I SA/OP 588/25

I SA/Op 588/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Elżbieta Kmiecik /sprawozdawca/
Tomasz Judecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6263 Stałe komisje
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 par. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 5-6, art. 4, art. 50, art. 52, art. 106 par 4, art. 133, art. 134 par. 1, art. 147 par. 1, art. 205, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 365
art. 384 par. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Dz.U. 2016 poz 283
par. 141
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 3 ust. 1, art. 11a ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 1a, art. 20 ust. 3, art. 20 ust. 4, art. 21 ust.1, art. 21 ust. 3 art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1, art. 25a, art. 91, art. 101  ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant St. specjalista Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 26 czerwca 2025 r., Nr 206/IX/25 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie powołania komisji budżetu i gospodarki rady miejskiej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2) zasądza od Gminy Namysłów na rzecz strony skarżącej A. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. B. (dalej zwany skarżącym lub radnym) jest uchwała Rady Miejskiej w Namysłowie (dalej: Rada) z dnia 26 czerwca 2025 r., Nr 206/IX/25, w sprawie zmiany uchwały w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie (dalej: uchwała).
Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Na dzień 26 czerwca 2025 r. zwołano nadzwyczajną sesję Rady, której przebieg został zaprotokołowany (protokół nr [...]) oraz utrwalony w formie audiowizualnej. W toku tej sesji radni przystąpili do głosowania nad uchwałą dotyczącą zmiany uchwały w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie. W protokole zanotowano, że w sesji brało udział 18 radnych, co stanowiło quorum i oznaczało prawomocność obrad. Na sesję Rady stawił się również skarżący.
Zawiadomienie o zwołaniu XVII sesji Rady Miejskiej w Namysłowie, która odbyła się 26 czerwca 2025 r. o godz. 7:30 w Dużej Sali Narad im. Juliana Kruszyńskiego Urzędu Miejskiego w Namysłowie, opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Namysłowie w dniu 23 czerwca 2025 r. i są to dane powszechnie dostępne. Porządek obrad (wraz z projektami uchwał) to: 1. Otwarcie sesji i stwierdzenie prawomocności obrad. 2. Sprawozdanie z działalności Burmistrza w okresie od ostatniej sesji. 3. Podjęcie uchwał Rady Miejskiej w sprawach: 1) przyjęcia stanowiska potępiającego zachowanie radnego A. B., 2) zmiany uchwały w sprawie powołania Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Namysłowie, 3) zmiany uchwały w sprawie powołania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rady Miejskiej w Namysłowie, 4) zmiany uchwały w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie, 5) prowadzenia przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Namysłowie wspólnej obsługi dla Środowiskowego Domu Samopomocy w Namysłowie. 4. Sprawy różne i wolne wnioski. 5. Zakończenie sesji.
Projektodawcą uchwały Nr 206/IX/25 był Burmistrz Namysłowa (dalej: Burmistrz). W uzasadnieniu projektu uchwały Burmistrz wyjaśnił, że Rada może podjąć decyzję o wykluczeniu poszczególnych członków komisji z pracy w komisjach i jest to wyłączna kompetencja Rady. W związku z powyższym Burmistrz wniósł o usunięcie radnego, tj. skarżącego z pracy w trzech komisjach stałych m.in. w Komisji Budżetu i Gospodarki. Powyższy wniosek umotywował zachowaniem radnego podczas uroczystej sesji Rady w dniu 20 czerwca 2025 r. W czasie kiedy trwała ta sesja, radny wyciągnął dużą fotografię o charakterze pornograficznym i zaczął ją okazywać wszystkim zebranym na sali. Pomimo wielokrotnych prób uspokojenia przez Przewodniczącego Rady, radny, wykrzykując obraźliwe stwierdzenia naruszające dobra osobiste innych osób, zakłócał porządek sesji. Burmistrz podkreślił, że na sesji obecne były dzieci, które oczekiwały na uroczysty przemarsz z okazji Dni Namysłowa. Pomimo tego radny opublikował fotografię z pełną premedytacją i świadomością w obecności dzieci podczas obrad. W związku z powyższym Burmistrz wnioskował, aby Rada usunęła radnego z udziału we wszystkich stałych komisjach, co będzie miało jednakowo charakter kary dyscyplinarnej oraz finansowej.
Następnie Rada, na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.), dalej w skrócie u.s.g., i § 49 ust. 1 Statutu Gminy Namysłów (Dz. Urz. Woj. Op. z 2020 r. poz. 3678, z późn. zm.), dalej zwany Statutem, podjęła uchwałę Nr 206/IX/25 w sprawie zmiany uchwały w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie. W § 1 uchwały postanowiono, że w Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 27 maja 2024 r. w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie, zmienionej Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 24 kwietnia 2025 r. § 1 otrzymuje brzmienie: § 1. Powołuje się stałą Komisję Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie w następującym składzie osobowym: 1) P. B.; 2) K. D.; 3) K. G.; 4) M. K.; 5) P. N. W § 2 uchwały określono, że wykonanie uchwały powierza się Przewodniczącemu Rady Miejskiej w Namysłowie, w § 3, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W protokole sesji odnotowano, że w głosowaniu brało udział 12 radnych, "za" podjęciem uchwały głosowało 11 radnych, 1 radny "wstrzymał się" od głosu, uchwała została podjęta. Z protokołu wynika również, że niektórzy radni obecni na sesji "wyłączyli się" z głosowania.
