Orzeczenie · 2025-10-16

I SA/OP 547/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2025-10-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznazasiłek celowypowódźklęska żywiołowaremont budynkuprawo wodnekodeks postępowania administracyjnegoniezbędna potrzeba bytowa

Sprawa dotyczyła skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi. Skarżąca domagała się pomocy finansowej na remont nieruchomości położonej w P. [...], która została zalana we wrześniu 2024 r. Organy administracji uznały, że zdarzenie to nie spełniało ustawowej definicji powodzi, a ponadto skarżąca nie prowadziła gospodarstwa domowego w zalanej nieruchomości, lecz w G. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że definicja powodzi zawarta w Prawie wodnym wyłącza zdarzenia spowodowane wezbraniem wody w systemach kanalizacyjnych, a zalanie nieruchomości wodami z przepełnionego rowu melioracyjnego lub wód gruntowych nie wypełnia tej definicji. Ponadto, kluczowym warunkiem przyznania zasiłku celowego na podstawie ustawy o pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej oraz prowadzenie gospodarstwa domowego w zniszczonym lub uszkodzonym budynku w dniu wystąpienia powodzi. Ponieważ skarżąca nie spełniała tych kryteriów, sąd oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja definicji powodzi w kontekście zasiłków celowych, kryteria przyznawania pomocy społecznej po klęskach żywiołowych, znaczenie prowadzenia gospodarstwa domowego w miejscu zdarzenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z definicją powodzi i prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zalanie nieruchomości wodami z przepełnionego rowu melioracyjnego lub wód gruntowych, spowodowane intensywnymi opadami deszczu, spełnia ustawową definicję powodzi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zalanie terenu wodami z przepełnionego rowu melioracyjnego będącego elementem kanalizacji deszczowej, jak również w wyniku przenikania wód gruntowych do pomieszczeń, nie wypełnia ustawowej definicji powodzi zawartej w art. 16 pkt 43 Prawa wodnego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji powodzi z Prawa wodnego, która wyłącza pokrycie terenu wodą wywołane wezbraniem w systemach kanalizacyjnych. Zdarzenie to nie było wywołane wezbraniem w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych czy kanałach, a jedynie nadmiernymi opadami deszczu.

Czy zasiłek celowy na remont budynku zniszczonego w wyniku powodzi może być przyznany osobie, która nie prowadziła gospodarstwa domowego w tym budynku w dniu wystąpienia zdarzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, warunkiem przyznania zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego uszkodzonego w wyniku powodzi jest prowadzenie przez wnioskodawcę w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwa domowego w tym budynku.

Uzasadnienie

Zasady udzielania pomocy finansowej oraz ustawa o pomocy społecznej wymagają, aby osoba ubiegająca się o zasiłek prowadziła gospodarstwo domowe w zniszczonym lub uszkodzonym budynku w dniu wystąpienia powodzi. Skarżąca prowadziła gospodarstwo domowe w innej lokalizacji, co wyklucza przyznanie zasiłku.

Czy świadczenia z pomocy społecznej mają charakter odszkodowawczy za straty spowodowane klęskami żywiołowymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za straty spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi.

Uzasadnienie

Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a nie rekompensata za poniesione szkody. Zasiłek celowy może być przyznany jedynie w sytuacji wystąpienia trudnej sytuacji życiowej, której osoba nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 maja 2025 r., nr SKO.40.1235.2025.ps, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego.

Przepisy (31)

Główne

u.p.s. art. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § 9

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § 14

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39 § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 40 § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Prawo wodne art. 16 § 43

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.s.k.ż. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej

u.s.k.ż. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej

ustawa zmieniająca art. 69a

Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa powodziowa art. 1

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi

ustawa zmieniająca art. 41

Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw

ustawa zmieniająca art. 19

Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zalanie nieruchomości nie spełnia ustawowej definicji powodzi. • Skarżąca nie prowadziła gospodarstwa domowego w zalanej nieruchomości w dniu wystąpienia zdarzenia. • Świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego. • Przyznanie zasiłku wymaga wykazania niezaspokojonej niezbędnej potrzeby bytowej.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość została uszkodzona w wyniku powodzi. • Zalanie nastąpiło w okresie, gdy na części województwa opolskiego obowiązywał stan klęski żywiołowej.

Godne uwagi sformułowania

zalanie terenu wodami z przepełnionego (...) rowu melioracyjnego będącego elementem kanalizacji deszczowej, jak też w wyniku przenikania wód gruntowych do pomieszczeń, nie wypełnia ustawowej definicji powodzi. • świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za straty spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi. • niezbędna potrzeba bytowa to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym.

Skład orzekający

Beata Kozicka

sprawozdawca

Remigiusz Mazur

członek

Tomasz Judecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji powodzi w kontekście zasiłków celowych, kryteria przyznawania pomocy społecznej po klęskach żywiołowych, znaczenie prowadzenia gospodarstwa domowego w miejscu zdarzenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z definicją powodzi i prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne rozumienie definicji prawnych (powódź) i spełnienie formalnych wymogów (prowadzenie gospodarstwa domowego) przy ubieganiu się o pomoc publiczną po klęskach żywiołowych.

Czy zalanie piwnicy przez deszcz to powódź? Sąd wyjaśnia, komu należy się pomoc po klęsce żywiołowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst