I SA/Op 611/25

I SA/Op 611/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Zwrócono nadpłacony wpis od skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 7,  art. 15, art. 16 par. 1, art. 28, art. 31 par. 1 pkt 1, art. 61 par. 1, art. 63 par. 2, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 107 par. 3, art. 110, art. 124 par.1 pkt 2, art. 126, art. 138 par. 1, art. 144, art. 145 par. 1-2, art.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 par. 3,  art. 119 pkt 3, art. 120, art. 135, art. 145 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 2 lipca 2025 r., nr IN.I.7721.8.5.2025.AS w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 16 maja 2025 r., nr AB.6740.20.2024, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego J. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zwraca skarżącemu J. D. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. D. [dalej także jako: "strona skarżąca", "strona"] jest postanowienie Wojewody Opolskiego [dalej także jako: "organ II instancji"] nr IN.I.7721.8.5.2025.AS, wydane w formie dokumentu elektronicznego, opatrzone podpisem kwalifikowanym w dniu 2 lipca 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Oleskiego [dalej także jako: "organ I instancji"] z dnia 16 maja 2025 r., nr AB.6740.20.2024, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty Oleskiego z 13 lutego 2024 r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno - budowlany oraz udzielającą E. K. i J. K. pozwolenia na przebudowę przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych w budynku biurowym w O. przy ulicy [...] na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr a.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z 18 czerwca 2024 r. (k. 18 akt admin.), nadanym na poczcie 19 czerwca 2024 r. (k. 17 akt admin.), J. D. wystąpił do Starosty Oleskiego o wznowienie postępowania administracyjnego dot. udzielenia decyzją ostateczną Starosty Oleskiego z 13 lutego 2024 r. pozwolenia na budowę. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania pierwotnie wskazał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) [dalej jako: "k.p.a."]. W treści pisma wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, że nie został poinformowany o prowadzonym postępowaniu z wniosku inwestora, że wykonane otwory okienne są niezgodne z warunkami technicznymi.
J. D., w reakcji na wezwanie organu, doprecyzował wniosek pismami z 1 lipca 2024 r. (k. 25 akt admin.) oraz z 23 października 2024 r. (k. 50 akt admin.). Wskazał m.in. drugą przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję). W jego ocenie są nimi okoliczności tego rodzaju, że otwory okienne są niezgodne z p.poż oraz z prawem budowlanym, nie są oddzielone podwójną szybą oraz nie ma zachowanej przepisanych prawem odległości pomiędzy nowym otworem o jego nieruchomością.
Sprawa z wniosku o wznowienie postępowania, w aspekcie dopuszczalności wznowienia postępowania, była kilkakrotnie rozstrzygana przez organy obu instancji.
Końcowo Starosta Oleski, kierując się zaleceniami organu II instancji, załatwiając wniosek strony wydał dwa postanowienia w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Oleskiego z 13 lutego 2024 r. Przy czym jednym - z 15 maja 2025 r. - orzekł o wznowieniu postępowania administracyjnego ze względu na przesłankę pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a drugim - z 16 maja 2025 r. - odmówił wznowienia w odniesieniu do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Na postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 16 maja 2025 r. strona wniosła zażalenie. W treści zażalenia podkreśliła m.in., że ten sam organ, w tej samej sprawie, w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego i materiału dowodowego, wydał kolejno, w dniach 15 i 16 maja 2025 r., dwa różne postanowienia: wznawiające i odmawiające wznowienia postanowienia. Do zażalenia załączono postanowienie Starosty Oleskiego z 15 maja 2025 r. w przedmiocie wznowienia postępowania ze względu na przesłankę pominięcia strony art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewoda Opolski, w wyniku rozpatrzenia zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 16 maja 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia podpisanego 2 lipca 2025 r. organ II instancji wyjaśnił między innymi, że J. D. uchybił jednomiesięcznemu terminowi złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ o przesłance wznowieniowej dowiedział się w dniu 13 maja 2024 r., a wniosek złożył 19 czerwca 2024 r. Dostrzegł przy tym, że we wniosku o wznowienie, po jego uzupełnieniu, J. D. powołał się na okoliczności z dwóch podstaw do wznowienia postępowania, tj., że strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W uzasadnieniu postanowienia własnego Wojewoda Opolski poczynił ustalenia i oceny tylko co do dopuszczalności wznowienia w zakresie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ogóle nie wypowiedział się co podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie odniósł się do opisanego powyżej zarzutu z zażalenia o wydaniu dwóch, sprzecznych z sobą, postanowień.
Nie zgadzając się z postanowieniem Wojewody Opolskiego J. D. wniósł skargę do Sądu, podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 147 k.p.a., poprzez niewznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i okoliczności wskazanych w podaniu o wznowienie postępowania;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy oraz pominięcia twierdzeń dotyczących prawdziwości chociażby danych z dziennika budowy i zgodności przedłożonych przez inwestora projektu budowlanego z przepisami prawa;
- art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nierozpatrzenie i niezbadanie, czy w przypadku budowli inwestora została zachowana odległość w stosunku do nieruchomości skarżącego;
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 148 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż strona skarżąca dowiedziała się o okolicznościach dotyczących budowy inwestora już w dniu 13 maja 2024 r. lub wcześniej, a tym samym zaniechała dochowania terminu 1 miesiąca na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, podczas, gdy z pisma do PINB z 13 maja 2024 r., na które powołuje się organ, wynika jedynie okoliczność wykonania samego otworu okiennego a nie niezgodność z przepisami prawa p.poż i prawa budowlanego, na które powoływała się strona skarżąca;
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 148 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż strona skarżąca zaniechała dochowania terminu 1 miesiąca na złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podczas, gdy nigdy nie była wzywana przez organ do wskazania w jakiej dacie o tych okolicznościach się dowiedział;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, iż inwestycja dotyczyła przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych w istniejącym budynku biurowym, podczas gdy uprzednio znajdował się tam garaż lub magazyn, bowiem otwór okienny został wykonany zamiast istniejącej bramy garażowej.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 22 października 2025 r. skarżący złożył wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z postanowienia organu I instancji z 13 października 2025 r. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z 13 lutego 2024 r. ze względu na przesłankę pominięcia strony art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (k. 40 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Tryb w jakim zapadło objęte skargą rozstrzygnięcie jest trybem nadzwyczajny o wznowienie postępowania przewidzianym w art. 145 i nast. k.p.a. Jako taki ma on zatem charakter wyjątku od zasady. Tym samym, przesłanki dopuszczalności wznowienia i samego wznowienia określone w art. 145 i nast. k.p.a., podlegają wykładni ścisłej (exceptiones non sunt extendendae). Pewność obrotu wymaga, aby decyzje administracyjne były stabilne i aby można było je wzruszyć tylko w nadzwyczajnych sytuacjach i wyłącznie z ważnych powodów (podobnie, w odniesieniu do nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji, NSA w wyroku z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1286/22).
Procedura wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo.
Wniesienie podania o wznowienie uruchamia fazę wstępną postępowania. Jego celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Dopuszczalność wszczęcia uzależniona jest od stwierdzenia, że: z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony - strona, której w sprawie przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.) lub podmiot na prawach strony (art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.); podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 - 8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.); wskazana przesłanka wznowienia zaistniała w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.); jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. terminie jednego miesiąca. Termin ten, w przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (por. art. 148 k.p.a.). Fazę wstępną postępowania kończy postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Przy czym, gdy badanie wniosku pod względem formalnym zakończy się negatywnie, organ administracji publicznej odmawia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania w sprawie skutkuje przejściem do drugiego, rozpoznawczego etapu postępowania wznowieniowego.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że przedmiotem rozpoznawczego etapu postępowania wznowieniowego, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., jest: 1) ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania (tj. czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją było dotknięte jedną z wad wymienionych enumeratywnie w przepisach prawa procesowego opisanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. - por. wyrok NSA z 25 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1932/21) oraz - 2) w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Ten etap postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji na podstawie art. 151 k.p.a.
Nadto stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Istotą podania stanowiącego żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego jest jego treść ustalona przez wnoszącego podanie (art. 63 § 2 k.p.a.), a organ administracji, do którego wpłynął wniosek jest związany zakresem postawionego żądania.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych - które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela - trafnie przyjmuje się, że złożenie podania jest czynnością dyspozytywną wnioskodawcy. Obligatoryjnym elementem podania jest wskazanie w nim żądania (por. art. 63 § 2 k.p.a.). Przy czym organ administracji publicznej jest związany żądaniem, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Nie jest uprawniony do swobodnego kształtowania treści żądania, czy zmiany jego kwalifikacji prawnej. To wnioskodawcy przysługuje prawo do sprecyzowania, czy też do modyfikacji pierwotnie złożonego wniosku (żądania), zaś zmiana treści wniosku w tym zakresie wiąże organ prowadzący postępowanie (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1342/24 i przywołane w nim judykaty). Zakres żądania strony, identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, wynika przede wszystkim z podstawy faktycznej żądania opisanej w podaniu strony. Natomiast wskazana w podaniu podstawa prawna, dla organu rozpoznającego ów wniosek nie ma - w zasadzie - charakteru determinującego (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1812/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy Sąd dostrzegł.
Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest postanowienie Wojewody Opolskiego podpisane 2 lipca 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Oleskiego z 16 maja 2025 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty Oleskiego z 13 lutego 2024 r. Przedmiot sądowej kontroli z punktu widzenia kryterium legalności ograniczał się zatem do treści zaskarżonego postanowienia, wyznaczającego granice sprawy procesowej nim rozstrzygniętej (tu: kwestii dopuszczalności wznowienia).
Organ nie wypowiedział się w nim co do zaistnienia wskazanych przez stronę skarżącą wad wznowieniowych. Nie mógł tego zrobić w postanowieniu rozstrzygającym o dopuszczalności wznowienia. Ta część zarzutów skargi, która koncentruje się na ich wykazaniu jest zatem przedwczesna i wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy. Mogą być one podnoszone przez stronę skarżącą dopiero po wznowieniu, czyli w drugim etapie postępowania wznowieniowego.
Dalej należy wyjaśnić, że strona skarżąca złożyła podanie o wznowienie pismem z 18 czerwca 2024 r. uzupełnionym pismami: z 1 lipca i 23 października 2024 r. W podaniu, wobec ostatecznej decyzji organu architektoniczno - budowlanego z 13 lutego 2024 r. udzielającej pozwolenia na budowę, podniosła okoliczności odpowiadające dwóm różnym podstawom wznowienia z pkt 4 i 5 § 1 art. 145 k.p.a. Konsekwencją wszczęcia postępowania na żądanie strony skarżącej było związanie obu organów administracyjnego zakresem tego żądania. Zainicjowało i determinowało ono dalsze czynności Starosty Oleskiego i Wojewody Opolskiego. Wyznaczyło granice sprawy. We wstępnej fazie postępowania było zatem konieczne rozstrzygnięcie kwestii procesowej, tj. dopuszczalności wznowienia z przyczyn wskazanych w podaniu J. D.
W ocenie Sądu zasadniczym błędem Wojewody Opolskiego było rozdzielenie kwestii dopuszczalności wznowienia i wydanie, na skutek tego samego wniosku, złożonego przez tę samą osobę, dotyczącego tej samej decyzji ostatecznej Starosty Oleskiego z 13 lutego 2024 r., dwóch odrębnych postanowień w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania, przy czym pierwszym z nich - wcześniejszym z 15 maja 2025 r. - orzeczono o wznowieniu postępowania administracyjnego, a drugim - późniejszym z 16 maja 2025 r. - wznowienia odmówiono. W efekcie wydano w jednej sprawie o wznowienie, na etapie oceny dopuszczalności tego wznowienia, dwa, całkowicie ze sobą sprzeczne, postanowienia.