Należy zauważyć, że według danych powszechnie dostępnych w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Namysłowie w skład Rady wchodzi 21 deputowanych (por. art. 17 ust. 1 pkt 2 u.s.g.). Wskutek powyższej uchwały, zmieniającej obsadę osobową stałej komisji Rady, radny został wykluczony ze składu Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie.
W skardze na powyższą uchwałą skarżący zarzucił naruszenie przysługującego mu interesu prawnego i argumentował, że: 1) Burmistrz nie ma uprawnień do dyscyplinowania uchwałą radnego, 2) przepisy prawa nie przewidują nakładania kar dyscyplinarnych na radnych w formie uchwały, 3) radni są niezależni w swoich działaniach i nie podlegają bezpośredniej kontroli czy karaniu przez organ wykonawczy, 4) Przewodniczący Rady podczas sesji nadzwyczajnej, dyscyplinując radnego, bezprawnie odbierał głos radnemu, 5) radny nie miał możliwości zgłoszenia swej kandydatury do Komisji, a skład osobowy Komisji był ustalony w projekcie zaskarżonej uchwały, 6) radny został przymusowo wyprowadzony z sali obrad.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz przyznanie odszkodowania za wyrządzone szkody.
W odpowiedzi na skargę Gmina Namysłów wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, z uwagi na brak interesu prawnego radnego w zaskarżeniu uchwały.
Na rozprawie skarżący odwołał się do okoliczności zawartych w skardze i podniesionych na rozprawie w sprawie o sygn. akt I SA/Op 586/25. Wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący przyznał, że powołany został w skład Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej uchwałą z dnia 27 maja 2024 r. Odnośnie do zapisu zawartego w protokole sesji z dnia 26 czerwca 2025 r. skarżący podkreślił, że nie otrzymał zawiadomienia o sesji ani też żadnych materiałów i projektów uchwał, jakie miały być podejmowane. Przyznał, że mógł otrzymać sms z terminem sesji, ale statut wyraźnie mówi, że musi to być na 7 dni przed terminem sesji. W sms nie ma linku do materiałów związanych z terminem sesji. Każdy radny ma komputer (tablet) i tam należało wejść i ustalić co jest objęte porządkiem sesji. Skarżący oświadczył, że nie miał możliwości wypowiedzenia się ani zgłoszenia swojej kandydatury bo radny N. zgłosił sprzeciw jeszcze przed rozpoczęciem dyskusji. W projekcie uchwały były wypisane osoby do komisji.
Sądowi jest wiadome z urzędu, że wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Op 1126/24, WSA w Opolu oddalił skargę strony na uchwałę Rady Miejskiej w Namysłowie z 28 listopada 2024 r., Nr 87/IX/24, w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Następnie NSA, wyrokiem z 3 września 2025 r., sygn. akt III OSK 757/25, oddalił skargę kasacyjną strony wywiedzioną od powyższego wyroku WSA w Opolu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), zwanej dalej w skrócie: P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (pkt 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (pkt 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 P.p.s.a.). Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony (art. 106 § 4 P.p.s.a.).
Na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i jest to okoliczność niesporna. Sprawa niniejsza znajduje się jednak w zakresie kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest inny akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.).
Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 27 września 1990 r., sygn. akt SA/Wr 952/90 (wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zaskarżeniu podlegają uchwały zawierające przepisy powszechnie obowiązujące na danym terenie, a także wszelkie inne uchwały, a więc akty o charakterze ogólnym bądź nawet indywidualnym, regulujące wykonywanie przez organy samorządu ich zadań administracyjnych. Ponieważ uchwały te regulują działalność organów samorządu, polegającą na wykonywaniu należących do nich zadań administracji publicznej, przeto dopuszczalność zaskarżenia nie może być ograniczona do norm proceduralnych i materialnych, ale musi obejmować również normy organizacyjno-kompetencyjne, a więc te wszystkie uchwały, w których ustanawia się struktury organizacyjne, rozgranicza kompetencje czy też kształtuje skład osobowy organów samorządu. Uchwała rady gminy, dotycząca powołania lub odwołania określonej osoby ze składu organu gminy, nie jest zatem wyłączona z trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 101 u.s.g.
Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. dotyczy tylko tych uchwał organów gminy, które skierowane są na zewnątrz, przy wykluczeniu dopuszczalności skargi na akty tzw. wewnętrzne, a więc skierowane i dotyczące tylko organów funkcjonujących w strukturze jednostki samorządu terytorialnego. W wyroku z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1734/04, NSA stwierdził, że sprawa składu stałych komisji rady jest niewątpliwie sprawą z zakresu administracji publicznej. NSA podkreślił, iż rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym, który wykonuje powierzone mu zadania, działając in pleno poprzez swoje komisje. Nie można zatem przyjąć, iż skład komisji stałych jest czysto wewnętrzną sprawą danej rady gminy.
Sąd orzekający, podzielając stanowisko NSA, uznał, iż uchwała będąca przedmiotem niniejszej skargi dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, jest ona bowiem aktem mieszczącym się w sferze publicznych zadań samorządowych o znaczeniu lokalnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1273/13).
Kierując się powyższą wykładnią prawa, Sąd orzekający w sprawie niniejszej stwierdził, że prawnie dopuszczalne jest wniesienie skargi na uchwałę ustalającą skład osobowy Komisji Budżetu i Gospodarki. Okoliczność ta nie była sporna.
Przystępując do rozpoznania skargi, Sąd przyjął, że każdy, kto składa skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać, iż w tym konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przez niego uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały bądź zarządzenia, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA z dnia: 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04; 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04). W wyroku NSA z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2298/15, wskazano, że w przypadku skargi złożonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. badanie legitymacji strony skarżącej wymaga ustalenia nie tylko istnienia po jej stronie interesu prawnego, ale także naruszenia tego interesu. Z kolei w doktrynie wyjaśniono, że dopiero naruszenie interesu lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Rozpoznając skargę, sąd ocenia, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi, być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes skarżącego, sąd nie ma obowiązku uwzględnienia skargi. Organ gminy działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego mu uznania i o ile uznania tego nie nadużywa, nie może to później skutkować stwierdzeniem przez sąd nieważności uchwały rady gminy (R. Hauser, Z. Niewiadomski (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. 1, Warszawa 2011, art. 101).
Na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała lub zarządzenie narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, opubl. OSNP 2004/7/114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, dlatego w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (por. wyroki NSA z dnia: 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04; 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05; 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 84/08). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być bezpośredni i realny. W szczególności samo legitymowanie się mandatem radnego nie daje skarżącemu uprawnień do wniesienia skargi podważającej legalność uchwały (wyroki NSA z dnia: 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01; postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95). Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia: 18 września 2003 r., sygn. akt II SA/2637/02). Jak podkreślił NSA, przymiot strony w postępowaniu sądowym mającym na celu ocenę zgodności z prawem danej uchwały organu gminy przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tym aktem przed wniesieniem skargi. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi więc istnieć w dacie wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 84/08).
W postanowieniu WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 455/16, wyjaśniono, że niczego w powyższej kwestii nie zmienia okoliczność, iż skarżący jest radnym i powołuje się na wadliwość trybu procedowania. Legitymacja określonego podmiotu musi wywodzić się (zasadniczo) z przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Op 472/14; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1273/13). WSA w Gliwicach zauważył, że teoretycznie nie jest wykluczone, iż podstawą zaskarżenia uchwały jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. będzie przepis prawa procesowego, niemniej tylko wtedy, gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku o charakterze materialnoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 790/12).
Radny nie posiada ogólnego interesu prawnego w zaskarżaniu uchwał rady gminy. Legitymacja radnego oparta na naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia wymaga od radnego spełnienia takich samych warunków jak od innych podmiotów powołujących się na art. 101 u.s.g. Pojęcie interesu prawnego należy przy tym rozumieć szerzej niż na potrzeby stosowania art. 25a u.s.g., zgodnie z którym radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego, i regulacji odpowiadających temu przepisowi, poszerzając jego znaczenie także o możliwość wywodzenia swoich praw nie tylko z regulacji prawa materialnego, ale też z przepisów prawa procesowego oraz ustrojowego (por. M. Kłosowiak, K. Krauschar, Prawne możliwości zaskarżenia przed radnego uchwał podejmowanych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w którego skład wchodzi, Przegląd Prawa i Administracji, CXXIX, Wrocław 2022, s. 78). Konstrukcja legitymacji skargowej oparta na zindywidualizowanym interesie prawnym oznacza, że skarga sama w sobie nie ma służyć ochronie interesu publicznego. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 25 maja 1992 r., sygn. akt SA/Wr 601/92, korzystanie z praw radnego nie obejmuje uprawnienia do zaskarżenia uchwały rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g.; podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 23 marca 1994 r., sygn. akt SA/Łd 703/94. Radny nie jest wyodrębnionym podmiotem uprawnionym do zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał rady gminy podjętych wbrew jego woli ujawnionej podczas głosowania. Pełnienie funkcji radnego nie pozbawia obywatela możliwości zaskarżenia, w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., uchwały organu samorządu własnej gminy, gdy został nią naruszony jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie. Nie można natomiast traktować tego przepisu jako podstawy zaskarżenia uchwały organu gminy przez każdego, kto subiektywnie uznaje uchwałę za podjętą z naruszeniem prawa (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95). Radny nie ma prawa do zaskarżenia każdej uchwały rady gminy. Radny musi wykazać dokonane taką uchwałą naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia, co w istocie sprowadza się do ograniczenia lub pozbawienia jego własnych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 1997 r., sygn. akt II SA 8/97). Pełnienie funkcji w organach samorządu terytorialnego czy legitymowanie się mandatem radnego nie ujmuje ani nie zwiększa uprawnień podmiotu określonego w art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 1436/01). Samo kwestionowanie legalności czy też celowości uchwały rady gminy przez jej radnego nie narusza jeszcze jego interesu prawnego lub uprawnienia w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2534/10).
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd był zatem, w pierwszej kolejności, zobligowany do zbadania legitymacji procesowej skarżącego, która została zakwestionowana przez organ. Sąd był zatem zobowiązany ustalić, czy został naruszony interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę Rady jest bowiem legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 P.p.s.a.
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że skarżący wykazał, iż zaskarżoną uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to miało charakter bezpośredni i realny. Okoliczność odwołania skarżącego z funkcji członka Komisji Budżetu i Gospodarki świadczy o istnieniu zindywidualizowanego interesu prawnego naruszonego uchwałą. Osobie takiej przysługuje więc publiczne prawo podmiotowe do zaskarżenia tej uchwały do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt II OSK 461/09). W realiach sprawy niniejszej, wbrew stanowisku organu, Sąd uznał, że skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 101 u.s.g., a interes ten został naruszony zaskarżoną uchwałą.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.s.g. radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany. Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy. Komisje podlegają radzie gminy (art. 21 ust. 1 i 3 u.s.g.). Według § 14 zd. 1 Statutu Rada działa na sesjach oraz poprzez swoje komisje. Do wykonywania swoich zadań rada powołuje stałe i doraźne komisje. Komisje podlegają Radzie (§ 49 ust. 1 i 6 Statutu).
W stanie prawnym sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że uchwała, która zmieniła skład osobowy Komisji Budżetu i Gospodarki, wykluczając z niego skarżącego, naruszyła jego interes prawny. Po pierwsze pozbawiła go możliwości wykonywania funkcji – obowiązku radnego, a równocześnie - prawem gwarantowanego uprawnienia, do udziału w pracach komisji, do której został wcześniej wybrany. Po drugie pozbawiła go uprawnienia do diety za udział w pracach komisji Rady, której wysokość ustala się miesięcznie w następujący sposób przewidziany w § 1 ust. 1 pkt 3-4 uchwały Nr 522/VIII/22 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 24 lutego 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowych radnych (Dz. Urz. Woj. Op. z 2022 r. poz. 558).
Dalej Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 384 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2025 r. poz. 365 ze zm.) wygaśnięcie mandatu radnego, który przysługiwał skarżącemu, nastąpiło w dniu wydania prawomocnego wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu oddalającego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 28 listopada 2024 r., Nr 87/IX/24, w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, czyli w dniu 3 września 2025 r. Przywołany art. 384 § 3 Kodeksu wyborczego określa jednoznacznie datę, w której następuje wygaśnięcie mandatu radnego, a zatem określony skutek następuje w dacie uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę na uchwałę Rady o wygaśnięciu mandatu radnego. Oznacza to, że uchwała stwierdzająca wygaśnięciu mandatu staje się wykonalna dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę na tę uchwałę. Tym samym uchwała Rady w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego do czasu prawomocnego oddalenia skargi kasacyjnej nie wywoływała skutków związanych z wygaśnięciem tego mandatu (postanowienia NSA: z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 325/17, z 4 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2609/18). Jak z tego wynika, obowiązujący w tym zakresie stan prawny pozwalał radnemu na wykonywanie mandatu również podczas sesji Rady w dniu 26 czerwca 2025 r. i przez zamknięty już okres przypadający później. Pozbawienie radnego członkostwa w Komisji musiało więc znaleźć umocowanie w innych przepisach niż te, które regulują zasady wygaśnięcia mandatu radnego.
Sąd stwierdził też, że skarga nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia, ponieważ takie stronie nie przysługiwały (por. art. 52 P.p.s.a.). Ponadto skarga wniesiona na akt z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. nie była ograniczona terminem. Jedynie dla porządku można odnotować, że uchwałę podjęto 26 czerwca 2025 r., a skarga wpłynęła do Urzędu Miejskiego w Namysłowie w dniu 9 lipca 2025 r., a więc w czasie, gdy skarżący posiadał mandat radnego.
Poza sporem jest przy tym, że ustawowe prawo radnego do udziału w pracach komisji nie oznacza ani roszczenia radnego o wybór do preferowanej przez niego komisji, ani prawa do członkostwa w nieograniczonej liczbie komisji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 3167/03), dlatego też w statucie uwzględniającym lokalne warunki funkcjonowania organów gminy powinny znaleźć się wszystkie dozwolone reguły racjonalizujące zespołową pracę radnych. Powyższe oznacza również, iż radny nie musi rezygnować z pracy w konkretnej, wskazanej przez siebie komisji, by rada podjęła działania zmierzające do zmiany składu osobowego komisji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1273/13). Jednakże nie ta okoliczność jest kwestionowana w sprawie, a jest nią pozbawienie nabytego prawa przez radnego dotyczącego uprzedniego wyboru go w skład komisji. Rada może odwołać członka komisji, jeżeli uzna, że jest to w jej ocenie celowe, zachowując jednak przy tym odpowiednie procedury z tym związane, tak ażeby poddawane były ocenie zwłaszcza w aspekcie niestosowania arbitralności. Kompetencja rady gminy do powoływania i odwoływania składu osobowego komisji nie może być jednak dowolna, nie może bowiem naruszać postanowień statutu (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 296/10). W przypadku, gdy przepisy u.s.g. ani postanowienia Statutu nie określają materialnych podstaw (przesłanek) odwołania członka komisji, to muszą być spełnione warunki proceduralne (formalne), o ile takie statut przewiduje (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 461/17).
Jak wynika z art. 11a ust. 1 i art. 21 ust. 3 u.s.g., komisje rady są organami "wewnętrznymi" rady i dlatego jej podlegają. W odniesieniu do komisji (art. 21 ust. 1 u.s.g.) ustawodawca przyznał radzie gminy kompetencje powołania ich składu osobowego. Wobec powyższego należy przyjąć, że rada gminy w statucie reguluje skład osobowy komisji. Równie tryb przeprowadzania aktu powołania może, a nawet powinien, regulować statut. Rada gminy nie powinna rozpocząć procedury wyboru członków komisji, dopóki w Statucie nie znajdą się wszystkie konieczne elementy procedury tego wyboru. Ustalenie trybu wyłaniania kandydatów na członków komisji, trybu wyboru przewodniczącego komisji oraz trybu głosowania nad kandydaturami na członków jest materią, która powinna zostać uregulowana w statucie, stosownie do art. 22 ust. 1-2 (zgodnie z którym organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy; statut jest aktem prawa miejscowego). Sprawa ta nie powinna też być kształtowana ad hoc bezpośrednio przed głosowaniem.
Ponadto zgodnie z ogólną zasadą równości radnych, implikującą zakaz stosowania sankcji przez radę wobec niesumiennych radnych (z wyjątkiem niewypłacenia diety w niektórych przypadkach), również odwołanie członka komisji nie może mieć charakteru kary za postawę tej osoby w toku prac komisji; takiego dyscyplinowania nie przewiduje ustawa o samorządzie gminnym i nie może tego czynić statut gminy. Nie jest natomiast wykluczona "zwykła" zmiana składu komisji przed upływem kadencji rady (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 2679/99), co stwarza jednak realne niebezpieczeństwo omijania tego zakazu przez kluby mające w radzie większość głosów (patrz: P. Chmielnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2013, art. 18a; D. Dąbek, Zasady powoływania komisji rewizyjnej rady gminy w kontekście uprawnień klubów radnych, Samorząd Terytorialny 2006, nr 6, s. 51-56, a także powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).
Użyte w przepisach określenia, takie jak organizacja wewnętrzna oraz tryb pracy organów, tryb pracy rady i komisji powoływanych przez radę, a także zasady tworzenia klubów radnych, przedmiot działania, zakres zadań, zasady dotyczące składu, organizacja wewnętrzna i tryb pracy komisji, są z jednej strony stosunkowo nieostre, z drugiej zaś nie wymieniają wszystkich spraw, jakie powinny zostać uregulowane w statucie. Nie ma też zresztą podstaw do założenia, iż ustawodawca tylko enumeratywnie wyliczone sprawy przeznaczył do materii statutowej. Gdyby tak było, treść ustawowej regulacji byłaby inna. Ustawodawca mógłby np. postanowić wprost, co należy do zakresu statutu, dokonując enumeratywnego wyliczenia. Tak jednak nie uczynił. Wskazanie przez ustawodawcę niektórych spraw jako przedmiotu regulacji statutowej oznacza zatem, iż sprawy te muszą zostać uregulowane w statucie, ale nie stanowi zamiaru ograniczenia zakresu statutu tylko do tych spraw. W związku z tym należy uznać, że intencją ustawodawcy było przyjęcie zasady, iż gminy mogą swobodnie kształtować swoje struktury wewnętrzne, przy czym wyjątki od tej zasady muszą zostać wyraźnie określone w ustawie. Milczenie ustawodawcy w danej sprawie nie może być traktowane jako zakaz stanowienia w tym zakresie adresowany do organów jednostek samorządu, chyba że chodzi o zakaz określonego postępowania wynikający z generalnych regulacji ustawowych. Ustawodawca w żadnym przepisie nie dokonał enumeratywnego wyliczenia zakresu statutu jednostki samorządu terytorialnego, natomiast przyznał jednostkom samorządu terytorialnego prawo do samodzielnego (choć w granicach ustaw) określenia ich ustroju (art. 3 ust. 1 u.s.g.) oraz organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów gminy (art. 22 ust. 1 u.s.g.). Przedmiotem regulacji statutowej nie mogą być natomiast normy prawa materialnego regulujące uprawnienia i obowiązki jednostki ani jej uprawnienia procesowe, ale nie wykluczono już możliwości regulowania w statucie procedury działania organów stosujących normy proceduralne. A zatem, skoro ustawodawca nie dokonał enumeratywnego wyliczenia spraw należących do zakresu statutu, a tylko bardzo ogólnie określił przedmiot jego regulacji, to odpowiedź na pytanie, jakie sprawy mogą być regulowane w statucie, nie może być oparta na zestawieniu hipotez norm blankietowych ustaw. Innymi słowy, odniesienie - w tym rozumieniu - pojęcia "materia statutowa" tylko do tych postanowień statutu, które rozwijają normy blankietowe, nie posiada normatywnego uzasadnienia, gdyż sugeruje, że w statucie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, co jednak nie odpowiada stanowi prawnemu (P. Chmielnicki, W sprawie pojęcia "materia statutowa", Samorząd Terytorialny 2003, nr 12, s. 19-26).
Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego nie potrzebują kazuistycznej podstawy prawnej dla ustanowienia każdego przepisu statutu. Co więcej, współcześnie wyrażane są nawet dalej idące poglądy, wskazujące, że norma upoważniająca do wydania statutu jednostki samorządu terytorialnego może być dekodowana bezpośrednio z Konstytucji RP, a ocena zgodności z przepisami hierarchicznie wyższymi przepisów wydawanych na podstawie art. 169 ust. 4 Konstytucji powinna być "szczególnie powściągliwa". Warto nadmienić, że gdyby intencją ustrojodawcy było ograniczenie kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do wypełniania kazuistycznych upoważnień zawartych w samorządowych ustawach ustrojowych, to w systemie prawa zabrakłoby przepisów normujących zasady i tryb działania organów jednostek samorządu terytorialnego. Dla przykładu – przepisy rangi ustawowej nie zawierają wyczerpującej regulacji zasad i trybu wykonywania prawa inicjatywy uchwałodawczej. Przepisy ustaw normują to zagadnienie wyłącznie częściowo. Brak całościowej regulacji w tym zakresie w statucie jednostki samorządu terytorialnego pozbawiłby organ stanowiący, przynajmniej częściowo, możliwości działania. Podobny problem dotyczy np. zasad postępowania uchwałodawczego, trybu zwoływania sesji rady i posiedzeń jej komisji albo trybu prac tego organu. Organy jednostek samorządu terytorialnego, korzystając ze swobody prawodawczej w zakresie stanowienia statutu jako aktu prawa miejscowego, nie mają jednak dowolności. Przede wszystkim statut powinien zawierać normy o charakterze ustrojowym (art. 3 ust. 1 u.s.g.). Równocześnie jednak pojęcie ustroju należy rozumieć szeroko, nie tylko jako kwestie organizacji wewnętrznej i trybu prac organów jednostek samorządu terytorialnego (P. Mroczkowski, W sprawie pojęcia "materia statutowa" - blisko 20 lat później, Samorząd Terytorialny 2022, nr 9, s. 7-17).
W tak zarysowanym kontekście prawnym Sąd stwierdził, że z uzasadnienia projektu zaskarżonej uchwały wprost wynika, iż celem jej przygotowania i następnie uchwalenia było, jak stwierdzono expressis verbis - usunięcie radnego z udziału we wszystkich stałych komisjach, co będzie miało zarówno charakter kary dyscyplinarnej oraz finansowej. Motywy przygotowania projektu uchwały ujawniają zatem, że ma ona charakter sankcyjny, a jej oczywisty skutek jest sui generis karą, przy czym - w ocenie Sądu - podjęcie tego rodzaju działań "dyscyplinujących" radnego jest całkowicie pozbawione podstawy prawnej. Już ta okoliczność ujawnia, że uchwała jest sprzeczna z prawem i w konsekwencji - nieważna, a stwierdzone naruszenie prawa jest istotne (art. 91 u.s.g.), ponieważ wskazana przez projektodawcę (Burmistrza – uprawnionego na podstawie § 39 ust. 1 pkt 5 Statutu) przesłanka odwołania radnego ze składu Komisji nie jest znana przepisom u.s.g., Statutu, albo innych aktów stanowienia prawa. Z tego powodu uchwała jest sprzeczna z prawem materialnym regulującym działanie organów gminy i to w sposób istotny.
Nadto, w ocenie Sądu, przesłanki materialne i procedura odwołania radnego z funkcji członka Komisji Budżetu i Gospodarki, a więc organu wewnętrznego Rady, za pomocą którego organ stanowiący wykonuje swoje zadania powinny być uregulowane w Statucie. Jednakże w Statucie nie zamieszczono ani regulacji odnoszących się do procedury powoływania/odwoływania członków Komisji, ani przesłanek, po których spełnieniu można by podjąć czynności zmierzające do usunięcia radnego ze składu Komisji. Zdaniem Sądu brak opisanych regulacji w Statucie powoduje, że uchwała zmieniająca skład tej Komisji nie może być podjęta wyłącznie na podstawie przesłanki "woli" większości deputowanych, tak jak to miało miejsce w sprawie niniejszej, i bez wystarczającej podstawy prawnej. Tymczasem w Statucie nie przewidziano zasad materialnych i formalnych odwołania członka Komisji, choć uchwalenie takich przepisów byłoby dopuszczalne, a nawet - w ocenie Sądu - konieczne.
O tym, że wystarczającej podstawy prawnej podjęcia uchwały "odwołującej" z funkcji członka Komisji Budżetu i Gospodarki nie znalazł Burmistrz, a później także Rada, świadczy fakt przywołania w uchwale cytowanego już art. 21 ust. 1 u.s.g. i § 49 ust. 1 Statutu, który stanowi, że do wykonywania swoich zadań rada powołuje stałe i doraźne komisje. Tak bardzo ogólna podstawa prawna uchwały, niezależnie od okoliczności faktycznych, które spowodowały zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady (art. 20 ust. 3 u.s.g.), nie może wypełnić luki, która istnieje wskutek nieuregulowania w Statucie zagadnień związanych z odwołaniem, w czasie kiedy trwa kadencja Rady, wyłonionych wcześniej członków Komisji. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała de facto odwołująca jednego z członków Komisji i powołująca nowy skład Komisji, stanowiąca o zmianie jej członka, jest powołaniem nowej, co nie znajduje wystarczającego umocowania w obowiązującym prawie.
Dalej stosownie do § 21 ust. 1 Statutu zwołując sesję Przewodniczący Rady ustala porządek obrad, miejsce, dzień i godzinę sesji oraz listę osób zaproszonych w porozumieniu z Burmistrzem. Z kolei § 21 ust. 2 Statutu stanowi, że o sesji powiadamia się Radnych najpóźniej na 7 dni przed ustalonym terminem obrad, doręczając zawiadomienia zawierające dane o miejscu i czasie rozpoczęcia obrad, porządek sesji oraz projekty uchwał i niezbędne materiały związane z przedmiotem obrad. Tymczasem w aktach sprawy przedłożonych Sądowi brak jest dokumentacji potwierdzającej przekazanie radnym, w terminie 7 dni, przed terminem obrad porządku obrad wraz z projektem zaskarżonej uchwały. Z tego powodu Sąd uznał, że uchwała została podjęta niezgodnie z procedurą uchwałodawczą opisaną w Statucie i jest to naruszenie istotne. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż przy ocenie legalności uchwały bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie organ, pomimo wezwania Sądu, nie przedstawił żadnego materiału dokumentacyjnego, z którego wynikałaby realizacja obowiązku doręczenia radnym najpóźniej na 7 dni przed ustalonym terminem obrad, projektu uchwał i niezbędnych materiałów związanych z przedmiotem obrad.
Kolejna wadliwość, którą dostrzegł Sąd w procedurze podejmowania kwestionowanej uchwały to pozbawianie skarżącego prawa do kandydowania do Komisji Budżetu i Gospodarki. W tym zakresie należy stwierdzić, że nabycie statusu członka komisji stałej następuje poprzez wybór rady, co wynika wprost z art. 24 ust. 1 u.s.g. Zgodnie natomiast z § 47 ust. 1 Statutu w przypadku głosowania w sprawie wyboru osób Przewodniczący obrad przed zamknięciem listy kandydatów zapytuje każdego z nich, czy zgadza się kandydować i po otrzymaniu odpowiedzi twierdzącej poddaje pod głosowanie zamknięcie listy kandydatów, a następnie zarządza wybory. Z powołanych postanowień statutu wynika więc ściśle określona procedura podejmowania wyboru. Po pierwsze, każdy radny musi mieć możliwość zgłoszenia kandydatury - tak swojej, jak i innego radnego - na członka komisji stałej, po drugie, Przewodniczący musi zapytać każdego z kandydatów, czy wyraża zgodę na kandydowanie do danej komisji, po trzecie, musi zostać podjęta uchwała o zamknięciu listy kandydatów, i po czwarte, muszą zostać przeprowadzone wybory. W warunkach nadzwyczajnej sesji Rady formalnie nie zaplanowano wyboru osób, lecz nowelizację uchwały, a autorem projektu uchwały, zawierającego wykaz osób (radnych), które będą tworzyły na nowo wybraną Komisję, był Burmistrz. W ocenie Sądu w niczym nie zmienia to jednak obowiązku Przewodniczącego Rady, polegającego na ustaleniu, czy kandydat do Komisji zgadza się kandydować, ewentualnie ustalenia, że nieobecny kandydat wyraził uprzednio zgodę na piśmie. Opisane zaniechanie stanowi uchybienie przepisom procedury i stanowi naruszenie istotne. Dalej dostrzec także należy, że Przewodniczący powinien poddać pod głosowanie zamknięcie listy kandydatów i dopiero wtedy zarządzić wybory. Tej czynności również Przewodniczący nie wykonał. Zaniechania Przewodniczącego doprowadziły do sytuacji, w której żaden z radnych, których nie wymieniono w projekcie uchwały, nie mógł zgłosić swojej kandydatury do Komisji Budżetu i Gospodarki. Skutkowało to, nieznajdującym podstawy prawnej, ograniczeniem a limine uprawnienia radnych, w tym również skarżącego, do wyrażenia woli zasiadania w Komisji. Takie uniemożliwienie, już na wstępie, skarżącemu lub innemu deputowanemu zgłoszenia swojej kandydatury do Komisji, Sąd ocenił jako istotne uchybienie procedurze uchwałodawczej, pozostające w sprzeczności z art. 24 ust. 1 u.s.g. oraz § 47 ust. 1 Statutu.
Kontynuując wskazać przyjdzie, że według § 33 ust. 1 pkt 3 Statutu podczas trwania obrad Przewodniczący udziela głosu poza kolejnością w sprawie zgłaszania wniosków o charakterze formalnym, których przedmiotem mogą być w szczególności zakończenie dyskusji i podjęcie uchwały. Wnioski formalne Przewodniczący Rady poddaje pod dyskusję po dopuszczeniu jednego głosu "za" i jednego głosu "przeciwko" wnioskowi, po czym poddaje sprawę pod głosowanie (§ 33 ust. 2 Statutu). W stanie sprawy niniejszej, przed przystąpieniem do głosowania nad projektem uchwały, nie przeprowadzono dyskusji, ponieważ radny P. N., jeszcze przed rozpoczęciem dyskusji złożył wniosek formalny o jej zamknięcie. Wniosek formalny został przyjęty przez Radę i dyskusji nad projektem uchwały nie przeprowadzono. Zdaniem Sądu o ile zamknięcie dyskusji zanim wypowiedzą się wszyscy deputowani zainteresowani zabraniem głosu, jest formalnie dopuszczalny i zgodny z prawem, jeśli Rada poprze wniosek formalny w tym zakresie, to jednak w sprawie niniejszej dyskusja nie została nawet otwarta. Takie uniemożliwienie skarżącemu lub innemu deputowanemu, już na wstępie, przystąpienia do dyskusji, Sąd ocenił jako istotne uchybienie procedurze uchwałodawczej, pozostające w sprzeczności z art. 24 ust. 1 u.s.g. oraz § 30 ust. 1-2 Statutu, na mocy którego Przewodniczący Rady prowadzi obrady według ustalonego porządku, otwierając i zamykając dyskusję nad każdym z punktów. Przewodniczący Rady udziela głosu według kolejności zgłoszeń; w uzasadnionych przypadkach może udzielić głosu także poza kolejnością. Jak wynika bowiem z treści protokołu sesji Rady oraz nagrania audiowizualnego sesji Rady Przewodniczący nie otworzył formalnie dyskusji nad projektem uchwały, lecz - wskutek wniosku radnego P. N. - poddał pod głosowanie wniosek formalny o jej zamknięcie, przyjęty następnie przez Radę. Zaistniała więc taka sytuacja, w której w ogóle nie przystąpiono, chociażby tylko formalnie, do dyskusji nad projektem uchwały, a Przewodniczący przyjął, że konsekwencją odczytania projektu uchwały (właściwie tytułu projektu uchwały - uwaga Sądu) jest dyskusja. Z przebiegu zarejestrowanych wypowiedzi deputowanych nie wynika też, żeby Przewodniczący poddał wniosek formalny pod dyskusję po dopuszczeniu jednego głosu "za" i jednego głosu "przeciwko" temu wnioskowi, na co zwrócił uwagę skarżący podczas sesji.
Stosownie natomiast do § 39 ust. 5 Statutu projekt uchwały powinien posiadać opinię prawną. W aktach sprawy przedłożonych sądowi brak jest opinii prawnej, co też podnosiła strona w skardze. Z tego powodu uchwała została podjęta niezgodnie z procedurą uchwałodawczą opisaną w Statucie, jednak - w ocenie Sądu - nie jest to naruszenie istotne.
Jak już wskazano wyżej zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Uchwała ta stanowi zmianę wcześniejszej uchwały w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie. Projekt uchwały został przygotowany z uwzględnieniem § 141 w zw. z art. 85 § 4 zasad techniki prawodawczej (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", Dz. U. z 2016 r. poz. 283) [dalej: z.t.p.], poprzez zastosowanie formuły "W Uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 27 maja 2024 r. w sprawie powołania Komisji Budżetu i Gospodarki Rady Miejskiej w Namysłowie, zmienionej Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 24 kwietnia 2025 r. § 1 otrzymuje brzmienie:". Sformułowanie takie, jako zbieżne z z.t.p., nie jest wadliwe. Powoduje jednak również ten skutek, że nie było prawem wymagane podjęcie przez Radę odrębnej uchwały o odwołaniu radnego ze składu Komisji, a Rada głosowała tylko nad jedną uchwałą dotyczącą składu Komisji. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 42 § 3 Statutu, stanowiącego, że uchylenie lub zmiana podjętej uchwały może nastąpić tylko w drodze odrębnej uchwały podjętej nie wcześniej, niż na następnej sesji, nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sesja Rady z dnia 26 czerwca 2025 r. była sesją nadzwyczajną zwołaną na wniosek Burmistrza (art. 20 ust. 3 u.s.g.). Burmistrzowi, w świetle § 39 ust. 1 pkt 5 Statutu, przysługiwała inicjatywa uchwałodawcza. W takiej sytuacji, co odnotowano również w protokole sesji rady, zmiana porządku obrad była dopuszczalna tylko bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady, przy równoczesnej zgodzie Burmistrza (art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1a i art. 20 ust. 4 u.s.g.). W sprawie niniejszej uchwały takiej nie podjęto i pozostaje to zgodne z prawem.
Na mocy § 34 ust. 1 Statutu sprawy osobowe Rada rozpatruje w obecności zainteresowanego. Rada może jednak postanowić inaczej. Protokół sesji nadzwyczajnej ujawnia, że skarżący uczestniczył w sesji nadzwyczajnej, a także korzystał z prawa do wypowiadania się, nawet wtedy, gdy Przewodniczący nie udzielił mu głosu.
Sąd wyjaśnia ponadto, że nie jest właściwy rzeczowo do rozpoznania żądania skarżącego odnoszącego się do odszkodowania. Zagadnienia odszkodowań nie należą bowiem do zakresu kognicji Sądu wyznaczonej przez art. 1 P.u.s.a. oraz przepis art. 3 i art. 4 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 300 zł, Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., w punkcie 2 sentencji wyroku.