaniu skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczeniu do kategorii "A". Orzeczenie to zostało zaskarżone przez M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Tutejszy Sąd, wyrokiem z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22, uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in., że zaskarżone orzeczenia zostały wydane na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 i art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372 z późn. zm.) oraz art. 819 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655 z późn. zm.). Według art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny ustawa ta weszła w życie 23 kwietnia 2022 r., a stosownie do jej art. 823 utraciła moc ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak jak na podstawie art. 819 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 23 kwietnia 2022 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Dostrzegając, że organ pierwszej instancji wydał decyzję już po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny Sąd w wyroku z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22, stwierdził, że stan akt nie dawał odpowiedzi na pytanie kiedy i w jaki sposób zostało wszczęte postępowanie w sprawie kwalifikacji wojskowej skarżącego. Organ odwoławczy zaznaczył jedynie, że M. D. zgłosił się osobiście na wezwanie w sprawie oceny zdolności do odbycia czynnej służby wojskowej. Brak jednak jakiejkolwiek informacji co do tego kiedy skarżący otrzymał takie wezwanie oraz kiedy stawił się w organie pierwszej instancji. Brak możliwości ustalenia daty oraz sposobu wszczęcia postępowania w sprawie kwalifikacji wojskowej Sąd uznał za rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które w konsekwencji uniemożliwiało zbadanie tego, czy organy obu instancji wydały orzeczenia w oparciu o właściwą podstawę materialnoprawną. W oparciu o materiał dokumentacyjny sprawy nie sposób bowiem było zweryfikować czy podstawę tę stanowić powinny przepisy art. 26 – 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, czy też przepisy art. 56 i n. ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Dalej, dokonując oceny na podstawie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), Sąd zarzucił uchylonym orzeczeniom braki w ich uzasadnieniu. Co więcej, że szczątkowa argumentacja w orzeczeniu drugoinstancyjnym była wewnętrznie sprzeczna. Organ odwoławczy z jednej strony uznał bowiem skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczył go do kategorii "A", z drugiej strony wskazał, że stan jego zdrowia wpływa na orzeczoną kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej, gdyż stwierdził schorzenie określone w § 62 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r. poz. 258 – zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2018 r."). Wskazując na obowiązki organów wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sąd wskazał, że skarżący w postępowaniu przed organami obu instancji przedstawił dokumentację medyczną, co do której organy nie wypowiedziały się w uzasadnieniu, w szczególności nie podały przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Formułując wskazania co do ponownie prowadzonego postępowania Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji ustali datę oraz sposób wszczęcia postępowania w sprawie kwalifikacji skarżącego do czynnej służby wojskowej oraz zastosuje właściwą podstawę materialnoprawną. Ponadto, zgromadzi i oceni materiał dowodowy, z uwzględnieniem dowodów zgłoszonych przez skarżącego, a następnie da temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia. Powiatowa Komisja Lekarska orzeczenie z 3 kwietnia 2024 r. ponownie uznała skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczyła do kategorii "A". Od jej orzeczenia skarżący wniósł odwołanie. W toku postępowania odwoławczego skarżący został poddany badaniu psychologicznemu (por. zaświadczenie psychologiczne z 28 maja 2024 r., k. 2 wg wykazu akt admin. organu odwoławczego). Poddano go także badaniu fizykalnemu i odnotowano dostarczenie określonej dokumentacji medycznej (por. opis posiedzenia organu odwoławczego z 28 maja 2024 r., k. 3 wg wykazu akt admin. organu odwoławczego). Następnie Wojewódzka Komisja Lekarska, opisanym we wstępie orzeczeniem z 28 maja 2024 r., utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z 3 kwietnia 2024 r. W jego podstawie prawnej powołała: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – zwanej dalej: "k.p.a."); art. 58 ust. 6 oraz art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 - zwanej dalej: "ustawą o obronie Ojczyzny") oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 466 – zwanego dalej: "rozporządzeniem z 25 marca 2024 r."). W uzasadnieniu orzeczenia stwierdziła brak u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do czynnej służby wojskowej. Wyjaśniła, że do odwołania dołączone zostało zaświadczenie lekarskie wydane przez P. w O. Sp. z o.o. z rozpoznaniem zaburzeń [...], zmian [...], choroby [...] oraz [...]. Badanie fizykalne wykazało brak odchyleń od normy, [...] przy opukiwaniu, [...] ujemny. Nie stwierdzono [...], [...] ani [...]