Co ważne, postanowienie Wojewody Opolskiego z 2 lipca 2025 r. w przedmiocie odmowy wznowienia wydane zostało już po tym, jak wobec strony pozytywnie rozstrzygnięto kwestię dopuszczalności wznowienia postępowania i wydano postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 15 maja 2025 r.
Wojewoda Opolski nie ustalił przy tym, czy i kiedy postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 15 maja 2025 r. zostało stronie doręczone i czy pozostawało ono w obrocie prawnym w dacie wydania zaskarżonego do Sądu postanowienia Wojewody Opolskiego (2 lipca 2025 r.). Kwestii tych nie badał (czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i nie ocenił w uzasadnieniu własnego postanowienia (czym naruszył art. 15, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.) i pomimo tego, że strona wprost podniosła w zażaleniu usprawiedliwiony zarzut wydania, w tej samej sprawie, dwóch wykluczających się postanowień w przedmiocie dopuszczalności wznowienia.
Z treści uzasadnienia postanowienia Starosty Oleskiego z dnia 13 października 2025 r., przekazanego przy piśmie strony skarżącej z dnia 22 października 2025 r. wynika zaś, że w dacie 2 lipca 2025 r. postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 15 maja 2025 r. pozostawało w obrocie prawnym. Zostało ono uchylone dopiero decyzją Wojewody Opolskiego z 17 września 2025 r. (nr [...]).
W ocenie Sądu, z uregulowanej w art. 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. zasady związania organu wydawanymi przez siebie w sprawie postanowieniami wynika obowiązek powstrzymania się przez organ od formułowanie w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, odmiennych poglądów niż uprzednio przez niego przyjęte. Wojewoda Opolski, w rozpoznawanej sprawie, w dniu 2 lipca 2025 r., był na ww. zasadzie związany postanowieniem Starosty Oleskiego z dnia 15 maja 2025 r. i rozstrzygniętej nim kwestii procesowej, tj. wznowienia postępowania w sprawie z wniosku J. D. Nie mógł utrzymać w mocy sprzecznego z nim, przeciwnego postanowienia Starosty Oleskiego z dnia 16 maja 2025 r.
Kwestia skutków prawnych (związania) jakie wywołało wejście do obrotu prawnego postanowienia Starosty Oleskiego z dnia 15 maja 2025 r. mogło mieć w rozpoznawanej sprawie istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) [dalej jako: "p.p.s.a."].
Wydanie dwóch różnych postanowień w przedmiocie dopuszczalności wznowienia, z uwagi na zawarte w podaniu skarżącego różne podstawy wznowieniowe, nie było uprawnione i skutkowało wprowadzeniem do obrotu prawnego, wydanych - co istotne - w jednej sprawie o wznowienie, dwóch, całkowicie sprzecznych ze sobą postanowień. Rozstrzygnięcie sprawy wpadkowej co do dopuszczalności wznowienia postępowania było, w realiach rozpoznawanej sprawy, sprawą procesową niepodzielną. Takie działanie naruszało ww. przepisy k.p.a., zasadę skargowości i granice sprawy wyznaczone przez skarżącego w jego podaniu (we wniosku o wznowienie).
Wydanie zaskarżonego postanowienia było działaniem nie tylko wadliwym ale również zbędnym skoro w ustalonym stanie faktycznym sprawy wznowienie postępowania administracyjnego, z wniosku strony skarżącej, nastąpiło postanowieniem Starosty Oleskiego z 15 maja 2025 r. W tak wznowionym postępowaniu skarżąca jest uprawniona do podnoszenia, w jego toku, wszelkich kwalifikowanych wad wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. (w tym z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Także organ administracji publicznej, we wznowionym postępowaniu, wady wznowieniowe ma obowiązek uwzględnić z urzędu (wyjątek dotyczy sytuacji przewidzianych w art. 147 zd. 2 k.p.a.). Jeżeli zatem już nastąpiło wznowienie postępowania z powodu pominięcia strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to ustalanie, czy strona zachowała jednomiesięczny termin złożenia podanie o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), w odniesieniu do innych przesłanek wznowieniowych jest już zbędne. Organ i tak będzie musiał sprawdzić, czy wystąpiła wadliwości decyzji "pierwotnej" także z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro podnosi to wprost strona.
Reasumując na tle całokształtu stanu sprawy okoliczności faktyczne nie zostały należycie wyjaśnione i utrwalone w aktach sprawy. W ocenie Sądu nie poczynił organ II instancji pełnych i wyczerpujących ustaleń. Wbrew kodeksowym wymogom nie przedstawił argumentacji przekonującej do podjęcia rozstrzygnięcia w kontekście okoliczności występujących w badanej sprawie. Tym samym nie mógł prawidłowo ocenić sprawy z punktu widzenia przesłanek dopuszczalności wznowienia i odmowy wznowienia. W rezultacie naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 110, art. 126, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 i art. 147 k.p.a. Zdaniem Sądu, wydanie zaskarżonego postanowienia, w ustalonym stanie sprawy, odmawiającego wznowienia postępowania, pomimo tego, że zostało ono już wznowione, stanowi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewoda Opolski nie dostrzegł przy tym identycznej wadliwości tkwiącej w utrzymanym w mocy postanowieniu organu I instancji. W konsekwencji postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu spraw, jeśli postępowanie w sprawie nie zostało wznowione, zarzuty podniesione przez stronę w skardze, kwestionujące ustalenia faktyczne i ich ocenę w kontekście zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zostaną ustalone, rozważone i ocenione przez organ wznawiający to postępowanie. Organ wznawiający postępowanie wyda przy tym jedno postanowienie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia obejmujące wszystkie zawarte w podaniu J. D. podstawy wznowieniowe.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wydając postanowienie co do wznowienia, Wojewoda Opolski opatrzy je datą jego wydania. Zastrzeżenie Sądu budzi bowiem praktyka organu niezamieszczania, na postanowieniu sporządzanym w formie elektronicznej, daty jego wydania (wymóg z art. 124 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zamiast daty wydania, na pierwszej stronie wydruku postanowienia, umieszczono odesłanie do "daty złożenia popisu elektronicznego". Sąd datę wydania postanowienia ustalił na podstawie dodatkowego dokumentu pn. Potwierdzenie zgodności kopii wydruku z dokumentem elektronicznym. Zawiera on informację, kto i kiedy (tu: 2 lipca 2025 r.) podpisał elektronicznie postanowienie. Pozwala on ustalić niezbędny element postanowienia, tj. datę jego wydania, ale nie zwalnia organu z przestrzegania ww. przepisu prawa procesowego.
Ponadto przy ponownym rozpoznaniu spraw, jeśli postępowanie w sprawie zostało już wznowiono, to w jego toku skarżący może podnosić żądanie kompleksowej oceny stanu sprawy z uwzględnieniem zarzutu, że decyzja ostateczna została wydana z kwalifikowanym uchybieniem proceduralnym opisanym w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jeśli bowiem postępowanie już wznowiono, choćby z innej podstawy (tu: art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to kwestia ewentualnego naruszenia terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stałaby się prawnie obojętna.
W ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego z dnia 22 października 2025 r. na okoliczność wykazania faktu (momentu) dowiedzenia się o pozwoleniu na budowę.
Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (vide: K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002/7-8, s. 51; A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2009/2, s. 44; K. Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009/2, s. 55).
Wniosek dowodowy dotyczy okoliczności, które, na tym etapie postępowania, nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych w sprawie wątpliwości. Brak więc było podstawy i potrzeby jego dopuszczania jako dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach zawarte sentencji wyroku: w jej pkt. 2. uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a., a w jej pkt. 3. treść art. 225 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz zwrot, od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nadpłaconego wpisu od skargi w kwocie 300 zł.
Orzeczenia powołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA, pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.