I SA/OP 608/24

I SA/Op 608/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /sprawozdawca/
Anna Komorowska-Kaczkowska
Grzegorz Gocki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FZ 526/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 333
art. 6c ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 5
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 70
art. 2 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a i pkt 10
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 888
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 czerwca 2024 r., nr SKO.40.1409.2024.po w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2024 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez E. S. (dalej jako: skarżąca, strona, podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako: SKO) z dnia 11.06.2024 r., którą organ ten działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) [dalej: op.] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Namysłowa z dnia 3.04.2024 r. ustalającą E. i W. S. (dalej jako: skarżący, strony) łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 w wysokości 5.216 zł.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Burmistrza Namysłowa decyzją z dnia 3.04.2024 r. ustalił skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 w wysokości 5.216 zł, w tym podatek rolny w wysokości 5.027,07 zł, podatek od nieruchomości w wysokości 122,64 zł i podatek leśny w wysokości 66,27 zł.
Organ I instancji uznał, że stanowisko stron - zgodnie z którym powierzchnia gospodarstwa rolnego podlegającego opodatkowaniu jest taka sama, jak wykazana w informacji w sprawie podatku rolnego, złożonej w 2019 r. - nie jest zgodne z prawdą. Zdaniem bowiem tego organu, z analizy zebranych dowodów w sprawie wynika, że areał podlegający opodatkowaniu od dnia 1.03.2020 r. powinien być pomniejszony o powierzchnię 5,5500 ha tj. o część działki nr a a.m. [...] położonej w N. Jak podniósł organ, strona utraciła bowiem tytuł prawny do wyżej wskazanego gruntu z powodu wygaśnięcia w dniu 30.09.2019 r. umowy dzierżawy, jednak mimo tego dalej go użytkowała. W związku z powyższym organ naliczył opłatę za okres od 1.10.2019 r. do 29.02.2020 r. z tytułu bezumownego korzystania oraz pobierania pożytków z tej nieruchomości (położonej w N. o pow. 5,5500 ha – nr a a.m. [...]). Organ I instancji wskazał także, że przedmiotowa działka została przeznaczona do przetargu, który odbył się 03.03.2020 r. i zgodnie z umową dzierżawy z dnia 20.03.2020 r., od dnia 1.04.2020 r. użytkownikiem tej działki nie był W. S. lecz inna osoba. Z akt sprawy wynika także, że działka ta od dnia 31.03.2021 r. nie jest dzierżawiona.
Po rozpatrzeniu odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 11.06.2024 r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazało na treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, w szczególności: art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 333) [dalej: upr], art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70) [dalej: upol], art. 1 upr, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.) [dalej: upl], art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 upol, art. 2 ust. 1 pkt 1 upol, art. 5 ust. 1 upol, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 upol, art. 2 ust. 1 pkt 1 upl, art. 4 ust. 1 upol, art. 6 ust. 4 upol, art. 4 ust. 1 upr, art. 2 ust. 1 upr, art. 6 ust. 1 i ust. 2 upr, art. 12 ust. 1 pkt 1 upr, art. 3 upl, art. 1 ust. 2 upl, art. 4 ust. 1 i ust. 4 upl, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752) [dalej: upgk].
SKO wyjaśniło, że nieruchomości, których właścicielami są skarżący, podlegają opodatkowaniu odpowiednio podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym. Z danych ewidencji gruntów i budynków, informacji w sprawie podatku rolnego, informacji w sprawie podatku od nieruchomości wynika bowiem, że podatnicy są właścicielami: działki nr b a.m. [...] w S. o powierzchni 0,32 ha, stanowiącej grunty rolne zabudowane budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 168 m2 i budynkami gospodarczymi służącymi wyłącznie działalności rolniczej o powierzchni użytkowej 24,32 m2 i 516 m2; działki nr c a.m. [...] w N.1 o powierzchni 23,35 ha, stanowiącej grunty orne i nieużytki oraz działki nr d a.m. [...] w N.1 o powierzchni 13,90 ha, stanowiącej grunty orne i lasy. Ponadto strony są użytkownikami części działki nr e a.m. 2 w N.1 o powierzchni 1,4115 ha (której zarządcą jest PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo N.), stanowiącej grunty orne i lasy.
W ocenie organu II instancji, zważywszy na posiadane przez strony nieruchomości gruntowe i budynkowe, łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 zostało prawidłowo ustalone przez Burmistrza Namysłowa. Zgodnie z uzasadnieniem decyzji oraz materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, za podstawę opodatkowania przyjęto i opodatkowano następujące nieruchomości, od których podatki wyniosły:
- po uwzględnieniu zwolnień na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 upr i zastosowaniu przeliczników z art. 4 ust. 5 upr - gospodarstwo rolne o powierzchni 32,7070 ha przeliczeniowych x stawka 153,70 zł/ha = 5.027,07 zł podatku rolnego;
- budynek mieszkalny o powierzchni 168 m2 x stawka 0,73 zł/m2 = 122,64 zł podatku od nieruchomości;
- las o powierzchni 0,9200 ha x stawka 72,0346 zł/ha = 66,27 zł podatku leśnego.
Natomiast nieużytki rolne oraz dwa budynki gospodarcze (jako położone na gruncie gospodarstwa rolnego, służące wyłącznie działalności rolniczej) podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 upol, zatem łączne zobowiązanie pieniężne na 2024 rok wyniosło 5.216,00 zł.
Jak podniósł organ, kwestią sporną w sprawie jest w istocie kwestia nieobjęcia opodatkowaniem części działki nr a położonej w N. Jak wynika z akt sprawy, W. S. w dniu 27 stycznia 2017 r. zawarł z Gminą N. umowę dzierżawy, której przedmiotem było 5,5500 ha powierzchni ww. działki, w tym łąki LIII o powierzchni 2,5800 ha i łąki ŁIY o powierzchni 2,9700 ha. Umowa ta, zgodnie z § 4 ust. 1, została zawarta na czas określony - do 30 września 2019 r. Po zakończeniu ww. okresu, do 29 lutego 2020 r. podatnicy korzystali ze spornego gruntu bezumownie, w związku z czym została im naliczona opłata w wysokości 616,25 zł, co wynika z pisma Burmistrza Namysłowa z 25 lutego 2020 r. nr [...] znajdującego się w aktach sprawy.
W dniu 20 marca 2020 r. Gmina N. podpisała umowę dzierżawy z innym podmiotem, przy czym umowa ta wygasła 31 marca 2021 r. (por. pisma do Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w N. z dnia 22 kwietnia 2020 r. i 1 sierpnia 2022 r.).
W związku z powyższym zdaniem SKO – a wbrew przekonaniu odwołujących - brak było podstaw do objęcia opodatkowaniem przez organ I instancji części działki nr a w N. stanowiącą własność Gminy N., o powierzchni 5,5500 ha.
Odnosząc się do powołanego w odwołaniu art. 199a § 3 op. Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie wątpliwości co do braku umowy dzierżawy między E. i W. S., a Burmistrzem N. nie występują, stąd nie było i nie ma podstaw do skorzystania z niniejszego uregulowania.
Organ wskazał dalej, iż jak wynika z kontekstu pism składanych przez odwołujących w sprawie, przekonanie o kontynuacji ww. umowy dzierżawy podatnicy wywodzą z wyrażenia przez nich woli kontynuowania dzierżawy po upływie terminu, na jaki została zawarta umowa dzierżawy z dnia 27 stycznia 2017 r., co zostało zakomunikowane Burmistrzowi N. w piśmie z dnia 20 marca 2023 r.
Organ zauważył, że zgodnie z § 4 ust. 2 Umowy: "Dzierżawca zobowiązuje się w terminie 3 miesięcy przed wygaśnięciem umowy powiadomić pisemnie Wydzierżawiającą o zamiarze dalszej dzierżawy". Zdaniem SKO tak sformułowane postanowienie umowy - wbrew przeświadczeniu odwołujących - nie oznacza jednak, że w razie wyrażenia przez nich woli kontynuowania dzierżawy doszłoby do automatycznego przedłużenia umowy. Przeciwnie - celem dalszej dzierżawy należało zawrzeć kolejną umowę, a taka nie została z odwołującymi podpisana, co nie budzi żadnych wątpliwości. Przedmiotowy grunt został bowiem wydzierżawiony innej osobie, również na określony czas (do 31 marca 2021 r.), a obecnie nie jest dzierżawiony.
SKO również podniosło, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, objął opodatkowaniem i prawidłowo sklasyfikował - według zapisów zawartych w wyżej opisanej ewidencji gruntów i budynków - wszystkie nieruchomości podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, rolnym oraz leśnym, których właścicielami byli odwołujący, a także prawidłowo zastosował stawki podatkowe. W konsekwencji naliczenie przez Burmistrza Namysłowa podatku w wysokości 5.216,00 zł było prawidłowe.
We wniesionej do tut. Sądu skardze przez skarżącą zarzucono, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem porządku prawnego RP oraz z naruszeniem praw konstytucyjnych, tj. art. 45 Konstytucji RP. Zrzucono w szczególności, że SKO winno skierować sprawę do sądu powszechnego a nie wydawać zaskarżoną decyzję. Strona wniosła o to, aby Sąd zażądał od Urzędu Miejskiego w N. wydania dowodów: decyzji o rozwiązaniu umowy dzierżawy łąki nr a oraz decyzji o ukaraniu skarżącego karami za bezumowne korzystanie z tej działki, ponieważ w ocenie skarżącej, dowodów takich nikt nigdy nie wydał. W związku z powyższym, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) (dalej: ppsa), nie dała bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.06.2024 r., w przedmiocie ustalenia skarżącym łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości 5.216 zł.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący w badanym roku byli współwłaścicielami następujących nieruchomości: działki nr b a.m. [...] w S. o powierzchni 0,32 ha, stanowiącej grunty rolne zabudowane budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 168 m2 i budynkami gospodarczymi służącymi wyłącznie działalności rolniczej o powierzchni użytkowej 24,32 m2 i 516 m2; działki nr c a.m. [...] w N.1 o powierzchni 23,35 ha, stanowiącej grunty orne i nieużytki oraz działki nr d a.m. [...] w N.1 o powierzchni 13,90 ha, stanowiącej grunty orne i lasy. Ponadto strony są użytkownikami części działki nr e a.m. [...] w N.1 o powierzchni 1,4115 ha (której zarządcą jest PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo N.), stanowiącej grunty orne i lasy.
W ocenie Sądu prawidłowo poczynione w sprawie ustalenia faktyczne dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r., albowiem w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 6c ust. 1 upr, zgodnie z którym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio.
Wskazać w tym miejscu należy, że art. 2 ust. 1 upol stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak wynika z art. 2 ust. 2 upol opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zgodnie zaś z art. 1 upr, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Jak z kolei wynika z art. 1 ust. 1 upl, opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna.
Z art. 3 ust. 1 pkt 1 upol wynika zaś, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2
Zgodnie z art. 3 ust. 1 upr podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;
2) posiadaczami samoistnymi gruntów;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, a także jeżeli dotyczy nieruchomości znajdujących się w Zasobie, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2018 r. poz. 2363 oraz z 2019 r. poz. 1309), albo
b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Lasów Państwowych.
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 upl, podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi lasów;
3) użytkownikami wieczystymi lasów;
4) posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 upol, podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 upol, zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, a także grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 upr, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 upr, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1).
Jak z kolei wynika z art. 12 ust. 1 pkt 1 upr, zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych.
Z kolei zgodnie z art. 3 upl, podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (art. 1 ust. 2 upl).
W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie powołane powyżej przepisy prawa materialnego w doniesieniu do poszczególnych przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym jak i podatkiem leśnym. Nie budzi wątpliwości Sądu przyjęta podstawa opodatkowania jak i zastosowane stawki podatku wynikające z przepisów prawa miejscowego.
Trafnie w sprawie przyjęto za podstawę opodatkowania powierzchnie:
1) gospodarstwa rolnego, po uwzględnieniu zwolnień na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 upr i zastosowaniu przeliczników z art. 4 ust. 5 upr - 37,7070 ha przeliczeniowych 32,7070 x 153,70 zł = 5.027,07 zł;
2) budynku mieszkalnego 168 m2 x 0,73 zł/m2 = 122,64 zł, trafnie też przyjęto, że budynki gospodarcze podlegają zwolnieniu od podatku z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b, nieużytki podlegają zwolnieniu od podatku z art. 7 ust. 1 pkt 10 upol;
3) lasu 0,92 ha x 72,0346 zł/ha – 66,27 zł.
Tym samym nie budzi zastrzeżeń Sądu ustalona przez organ wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. – 5.216 zł.
Dodać należy, że Sąd w składzie rozpoznający niniejszą sprawę podziela stawisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 24.01.2024 r., sygn. akt I SA/Op 304/23 (publikowany na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu), oddalającym skargę podatników na decyzję SKO w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r., że w zakresie kwalifikacji poszczególnych gruntów organ podatkowy związany jest zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752, zwanej dalej upgk)
Powyższe potwierdza również orzecznictwo. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2876/19, odwołując się do swojego wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12: "art. 21 ust. 1 upgk należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów".
Co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 17 lipca 2020 r., sygn. akt IIFSK 1107/20).
W świetle powyższego podzielić należy także stanowisko organu, że podatnicy posiadają grunty sklasyfikowane jako lasy (Ls) o powierzchni jedynie 0,92 ha w ramach działki d a.m. [...] w N.1. Brak było podstaw do przyjęcia, że podatnicy posiadają dodatkowo 3,00 ha lasów. Działka nr d, o powierzchni 13,90 ha, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, oznaczona jest w części obejmującej 0,9200 ha - jako lasy (Ls), a w części obejmującej 12,98 ha - jako grunty orne (R).
Zauważyć należy, że zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie było nieobjęcie przez organy podatkowe opodatkowaniem części działki nr a położonej w N.
Przechodząc do istoty sporu dotyczącej nieobjęcia opodatkowaniem części działki nr a położonej w N., Sąd uznał, że trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów wywiodło, że W. S. w dniu 27 stycznia 2017 r. zawarł z Gminą N. umowę dzierżawy, której przedmiotem było 5,5500 ha powierzchni ww. działki, w tym łąki LIII o powierzchni 2,5800 ha i łąki ŁIY o powierzchni 2,9700 ha. Umowa ta, zgodnie z § 4 ust. 1, została zawarta na czas określony - do 30 września 2019 r. Po zakończeniu ww. okresu, do 29 lutego 2020 r. podatnicy korzystali ze spornego gruntu bezumownie, w związku z czym została im naliczona opłata w wysokości 616,25 zł, co wynika z pisma Burmistrza Namysłowa z 25 lutego 2020 r. nr [...] znajdującego się w aktach sprawy.
W dniu 20 marca 2020 r. Gmina N. podpisała umowę dzierżawy z innym podmiotem, przy czym umowa ta wygasła 31 marca 2021 r. Okoliczność ta wynika z pisma do Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w Namysłowie z dnia 22 kwietnia 2020 r. i 1 sierpnia 2022 r. Wprawdzie jak wynika z treści skargi podatnicy nie zgadzają się z twierdzeniem organu o wygaśnięciu tej umowy dzierżawy, a de facto z nieprzedłużeniem jej trwania na kolejny okres. Przekonanie o kontynuacji ww. umowy dzierżawy skarżący wywodzą z wyrażenia przez nich woli kontynuowania dzierżawy po upływie terminu, na jaki została zawarta umowa dzierżawy z dnia 27 stycznia 2017 r., co zostało zakomunikowane Burmistrzowi N. w piśmie z dnia 20 marca 2023 r. W odniesieniu do powyższego, zdaniem Sądu, zasadnie organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie doszło do automatycznego przedłużenia umowy. Przeciwnie - przedmiotowy grunt został bowiem wydzierżawiony innej osobie, również na określony czas (do 31 marca 2021 r.), a obecnie nie jest dzierżawiony. Z przytoczonych okoliczności wynika zatem, że skarżący, wbrew ich przekonaniu, nie byli w 2024 r. posiadaczami części działki nr a położonej w N. – stąd brak było podstaw do objęcia opodatkowaniem tej działki, stanowiącą własność Gminy N., o powierzchni 5,5500 ha.
Bezzasadny był także zarzut naruszenia art. 199a § 3 op., zgodnie z którym, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, że przepis art. 199a § 3 op. stanowi dopełnienie przepisów regulujących postępowanie podatkowe, które determinują kierunek oraz sposób prowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego. To powoduje, że organ podatkowy ma prawo do kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa podatkowego oraz oceny skutków prawnopodatkowych, jakie one wywierają. Z tych powodów, obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie tego przepisu powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 316/16). Aprobując przestawione stanowisko należy zauważyć, że istnienie owej wątpliwości należy postrzegać w kategoriach obiektywnych. W sprawie nie istniały wątpliwości, które powinien rozwiać sąd powszechny w sprawie o ustalenie treści stosunku prawnego lub prawa. Organy podatkowe uprawnione są do samodzielniej oceny skutków zawieranych przez strony czynności cywilnoprawnych, na gruncie prawa podatkowego. Treść umowy i wyrażona w niej wola stron, w zakresie, w jakim rzutują na rozmiar obowiązku publicznoprawnego, są elementami prawnopodatkowego stanu faktycznego i dlatego powinny być ustalone i ocenione przez organy podatkowe w toku prowadzonego przez nie postępowania, na podstawie przepisów art. 121, art. 122 i art. 191 op. (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). W ramach tej oceny organy są uprawnione uwzględniać wszelkie okoliczności, które pozwolą na rzetelną ocenę konkretnej, analizowanej w danej sprawie umowy cywilnoprawnej.
W tych warunkach w pełni uprawnione było zatem twierdzenie organu, że w sprawie nie istniały wątpliwości, które powinien rozstrzygnąć sąd powszechny w sprawie o ustalenie treści stosunku prawnego lub prawa, gdyż zgromadzone dowody pozwalały na stwierdzenie - wobec nie zawarcia umowy dzierżawy z Gminą N. na dalszy okres przez odwołujących, że brak stosunku prawnego nie budzi żadnych wątpliwości. Zasadnie także zauważył organ, że jeżeli takie wątpliwości mają odwołujący, mają prawo do wystąpienia z powództwem przeciwko Gminie N. do sądu powszechnego we własnym zakresie. Zatem zarzuty w ww. zakresie, dotyczące w szczególności naruszenia art. 199a § 3 op. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskazującego, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, należy uznać za chybione.
W tym stanie rzeczy, zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione i na podstawie przepisu art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę