I SA/OP 615/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2025-10-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wyrejestrowanie pojazduprawo o ruchu drogowymutrata posiadaniastan techniczny pojazduwsadecyzja administracyjnasamochód ciężarowyposiadanieprawo własności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję odmawiającą wyrejestrowania pojazdu, uznając, że zły stan techniczny i wykorzystywanie pojazdu jako magazynu nie spełniają przesłanki trwałej i zupełnej utraty posiadania.

Skarżący wniósł o wyrejestrowanie ciężarowego pojazdu z powodu jego złego stanu technicznego i wysokich kosztów naprawy, argumentując, że nastąpiła utrata posiadania. Organy administracji oraz WSA w Opolu uznały, że mimo złego stanu technicznego i wykorzystywania pojazdu jako magazynu, skarżący nadal posiada pojazd i prawo własności, co nie spełnia przesłanki trwałej i zupełnej utraty posiadania wymaganej do wyrejestrowania.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiająca wyrejestrowania pojazdu ciężarowego, który był czasowo wycofany z ruchu. Skarżący domagał się wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, wskazując na jego bardzo zły stan techniczny i wysokie koszty naprawy, które czynią ją nieopłacalną. Twierdził, że pojazd został przerobiony na magazyn i utracił status pojazdu. Organy administracji obu instancji odmówiły wyrejestrowania, uznając, że nie nastąpiła trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności. WSA w Opolu oddalił skargę, podkreślając, że posiadanie pojazdu (faktyczne władztwo nad rzeczą i wola zachowania jej dla siebie) nie zostało utracone, a pojazd, mimo złego stanu technicznego, nadal istnieje i jest wykorzystywany przez właściciela. Sąd wyjaśnił, że przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 prd dotyczy sytuacji unicestwienia pojazdu, a nie tylko jego złego stanu technicznego czy wykorzystywania w innym celu niż ruch drogowy. Argumentacja skarżącego dotycząca maksymalnego okresu czasowego wycofania pojazdu z ruchu została uznana za nieadekwatną do przedmiotu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zły stan techniczny pojazdu i jego wykorzystywanie jako magazynu, przy zachowaniu prawa własności i faktycznego władztwa, nie stanowi trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 prd wymaga unicestwienia pojazdu lub sytuacji uniemożliwiającej jego powrót w posiadanie właściciela. Samo wykorzystywanie niesprawnego technicznie pojazdu jako magazynu, przy zachowaniu władztwa faktycznego i woli posiadania, nie jest równoznaczne z utratą posiadania w rozumieniu prawa cywilnego i administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

prd art. 79 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Przesłanka wyrejestrowania pojazdu wymaga udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Obejmuje przypadki unicestwienia pojazdu, zniszczenia, przywłaszczenia, ukrycia lub zaginięcia, a także sytuacje, w których dalsze korzystanie z pojazdu zgodnie z przeznaczeniem nie jest możliwe z powodu stopnia uszkodzeń.

Pomocnicze

prd art. 2 § 31

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja pojazdu jako środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze oraz maszyny lub urządzenia do tego przystosowane.

u.s.k.o. art. 17 § 1-2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 76

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe.

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguła rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony.

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguła przyjaznej wykładni prawa.

k.c. art. 336

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definicja posiadacza (samoistnego i zależnego).

k.c. art. 140

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Treść i ograniczenia prawa własności.

ppsa art. 1 § 1-2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

ppsa art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

ppsa art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie prawomocnego orzeczenia.

pr.bud. art. 3 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

u.o.r.p.w.e.

Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji

Przepisy dotyczące demontażu pojazdów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zły stan techniczny pojazdu i wysokie koszty naprawy nie oznaczają trwałej i zupełnej utraty posiadania. Wykorzystywanie pojazdu jako magazynu, przy zachowaniu władztwa faktycznego i woli posiadania, nie jest utratą posiadania. Pojazd, mimo złego stanu technicznego, nadal istnieje jako środek transportu (choć niezdolny do ruchu) i nie uległ unicestwieniu.

Odrzucone argumenty

Zły stan techniczny pojazdu i jego wykorzystywanie jako magazynu stanowi podstawę do wyrejestrowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 prd. Maksymalny okres czasowego wycofania pojazdu z ruchu (48 miesięcy) implikuje utratę statusu pojazdu. Naruszenie konstytucyjnych zasad swobodnego dysponowania majątkiem. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nierozprawę przed SKO.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zgodzić się z taką interpretacją powyższego przepisu, która nakazywałaby rozumienie opisywanego we wniosku uszkodzenia pojazdu jako utratę jego posiadania bez zmiany w zakresie prawa własności. Jakkolwiek uszkodzenie pojazdu oznacza utratę jego oczekiwanych właściwości czy funkcjonalności, to jednak nie zawsze oznacza, że dana rzecz permanentnie utraciła swoją zasadniczą istotę, przestała być daną rzeczą. Przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu należy rozumieć również taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie, zgodnie z jego przeznaczeniem, nie jest możliwe. W tym znaczeniu następuje utrata posiadania pojazdu, czyli utrata - w rozumieniu art. 2 pkt 31 prd - środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze oraz maszyny lub urządzenia do tego przystosowanego. W stanie sprawy rozpoznanej przez Sąd skarżący jednoznacznie manifestował zarówno swoją faktyczną władzę nad rzeczą, polegającą na używaniu pojazdu w celu magazynowania dóbr, jak i wolę zachowania tego pojazdu dla siebie, w celu dalszego korzystania z przydatnej mu rzeczy. Pojazd niewątpliwie więc istnieje.

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Remigiusz Mazur

sprawozdawca

Tomasz Judecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu do wyrejestrowania na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, zwłaszcza w kontekście złego stanu technicznego i alternatywnego wykorzystania pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrejestrowaniem pojazdów, a nie ogólnych zasad prawa cywilnego czy administracyjnego. Interpretacja utraty posiadania jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu złego stanu technicznego pojazdów i próby ich wyrejestrowania, co może być interesujące dla właścicieli pojazdów. Interpretacja 'utraty posiadania' w kontekście pojazdu jest kluczowa.

Czy stary, niesprawny samochód, używany jako magazyn, można wyrejestrować? Sąd wyjaśnia kluczową przesłankę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 615/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Remigiusz Mazur /sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 79 ust. 1 pkt  5, art. 2 pkt 31, art. 71 ust. 1, art. 1 ust. 1 pkt 1-2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2018 poz 570
art. 17 ust. 1-2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 89 par. 1, art. 10 par. 1, art. 76, art. 7a, art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 418
art. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2025 poz 1071
art. 336, art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art. 170, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 maja 2025 r., nr SKO.40.150.2025.dr w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. J. [dalej: strona, skarżący] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu [dalej: SKO, Kolegium] z 30 maja 2025 r., nr SKO.40.150.2025.dr, w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Skarżący jest właścicielem samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], wyprodukowanego w roku 1999. Na wniosek strony pojazd ten był czasowo wycofany z ruchu do 31 sierpnia 2025 r., co wynika z decyzji Starosty Namysłowskiego [dalej: Starosta, organ I instancji] z 21 października 2024 r., nr [...].
Skarżący we wniosku z 25 października 2024 r. zwrócił się do Starosty o wyrejestrowanie powyższego pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.) [dalej: prd]. Strona argumentowała, że pojazd znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i w jej ocenie nastąpiła utrata posiadania pojazdu, o której mowa w powołanym przepisie.
Decyzją z 25 listopada 2024 r., nr KT.5410.10702.2024.MD, organ I instancji odmówił wyrejestrowania pojazdu, ponieważ ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny sprawy nie wskazuje na to by nastąpiła trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Starosta zaznaczył, że pojazd technicznie niesprawny nie spełnia przesłanki wyrejestrowania z art. 79 ust. 1 pkt 5 prd.
Po rozpatrzeniu odwołania strony SKO wydało 30 maja 2025 r. zaskarżoną obecnie decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że nie sposób zgodzić się z taką interpretacją powyższego przepisu, która nakazywałaby rozumienie opisywanego we wniosku uszkodzenia pojazdu jako utratę jego posiadania bez zmiany w zakresie prawa własności. Jakkolwiek uszkodzenie pojazdu oznacza utratę jego oczekiwanych właściwości czy funkcjonalności, to jednak nie zawsze oznacza, że dana rzecz permanentnie utraciła swoją zasadniczą istotę, przestała być daną rzeczą. Kolegium zaznaczyło, że - zgodnie z oświadczeniem strony - uszkodzeniu uległ jedynie silnik i układ kierowniczy, co oznacza istotnie zły stan pojazdu, jednakże - po naprawie - możliwe jest jego użytkowanie, tym samym uszkodzenie nie jest nieodwracalne. Z kolei zarówno ww. przepis, jak i wyroki, na które powołuje się strona w odwołaniu, odnoszą się do permanentnego zniszczenia pojazdu, np. w wyniku jego spalenia, zezłomowania czy istotnie zaawansowanej degradacji pojazdu. W rozpatrzonej przez Kolegium sprawie właściciel nie jest pozbawiony władztwa nad rzeczą i mimo złego stanu technicznego pojazdu, ten faktycznie znajduje się w posiadaniu jego właściciela, może on nim władać.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona wniosła samodzielnie sporządzoną skargę do Sądu, wnioskując o cyt. "oddalenie decyzji SKO w Opolu [...] i wydanie wyroku o wyrejestrowanie na stałe samochodu [...] na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 wraz z art. 2 pkt 31" prd. W uzasadnieniu skarżący odwołał się do treści uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z 26 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1166/19. Zaznaczył też, że w celu doprowadzenia tego samochodu do stanu technicznego, w którym przeszedłby badanie techniczne należy: wymienić cały silnik, wymienić cały układ kierowniczy, w układzie jezdnym należy wymienić wszystkie opony, ponadto wszystkie uszczelniacze w skrzyni jak i w tylnym moście z chwilą uruchomienia zaczną przepuszczać olej, cała instalacja elektryczna wymaga naprawy z powodu zaśniedzenia i zardzewienia przewodów i lamp, a układ hamulcowy wymaga naprawy z powodu zardzewienia, na całej ramie występują też liczne ogniska korozji. W ocenie skarżącego koszt naprawy tego samochodu jest liczony w setkach tysięcy złotych, a cena pojazdów z tego rocznika wynosi na rynku około dwudziestu tysięcy złotych. Zdaniem strony w takim stanie sprawy spełniona jest przesłanka wyrejestrowania pojazdu z art. 79 ust. 1 pkt 5 prd.
Skarżący podniósł też, że ustawodawca ustalił, iż pojazd tylko przez 48 miesięcy może być wyrejestrowany tymczasowo, co świadczyłoby, że ustawodawca doszedł do wniosku, iż pojazd, który jest nieużytkowany przez 4 lata traci status pojazdu i nie może być dłużej tymczasowo wyrejestrowany. Jeżeli nie straciłby statusu pojazdu, to dalej mógłby być tymczasowo wyrejestrowany. Wprowadzenie okresu 48-miesięcznego przez ustawodawcę nie miało na celu tworzenia fikcji, polegającej na utrzymywaniu w dokumentach nieistniejącego pojazdu. Strona wyjaśniła też, że swój pojazd przerobiła na magazyn i nie mogła sama ze sobą sporządzić umowy kupna-sprzedaży czy wystawić faktury VAT, dokumentującej sprzedaż pojazdu przerobionego na magazyn.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako bezpodstawnej.
W toku rozprawy przed Sądem skarżący podniósł, że zarówno organ I instancji jak i SKO dokonały wadliwej wykładni art. 79 ust 1 pkt 5 prd, a także nieprawidłowo powołały się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Zarzucił ponadto, że organy wadliwie wyłożyły pojęcie utraty pojazdu, gdyż w jego ocenie powyższe powinno oznaczać brak możliwości dokonania i uzyskania poświadczenia dopuszczenia pojazdu do ruchu. Nadto, w jego ocenie, doszło do naruszenia zasad konstytucyjnych, odnośnie do możliwości swobodnego dysponowania majątkiem, gdyż wykorzystuje on [...] jako magazyn [...]. Podnosił również, że w sprawie naruszono art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) [dalej: kpa], gdyż nie zawiadomiono go o terminie posiedzenia, na którym rozpoznano sprawę i nie mógł wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Skarżący oświadczył też, że sporny pojazd cały czas znajduje się na terenie jego posesji i strona cały czas jest jego właścicielem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa].
Na podstawie art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej.
Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji - orzekając w sprawie - nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie żądał też tego skarżący.
Odnosząc się do zakresu swej kognicji Sąd wyjaśnia, że badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie jest równocześnie uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do jej istoty, ponieważ kompetencje do merytorycznego załatwienia sprawy z wniosku skarżącego przysługują Staroście i Kolegium, a nie - Sądowi. Z tego powodu Sąd nie był władny, nawet gdyby uwzględnił skargę, do wydania wyroku "o wyrejestrowaniu pojazdu".
W zakresie prawidłowości postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organy obu instancji, na podstawie przekazanych akt sprawy administracyjnej, Sąd nie stwierdził, by Starosta lub SKO uchybili regułom postępowania wynikającym z kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).
Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 17 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. W takim stanie prawnym podstawowym trybem działania SKO jest rozpatrzenie sprawy odwoławczej na posiedzeniu niejawnym, a więc bez udziału strony wnoszącej środek zaskarżenia od decyzji organu I instancji. Kolegium mogło również rozpatrzyć sprawę po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej. Według art. 89 § 1 kpa organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika by wyznaczenie rozprawy administracyjnej przyspieszyłoby lub uprościłoby i tak przecież stosunkowo nieskomplikowane postępowanie w sprawie z odwołania od decyzji Starosty. Przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sprawie, której przedmiotem jest wyrejestrowanie pojazdu, nie wymaga też żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa. O przeprowadzenie rozprawy administracyjnej przez Kolegium nie wnosił również skarżący. W takim stanie sprawy, w ocenie Sądu, prawo do strony do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, gwarantowane przez art. 10 § 1 kpa, nie doznało uszczerbku.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z 79 ust. 1 pkt 5 prd, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W rozumieniu cytowanej ustawy pojazd to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane, z wyjątkiem urządzenia wspomagającego ruch (art. 2 pkt 31 prd).
Zawarty w art. 79 ust. 1 prd katalog przesłanek wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami w nim określonymi, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. W przypadku wystąpienia jednej z ww. przesłanek, organ jest zobligowany do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Wyrejestrowanie pojazdu może nastąpić jedynie na wniosek właściciela pojazdu.
Przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 prd wymaga, aby utrata posiadania pojazdu nastąpiła bez zmiany w zakresie prawa własności, co oznacza, że okoliczności opisane w tym przepisie muszą zaistnieć jednocześnie, a zatem właściciel pojazdu traci możliwość korzystania z pojazdu, ale jednocześnie zachowuje przysługujące mu prawo własności. Przesłanka ta aktualizuje się w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje unicestwienia pojazdu, poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka, takich jak np. podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy. Przesłanka ta obejmuje również przypadki przywłaszczenia pojazdu, ukrywania go przez określoną osobę, czy jego zaginięcia w niewyjaśnionych okolicznościach, czyniąc niemożliwym korzystanie z niego przez właściciela.
Przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu należy rozumieć również taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie, zgodnie z jego przeznaczeniem, nie jest możliwe. Mogą to być sytuacje, w których wprawdzie pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, jednak ze względu na stopień uszkodzeń i w konsekwencji jego stan techniczny dalsza eksploatacja pojazdu w jego dotychczasowym charakterze nie jest możliwa. W tym znaczeniu następuje utrata posiadania pojazdu, czyli utrata - w rozumieniu art. 2 pkt 31 prd - środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze oraz maszyny lub urządzenia do tego przystosowanego. Zmiana trwała oznacza stałą, nieodwracalną, niepodlegającą zmianie, zupełna zaś to całkowita utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (tak: A. Mezglewski, M. Nowikowska, J. Kurek, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2022, art. 79; R. A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2024, art. 79; wraz z powołanymi tam orzeczeniami sądów administracyjnych).
Odnosząc powyższe do stanu rozpoznanej sprawy Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie kwestionowały oświadczenia skarżącego, zgodnie z którym pojazd znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Skarżący argumentował ponadto, że jego naprawa nie znajduje ekonomicznego uzasadnienia ze względu na bardzo wysokie koszty, które pozostają niewspółmierne do rynkowej wartości pojazdów tego rodzaju wyprodukowanych w roku 1999. Ponadto strona podniosła, że wciąż pozostaje posiadaczem samochodu ciężarowego, którego dotyczyło postępowanie administracyjne, i wykorzystuje go w celu magazynowania towarów.
W tym miejscu warto wskazać, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny) (art. 336 ustaw z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz.U. z 2025 r. poz. 1071). Z prawnego punktu widzenia pojęcie posiadania oznacza władztwo faktyczne nad rzeczą. Posiadanie jest zatem formą władania rzeczą i choć różne mogą być podstawy tego władania, to element faktyczny związku podmiotu prawa cywilnego z rzeczą staje się decydujący. Posiadanie jest kategorią ściśle związaną z władztwem faktycznym nad rzeczą. Władztwo to stanowi związek posiadacza z rzeczą. Ten związek musi być faktyczny, czyli zapewniać posiadaczowi możliwość wpływu na rzecz przy użyciu bezpośrednich środków fizycznych. Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą, jednak takim władztwie, które jest wyrazem woli posiadania. Z tego punktu widzenia należy odróżnić pojęcie władztwa nad rzeczą i wolę posiadania. Element woli jest dodatkowym czynnikiem, który charakteryzuje posiadanie. Czynnik faktyczny posiadania wyraża się we władztwie nad rzeczą, a element woli jest zjawiskiem psychicznym występującym w psychice podmiotu (E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2025, art. 336 kc).
W stanie sprawy rozpoznanej przez Sąd skarżący jednoznacznie manifestował zarówno swoją faktyczną władzę nad rzeczą, polegającą na używaniu pojazdu w celu magazynowania dóbr, jak i wolę zachowania tego pojazdu dla siebie, w celu dalszego korzystania z przydatnej mu rzeczy. Tym samym, w ocenie Sądu, z całą pewnością strona nie utraciła posiadania (w znaczeniu nadanym mu w prawie cywilnym) pojazdu. Nic też nie wskazuje na to, że skarżący wyzbył się prawa własności samochodu ciężarowego [...]. Nie wystąpiła więc w sprawie przesłanka utraty posiadania rzeczy.
W kwestii istnienia pojazdu Sąd stwierdził, że samochód ciężarowy skarżącego, choć jest niesprawny technicznie, a ewentualna naprawa pociągnęłaby za sobą koszty niewspółmierne do jego wartości, nie utracił on cech charakterystycznych pojazdu w rozumieniu art. 2 pkt 31 prd. O utracie pojazdu skarżący mógłby mówić w sytuacji, gdyby nastąpiła trwała i zupełna jego dekonstrukcja, a więc zdarzenie w swych skutkach podobne do demontażu pojazdu, o którym mowa w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2020 r. poz. 2056 z późn. zm.). Nic takiego jednak w sprawie nie nastąpiło, co więcej skarżący jednoznacznie chce zachować niesprawny technicznie pojazd w celu korzystania z niego w sposób zbliżony do korzystania z niepołączonego trwale z gruntem tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.). Strona zachowała bowiem samochód ciężarowy na swej posesji i wykorzystuje jego cechy konstrukcyjne, tyle że w innym celu niż poruszanie się po drogach. Pojazd niewątpliwie więc istnieje.
Dalej Sąd wskazuje, że udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu nastąpić może przy wykorzystaniu zarówno dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 kpa, jak i dokumentów prywatnych, np. umów (wyrok WSA w Warszawie z 27 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2465/16). W sprawie niniejszej skarżący jednoznacznie wyjaśnił, że nie utracił posiadania pojazdu, lecz wprost przeciwnie - korzysta z niego w swobodnie wybrany sposób. Z tego powodu zbędne było udokumentowanie utraty władztwa nad rzeczą.
W stanie sprawy nie została więc spełniona przesłanka udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, uzasadniająca wyrejestrowanie samochodu ciężarowego [...], a stanowisko organów obu instancji w tym zakresie jest prawidłowe.
Bez związku z przedmiotem sprawy rozpoznanej przez Sąd pozostaje argument skargi odwołujący się do treści art. 78a ust. 4 prd, a dotyczący maksymalnego łącznego okresu wycofania pojazdu z ruchu wynoszącego 48 miesięcy. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że mamy tu do czynienia z wycofaniem pojazdu z ruchu o charakterze czasowym. "Czasowy" oznacza zaś chwilowy, przemijający (www.sjp.pwn.pl). Właściciel pojazdu wyrażając wolę skorzystania z takiej instytucji z góry zakłada, że wycofanie pojazdu z ruchu ma być jedynie przejściową sytuacją, co więcej organ rejestrujący w decyzji ściśle określa datę ustania tego tymczasowego stanu rzeczy (wyrok WSA w Warszawie z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2341/20). Wbrew stanowisku strony maksymalny okres wycofania pojazdu z ruchu koresponduje więc z ustawowym założeniem, że ma ono charakter tymczasowy i jest to jedynie "przerwa" w eksploatacji pojazdu. Faktyczna przyczyna wycofania z ruchu samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 t jest prawnie obojętna. Całkowicie pozbawiony oparcia w takim stanie prawnym jest wywód skarżącego, jakoby pojazd wręcz "domyślnie" po okresie maksymalnie 48 miesięcy od dnia wydania decyzji o czasowym wycofaniu z ruchu powinien być uznany za spełniający kryterium "trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu".
Sądowi znany jest prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z 26 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1166/19. Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Art. 153 ppsa powinien być interpretowany w powiązaniu z art. 170 ppsa, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zarówno organy administracji, jak i sądy, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (tak: H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 153, wraz z powołanym tam orzecznictwem). Rzecz jednak w tym, że przywołany wyrok WSA w Szczecinie z 26 marca 2020 r. został wydany w innej sprawie sądowoadministracyjnej, pozostającej bez żadnego związku merytorycznego ze sprawą rozpoznaną przez WSA w Opolu w dniu 30 października 2025 r. Wyrok ten nie może więc determinować oceny stanu faktycznego i wykładni prawa, a w konsekwencji - orzekania w sprawie niniejszej; jest natomiast cennym źródłem informacji o stanowisku innego sądu wyrażonym w podobnej sprawie i dokonanej przez ten sąd egzegezie przepisów ustawy. Podobnie rzecz się ma z innymi wyrokami sądów administracyjnych powołanymi przez organy administracyjne obu instancji, jak również przez sąd administracyjny I instancji orzekający w sprawie.
Sąd wyjaśnia też, że spoczywający na właścicielu administracyjnoprawny obowiązek zarejestrowania pojazdu i przysługujące właścicielowi uprawnienie do jego wyrejestrowania, w trybie przepisów prd, nie stanowią ingerencji w prawo własności, postrzegane jako uprawnienie właściciela do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, jak również do rozporządzania rzeczą (art. 140 kc), która byłaby ograniczeniem prawa własności sprzecznym z art. 64 ust. 3 Konstytucji. Rejestracja pojazdu jest bowiem wymagana w celu dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego (art. 71 ust. 1 prd), co wiąże się z koniecznością ochrony bezpieczeństwa ruchu na drogach. Wyrejestrowanie pojazdu, z wyjątkami przewidzianymi w art. 79 ust. 4 prd, kończy definitywnie okres dopuszczenia pojazdu do ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu (art. 1 ust. 1 pkt 1-2 prd). Sąd podkreśla przy tym, że wyrejestrowanie pojazdu jest uprawnieniem właściciela i dokonywane jest wyłącznie na jego wniosek, lecz pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych z art. 79 ust. 1 prd. Jeżeli natomiast właściciel samochodu ciężarowego pragnie wykorzystywać go jako magazyn, sklep, czy schronienie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, to oczywiście może to czynić, a organy właściwe w sprawach rejestracji pojazdów nie mają w tym zakresie żadnych kompetencji władczych. Odmowa wyrejestrowania pojazdu, o ile może być sprzeczna z regulacjami o charakterze administracyjnoprawnym, to jednak nie ingeruje w prawo własności tej rzeczy i nie koliduje z "alternatywnymi" sposobami korzystania z samochodu.
Końcowo Sąd zauważa, że w sprawie administracyjnej z wniosku o wyrejestrowanie pojazdu, to skarżący chciał dobrowolnie wyzbyć się uprawnienia związanego z rejestracją pojazdu, wymaganą w celu dopuszczenia tego pojazdu do ruchu po drogach, lecz organy właściwe w tej sprawie ustaliły, że nie zaistniały ustawowe przesłanki wyrejestrowania samochodu ciężarowego. Zatem przedmiotem tego postępowania administracyjnego nie było "nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia", związanego z rzeczą, której jest właścicielem, a tym samym organy obu instancji w sprawie niniejszej nie mogły też naruszyć art. 7a i art. 81a kpa. Ponadto w sprawie nie pozostały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, ani też nie pozostały wątpliwości co do treści normy prawnej. Tym samym nie było powodów do odwoływania się przez organy do reguły "przyjaznej wykładni prawa" lub reguły "rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony", które wynikają z przywołanych przepisów, ani też podstaw do stwierdzenia przez Sąd, że postępowanie SKO lub Starosty stało w sprzeczności z tymi regułami.
W powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI