I SA/Op 504/24

I SA/Op 504/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-08-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący/
Anna Komorowska-Kaczkowska /sprawozdawca/
Grzegorz Gocki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6563
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 165a par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 361
art. a2a, art. 42b ust. 1, i ust. 5, art. 42c ust. 1, art 42ha ust. 1, art. 42g ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 marca 2024 r., nr 0110-KSI2-2.441.3.2024.1.AK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania wiążącej informacji stawkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 22 marca 2024 r. (nr 0110-KSI2-2.441.3.2024.1.AK) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: DKIS, Organ interpretacyjny, Organ podatkowy), utrzymał w mocy własne postanowienie z 11 stycznia 2024 r. o odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. P. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawczyni, Strona) o wydanie wiążącej informacji stawkowej dotyczącej usługi zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno – bytowych dla obywateli Ukrainy.
We wniosku z 6 listopada 2023 r. (złożonym 10 listopada 2023 r.) Wnioskodawczyni zwróciła się o wydanie wiążącej informacji stawkowej dotyczącej klasyfikacji usługi zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno-bytowych dla obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 583) - na potrzeby opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Wskazała, że w dniu 5 czerwca 2023 r. otrzymała wezwanie do złożenia korekt deklaracji JPK VAT za okres od marca 2022 do kwietnia 2023 r., ponieważ w rejestrach sprzedaży za ww. okres uwzględniła faktury sprzedaży na rzecz Gminy N. opodatkowane stawką 0%.
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w dniu 23 marca 2022 r. zawarła z Gminą N. umowę, na podstawie której zobowiązała się do zapewnienia obiektu noclegowego w celu krótkotrwałego zakwaterowania - na potrzeby zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno-bytowych dla obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022, poz. 583 ze zm., dalej jako: ustawa o pomocy) w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z 15 marca 2022 r. Podała, że dokonywała rozliczenia za wykonanie umowy na podstawie comiesięcznych faktur VAT z uwzględnieniem stawki VAT 0%, co gwarantowała jej umowa oraz rozporządzenie Ministra Finansów z 2 grudnia 2022 r. w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług w 2023 r. Łącznie wystawiła 16 faktur na rzecz Gminy N. ze stawką VAT 0%.
Wskazała, że łącznie we wskazanym okresie wystawiła 16 faktur na rzecz Gminy N. ze stawką VAT 0%, tj. faktury o numerach: [...] z 24 marca 2022, [...] z 31 marca 2022, [...] z 29 kwietnia 2022, [...] z 31 maja 2022 r., [...] z 30 czerwca 2022 r., [...] z 37 lipca 2022 r., [...] z 31sierpnia 2022 r. , [...] z 30 września 2022, [...] z 31 października 2022 r. , [...] z 28 listopada 2022 r. , [...] z 30 grudnia 2022 r., [...] z 31 stycznia 2023, [...] z 28 lutego 2023, [...] z 31 marca 2023 r., [...] z 28 kwietnia 2023, [...] z 31maja 2023 r . We wszystkich wskazała stawkę VAT w wysokości 0%.
Podała, że po analizie sprawy w dniu 19 czerwca 2023 r. dokonała korekt ww faktur.
Do wniosku dołączyła:
- Umowę Nr [...] zawartą w dniu 23 marca 2022 r. z Gminą N.,
- Aneks nr 1 z 24 marca 2022 r. do umowy Nr [...] z 23 marca 2022 r.
- Informację o zmianach w umowie nr [...] (aneks) z 17 marca 2023 r.
Postanowieniem z 11 stycznia 2024 r., nr 0112-KDSL2-2.440.373.2023.l.DS, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 6 listopada 2023 r. o wydanie wiążącej informacji stawkowej dotyczącej usługi zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno-bytowych dla obywateli Ukrainy.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz załączonej do wniosku umowy i aneksu zmieniającego, Wnioskodawczyni wykonywała świadczenie objęte wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej w okresie od 2 marca 2022 r. do 23 sierpnia 2023 r. Za wykonane usługi Wnioskodawczyni wystawiła faktury VAT w okresie od marca 2022 r. do maja 2023 r.. Natomiast wniosek o wydanie wiążącej informacji stawkowej wpłynął do organu 10 listopada 2023 r., a zatem na dzień złożenia wniosku Wnioskodawczyni, nie wykonywała już świadczenia, które dotyczył wniosek. Nadto organ wskazał, iż jak wynika z informacji zwartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), Wnioskodawczyni zawiesiła wykonywaną działalność z dniem 30 września 2023 r. W ocenie organu okoliczności te pozwalają przyjąć, że Wnioskodawczyni w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej nie wykonuje aktualnie świadczeń opisanych we wniosku. Nadto z opisanego stanu faktycznego nie wynika, aby Wnioskodawczyni zamierzała wykonywać analogiczne czynności w przyszłości. Wprawdzie możliwa jest sytuacja, w której pod odwieszeniu działalności gospodarczej Wnioskodawczyni powróci do wykonywania dotychczasowych świadczeń, ale nie będzie już zapewniała warunków socjalno – bytowych dla obywateli Ukrainy, na podstawie umowy z 23 marca 2022 r., ponieważ czas, na jaki została ona zawarta zakończył się. Organ podkreślał, że okoliczności, który dotyczyła ww. umowa, były wyjątkowe, a świadczenie nią objęte nie jest świadczeniem występującym na rynku gospodarczym.
Organ, mając na uwadze, że Wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej, który dotyczył zdarzenia przeszłego, wskazywał, że w takiej sytuacji, nie może zostać zrealizowane związanie organów podatkowych wiążącą informacją stawkową, bowiem informacja taka ma moc wiążącą od dnia jej doręczenia stronie. Organ podkreślał, że przepisy dotyczące wydawania WIS nie są ukierunkowane na czynności, które zostały już dokonane w przeszłości, tj. nie są ukierunkowane na już opodatkowane dostawy towarów albo już opodatkowane wyświadczone usługi. Organ podkreślał, że nie ma też regulacji wskazujących na związanie podatników i organów podatkowych na okres przed wydaniem wiążącej informacji stawkowej lub na inną ochronę w stosunku do czynności, które zostały dokonane w przeszłości.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu, Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na postanowienie organu z 11 stycznia 2024 r., domagając się jego uchylenia oraz wydania przez organ więżącej informacji stawkowej dla usługi zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno- bytowych dla obywateli Ukrainy.
W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia oraz analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy postanowieniem z 22 marca 2024 r. nr 0110-KSI2- 2.441.3.2024.1.AK utrzymał w mocy postanowienie wydane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia organ w całości potrzymał dotychczasową argumentację, szczególnie akcentując, że skoro Wnioskodawczyni wystąpiła w wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej dotyczącej zdarzenia przeszłego, to nie może zostać zagwarantowane związanie organów podatkowych treścią wydanej informacji, bowiem związanie to następuje po dniu jej doręczenia. W konsekwencji organ stanął na stanowisku, iż w przedstawionym stanie faktycznym zobligowany jest do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej.
Organ argumentował, że w myśl art. 42c ust. 1 ustawy, WIS wiąże, z zastrzeżeniem ust. 2-2d, organy podatkowe wobec podmiotów, o których mowa w art. 42b ust. 1 pkt 1 i 2, dla których została wydana, oraz te podmioty, w odniesieniu do:
1) towaru będącego przedmiotem dostawy, importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia dokonanych w okresie ważności WIS;
2) usługi, która została wykonana w okresie ważności WIS;
3) towarów lub usług, które razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu wykonaną w okresie ważności WIS.
Jak stanowi art. 42ha ust. 1 ustawy, WIS jest wydawana na okres 5 lat i jest ważna od dnia następującego po dniu jej doręczenia.
Zgodnie z art. 42g ust. 2 ustawy, w sprawach dotyczących WIS stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, z wyłączeniem rozdziałów 17, 18,19 i 20.
Organ uwypuklał, z ww. przepisów wynika, że decyzja WIS ma moc wiążącą wobec jej adresata, jak i organów podatkowych, a związanie zawartym w niej rozstrzygnięciem dotyczy wyłącznie okresów przyszłych. W konsekwencji, w ocenie organu, nie w każdym przypadku i nie każdy podmiot może wystąpić z wnioskiem o wydanie WIS. Powołane regulacje wprowadzają bowiem istotne ograniczenie zarówno w odniesieniu do podmiotu uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie WIS, jak również co do przedmiotu, w zakresie którego możliwe jest jej uzyskanie. Organ wskazywał, iż otrzymując wniosek o wydanie WIS, obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o wydanie WIS, jak również czy zakres żądania, z którym wystąpił wnioskodawca, spełnia warunki do jej uzyskania. Organ podnosił, że powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, powołując się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 351/23, w którym to wyroku wskazano, że "otrzymując wniosek o wydanie WIS organ ma obowiązek dokonać wstępnej oceny wniosku m.in. w zakresie zbadania, czy wniosek został wniesiony przez uprawniony podmiot oraz czy nie zachodzą inne przeszkody do wszczęcia postępowania". Organ podkreślał, że wniosek o wydanie WIS, aby mógł podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, musi odpowiadać wymogom formalnym wynikającym z przywołanych powyżej przepisów prawa. Natomiast leżące u podstaw wprowadzenia instytucji wiążącej informacji stawkowej prawo podatnika do uzyskania decyzji nie ma charakteru absolutnego, jego realizacja nie jest bezwarunkowa - przeciwnie - obwarowana została przez ustawodawcę szczegółowymi przesłankami, na jakich prawo to, może znaleźć swój wyraz w procesowej formie wiążącej informacji stawkowej. Warunki te, to nie tylko wymogi formalne wniosku o jej udzielenie, ale w równym stopniu także kryteria materialnoprawne, tj. związane z żądaniem, którego dotyczy wniosek. Organ podkreślał, że ustawodawca krajowy zdecydował się na powołanie nowej formy prawnej, tj. wiążącej informacji stawkowej, której nadana została moc wiążąca. Element ten zdecydowanie odróżnia decyzję wydawaną na podstawie art. 42a ustawy, od interpretacji indywidualnych. Organ podkreślał, że WIS ma niezwykłą wartość merytoryczną, stanowi bowiem zwieńczenie przeprowadzonego postępowania dowodowego, w ramach którego Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej dokonuje samodzielnego określenia klasyfikacji towaru, usługi bądź świadczenia kompleksowego oraz wysokości stawki podatku od towarów i usług. Organ - w ramach postępowania prowadzonego w celu wydania wiążącej informacji stawkowej - nie jest związany opisem, który prezentuje podmiot wnioskujący.
Organ uwypuklał przy tym, że wiążąca informacja stawkowa jest szczególną gwarancją dla wnioskodawcy, zapewnia bowiem związanie organów podatkowych zawartym w niej rozstrzygnięciem. Podatnik uzyskując WIS posiada pewność, że dla towaru, usługi bądź świadczenia kompleksowego, będącego przedmiotem decyzji, nie zostanie zastosowana stawka podatku od towarów i usług inna niż wskazana w decyzji. Zatem w zakresie towaru, usługi bądź świadczenia kompleksowego, objętego wiążącą informacją stawkową, organ podatkowy nie ma mocy prawnej by kwestionować wysokość stawki podatku od towarów i usług, którą określił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Tym samym WIS jest instrumentem ochrony podatnika, odzwierciedleniem zasady pewności prawa. Moc wiążąca została uregulowana w art. 42a-42i ustawy. I tak zgodnie z art. 42c ust. 1 ustawy - wiążąca informacja stawkowa obowiązuje w okresie ważności ww. decyzji. Informacja ta, stosownie do art. 42ha ust. 1 ustawy, jest wydawana na okres 5 lat i jest ważna od dnia następującego po dniu jej doręczenia. Zapewnia więc związanie organów podatkowych w okresach przyszłych. Ze względu na związanie organów podatkowych wydaną decyzją, cel wprowadzenia do porządku prawnego WIS jest możliwy do osiągnięcia wyłącznie, jeżeli wniosek o jej wydanie dotyczy czynności, która zostanie wykonana w przyszłości.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Opolu. We wniesionej skardze, Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 42a, 42b, 42c ustawy o VAT poprzez dowolne uznanie przez organ, że Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie WIS dotyczącym zdarzenia przeszłego zaś żądanie Strony ujęte we wniosku z 6 listopada 2023 r. wykracza poza zakres przewidziany przez ustawodawcę, mimo że strona wystąpiła z ww. żądaniem po wyczerpaniu środków dotyczących ustalenia i wydania wiążącej interpretacji indywidualnej, nie miała wątpliwości do sposobu opodatkowania świadczonych usług i podjęła czynności w związku z wezwaniem Urzędu Skarbowego w N. do złożenia korekt deklaracji z tytułu podatku od towarów i usług za okresy 03/2022-04/2023.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) dotyczącej zaistniałego stanu faktycznego opisanego przez podatniczkę.
Podniosła, że w swoim wniosku o wydanie WIS wyjaśniła całokształt sytuacji i wskazała, iż sprawa dotyczy zdarzenia podatkowego dotyczącego sposobu rozliczenie usług świadczonych przez nią na rzecz Gminy N. na podstawie umowy zawartej z Gminą, a dotyczącej zapewnienia obiektu noclegowego w celu krótkotrwałego zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno-bytowych dla obywateli Ukrainy o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Skarżąca podkreślała, że po zawarciu umowy świadczyła na rzecz Gminy N. ww. usługi i dokonała ich rozliczenia wystawiając faktury ze stawką VAT 0 %. Tymczasem zakwestionował to właściwy dla podatniczki Urząd Skarbowy w N. w tzw. czynnościach sprawdzających i wezwał Skarżącą do złożenia korekt deklaracji z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 03/2022 do 04/2023 (w załączeniu).
Zatem stosownie do zaleceń Urzędu Skarbowej w N., Skarżąca wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej oraz o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) w ww. sprawie w celu uzyskania stanowiska właściwego organu dotyczącego przedstawionego wyżej zagadnienia. Tymczasem organ odmówił wydania wiążącej informacji stawkowej w sprawie wskazując, iż Skarżąca winna uzyskać WIS przed zawarciem umowy z Gminą i podjęciem świadczenia usług objętych umową, która zawarta była na czas określony tj. do dnia 23 sierpnia 2023 r.
Skarżąca podnosiła, że zastosowała w sprawie rozliczenia umowy zawartej przez nią z Gminą stawkę VAT "0" dla usługi zakwaterowania, wyżywienia i zapewnienia warunków socjalno-bytowych dla obywateli Ukrainy - co było szeroko komentowane m. in. przez Ministerstwo i stosowane przez podatników, jednakże powyższe zakwestionował właściwy dla skarżącej Urząd Skarbowy w N. Zatem Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wydanie WIS w listopadzie, tj. dopiero po wyczerpaniu drogi związanej z uzyskaniem przez nią interpretacji indywidualnej w sprawie, której wydania też odmówiono, a za c nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji. Ponadto w czasie, kiedy wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej świadczyła jeszcze usługi na rzecz Gminy i prowadziła działalność gospodarczą - co organ wydający decyzje zupełnie pomija, w związku z czym trudno zgodzić się z uznaniem organu że "świadczenia wynikające z zawartej umowy strona już nie wykonywała, a zatem nie istniała potrzeba określenia jego klasyfikacji, jak i stawki podatku", skoro jak wykazano powyżej strona podjęła wszelki kroki związane z ustaleniem jaką stawkę podatki VAT winna była zastosować.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Na wstępie niniejszych rozważań należy zwrócić uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej, cel wydania wiążącej informacji stawkowej i jej istotne cechy.
Zgodnie z art. 42a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2024 r., poz. 361, zwanej dalej w skrócie ustawą o VAT) wiążąca informacja stawkowa jest decyzją wydawaną na potrzeby opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług, która zawiera: 1) opis towaru albo usługi będących przedmiotem WIS; 2) klasyfikację towaru według działu, pozycji, podpozycji lub kodu Nomenklatury scalonej (CN) albo według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług albo według sekcji, działu, grupy lub klasy Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych albo usługi według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, niezbędną do: a) określenia stawki podatku właściwej dla towaru albo usługi, b) stosowania przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie - w przypadku, o którym mowa w art. 42b ust. 4; 3) stawkę podatku właściwą dla towaru albo usługi.
Stosownie do art. 42b ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT wniosek o wydanie WIS, oprócz danych wnioskodawcy oraz informacji dotyczącej opłaty należnej od wniosku zawiera określenie przedmiotu wniosku, w tym: a) szczegółowy opis towaru lub usługi, pozwalający na taką ich identyfikację, aby dokonać ich klasyfikacji zgodnej z Nomenklaturą scaloną (CN), Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług lub Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, b) wskazanie klasyfikacji, według której mają być klasyfikowane towar lub usługa, c) wskazanie przepisów ustawy lub przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie - w przypadku, o którym mowa w ust. 4.
Na podstawie art. 42b ust. 4 ustawy o VAT wniosek o wydanie WIS może zawierać żądanie sklasyfikowania towaru albo usługi na potrzeby stosowania przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie, innych niż dotyczące określenia stawki podatku. Zgodnie z art. 43b ust. 5 ustawy o VAT przedmiotem wniosku o wydanie WIS mogą być: towar albo usługa, albo towary lub usługi, które w ocenie wnioskodawcy razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu.
Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że organ w ramach WIS ma dokonać przyporządkowania wskazanych we wniosku towarów lub usług do właściwej jednostki klasyfikacyjnej CN, PKWiU lub PKOB w celu wskazania właściwej stawki VAT lub na potrzeby stosowania innych przepisów ustawy VAT oraz przepisów wykonawczych do ustawy VAT. Istotą WIS jest zatem dokonanie wspomnianej klasyfikacji, jeśli jest to niezbędne do określenia stawki podatku lub odpowiedniego zastosowania przepisów normujących i regulujących opodatkowanie podatkiem od towarów i usług.
Należy również mieć na uwadze, że zgodnie z art. 42 ha ustawy o VAT, WIS jest wydawana na okres 5 lat i jest ważna od dnia następującego po dniu jej doręczenia. Jak wynika, z ust. 2 tego przepisu, WIS traci ważność przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1, z dniem:
1) następującym po dniu doręczenia decyzji o zmianie WIS albo decyzji o uchyleniu WIS, albo
2) wygaśnięcia na podstawie art. 42h ust. 1
- w zależności od tego, które ze zdarzeń nastąpiło wcześniej.
Choć katalog norm prawnych, który reguluje funkcjonowanie wiążącej informacji stawkowej - zawarty w rozdziale la "Wiążąca informacja stawkowa" działu VIII "Wysokość opodatkowania" ustawy - nie zawiera przepisu jednoznacznie precyzującego, że jej uzyskanie nie jest możliwe w zakresie zdarzeń przeszłych to zwrócić jednak należy uwagę, że za stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu przemawia jednak całokształt przepisów regulujących funkcjonowanie instytucji wiążącej informacji stawkowej.
Stosownie do art. 42a ustawy, WIS jest decyzją - wydawaną na wniosek podmiotów wskazanych w art. 42b ust. 1 ustawy wyłącznie na potrzeby opodatkowania podatkiem od towarów i usług - która wskazuje, co do zasady, opis towaru, usługi bądź świadczenia kompleksowego oraz jego klasyfikację i stawkę podatku.
Natomiast jak stanowi art. 42ha ust. 1 ustawy, WIS wydawana jest na okres 5 lat i jest ważna od dnia następującego po dniu jej doręczenia.
Co istotne, związanie organów podatkowych względem podmiotu, dla którego została wydana WIS w odniesieniu do jej przedmiotu, jest gwarancją dla podatników, że dla sprzedawanych przez nich towarów/usług nie zostanie zastosowana, w szczególności stawka podatku VAT inna niż określona w WIS. Związanie WIS dotyczy więc nie tylko organów podatkowych, lecz również ich adresatów, w odniesieniu do konkretnego towaru, usługi, świadczenia kompleksowego, których dotyczy, tj. czynności objętych WIS - dokonanych przez podatnika w okresie ważności WIS - organ nie może, w szczególności kwestionować zastosowanej stawki podatku VAT. Jak wynika z przytoczonych powyżej regulacji prawnych, moc wiążąca WIS rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia WIS. Oznacza to, że WIS jest narzędziem zapewniającym związanie, w tym stosowną ochronę w okresach przyszłych. W konsekwencji wiążąca informacja stawkowa (WIS) jest decyzją wydawaną na potrzeby opodatkowania przez podmiot dokonujący lub zamierzający dokonywać czynności stanowiących jej przedmiot m.in. wykonanie usługi. WIS jest bowiem instytucją gwarantującą pewność zastosowania prawidłowej stawki podatku od towarów i usług do czynności będących jej przedmiotem wykonanych w przyszłości. W przepisach ustawy regulujących wydawanie WIS, brak jest natomiast ukierunkowania na czynności, które zostały dokonane w przeszłości, tj. wydawania WIS na potrzeby już wyświadczonych usług.
Zgodnie z art. 42c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, WIS wiąże organy podatkowe wobec podmiotów, dla których została wydana, w odniesieniu do dostawy towaru/usługi, tj. czynności, które zostaną wykonane po dniu, w którym WIS została doręczona. W ocenie Sądu, organ zatem prawidłowo wywiódł, że nie ma zatem możliwości wydania WIS w przedmiocie zdarzenia przeszłego, bowiem wiążąca informacja stawkowa zapewnia związanie organów podatkowych w okresach przyszłych. Ze względu na związanie organów podatkowych wydaną decyzją, cel wprowadzenia do porządku prawnego WIS jest możliwy do osiągnięcia wyłącznie, jeżeli wniosek o jej wydanie dotyczy czynności, która zostanie wykonana w przyszłości.
Powyższe koresponduje, koresponduje ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów przedstawionym w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Ordynacja podatkowa (druk sejmowy nr 3255) - str. 21. W uzasadnieniu tym wskazano, że ze względu na swoisty charakter WIS będzie określać stawkę podatku w przypadku czynności dokonywanych po dniu jej doręczenia, mając na uwadze jej "oddziaływanie pro futuro". Jeśli więc świadczenie będące przedmiotem wniosku zostało już wykonane przez Skarżącą to wydanie WIS dla tego świadczenia przeczyłoby regulacji wynikającej z art. 42c ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc zasadzie, że WIS ma moc wiążącą w odniesieniu do świadczenia, które zostało wykonane, po dniu, w którym WIS została doręczona. A zatem w przypadku zdarzeń przeszłych zamkniętych, nie może zostać osiągnięty podstawowy cel wydania wiążącej informacji stawkowej. Gdyby nawet organ potwierdził sposób opodatkowania przedstawiony przez Wnioskodawczynię we wniosku o wydanie wiążącej informacji stawkowej, to taka informacją nie miałaby w sprawie charakteru wiążącego z uwagi, iż WIS ma moc wiążącą po dniu, w którym została doręczona. Natomiast w sytuacji gdy sposób opodatkowania przyjęty przez Stronę, został zakwestionowany przez organy podatkowe w trakcie czynności sprawdzających, a strona nie zgadza się ze stanowiskiem organów, wówczas ustalenie stawki podatku VAT, odbywać się może w ramach postępowania podatkowego. Bowiem także w postępowaniu podatkowym następuje ustalenie prawidłowej stawki podatkowej. Podatnik nie zgadzający się ze stanowiskiem organów podatkowych, może dochodzić swoich praw w postępowaniu podatkowym np. w postępowaniu wymiarowym, jeżeli takie zostanie wszczęte, lub w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty, jeśli dane czynności zostały opodatkowane przez podatnika wyższą stawką niż wynika to z przepisów ustawowych.
W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazane powyżej regulacje prawne, brak jest w obowiązującym stanie prawnym podstaw do wydawania wiążących informacji stawkowych w celach wyłącznie informacyjnych, w tym w sytuacji, w której taka potrzeba zgłaszana jest przez wnioskodawcę we wniosku, celem zastosowania jej do przeszłych transakcji.
Jak podnosi się w doktrynie, ograniczenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania informacji o klasyfikacji i stawce VAT wyłącznie do zdarzeń przyszłych jest celowym działaniem ustawodawcy i nie narusza zasady zaufania. Takiemu założeniu podporządkowana jest cała przemyślana konstrukcja WIS. Instytucja ta nie jest przeznaczona do rozważań historycznych. Podatnik ma możliwość uzyskania wiążącej ochrony w odniesieniu do wysokości opodatkowania VAT dokonywanych transakcji, jednak musi złożyć taki wniosek na bieżąco, czyli w odniesieniu do zdarzenia przyszłego. Decyzja, czy złożyć taki wniosek, zapewniający mu określone gwarancje prawne, należy do podatnika. (Wiążące informacje podatkowe. Przedmiot, podmiot, procedura wydawania, zaskarżalność. Autor Beata Rogowska – Rajda, Wolters Kluwers, Warszawa 2024 r.)
Skoro zatem WIS jest decyzją wydaną na potrzeby opodatkowania aktualnie dokonywanych lub dopiero planowanych świadczeń, w ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, iż nie można wszcząć postępowania w zakresie ustalenia właściwej klasyfikacji oraz stawki VAT dla przedmiotowego świadczenia, bowiem zakres żądania, z którym wystąpiła Strona nie spełniał warunków do uzyskania WIS, w szczególności informacja stawkowa wydana w odniesieniu do zdarzenia przeszłego (zamkniętego) nie mogłaby uzyskać statusu informacji wiążącej, co jest istotą postępowania w przedmiocie wydania wiążącej informacji stawkowej. Jeśli więc świadczenie będące przedmiotem wniosku zostało już wykonane przez Skarżącą to wydanie WIS dla tego świadczenia przeczyłoby regulacji wynikającej z art. 42c ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc zasadzie, że WIS ma moc wiążącą w odniesieniu do świadczenia, które zostało wykonane, po dniu, w którym WIS została doręczona.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 165 a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU. z 2023 r. poz. 2383 z poź. zm, zwana dalej w skrócie Op), stanowiący podstawę wydania postanowienia o odmowie wszczęci postępowania, znajduje zastosowanie wówczas, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostanie wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W ocenie sądu, organ słusznie wskazywał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi pierwsza z wymienionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, gdyż niewątpliwie Skarżąca posiadała przymiot strony. Natomiast rozważenia wymagała druga z podstaw do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 165a Op, a więc czy żądane przez Skarżącą postępowanie z jakichkolwiek innych przyczyn nie mogło być wszczęte. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniu Skarżącej, organ odwoławczy wskazał przyczyny, które uniemożliwiają wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie WIS. Organ wyjaśnił, że nie ma możliwości wydania WIS w odniesieniu do usług już wykonanych, podkreślając, że z godnie z art. 42c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT, WIS wiąże organy podatkowe wobec podmiotów, dla których została wydana, w odniesieniu do czynności, które zostaną wykonane po dniu, w którym WIS została doręczona, gdyż moc wiążąca WIS rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia WIS, zatem zapewnia związanie, w tym stosowną ochronę w okresach przyszłych.
Jak wynika z akt sprawy, już na etapie prowadzenia sprawy w pierwszej instancji, we wstępnej fazie analizy wniosku, organ ustalił, że na przeszkodzie do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanęły przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 42ha ust. 1 w związku z art. 42c ust. 1 ustawy o VAT, które normują, że związanie adresata oraz organów podatkowych rozstrzygnięciem zawartym w wiążącej informacji stawkowej występuje w okresie ważności WIS, co następuje od dnia następującego po dniu jej doręczenia. Prawidłowo też wywiódł, że jest to przesłanka uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania, o jakiej mowa w art. 165 a Op.
Podsumowując, w ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że Skarżąca złożyła wniosek o wydanie WIS w dniu 6 listopada 2023 r., z uwagi jednak, że na dzień złożenia wniosku o WIS świadczenie będące przedmiotem wniosku dotyczyło zdarzenia przeszłego (zostało już wykonane, zakończone), organ nie mógł wydać wiążącej informacji stawkowej, ponieważ przepisy, którymi jest związany uniemożliwiają wydanie takiej decyzji, która miała by charakter wiążący w opisanym przez Skarżącą stanie faktycznym. Wydanie wiążącej informacji stawkowej w opisanym stanie faktycznym, przeczyłoby regulacji wynikającej z art. 42c ust. 1 ustawy o VAT, a więc zasadzie, że WIS ma moc wiążącą w odniesieniu do towaru, usługi bądź towarów i usług, które razem składają się na jedną czynność podlegająca opodatkowaniu wykonaną w okresie ważności WIS. Zdaniem Sądu, oceny tej nie mogą zmienić powołane przez Skarżącą okoliczności związane z postępowaniem w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Kwestie prawidłowości odmowy wydania interpretacji indywidualnej pozostają poza ramami niniejszego postępowania.
Podkreślić przy tym należy, że wiążąca informacja stawkowa oraz interpretacja indywidualna to dwie odrębne - zdecydowanie różniące się - instytucje prawa podatkowego. Jak już wcześniej zostało szeroko wyjaśnione, wiążąca informacja stawkowa regulowana jest art. 42a - 42i ustawy, natomiast interpretacja indywidualna umiejscowiona została w rozdziale 1a "Interpretacje przepisów prawa podatkowego" Ordynacji podatkowej.
Zaś stosownie do art. 42a ustawy, WIS jest decyzją - wydawaną wyłącznie na potrzeby opodatkowania podatkiem od towarów i usług - która wskazuje, co do zasady, opis towaru, usługi bądź świadczenia kompleksowego oraz jego klasyfikację i stawkę podatku. Tymczasem interpretacja indywidualna nie przyjmuje formy decyzji, stanowi dokument zawierający interpretację przepisów prawa podatkowego, w indywidualnej sprawie.
Istotne jest, że w zakresie objętym wiążącymi informacjami stawkowymi nie wydaje się interpretacji indywidualnych (art. 14b § 1a Op).
Należy podkreślić, że organ odwoławczy wydając postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania wiążącej informacji stawkowej, wyjaśnił Skarżącej, że Skarżąca ma co do zasady prawo do uzyskania informacji (WIS) dotyczącej prawidłowej stawki podatku od towarów i usług. Z uwagi jednak, że na dzień złożenia wniosku o WIS świadczenie będące przedmiotem wniosku dotyczyło zdarzenia przeszłego (zostało już wykonane, zakończone), organ nie mógł wydać wiążącej informacji stawkowej, ponieważ przepisy, którymi jest związany uniemożliwiają wydanie takiej decyzji, bowiem nie jest możliwe nadanie takiej decyzji, w opisanym stanie faktycznym, mocy wiążącej. Wydanie takiej decyzji w okolicznościach niniejszej sprawy, przeczyłoby regulacji wynikającej z art. 42c ust. 1 ustawy o VAT, a więc zasadzie, że WIS ma moc wiążącą w odniesieniu do towaru, usługi bądź towarów i usług, które razem składają się na jedną czynność podlegająca opodatkowaniu wykonaną w okresie ważności WIS.
W ocenie Sądu, zasadnie organ zwracał również uwagę, w odpowiedzi na skargę, że Skarżąca nawet jeśli będzie wykonywała podobne świadczenie w przyszłości to będzie ono realizowane już na podstawie nowo zawartej z Gminą umowy, w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167, z późn. zm.) albo na podstawie innego aktu prawnego. Świadczenie dotyczące pomocy obywatelom innego państwa jest szczególne, mogące ulegać zmianom - w tym przypadku bowiem związane jest z aktualnie toczącą się wojną na Ukrainie. Powyższe, z uwagi na możliwy dynamiczny przebieg konfliktu, może mieć wpływ na brzmienie przepisów dotyczących stawki podatku od towarów i usług. Nadto, z dniem 01 lipca 2024 r. uchylony został art. 13 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ( Dz. U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm.) w związku z czym świadczenie za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy było wypłacane za okres do 30 czerwca 2024 r.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższego zarzuty podniesione przez Skarżącą dotyczące naruszenia art. 42a, 42b, 42c ustawy o VAT nie zasługują na uwzględnienie.
Podsumowując, w ocenie Sąduo, w zaskarżonym postanowieniu w sposób wyczerpujący zostały wyjaśnione przyczyny braku możliwości wszczęcia postępowania. Nie naruszono też wskazanych w skardze przepisów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną - podstawie art. 151 p.p.s.a.