I SA/Op 604/25

I SA/Op 604/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-10-30
Data wpływu
2025-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 2, art. 86 par. 1, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beta Kozicka po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 3 czerwca 2025 r., nr 57/II/2025 w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji o umorzeniu postępowania w całości w sprawie wykonywanych robót budowlanych odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
J. G. (zwany dalej skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z 3 czerwca 2025 r., nr 57/II/2025, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, dotyczące umorzenia postępowania w całości jako bezprzedmiotowego, w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...] w O. przez inwestorów - M. i R. K., a realizowanych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę.
Opisana decyzja została doręczona skarżącemu drogą elektroniczną - do rąk jego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym A. S. - 4 czerwca 2025 r., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia znajdujące się w aktach sprawy o znaku [...]. Fakt ten potwierdził także organ w piśmie z 20 sierpnia 2025 r. (por. k- 2 akt sądowych).
Natomiast, przedmiotowa skarga została początkowo wniesiona przesyłką poleconą - 2 lipca 2025 r. za pośrednictwem operatora Poczta Polska - do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (zwanego dalej organem) na adres: ul. Piastowska 14,45-082 Opole, jednakże przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "Zwrot. Pod tym adresem adresat nieznany" (por. koperta, k-40 akt sądowych). Po raz kolejny skarga została przesłana organowi za pośrednictwem przesyłki poleconej na adres ul. Ozimska 19, 45-057 Opole (por. koperta znajdująca się w aktach sądowych sprawy, k-40). Tym razem przesyłka została skutecznie doręczona pod prawidłowym adresem organu.
Pismem procesowym z 21 lipca 2025 r., skarżący zwrócił się do tut. Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku zwrócił się o uznanie skargi za wniesioną w terminie. Jako powód uchybienia wskazał omyłkowe przesłanie skargi w roztargnieniu, co wpłynęło na źle zaadresowanie tej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – w skrócie jako: p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ustanowiony w powołanym przepisie termin jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Oznacza to, że niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie, zaś dokonanie czynności procesowej po jego upływie pozostaje bezskuteczne. P.p.s.a. w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości określa zarówno początek biegu terminu do zaskarżenia (dzień doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie), jak i konsekwencje złożenia skargi po jego upływie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę spóźnioną sąd jest zobowiązany odrzucić. Wyjątek od przywołanej zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a., w myśl którego - gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wymogi takiego wniosku precyzuje art. 87 p.p.s.a., zgodnie z którym: pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2); równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu strona uchybiła, należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W kontekście powyższego wskazać należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, jakiej w prowadzeniu spraw można domagać się od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zatem o braku winy w niedochowaniu terminu można mówić w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności procesowej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i która powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Przywrócenie terminu usprawiedliwia zatem zaistnienie wyłącznie nagłych, obiektywnych, niezależnych od wiedzy i woli strony okoliczności, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Dlatego przy ocenie braku winy strony w uchybieniu terminu Sąd uwzględnia nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17). Innymi słowy, przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Podkreślić należy, że to na stronie, która uchybiła terminowi, spoczywa obowiązek wykazania braku winy i to ona ponosi negatywne konsekwencje niesprostania temu obowiązkowi. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminu strona powinna jedynie "uprawdopodobnić", a nie "udowodnić" – co bez wątpienia świadczy o pewnym odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania wyjaśniającego i co z pewnością jest ułatwieniem dla strony – lecz jednocześnie owo uprawdopodobnienie powinno uwiarygodnić staranne postępowanie strony oraz fakt, że zaistniała przeszkoda była od niej niezależna.
Oceniając przedmiotowy wniosek zważyć należało w pierwszej kolejności, że w sprawie zachowane zostały warunki formalne wniosku o przywrócenie terminu – skarżący dokonał bowiem czynności, dla której określony był termin (30 dni). Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu wniósł w ustawowym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, czyli od dnia kiedy skarżący dowiedział się - w jego ocenie - o przyczynie uchybienia, którą wiązał z omyłkowo zaadresowaną przesyłką ze skargą.
Nie budzi także wątpliwości Sądu, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, zaskarżona decyzja została doręczona skutecznie skarżącemu 4 czerwca 2025 r., a trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu minął bezskutecznie z upływem 4 lipca 2025 r., który to dzień był piątkiem. Skarga została wniesiona najpierw 7 lipca 2025 r. (na zły adres organu), a następnie ponownie 12 lipca 2025 r. (na prawidłowy adres organu).
Podkreślenia jednak wymaga, co bezsprzecznie wynika z powyższych ustaleń, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi już w chwili przesyłania skargi pierwszą przesyłką - 7 lipca 2025 r., a to z uwagi na to, że termin do wniesienia skargi upłynął 4 lipca 2025 r.
Istotą sprawy jest jednak rozstrzygnięcie, czy niedochowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. I w tym miejscu zważyć należy na argumentację skarżącego złożoną w przedmiotowym wniosku, który fakt uchybienia terminowi tłumaczy roztargnieniem, co spowodowało omyłkowo zaadresowanie przesyłki ze skargą.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał w przedmiotowym wniosku braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Powołana we wniosku przyczyna, nie ma posiada charakteru nagłej, obiektywnie niezależnej od wiedzy i woli skarżącego okoliczności, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. W przedstawionych okolicznościach trudno przyjąć, że skarżący dołożył wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu. Błąd w zaadresowaniu przesyłki stanowi bowiem zaniedbanie, które już z samej swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają zatem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód w prawidłowym i terminowym dokonaniu tej czynności procesowej, których nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jednocześnie skarżący nie wskazał na zaistnienie nagłych i nieoczekiwanych zdarzeń (np. nagła choroba, zdarzenie losowe, itp.), które spowodowały - podnoszone we wniosku - roztargnienie skarżącego.
Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący w zaskarżonej decyzji został prawidłowo pouczony o zasadach i trybie wniesienia skargi do sądu, wraz z danymi odnoszącymi się do prawidłowego adresu organu.
W oparciu o powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby niedochowanie terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego w sprawie było spowodowane brakiem winy skarżącego, który to brak winy determinuje przywrócenie uchybionego terminu.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.