Orzeczenie · 2024-11-13

I SA/Op 595/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2024-11-13
NSAinneWysokawsa
dofinansowanie unijneprawo zamówień publicznychkorekta finansowanaruszenie procedurzwrot środkówWSAGmina NysaZarząd Województwa Opolskiegoprojekt unijny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Zarządu Województwa Opolskiego nakazującą Gminie Nysa zwrot części dofinansowania unijnego w kwocie 494.492,76 zł. Decyzja organu opierała się na stwierdzonych przez Instytucję Zarządzającą (IZ) nieprawidłowościach w trzech postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, dotyczących realizacji projektu "Bioróżnorodność bogactwem Gminy Głuchołazy, Gminy Nysa, Gminy Prudnik, Powiatu Prudnickiego". Organ zarzucił Gminie Nysa naruszenie art. 144 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP) z 2004 r. w dwóch przetargach (dotyczących Parku Miejskiego w Nysie oraz parku przy Szpitalu Powiatowym w Prudniku i Zespole Szkół w Głogówku) poprzez niedozwoloną zmianę terminu realizacji zamówienia. W trzecim przetargu (dotyczącym punktów edukacyjno-informacyjnych przed Urzędem Miejskim w Nysie) zarzucono naruszenie art. 454 ust. 1, art. 455 ust. 1 i 2 PZP 2019 poprzez wprowadzenie robót dodatkowych i zamiennych bez przeprowadzenia nowego postępowania lub z przekroczeniem dopuszczalnych progów zmian. Sąd uznał, że w przypadku pierwszego przetargu (Park Miejski w Nysie), organ prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów PZP. Zmiana terminu realizacji umowy o 33 dni, mimo że roboty miały być wykonane zimą, została uznana za istotną i mogła wpłynąć na krąg potencjalnych wykonawców. Sąd podzielił argumentację organu, że wykonawca nie uwzględnił należycie warunków zimowych przy składaniu oferty. Jednakże w odniesieniu do pozostałych dwóch postępowań (park przy Szpitalu Powiatowym w Prudniku i Zespole Szkół w Głogówku oraz punkty edukacyjne w Nysie), Sąd uznał analizę organu za niewystarczającą. Organ nie wykazał w sposób przekonujący, że wszystkie stwierdzone naruszenia stanowiły nieprawidłowości w rozumieniu prawa UE i krajowego, które musiały skutkować nałożeniem korekty finansowej. W szczególności Sąd wskazał na potrzebę analizy wpływu zmian terminów umów na budżet UE, charakteru i wagi naruszeń, a także na potencjalne skutki zmian terminów dla konkurencji i kręgu oferentów, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19 i jej wpływu na dostawy materiałów oraz absencję pracowników. Sąd podkreślił, że nie każde naruszenie procedury musi prowadzić do korekty finansowej, a zastosowanie metody wskaźnikowej wymaga uzasadnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zmian umów o zamówienie publiczne, zwłaszcza w kontekście terminów realizacji, wpływu warunków atmosferycznych i pandemii COVID-19, a także zasad nakładania korekt finansowych w przypadku naruszenia procedur UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z konkretnymi przepisami PZP z lat 2004 i 2019 oraz rozporządzeniami dotyczącymi korekt finansowych. Interpretacja przepisów dotyczących wpływu pandemii COVID-19 na umowy może być ograniczona do okresu jej obowiązywania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (PZP) przy zmianie terminu realizacji umowy o dofinansowanie projektu unijnego stanowi nieprawidłowość skutkującą nałożeniem korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów PZP przy zmianie terminu realizacji umowy, jeśli nie spełnia przesłanek dopuszczalności zmian określonych w ustawie i umowie, stanowi nieprawidłowość skutkującą nałożeniem korekty finansowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana terminu realizacji umowy o roboty budowlane, która miała być wykonana zimą, była istotna i mogła wpłynąć na krąg potencjalnych wykonawców oraz cenę ofert. Wykonawca nie uwzględnił należycie warunków zimowych, a klauzule umowne dotyczące zmian terminów z powodu warunków atmosferycznych były zbyt ogólne lub nie zostały spełnione.

Czy naruszenie przepisów PZP przy wprowadzaniu robót dodatkowych i zamiennych do umowy o dofinansowanie projektu unijnego stanowi nieprawidłowość skutkującą nałożeniem korekty finansowej?

Odpowiedź sądu

Tak, wprowadzenie robót dodatkowych i zamiennych z naruszeniem przepisów PZP (np. przekroczenie dopuszczalnych progów zmian lub brak spełnienia przesłanek z art. 455 ust. 2 PZP 2019) stanowi nieprawidłowość skutkującą nałożeniem korekty finansowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał analizę organu w tym zakresie za niewystarczającą, wskazując na potrzebę szczegółowego wykazania, czy naruszenia te miały lub mogły mieć szkodliwy wpływ na budżet UE, a także analizy charakteru i wagi naruszeń.

Czy naruszenie procedur związanych z wydatkowaniem środków unijnych, nawet jeśli nie można precyzyjnie określić szkody, może skutkować nałożeniem korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie procedur może skutkować nałożeniem korekty finansowej, jeśli miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE (szkoda potencjalna). W przypadku trudności w oszacowaniu szkody stosuje się metodę wskaźnikową.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że nie każde naruszenie procedury musi prowadzić do korekty, ale wystarczy potencjalna możliwość powstania szkody. Metoda wskaźnikowa jest stosowana, gdy skutki finansowe naruszenia są trudne do oszacowania.

Czy zmiana terminu realizacji umowy o zamówienie publiczne, która nie była kryterium oceny ofert, może mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na budżet UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana terminu realizacji umowy, nawet jeśli nie była kryterium oceny ofert, może mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na budżet UE, np. poprzez ograniczenie kręgu potencjalnych wykonawców lub zniekształcenie wyniku postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że krótki termin realizacji mógł zniechęcić wykonawców lub sugerować pozorności oferty, a dłuższy, realny termin mógłby skutkować korzystniejszymi ofertami cenowymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 15 maja 2024 r., nr 8/2024, w przedmiocie zwrotu części dofinansowania.

Przepisy (11)

Główne

uofp art. 207 § ust. 1 pkt 2, ust. 9

Ustawa o finansach publicznych

pzp art. 144 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

pzp art. 454 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

pzp art. 455 § ust. 1, ust. 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

ustawa wdrożeniowa art. 24 § ust. 1, ust. 9 pkt 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

Pomocnicze

Rozporządzenie 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013

Rozporządzenie 1303/2013 art. 143 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013

Rozporządzenie o korektach 2020 § § 5 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju

Rozporządzenie o korektach 2021

Rozporządzenie Ministra Rozwoju

ustawa COVID-19 art. 15r § ust. 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 7, 8, 77, 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób wystarczający, że wszystkie stwierdzone naruszenia stanowiły nieprawidłowości skutkujące korektą finansową. • Analiza organu dotycząca naruszeń przepisów PZP w pozostałych dwóch postępowaniach była niewystarczająca. • Zmiana terminu realizacji umowy o roboty budowlane była istotna i mogła wpłynąć na krąg potencjalnych wykonawców. • Wykonawca nie uwzględnił należycie warunków zimowych przy składaniu oferty. • Korekta finansowa powinna być adekwatna do nieprawidłowości i sytuacji beneficjenta, a nie stosowana mechanicznie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów PZP przy zmianie terminu realizacji umowy w pierwszym postępowaniu (Park Miejski w Nysie) było nieprawidłowe. • Naruszenie przepisów PZP przy wprowadzaniu robót dodatkowych i zamiennych w trzecim postępowaniu (punkty edukacyjne w Nysie) było nieprawidłowe. • Zmiana terminu realizacji umowy o zamówienie publiczne, nawet jeśli nie była kryterium oceny ofert, może mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na budżet UE.

Godne uwagi sformułowania

nieprawidłowość nie może być utożsamiana wyłącznie z jakimkolwiek naruszeniem zasad udzielania zamówień publicznych • nie każde potencjalne naruszenie regulacji w zakresie udzielenia zamówienia publicznego musi prowadzić do nałożenia korekt finansowych • szkoda może mieć charakter potencjalny • zmiana terminu realizacji umowy o roboty budowlane była istotna i mogła mieć znaczenie dla kręgu potencjalnych wykonawców

Skład orzekający

Aleksandra Sędkowska

przewodniczący

Grzegorz Gocki

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zmian umów o zamówienie publiczne, zwłaszcza w kontekście terminów realizacji, wpływu warunków atmosferycznych i pandemii COVID-19, a także zasad nakładania korekt finansowych w przypadku naruszenia procedur UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z konkretnymi przepisami PZP z lat 2004 i 2019 oraz rozporządzeniami dotyczącymi korekt finansowych. Interpretacja przepisów dotyczących wpływu pandemii COVID-19 na umowy może być ograniczona do okresu jej obowiązywania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z zamówieniami publicznymi i środkami unijnymi, które są kluczowe dla wielu samorządów i beneficjentów. Analiza naruszeń przepisów PZP i zasad nakładania korekt finansowych jest cenna dla praktyków.

Sąd uchylił decyzję o zwrocie milionowych środków unijnych. Kluczowe naruszenia przepisów PZP i pandemia COVID-19 pod lupą.

Dane finansowe

WPS: 494 492,76 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst