I SA/Op 523/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oleśnie. Decyzje te dotyczyły określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2018 r. oraz zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku spółki. Organy podatkowe stwierdziły, że spółka nie mogła skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury zakupu od A. sp. z o.o. były nierzetelne podmiotowo, a spółka A. sp. z o.o. pełniła rolę "słupa" w fikcyjnym obrocie gospodarczym. Dodatkowo, zakwestionowano jedną fakturę kosztową od B. sp. z o.o. Spółka zarzucała organom brak wykazania uzasadnionej obawy niewykonania przyszłych zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły całokształt okoliczności sprawy. Sąd podkreślił, że celem postępowania zabezpieczającego jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie przyszłych należności, a nie przymusowy pobór. Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania została uprawdopodobniona przez ustalenia dotyczące fikcyjnych transakcji, znaczną wartość zakwestionowanych faktur, a także analizę sytuacji finansowej spółki, w tym jej dochodowości i obciążenia majątku hipoteką. Sąd uznał, że nawet jeśli zakwestionowane faktury dotyczyły tylko dwóch miesięcy, ich wartość i charakter transakcji, w połączeniu z innymi czynnikami, uzasadniały zastosowanie zabezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w przypadkach podejrzenia udziału w karuzelach podatkowych i fikcyjnym obrocie, a także ocena przesłanek uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych w VAT. Ocena przesłanek zabezpieczenia ma charakter uznaniowy organu, choć poddany kontroli sądowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją uzasadnione podstawy do zastosowania zabezpieczenia na majątku podatnika w postaci określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT, gdy istnieje podejrzenie uczestnictwa w fikcyjnym obrocie gospodarczym i posługiwania się nierzetelnymi fakturami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione podstawy do zastosowania zabezpieczenia, gdy organy podatkowe uprawdopodobnią, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, co może wynikać z nierzetelności ksiąg, fikcyjnych faktur, a także sytuacji finansowej podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter transakcji, wartość zakwestionowanych faktur oraz sytuację finansową spółki, co uzasadniało zastosowanie zabezpieczenia na majątku spółki w celu zagwarantowania przyszłych należności podatkowych.
Czy faktura dokumentująca czynność, która nie została dokonana, może stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził stanowisko organów podatkowych, że faktury od A. sp. z o.o. nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ transakcje nimi udokumentowane nie miały miejsca w rzeczywistości.
Przepisy (14)
Główne
Op art. 33 § § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy te regulują możliwość zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, w tym w toku postępowania podatkowego lub kontroli.
uptu art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Op art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
Pomocnicze
ustawa VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
uptu art. 109 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnicy są obowiązani przechowywać dowody zakupu towarów i usług oraz inne dokumenty związane z nabyciem towarów lub usług, w tym faktury, do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Op art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe wykazały uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, co uzasadnia zastosowanie zabezpieczenia. • Nierzetelność faktur i udział w fikcyjnym obrocie gospodarczym stanowią podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego. • Analiza sytuacji finansowej spółki (dochody, majątek obciążony hipoteką) potwierdza ryzyko niewykonania zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Spółka twierdziła, że organy nie wykazały uzasadnionej obawy niewykonania przyszłych zobowiązań. • Spółka kwestionowała ustalenia organów dotyczące nierzetelności faktur, twierdząc, że transakcje faktycznie miały miejsce. • Spółka argumentowała, że liczba zakwestionowanych faktur i okres ich wykorzystania nie uzasadniają stwierdzenia o trwałym nieregulowaniu zobowiązań.
Godne uwagi sformułowania
Spółka uczestniczyła w fikcyjnym obrocie gospodarczym, w którym wystawianym fakturom VAT nie towarzyszą czynności podlegające opodatkowaniu. • Uzasadniona obawa niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych wynika wyłącznie z przyjętego przez organ charakteru stwierdzonych w toku kontroli podatkowej nieprawidłowości. • Decyzja o zabezpieczeniu jest przedmiotem uznania organu podatkowego, które nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. • Przedmiotem postępowania zabezpieczającego nie jest wymiar podatku. Decyzja zabezpieczająca nie zastępuje decyzji wymiarowej i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a tym samym nie przesądza o treści przyszłej decyzji wymiarowej, a jedynie "uprawdopodabnia" kwotę zaległości.
Skład orzekający
Grzegorz Gocki
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Łozowska
sędzia
Anna Komorowska-Kaczkowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w przypadkach podejrzenia udziału w karuzelach podatkowych i fikcyjnym obrocie, a także ocena przesłanek uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych w VAT. Ocena przesłanek zabezpieczenia ma charakter uznaniowy organu, choć poddany kontroli sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu fikcyjnych faktur i karuzel VAT, a także procedury zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy oceniają ryzyko niewykonania zobowiązania.
“Fikcyjne faktury VAT i zabezpieczenie majątku: Kiedy fiskus może zająć Twoje pieniądze?”
Dane finansowe
WPS: 175 842 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.