. Próba [...] - ujemna. Badania dodatkowe: [...] z 27 września 2022 r. - prawidłowe; [...] z 21 marca 2021 r. - prawidłowe; [...] - prawidłowe; [...] z 1 marca 2022 r. zaburzenia [...] i [...], początkowa [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzka Komisja Lekarska wpisała rozpoznanie na podstawie zał. nr 1 do rozporządzenia z 25 marca 2024 r.: § 62 pkt 1 – [...] [...], [...], [...], [...] [...] oraz § 1 pkt 7 – [...] . Uznała, że nie mają wpływu na zdolność do służby wojskowej i brak jest podstaw do zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. M. D., pismem z 25 czerwca 2024 r., wniósł do tut. Sądu skargę na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z 28 maja 2024 r. W skardze zarzucił orzeczeniu naruszenie: 1) art. 28 i art. 30 w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie jako adresata zaskarżonej decyzji M. D., a tym samym skierowanie orzeczenia do osoby niebędącej stroną w sprawie, co powoduje nieważność całego postępowania; 2) art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia; 3) art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz rozporządzenia z 25 marca 2024 r. polegające na pominięciu znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji lekarskiej oraz nieprzeprowadzenie dokładnej oceny stanu jego zdrowia i nieprawidłowe przyporządkowanie do kategorii schorzeń określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 25 marca 2024 r., a w konsekwencji uznanie za zdolnego do czynnej służby wojskowej w kategorii "A". W uzasadnieniu skargi uszczegółowił tak sformułowane zarzuty. W dniu 12 lipca 2024 r. Wojewódzka Komisja Lekarska wydała postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w orzeczeniu z 28 maja 2024 r. poprzez zastąpienie w sentencji i w uzasadnieniu orzeczenia błędnego imienia "M." poprawnym imieniem "M.1" na stronach 1 i 2 w wierszach: 14, 18, 23, 26, 27, 31 i 71. W odpowiedzi na skargę z 29 lipca 2024 r. organ odwoławczy podtrzymał ocenę wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z 28 maja 2024 r. wykazała, że została ona wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. co skutkuje koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przy merytorycznym rozpoznaniu skarg Sąd wziął pod uwagę to, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. jest związany wydanym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu sądowym, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie oceną prawną oznacza więc, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku sądu i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4162/18). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21; z 22 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2202/20). W sprawie wiążąca ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania zostały wyrażone w przywołanym powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22. Sąd zawarł w nim określoną ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. Sąd w obecnym składzie nie stwierdził przy tym, aby w sprawie wystąpiły okoliczności pozwalające na odstąpienie od tej oceny i wskazań. W ocenie Sądu stwierdzić należy, że Wojewódzka Komisja Lekarska nie zastosowała się do tych wskazań i ocen, co świadczy o naruszeniu zasady ustalonej w art. 153 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu zaistniały w istocie tożsame z poprzednimi nieprawidłowości. Po pierwsze stan akt nadal nie daje odpowiedzi na pytanie kiedy zostało wszczęte postępowanie w sprawie kwalifikacji wojskowej skarżącego. Nadal brak jest informacji co do tego kiedy otrzymał on wezwanie do stawienia się przed Powiatową Komisją Lekarską, ewentualnie kiedy sam stawił się przed organem pierwszej instancji, co było istotne dla ustalenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcia właściwej, materialnoprawnej podstawy orzekania. W konsekwencji dalej nie wyjaśniono prawidłowo podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a to wobec dostrzeżonej w poprzednim wyroku okoliczności zmiany przepisów prawa w 2022 r. Zaniechania organu odwoławczego w tym zakresie skutkowały nowymi naruszeniami prawa, które Sąd ma obowiązek wytknąć. Jak wynika z wyroku Sądu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22, orzeczenia organów podlegające w tym wyroku ocenie zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 819 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 23 kwietnia 2022 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Tymczasem decyzję z 28 maja 2024 r. obecnie zaskarżoną organ odwoławczy wydał na innej podstawie, tj. na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny bez jakiegokolwiek wyjaśnienia przyczyn takiego stanu rzeczy. Wydał ją tak, jak gdyby postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte dopiero w 2024 r. Tej rozbieżności, czy wręcz dowolności w wyborze podstaw materialnoprawnych zdaje się całkowicie nie dostrzegać Wojewódzka Komisja Lekarska. W żaden sposób nie wyjaśniła ona podstaw prawnych i faktycznych takiego działania, co umożliwiłoby dokonanie przez Sąd kontroli w tym zakresie. Kwestia ta jest kluczowa także dla prawidłowego ustalenia, które z rozporządzeń wykonawczych ma w sprawie zastosowanie. Wojewódzka Komisja Lekarska decyzję z 28 maja 2024 r. wydała na podstawie rozporządzenia z 25 marca 2024 r. Pominęła, że zgodnie z § 14 rozporządzenia z 25 marca 2024 r. sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia prowadzi się wg przepisów dotychczasowych. W kontekście tego przepisu przejściowego organ odwoławczy nie wyjaśnił podstaw prawnych i faktycznych zastosowania nowego prawa (tj. rozporządzenia z 25 marca 2024 r.) zamiast prawa dotychczasowego (tj. rozporządzenia z 24 stycznia 2018 r.), które wcześniej sam powołał jako podstawę wydania decyzji z 14 lipca 2022 r. Po drugie uzasadnienie zaskarżonej decyzji z 28 maja 2024 r. nadal ignoruje wskazania Sądu z poprzedniego wyroku. Organ odwoławczy ponownie lakonicznie uzasadnił orzeczenie w zakresie podjętego rozstrzygnięcia. Nie zawiera ono uzasadnienia pozwalającego stronie i Sądowi zapoznać się z tokiem rozumowania organu odwoławczego oraz przesłankami faktycznymi i prawnymi jakimi kierował się. Szczątkowo argumentacja nadal zawiera wewnętrzną sprzeczność, z jednej strony uznając skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczając do kategorii "A", a z drugiej wskazując, że stwierdzony przez Komisję stan jego zdrowia wpływa na orzeczoną kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej, gdyż stwierdzono u niego schorzenia określone w § 1 pkt 7 i § 62 pkt 1 rozporządzenia 25 marca 2024 r. W ocenie Sądu nie spełnia wymogów poprawnego uzasadnienia jednozdaniowa ocena, że: "(...) Stwierdzone schorzenia nie mają wpływu na zdolność do służby wojskowej". Nie wynika z tego, co o tym zdecydowało i dlaczego wyniki dokumentacji medycznej przedstawione przez skarżącego nie rodziły żadnych wątpliwości organu odwoławczego. Nadal brak w nim oceny, na podstawie całości materiału dowodowego, w związku z brakiem wypowiedzenia się w uzasadnieniu, co do przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej oraz niepodaniem przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji z 28 maja 2024 r. organ odwoławczy wskazał na wyniki badań z 2021 i 2022 r. ale Sąd dostrzegł, że po pierwsze nie ma ich w aktach administracyjnych. Nie sposób zatem skontrolować, czy ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe i wyczerpujące skoro żadna dokumentacja medyczna nie została załączona do akt administracyjnych. Po drugie organ odwoławczy w uzasadnieniu nie przedstawił oceny rozpoznanych schorzeń na podstawie dokumentacji skarżącego w kontekście normatywnych przesłanek chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej. Nie przedstawił argumentacji dotyczącej tego na jakiej podstawie przyjęto takie, a nie inne rozpoznanie. Nie wyjaśnił dlaczego nieprawidłowości funkcjonowania organizmu wskazywane przez skarżącego oraz dysfunkcje stwierdzone w badaniach nie mogły zostać uznane za objawy wskazujące na normatywne choroby i ułomności mające wpływ na zdolność do służby wojskowej. Co wymaga przy tym podkreślenia Wojewódzka Komisja Lekarska pominęła poprzedni etap postępowania administracyjnego, tj. sprzed wydania wyroku Sądu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22, i do akt administracyjnych sprawy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, nie włączyła dokumentów z postępowania, które podlegało ocenie w ww. wyroku. Reasumując, wobec przytoczonych uchybień Sąd uznał, że Wojewódzka Komisja Lekarska nie zastosowała się do oceny i wskazań z wyroku tut. Sądu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22, przez co naruszyła art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 153 p.p.s.a. Zaskarżoną decyzję ponownie podjęła z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nie zbadała sprawy w jej całokształcie co do jej podstawy materialnoprawnej, a także w niewystarczający sposób przedstawiła w orzeczeniu podstawy i motywy podjętego rozstrzygnięcia. Nie dostrzegła też identycznych wadliwości tkwiących w decyzji Powiatowej Komisji Lekarskiej z 3 kwietnia 2024 r. W kwestii zarzutu skargi dotyczącego błędnego oznaczenia adresata zaskarżonej decyzji i tym samym skierowania orzeczenia do osoby niebędącej stroną w sprawie Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaistniała nieprawidłowość, polegająca na błędnym oznaczeniu w zaskarżonej decyzji imienia skarżącego, nie stanowiła wadliwości, o której mowa art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Postępowanie bowiem, tak przed organem pierwszej instancji jak i przed organem odwoławczym, prowadzone było wobec skarżącego, który brał udział w posiedzeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej i odebrał osobiście zaskarżone orzeczenie. Sąd podziela pogląd prawny, że w przypadku, gdy sąd administracyjny ustali na podstawie akt administracyjnych, iż postępowanie prowadzone było wobec strony, a jedynie doszło do oczywiście wadliwego określenia jej w decyzji administracyjnej, to stanowi to oczywistą omyłkę, która podlega sprostowaniu w trybie uregulowanym w art. 113 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3730/19). W niniejszej sprawie postanowieniem z 12 lipca 2024 r. organ odwoławczy prawidłowo zatem sprostował zaistniały tego rodzaju błąd. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 153 p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, a na dodatkowej podstawie z art. 135 p.p.s.a. także, utrzymanej nią w mocy, decyzji organu pierwszej instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i sprowadzają się do wskazań i ocen z wyroku tut. Sądu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 251/22, oraz oceny dokonanej w niniejszym wyroku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji ustali zatem datę oraz sposób wszczęcia postępowania w sprawie kwalifikacji skarżącego do czynnej służby wojskowej i zastosuje właściwą podstawę materialnoprawną. Ponadto zgromadzi i oceni materiał dowodowy, z uwzględnieniem dowodów zgłoszonych przez skarżącego, a następnie da temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, sporządzonym zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a., o ile nie zajdą okoliczności wymienione w art. 107 § 4 i 5 k.p.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI