I SA/Op 526/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego w pobliżu gazociągu, uznając, że nie wyjaśniono kwestii bezpieczeństwa.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego w pobliżu gazociągu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że nie wyjaśniono kluczowej kwestii bezpieczeństwa związanego z lokalizacją zabudowy w strefie kontrolowanej gazociągu. Sąd podkreślił, że brak jednoznacznego ustalenia braku zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia uniemożliwia odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem prawa.
Przedmiotem sprawy była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ozimka z 2016 r., która ustaliła warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego w pobliżu gazociągu. Wniosek o stwierdzenie nieważności opierał się na zarzucie rażącego naruszenia prawa, polegającego na nieuwzględnieniu przepisów dotyczących strefy kontrolowanej gazociągu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, uznały, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla sieci gazowych stanowią przepisy odrębne, z którymi decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Kolegium, wskazując na brak analizy zgodności z przepisami odrębnymi. NSA oddalił skargę kasacyjną Kolegium, potwierdzając, że przepisy rozporządzenia mają znaczenie dla ustalenia linii zabudowy i że naruszenie tych przepisów może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. W ponownym postępowaniu Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, powołując się na względy społeczno-gospodarcze i brak jednoznacznego ustalenia zagrożenia. WSA w Opolu uchylił jednak tę decyzję, stwierdzając, że Kolegium nie wykazało jednoznacznie braku zagrożenia dla bezpieczeństwa, co było kluczowe dla oceny rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że brak takiej analizy uniemożliwia odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem prawa, nawet jeśli zabudowa istnieje od lat.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli naruszenie to prowadzi do niemożliwych do zaakceptowania skutków gospodarczych lub społecznych, w tym zagrożenia dla życia, zdrowia lub mienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących strefy kontrolowanej gazociągu przy ustalaniu warunków zabudowy jest oczywiste. Kluczowe dla oceny rażącego naruszenia prawa jest ustalenie, czy wadliwa decyzja mogłaby doprowadzić do realizacji zabudowy w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu gazociągu i ludzi. Brak jednoznacznego wykazania braku takiego zagrożenia uniemożliwia odmowę stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
upzp art. 61 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy jest możliwa do wydania jedynie w przypadku, gdy teren jest zgodny z przepisami odrębnymi.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 10 § 6
Dotyczy stref kontrolowanych gazociągów.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 110 § 1
Dotyczy gazociągów wybudowanych przed 12 grudnia 2001 r.
Pomocnicze
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i inne sądy.
ppsa art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
kpa art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
kpa art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ dokonuje swobodnej oceny dowodów.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym.
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących strefy kontrolowanej gazociągu przy ustalaniu warunków zabudowy. Brak jednoznacznego ustalenia braku zagrożenia dla bezpieczeństwa gazociągu i zabudowy działki.
Odrzucone argumenty
Argumenty Kolegium o względach społeczno-gospodarczych jako podstawie do odmowy stwierdzenia nieważności. Argument, że zabudowa została zrealizowana wiele lat temu i nie stanowi zagrożenia.
Godne uwagi sformułowania
nie należy wznosić obiektów budowlanych nie można uznać, że w sprawie wystąpiły negatywne, nieakceptowalne przez praworządne państwo skutki gospodarcze lub społeczne zachowanie stosownej odległości zabudowy od gazociągu wiąże się nie tylko z kwestiami dochowania właściwego technicznego dostępu do gazociągu przez operatora, ale też kwestiami bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia (możliwość zaistnienia katastrofy)
Skład orzekający
Beata Kozicka
przewodniczący
Remigiusz Mazur
sprawozdawca
Tomasz Judecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi, w szczególności dotyczącymi stref bezpieczeństwa infrastruktury technicznej, oraz ocena rażącego naruszenia prawa w kontekście bezpieczeństwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o strefach kontrolowanych gazociągów, ale zasady oceny rażącego naruszenia prawa i znaczenia bezpieczeństwa są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa związanego z budową domu w pobliżu gazociągu, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na praktyczne konsekwencje dla właścicieli nieruchomości i bezpieczeństwa publicznego.
“Czy budowa domu w pobliżu gazociągu zagraża bezpieczeństwu? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 526/24 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2024-10-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka /przewodniczący/ Remigiusz Mazur /sprawozdawca/ Tomasz Judecki Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 349/25 - Wyrok NSA z 2025-12-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 par. 2 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 170, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 156 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant: Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi N. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 kwietnia 2024 r., nr SKO.40.3840.2023.li w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej N. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 30 kwietnia 2024 r., nr SKO.40.3840.2023.li, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ozimka z 28 stycznia 2016 r., nr ZMG.6730.59.2015.AU, ustalającej na rzecz N. C. i K. C. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego w miejscowości S. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 28 stycznia 2016 r., nr ZMG.6730.59.2015.AU, Burmistrz Ozimka [dalej: organ] ustalił na rzecz N. C. i K. C. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem wbudowanym w bryłę budynku i niezbędnej infrastruktury technicznej na terenie położonym w miejscowości S., obejmującym działki ewidencyjne nr a, nr b, a.m. [...], obręb S. [dalej: decyzja w-z]. Organ ustalił, że odległość linii zabudowy od granicy drogi gminnej powinna wynosić co najmniej 16 m. Wartość ta uwzględnia w szczególności istnienie na działce nr b strefy kontrolowanej gazociągu [...] o szerokości 12 m. Wnioskiem z 26 maja 2021 r. K. C. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu [dalej: Kolegium] o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Strona argumentowała, że w decyzji w-z strefa kontrolowana gazociągu została wadliwie ustalona, ponieważ szerokość tej strefy powinna być wyznaczona zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. poz. 640) [dalej: rozporządzenie], które – w załączniku nr 2 przewiduje dla gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10,0 MPa wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę – przewiduje znacznie szersze strefy kontrolowane niż ta, którą uwzględniono w decyzji w-z. W efekcie realizacji ustaleń decyzji w-z został zaprojektowany i wykonany budynek, którego lokalizacja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami technicznymi i prawdopodobnie będzie z tego powodu podlegał rozbiórce. Pozwolenie na budowę, które wydał Starosta O., musiało być wydane, gdyż przedłożony projekt budowlany w pełni odpowiadał warunkom ustalonym w decyzji w-z. W toku postępowania prowadzonego wskutek wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w-z Kolegium włączyło do akt sprawy: 1) kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 7 lutego 1996 r., nr [...], zatwierdzającej H. w J. "projekt budowlany: 1 – gazociągu wysokiego ciśnienia relacji S.1 – H. w J. (11 załączników), 2 – stacji redukcyjnych gazu 1-go i 2-go stopnia, 3 – gazociągu n.c. dla potrzeb technologiczno-grzewczych Zakładu (4 załączniki), 4 – linii kablowych energetycznych zasilających stacje redukcyjne 1 i 2 (4 załączniki) oraz udzielającej pozwolenia na budowę wymienionej inwestycji (zgodnie z adnotacją urzędową umieszczoną na decyzji nie została ona zaskarżona i stała się ostateczna 20 lutego 1996 r.); 2) kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 23 maja 1996 r., nr [...], zmieniającej decyzję własną z 7 lutego 1996 r., nr [...], w ten sposób, że pozwolenie na budowę wymienionej inwestycji uzupełniono o pozwolenie na budowę stacji redukcyjnej 3° na terenie [...] oraz budowę rurociągów gazowych na odcinku oznaczonym w aneksie oraz zatwierdzającej aneks do projektu obejmujący budowę stacji redukcyjnej 3° na terenie [...] oraz budowę rurociągów gazowych. Decyzją z 30 września 2021 r., nr [...], Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji w-z, ponieważ ustaliło, że decyzja Burmistrza Ozimka nie zawiera żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) [dalej: kpa]. Decyzja Kolegium została zaskarżona przez N. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Sąd wyrokiem z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 544/21, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130) [dalej: upzp], w brzmieniu z roku 2016, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Odwołując się do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ze zm.) Sąd stwierdził, że poprzedzająca wydanie decyzji organu analiza uwarunkowań zagospodarowania terenu, sporządzona przez uprawnionego urbanistę, zawiera prawidłowo wyznaczone granice obszaru analizowanego. W granicach tego obszaru przeprowadzona została analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu i na jej podstawie organ ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu, w analizie zabrakło jednak istotnego elementu, który wynika z przepisu art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp, i który powinien zostać uwzględniony przy sporządzaniu analizy. Mianowicie nie dokonano analizy pod kątem zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi. Takimi przepisami odrębnymi nie są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, które mają charakter przepisów techniczno-budowlanych, pozwalających właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej ostatecznie przesądzić o lokalizacji obiektu, w którym zastosowano konkretne rozwiązania techniczne. Natomiast rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie zawiera zarówno odrębne przepisy techniczno-budowlane, jak i odrębne przepisy, z którymi musi być zgodna decyzja ustalająca warunki zabudowy w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp. Do tej ostatniej kategorii należą między innymi regulacje § 10 oraz § 110 rozporządzenia. Przepisy te odnoszą się do infrastruktury istniejącej na działce, dla której mają zostać ustalone w formie decyzji (w sprawie zostały już ustalone) warunki zabudowy. Regulacje te miały zatem istotne znaczenie przy ustalaniu obowiązującej linii zabudowy, a nie lokalizacji obiektu na działce. Wyznaczenie obowiązującej (nieprzekraczalnej) linii zabudowy jest w świetle przepisów upzp podstawowym składnikiem rozstrzygnięcia organu planistycznego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wyznaczenie tej linii w stanie faktycznym sprawy determinowane było koniecznością uwzględnienia szerokości strefy kontrolowanej przy istniejącym gazociągu wymaganej przepisami rozporządzenia. Gazociąg został wybudowany na nieruchomości, dla której ustalono warunki zabudowy na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 2001 r., co oznacza, że w sprawie znajduje zastosowanie również § 110 rozporządzenia. Burmistrz Ozimka wydając decyzję w-z nie uwzględnił tych przepisów. Również Kolegium, oceniając zgodność z prawem tej decyzji w trybie art. 156 kpa, błędnie uznało, że przepisy rozporządzenia nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp. Niezastosowanie tych przepisów przez organ stanowiło rażące naruszenie prawa, a zaakceptowanie takiego stanu rzeczy przez Kolegium, badające decyzję w trybie stwierdzenia nieważności, stanowiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem Kolegium wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 19 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1002/22, NSA oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu stwierdził, że przepisy rozporządzenia stanowią przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp. Przepisy rozporządzenia mogą mieć znaczenie dla ustalenia w decyzji w-z linii zabudowy, jeżeli zagospodarowanie nieruchomości miałoby polegać na zlokalizowaniu obiektu budowlanego w "zbliżeniu" do gazociągu. Rozporządzenie ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa podczas budowania i użytkowania sieci gazowych, zwłaszcza przeciwdziałanie niebezpieczeństwom łączącym się z transportem gazu ziemnego, które są poważne z uwagi na ogólnie znane właściwości tego surowca, m.in. wybuchowe. W tym sensie formułuje ono zakazy powszechnie obowiązujące, adresowane zarówno do inwestorów czy operatorów sieci gazowych, jak i do wszelkich innych podmiotów, które realizują lub użytkują obiekty w pobliżu sieci gazowej. Nie wystarczy powołać się tylko na definicję strefy kontrolowanej i jej istotę, w sytuacji, gdy zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych. Użyty bowiem w tym przepisie zwrot "nie należy" stanowi synonim między innymi takiej formuły, jak "nie wolno", ustanawiającej zakaz czynności, których się zabrania i nie dopuszcza, czy których nie można wykonywać. Literalna jego wykładnia nie pozostawia zatem pola do interpretacji osłabiającej jego kategoryczne znaczenie, w tym przypisywanie mu charakteru względnego, uzależniającego zastosowanie zakazu od wystąpienia dalszych, nieprzewidzianych prawem przesłanek, których zbadanie mogłoby doprowadzić do przyzwolenia na objętą nim aktywność. Organ ustalający warunki zabudowy nie miał wątpliwości, że wydając decyzję o warunkach zabudowy wymagane jest uwzględnienie okoliczności występowania na nieruchomości gazociągu i że w związku z tym należy uwzględnić kwestię występowania strefy kontrolowanej. Błąd organu planistycznego mógł polegać natomiast na zastosowaniu w tym zakresie niewłaściwych przepisów rozporządzenia, z uwagi na okoliczność, że dla gazociągu pozwolenie na budowę zostało wydane przed 2001 r. Oznacza to, że w sprawie o wydanie decyzji w-z miał zastosowanie § 110 pkt 1 rozporządzenia, a w konsekwencji normy odległościowe zawarte w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, a nie – § 10 ust. 6 rozporządzenia. Z powyższego wynika, że zaistniałe w sprawie okoliczności związane z naruszeniem prawa mogą świadczyć o oczywistym naruszenia prawa, co stanowi jedną z przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że decyzja administracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W związku z tym przy ocenie rażącego naruszenia prawa wymagane jest uwzględnienie, że w decyzji w-z została ustalona nieprzekraczalna linia zabudowy, co jeszcze nie przesądza o ostatecznym zlokalizowaniu planowanej zabudowy na nieruchomości, ponieważ na dalszym etapie procesu inwestycyjnego wymagane jest także uwzględnienie norm odległościowych (co chociażby wynika z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), które mają wpływ na możliwości konkretnego zlokalizowania zabudowy na nieruchomości. Ponadto w odniesieniu do przesłanki rażącego naruszenia prawa należy uwzględnić, że normy, które zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, zawierają pod tabelą ustępy, w których zawarto odstępstwa umożliwiające zmniejszenie szerokości stref kontrolowanych. Należy też rozważyć przy tej ocenie – która wymaga rozważenia sprawy pod kątem niemożliwych do zaakceptowania skutków naruszenia prawa – że w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie było wymogu uzyskania przez organ opinii operatora systemu przesyłowego gazowego. Ponieważ zachowanie stosownej odległości zabudowy od gazociągu wiąże się nie tylko z kwestiami dochowania właściwego technicznego dostępu do gazociągu przez operatora, ale też kwestiami bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia (możliwość zaistnienia katastrofy), dla stwierdzenia niemożliwych do zaakceptowania skutków wymagane jest ustalenie na etapie postępowania nieważnościowego, czy wadliwa decyzja w-z mogłaby doprowadzić do realizacji nowej zabudowy w miejscu, w którym nie jest możliwe zagwarantowanie odpowiedniej szerokości strefy kontrolnej celem dostępu do konkretnego gazociągu, i czy taka lokalizacja zabudowy powoduje powstanie stanu zagrożenia dla gazociągu i ewentualnej zabudowy działki. Stąd dla oceny istnienia niemożliwych do zaakceptowania skutków wadliwej decyzji o warunkach zabudowy nie można wykluczyć konieczności uzyskania stanowiska operatora czy zbliżenie zabudowy do przedmiotowego gazociągu jest akceptowalne z uwagi na kwestie bezpieczeństwa. Jeżeli bowiem istnieją możliwości techniczne dla zbliżenia zabudowy do gazociągu, to ewentualnie zrealizowana już inwestycja będzie wymagała wdrożenia postępowania naprawczego celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem, to jest uzyskania stanu bezpieczeństwa. Poza tym w sprawie jednoznacznie wymaga ustalenia, czy przedmiotowy gazociąg, dla którego zostało udzielone pozwolenie na budowę przed 2001 r., w późniejszym okresie nie był modernizowany, co mogłoby ewentualnie prowadzić do oceny, że w sprawie miałby jednak zastosowanie § 10 ust. 6 rozporządzenia. Bez ustalenia kwestii dochowania bezpieczeństwa nie jest możliwe łagodzenie oceny prawnej przez powoływanie się na okoliczność, że organ planistyczny w istocie ustalił linię zabudowy w oparciu o przepis, który obecnie ma zastosowanie do takiego rodzaju gazociągów, jak przedmiotowy gazociąg o średnicy 150 mm. W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego Kolegium zwróciło się do B. sp. z o.o. w P. o pisemne wyjaśnienie. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z 12 marca 2024 r., Spółka wyjaśniła, że nie może wykluczyć, że lokalizacja zabudowy spowoduje powstanie stanu zagrożenia dla gazociągu lub zabudowy działki. Spółka nie była w stanie określić, czy z punktu widzenia bezpieczeństwa możliwe będzie zagwarantowanie odpowiedniego dostępu do gazociągu, ponieważ powyższe kwestie wymagają wiedzy specjalistycznej i odrębnej analizy (ekspertyzy), o której sporządzenie należałoby zawnioskować, jeżeli organ uzna to za konieczne. Spółka potwierdziła, że zleciła dla celów prywatnych sporządzenie przez Naczelną Organizację Techniczną (inż. M. S.) ekspertyzy w zakresie określenia stanu gazociągu. Niemniej jednak z uwagi na to, że zakres przedmiotowy opracowania jest szerszy, aniżeli wskazany w piśmie Kolegium z 27 lutego 2024 r., a nadto mając przede wszystkim na uwadze, że treść opinii zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, Spółka nie była uprawniona do jej udostępnienia. Spółka wskazała, że gazociąg, dla którego udzielono pozwolenie na budowę przed 2001 r. nie był w późniejszym okresie modernizowany /przebudowywany/rozbudowywany. Decyzją z 30 kwietnia 2024 r., nr SKO.40.3840.2023.li, Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji w-z. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zabudowa, której dotyczy przedmiotowa decyzja w-z została zrealizowana wiele lat temu (budynek mieszkalny jednorodzinny istnieje) w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Starostę O. W oparciu o kwestionowaną decyzję nie mogłoby dojść do realizacji nowej zabudowy. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z 12 marca 2024 r., B. sp. z o.o. w P. wyjaśniła, że nie jest w stanie kategorycznie ocenić omawianej sytuacji, ponieważ wymaga ona wiedzy specjalistycznej i sporządzenia odrębnej ekspertyzy. W związku z tym wskazała w sposób ogólny, że nie jest wykluczone (ale i nie jest potwierdzone), że zabudowa mogłaby spowodować stan zagrożenia dla gazociągu lub zabudowy. Istotny w sprawie gazociąg, dla którego udzielono pozwolenia na budowę przed 2001 r. nie był w późniejszym okresie modernizowany/przebudowywany/rozbudowywany. W sprawie nie mają zastosowania ust. 1, 2, 3 pod tabelą zamieszczoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Kolegium przeprowadziło postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku NSA. Postępowanie to nie potwierdziło jednak zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w-z. Co prawda decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, ale naruszenie to nie ma charakteru rażącego, ponieważ przeczą temu racje społeczno-gospodarcze. Kolegium nie mogło nie zauważyć i nie uwzględnić oczywistego związku pomiędzy obecnie rozpoznawaną sprawą, a sprawami prawomocnie rozstrzygniętymi wyrokiem NSA z 20 września 2023 r., sygn. akt II OSK 986/22 i wyrokiem NSA z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1286/22. Są to bowiem trzy analogiczne sprawy – tożsame w sensie prawnym i w znacznej mierze zbieżne w znaczeniu podmiotowym. W ocenie Kolegium stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Ozimka z 28 stycznia 2016 r. stoją zatem na przeszkodzie względy społeczno-gospodarcze, rozumiane w sposób zgodny z ww. art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) [dalej: ppsa] w związku z art. 8 § 1 i 2 kpa w związku z art. 2 i art. 32 ust. Konstytucji. Organy administracji publicznej prowadzą bowiem postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując sią zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przepisy te należy rozumieć zgodnie z ich konstytucyjnym źródłem. Zgodnie z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przepis art. 32 ust. 1 Konstytucji stanowi natomiast, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W świetle przywołanych przepisów niedopuszczalna byłaby sytuacja traktowania przez organ administracji publicznej jednego z trzech właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości w sposób nie tylko nierówny, ale w sposób dokładnie przeciwstawny (byłoby to w powszechnym odczuciu przejawem nie tylko ww. braku spójności i logiki, ale przede wszystkim skrajnej niesprawiedliwości władzy publicznej). Tym bardziej jeżeli wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji lokalizacyjnej mogłoby stanowić podstawę dla organów nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki budynków mieszkalnych jednorodzinnych – z przyczyn czysto formalnych, pozostających poza sferą bezpieczeństwa obiektów budowlanych, a stanowiących prostą konsekwencję wyeliminowania decyzji lokalizacyjnej z obrotu prawnego i niemożliwością uzyskania takiej decyzji ze względu na ww. przepisy rozporządzenia (dopiero w razie pozostawienia w obrocie prawnym decyzji lokalizacyjnej organy nadzoru budowlanego miałyby możliwość oceny i uzależnienia dalszego losu inwestycji od kwestii bezpieczeństwa). Tym samym, aczkolwiek kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem ww. art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp w związku z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d i § 110 pkt 1 rozporządzenia, to przez wzgląd na ww. kwestie, nie można uznać, że w sprawie wystąpiły negatywne, nieakceptowalne przez praworządne państwo skutki gospodarcze lub społeczne, jakie miałaby powodować kwestionowana decyzja, a więc nie można uznać, że została ona wydana w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Co więcej, właśnie stwierdzenie jej nieważności takie skutki by wywołało. Na decyzję powyższą N. C. [dalej: skarżąca] złożyła samodzielnie sporządzoną skargę do WSA w Opolu, podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, 2) art. 80 kpa, poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów, 3) art. 156 kpa, poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie błędów zawartych w kontrolowanej decyzji, 4) art. 156 ppsa, poprzez niezastosowanie się do wytycznych zawartych w wyrokach WSA w Opolu i NSA w przedmiotowej sprawie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu argumentowała, że w wydanych wyrokach sądy stwierdziły, że doszło do naruszenia prawa, poprzez ustalenie warunków zabudowy bez uwzględnienia obowiązującej szerokości strefy kontrolowanej zlokalizowanego w gruncie gazociągu. Kolegium przed przystąpieniem do ponownej analizy sprawy wystąpiło do różnych podmiotów w powyższych kwestiach i otrzymało stosowne odpowiedzi, które zostały przywołane w uzasadnieniu decyzji. Analiza tych odpowiedzi w sposób niemal jednoznaczny potwierdza, iż organ nie ustalił istnienia jakichkolwiek przesłanek gwarantujących bezpieczeństwo wybudowanego budynku mieszkalnego. Pomimo braku jakiejkolwiek informacji potwierdzającej bezpieczeństwo wadliwie (w odniesieniu do obowiązujących przepisów) zrealizowanej zabudowy w sąsiedztwie przedmiotowego gazociągu Kolegium stwierdziło w wydanej decyzji, iż nie można uznać, że w sprawie wystąpiły negatywne, nieakceptowalne przez praworządne państwo skutki gospodarcze lub społeczne, jakie miałaby powodować kwestionowana decyzja, a więc nie można uznać, że została ona wydana w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Dodatkowo wskazano, że zabudowa, której dotyczy przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy została zrealizowana wiele lat temu. Argument ten miałby prawdopodobnie dowodzić braku istnienia jakiegokolwiek zagrożenia. Zdaniem skarżącej o bezpieczeństwie nie świadczy wiek zabudowy i czas, w którym "nic się nie stało". Zamiarem NSA nie było postawienie Kolegium zadania znalezienia zagrożeń, a udowodnienia ich braku. Bez stwierdzenia nieważności decyzji w-z został wydany przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nakaz rozbiórki. Nakaz ten został uchylony, jednakże organ nadzoru budowlanego zawiesił swoje postępowanie czekając na jednoznaczne ustalenia w zakresie badania rozstrzygnięć, które legły u podstaw wydania pozwolenia na budowę. Nie jest zatem prawdą, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w-z może spowodować wydanie nakazu rozbiórki z powodów czysto formalnych. W przekonaniu skarżącej, wobec zaistnienia ewidentnego naruszenia prawa, które skutkowało wzniesieniem i oddaniem do użytku budynku mieszkalnego jednorodzinnego, należy przeprowadzić rzetelną kontrolę wszystkich aktów prawnych (w tym decyzji administracyjnych) i ustalić, które naruszenia mogą być z punktu widzenia bezpieczeństwa człowieka zaakceptowane, nawet jeśli stoją w ewidentnej sprzeczności z obowiązującymi przepisami. Skoro NSA jednoznacznie nałożył na Kolegium obowiązek dokonania analizy występujących zagrożeń, to analiza ta winna być rzetelnie przeprowadzona, a jej wnioski muszą być jednoznaczne. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową analizę stanu sprawy. Zdaniem Kolegium w toku ponownego rozpatrywania sprawy wykonano wszelkie zalecenia sądowe, tj. przeprowadzono wszystkie czynności dowodowe, o których mowa w wiążących w sprawie wyrokach, W tym celu skorzystano ze wszystkich (bez wyjątku) wskazówek NSA co do konkretnych czynności wyjaśniających. Nieprawdą jest, że w wyniku tych czynności Kolegium stwierdziło, że przedmiotowy gazociąg nie stwarza niebezpieczeństwa dla zabudowy, czy że zabudowa nie stwarza niebezpieczeństwa dla gazociągu. Niemniej przeprowadzone czynności dowodowe takiego niebezpieczeństwa nie wykazały. W tym miejscu warto odnotować, że do innych (dalszych) czynności dowodowych Kolegium nie tylko nie zostało zobowiązane w żadnym z wydanych w sprawie dwóch wyroków, ale takie dalsze postępowanie dowodowe (w szczególności ewentualna ekspertyza budowlana) byłoby niedopuszczalne z uwagi na tryb, w którym procedowana jest niniejsza sprawa (stwierdzenie nieważności). Na rozprawie przed WSA w Opolu stawiła się skarżąca i uczestnik postępowania – K. C. Skarżąca podtrzymała skargę. Zaznaczyła, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji mogła nastąpić wyłącznie wobec jednoznacznego ustalenia, że lokalizacja zabudowy w obszarze ustalonym linią zabudowy nie powoduje powstania stanu zagrożenia dla gazociągu i ewentualnej zabudowy działki. Takie ustalenia nie zostały dokonane, a pozyskane w toku postępowania dokumenty nie potwierdzają gwarancji bezpieczeństwa. To, że do dzisiaj nic złego się nie wydarzyło nie oznacza, iż zbyt bliska lokalizacja budynku w stosunku do gazociągu nie będzie w przyszłości skutkowała na przykład wybuchem. Skarżąca podniosła, że organy orzekające w sprawie ponoszą odpowiedzialność za zaistniały stan rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, to jest weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 ppsa). Związanie oceną prawną jest rozumiane jako wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpatrywanej sprawie, co oznacza zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie danej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Przedmiotem takiej oceny mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i postępowania. Ocena prawna dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną wyrażoną w treści orzeczenia oraz wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy zarówno organów administracji publicznej, jak i sądów. Związanie sądów oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Związanie organów oceną prawną sądu administracyjnego obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzekania sądu, ale także każdy inny organ orzekający w sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia. Konsekwencją związania sądów oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest to, że stanowisko sądu pierwszej instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego, powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem, chyba że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest głównym kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 ppsa w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, czyli ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia. Zmieniające się okoliczności sprawy powodują nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy dokonanej na podstawie art. 153 ppsa i jednocześnie konieczność dokonania jej weryfikacji na podstawie stanu aktualnego (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, art. 153, a także powołane tam orzecznictwo). Związanie podmiotów, o których mowa w art. 170 ppsa, polega na związaniu ich dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Podmioty te muszą bez wyjątku przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Moc wiążąca wyroku określona w art. 170 ppsa oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu zatem, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem, w którym zawiera się tok rozumowania sądu, prowadzący do określonego rozstrzygnięcia. Istotne jest bowiem to, co zadecydowało o takim, a nie innym rozstrzygnięciu. Kluczowe znaczenie może mieć zatem wykładnia lub zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym przepisu prawa, jak również ocena tego stanu (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, art. 170, a także powołane tam orzecznictwo). W rozpoznanej obecnie sprawie zarówno Kolegium, jak i Sąd orzekający, pozostają związane wyrokiem NSA z 19 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1002/22 oraz wyrokiem WSA w Opolu z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 544/21. Sprawa niniejsza jest tożsama pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, ze sprawą uprzednio rozstrzygniętą powyższymi prawomocnymi wyrokami. W sprawie obecnie rozpoznanej wynikający z akt administracyjnych stan faktyczny i obowiązujący stan prawny nie uległy zmianie. Zastosowanie w sprawie znajduje więc zasada związania wyrokiem prawomocnym oraz zawartą w nim oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Sądowi orzekającemu znane są wyroki NSA z 20 września 2023 r., sygn. akt II OSK 986/22, oraz z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1286/22, wydane w sprawach w istotny sposób podobnych do sprawy niniejszej, jednak żaden z nich nie jest wiążący, w znaczeniu wynikającym z art. 153 i art. 170 ppsa, w sprawie obecnie rozpoznanej. Z tego powodu ich treść nie mogła wpłynąć ani na zaskarżoną decyzję Kolegium, ani na wyrok Sądu wydany w sprawie obecnie rozpoznanej. Poza sporem w sprawie pozostaje przesądzona już okoliczność, że decyzja w-z została wydana z oczywistym naruszeniem prawa, a przepisy analizowanego poprzednio przez sądy rozporządzenia wyznaczają dopuszczalny sposób zabudowy nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżąca, wpływając na sposób ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy. Sąd orzekający pozostaje związany zapadłymi wcześniej wyrokami prawomocnymi, zatem uwzględnił w całości sformułowaną przez NSA wykładnię prawa i zalecenia dotyczące dalszego toku postępowania administracyjnego. Zagadnienia te zostały opisane w części historycznej niniejszego uzasadnienia i zbędne jest ich powtarzanie w tym miejscu. W ocenie Sądu, prowadząc ponownie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w-z Kolegium zastosowało się do wytycznych zapisanych w wyroku NSA w zakresie podjęcia dodatkowych czynności dowodowych, jednak dokonało nieprawidłowej oceny stanu sprawy w zakresie ustalenia skutków decyzji Burmistrza Ozimka. Zdaniem Sądu rację ma skarżąca podnosząc, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji w-z byłaby prawidłowa wyłącznie wtedy, gdyby Kolegium jednoznacznie ustaliło, że lokalizacja budynku w obszarze wyznaczonym w tej decyzji nie zagraża bezpieczeństwu funkcjonowania gazociągu i korzystania z budynku mieszkalnego, pomimo naruszenia wymogów wynikających z rozporządzenia, a dotyczących szerokości strefy kontrolowanej gazociągu. NSA jednoznacznie stwierdził, że bez ustalenia kwestii dochowania bezpieczeństwa nie jest możliwe łagodzenie oceny prawnej przez powoływanie się na okoliczność, że organ planistyczny w istocie ustalił linię zabudowy w oparciu o przepis, który obecnie ma zastosowanie do takiego rodzaju gazociągów, jak przedmiotowy gazociąg o średnicy 150 mm. Jak z tego wynika, NSA zaznaczył, że szczególną wagę w sprawie ma kwestia bezpieczeństwa budynku mieszkalnego i osób ten budynek zamieszkujących, a także bezpieczeństwa eksploatacji gazociągu, eksponując tym samym skutki gospodarcze wadliwej decyzji w-z. Kolegium w uzasadnieniu wydanej decyzji błędnie więc akcentowało społeczne skutki decyzji, wskazując na zaistniałą rozbieżność w orzecznictwie NSA w odniesieniu do właścicieli innych nieruchomości, przez które przebiega istotny w sprawie gazociąg, istniejące ryzyko wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, a także przywołując niewątpliwie kluczowe w postępowaniu administracyjnym zasady: budzenia zaufania do władzy publicznej, proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania, zachowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, a także konstytucyjne zasady: państwa prawnego i równości wobec prawa. W ocenie Sądu lektura akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium nie przynosi odpowiedzi na pytanie postawione przez NSA, który wskazał, że zachowanie stosownej odległości zabudowy od gazociągu wiąże się nie tylko z kwestiami dochowania właściwego technicznego dostępu do gazociągu przez operatora, ale też kwestiami bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia (możliwość zaistnienia katastrofy), dla stwierdzenia niemożliwych do zaakceptowania skutków wymagane jest ustalenie na etapie postępowania nieważnościowego, czy wadliwa decyzja o warunkach zabudowy mogłaby doprowadzić do realizacji nowej zabudowy w miejscu, w którym nie jest możliwe zagwarantowanie odpowiedniej szerokości strefy kontrolnej celem dostępu do konkretnego gazociągu i czy taka lokalizacja zabudowy powoduje powstanie stanu zagrożenia dla gazociągu i ewentualnej zabudowy działki. Tymczasem Kolegium ustaliło na podstawie odpowiedzi operatora gazociągu, że nie można kategorycznie ocenić omawianej sytuacji, ponieważ wymaga ona wiedzy specjalistycznej sporządzenia odrębnej ekspertyzy. W związku z tym nie jest wykluczone (ale i nie jest potwierdzone), że zabudowa mogłaby spowodować stan zagrożenia dla gazociągu lub zabudowy. Ponadto Kolegium ustaliło, co nie jest w sprawie sporne, że w oparciu o kwestionowaną decyzję lokalizacyjną nie mogłoby dojść do realizacji nowej zabudowy. Sąd podkreśla zatem w tym miejscu, że zagadnienie, które NSA pozostawił otwartym i wymagającym wyjaśnienia, dotyczy ustalenia, że zachowanie na nieruchomości istniejącego stanu faktycznego nie narusza zasad bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych. Tylko wobec takiego ustalenia faktycznego można będzie stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka niedających się zaakceptować społeczno-gospodarczych skutków wadliwej decyzji w-z, a w konsekwencji nie będzie dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że pomimo wykonania wiążących zaleceń dotyczących uzupełnienia postępowania dowodowego, które wynikają z wyroku NSA, sprawa nadal nie została wyjaśniona w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w-z, a tym samym uszczerbku doznała zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), kompletności materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) i swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), co w konsekwencji skutkowało przedwczesną odmową stwierdzenia nieważności decyzji w-z na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego Kolegium powinno niezbicie wykazać, że istniejąca zabudowa działki pozwala na bezpieczne korzystanie z nieruchomości, pomimo oczywistego naruszenia prawa wskutek wydania decyzji w-z, albo – jeżeli wątpliwości w tym zakresie nie zostaną usunięte – przyjąć, że skutki gospodarcze decyzji w-z są niemożliwe do zaakceptowania w ramach istniejącego systemu prawnego, ponieważ pozostawanie tej decyzji w obrocie prawnym zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Ujawnione niedostatki zaskarżonej decyzji stanowią naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI