I SA/Op 576/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 8 maja 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z 7 lutego 2024 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z 16 listopada 2015 r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. Skarżący zarzucał m.in. wadliwe doręczenie decyzji z 2015 r. oraz naruszenie zasady neutralności i jednolitego stosowania systemu VAT. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, opierając się na art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej musi zostać wniesione w ciągu 5 lat od dnia jej doręczenia. W ocenie organów, decyzja z 2015 r. została skutecznie doręczona 17 listopada 2015 r., a zatem 5-letni termin upłynął 17 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 249 § 1 pkt 1 Op. Sąd podkreślił, że termin 5-letni jest terminem prawa materialnego, zawitym i niepodlegającym przywróceniu ani zawieszeniu (w tym w związku z pandemią COVID-19). Ponadto, kwestia skutecznego doręczenia decyzji z 2015 r. była już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach sądowych dotyczących odwołania i przywrócenia terminu, co wykluczało ponowne badanie tej okoliczności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania z uwagi na upływ terminu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie 5-letniego terminu do żądania stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych, brak wpływu przepisów COVID-19 na terminy materialnoprawne.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, złożony po upływie 5 lat od dnia jej doręczenia, obliguje organ podatkowy do odmowy wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Uzasadnienie
Pięcioletni termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest terminem prawa materialnego, zawitym, którego upływ skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do żądania stwierdzenia nieważności. Termin ten nie podlega przywróceniu ani zawieszeniu. W przypadku jego upływu, organ nie może merytorycznie badać zarzutów dotyczących wadliwości decyzji.
Czy wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcia sądów dotyczące skuteczności doręczenia decyzji ostatecznej wiążą organ podatkowy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność skutecznego doręczenia decyzji ostatecznej, prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach, nie podlega ponownemu badaniu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu oznacza, że inne sądy i organy muszą brać pod uwagę jego istnienie i treść. Ponowne kwestionowanie skuteczności doręczenia, które zostało już prawomocnie uznane za skuteczne, godziłoby w pewność obrotu prawnego i stabilność prawa.
Czy przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminów procesowych i sądowych w związku z pandemią COVID-19 miały zastosowanie do 5-letniego terminu na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, 5-letni termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, będący terminem prawa materialnego, nie podlegał zawieszeniu na mocy przepisów o COVID-19.
Uzasadnienie
Termin wskazany w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, i nie ma zastosowania do niego instytucja zawieszenia biegu terminu związana z pandemią. Ponadto, sąd uznał, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności nie wykazywało bezpośredniego związku czasowego z okresem pandemii.
Przepisy (7)
Główne
Op art. 249 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Pomocnicze
Op art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Op art. 145 § 2
Ordynacja podatkowa
Sposób doręczania pism stronie, w tym doręczenie pełnoletniemu domownikowi.
Op art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie 5-letniego terminu od jej doręczenia. • Kwestia skutecznego doręczenia decyzji z 2015 r. została prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji z 2015 r. (np. naruszenie zasady neutralności VAT, wadliwe doręczenie). • Zarzuty dotyczące wpływu przepisów o COVID-19 na bieg 5-letniego terminu.
Godne uwagi sformułowania
termin prawa materialnego, zawity • wygaśnięcie uprawnienia do żądania stwierdzenia nieważności • nie podlega przywróceniu ani zawieszeniu • zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) • postępowanie ma charakter procesowy, nie merytoryczny
Skład orzekający
Grzegorz Gocki
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Sędkowska
sędzia
Anna Komorowska-Kaczkowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie 5-letniego terminu do żądania stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych, brak wpływu przepisów COVID-19 na terminy materialnoprawne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – terminów na kwestionowanie decyzji. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów i jak prawomocne orzeczenia wpływają na dalsze postępowania.
“Uważaj na terminy! Nawet 8 lat po decyzji VAT, sąd nie zbada jej merytorycznie, jeśli wniosek o nieważność złożysz za późno.”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.