I SA/OP 494/25

I SA/Op 494/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3, art. 3 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1473
art. 69a
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych  innych ustaw (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr SKO.40.869.2025.ps w przedmiocie odmowy przyznania pomocy doraźnej w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga B. P. (zwanej dalej wnioskodawczynią lub skarżącą) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej zwanego Kolegium lub SKO) z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr SKO.40.869.2025.ps, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 22 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000476.25, o odmowie przyznania skarżącej pomocy doraźnej w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 1 października 2024 r. skarżąca wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Głuchołazach (dalej w skrócie: OPS) o przyznanie zasiłku na pomoc doraźną w kwocie 8.000 zł w związku z wystąpieniem powodzi.
W dniu 11 października 2024 r. został przeprowadzony ze skarżącą rodzinny wywiad środowiskowy (kwestionariusz część VII), w trakcie którego ustalono, na podstawie spisu strat powstałych w wyniku sytuacji kryzysowych/zjawisk atmosferycznych w dniu 15 września 2024 r., że mieszkanie wnioskodawczyni nie było zalane w wyniku powodzi, a zalaniu uległa piwnica, w której zostały zniszczone następujące przedmioty: potrójny bemar, gazowy grill, szuflada do bułek, wiertarka, rower, farby, sprzęt elektroniczny, rolki, kasy fiskalne, 2 radia samochodowe, listwy ozdobne do mieszkania, kafelki.
Decyzją z dnia 22 stycznia 2025 r. Zastępca Dyrektora OPS, działając z upoważnienia Burmistrza Głuchołaz, odmówił skarżącej przyznania pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową, jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, art. 69a ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1473), zwanej dalej ustawą zmieniającą, art. 41 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1717), dalej zwana ustawą z dnia 21 listopada 2024 r. oraz w zw. z art. 104, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.), dalej zwana w skrócie K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy, a następnie przywołał przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie oraz zapisy wydanych 18 października 2024 r. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej Zasady). Organ podkreślił, że zasiłek celowy na pomoc doraźną nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową. Natomiast w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie zaistniały - zdaniem organu - przesłanki do przyznania wnioskowanego wsparcia. Zgodnie bowiem ze spisem strat mieszkanie wnioskodawczyni nie zostało zalane, a wymienione szkody powodziowe nie wpłynęły one na utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych i nie zagrażają podstawowym warunkom egzystencji człowieka. Finalnie organ stwierdził, że świadczenia w ramach systemu pomocy służą zaspokojeniu najbardziej elementarnych i podstawowych potrzeb bytowych, bez których osoba czy rodzina nie jest w stanie funkcjonować, a także mają charakter zabezpieczeniowy, nie zaś ubezpieczeniowy, co oznacza, że nie rekompensują poniesionych strat.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 40 ust. 2 ustawy oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania istoty sprawy, co doprowadziło do mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na bezzasadnym przyjęciu, że nie zachodzą tak jurydyczne jak i faktyczne podstawy do przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną w wysokości 8.000 zł. Zdaniem skarżącej organ stwierdził zaistnienie szkód, a następnie wbrew jurydycznym konotacjom wynikającym z art. 40 ust. 2 ustawy wyciągnął wniosek o braku podstaw do wypłaty zasiłku celowego. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanego zasiłku celowego, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W przekonaniu skarżącej wnioskowanie organu powinno sprowadzać się do prostej subsumpcji, tj. z faktu zaistnienia szkody organ winien wnioskować o zasadności przyznania świadczenia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia 11 kwietnia 2025 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w tym art. 3, art. 39 i art. 40 ust. 2 ustawy oraz części I Zasad ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 7 i ust. 8. Dalej Kolegium stwierdziło, że przesłanką warunkującą przyznanie pomocy w ramach zasiłku z art. 40 ust. 2 ustawy jest poniesienie straty zagrażającej funkcjonowaniu w życiu codziennym. Zasiłek celowy nie pełni funkcji odszkodowawczej za powstałe szkody w wyniku klęski żywiołowej i jego celem nie jest zapewnienie pełnej rekompensaty z tytułu powstałych strat i szkód. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem oferowanym w ramach pomocy społecznej, zatem musi być przyznawany zgodnie z zasadami i celami pomocy społecznej, co wymaga uwzględnienia w ramach udzielanej pomocy zasady subsydiarności, pomocniczości i wspomagającego charakteru pomocy społecznej oraz możliwości pomocy społecznej. Organ odwołał się również do pojęcia "niezbędnej potrzeby bytowej", wyjaśniając, że jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Organ podkreślił, że niezbędna potrzeba bytowa ma zatem dotyczyć sytuacji, gdy podstawowe potrzeby danych osób nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie, gdyż celem pomocy nie jest zapewnianie odszkodowań za doznane straty z różnych przyczyn. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji działając w ramach uznania administracyjnego, uwzględniając charakter szkody poniesionej przez stronę, prawidłowo uznał, iż nie wystąpiła przesłanka udzielenia oczekiwanej pomocy związana z koniecznością zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawczyni. Wskazywane przez wymienioną okoliczności nie są związane z jej codziennym funkcjonowaniem w zakresie podstawowych, elementarnych potrzeb życiowych takich jak zabezpieczenie: miejsca zamieszkania w odpowiednich warunkach, wyżywienia, leków niezbędnych ze względu na stan zdrowia i inne potrzeby podstawowe, egzystencjonalne.
W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, że brak jest podstaw do przyznania zasiłku celowego w kwocie 8.000 zł w sytuacji, gdy SKO winno dojść do wniosków przeciwnych i przyznać żądany zasiłek celowy. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 69a ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw. W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie żądanego zasiłku, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W motywach skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja nie jest trafna, albowiem skoro na etapie postępowania dowodowego zostało ustalone, iż strona doznała szkód w związku z zaistniałą powodzią, to właściwe przepisy w zakresie regulującym zwalczanie skutków powodzi nakazują przyznanie zasiłku celowego jako implikację szkód powstałych z tą powodzią.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2025 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę, SKO wyjaśniło, że nie odnosiło się do regulacji art. 69a ustawy zmieniającej, bowiem uznało ją za niemającą znaczenia w rozpatrywanie sprawie. Przedmiotem sprawy było bowiem odwołanie od decyzji odmawiającej wnioskowanego świadczenia, a ww. norma dotyczy wyłącznie wysokości i trybu wypłaty świadczenia – w razie wydania decyzji przyznającej zasiłek celowy. Poza tym skoro ustawodawca w art. 69a ustawy zmieniającej odwołał się do regulacji ustawy o pomocy społecznej instytucji zasiłku celowego, to wykładnia tych przepisów musi uwzględniać kontekst i cel tej ustawy, w tym konieczność spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanki przyznania zasiłku celowego w postaci zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 kwietnia 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 22 stycznia 2025 r. o odmowie przyznania skarżącej pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową, jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. w kwocie 8.000 zł.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji i na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie i według powołanych kryteriów wykazała, że oceniane rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że okolicznością bezsporną jest to, iż skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego w kwocie 8.000 zł w związku ze stratami w piwnicy budynku, które poniosła w wyniku powodzi z września 2024 r., czyli wystąpieniem zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej. Nie jest również sporne, że w związku z zalaniem piwnicy zniszczeniu uległy: potrójny bemar, gazowy grill, szuflada do bułek, wiertarka, rower, farby, sprzęt elektroniczny, rolki, kasy fiskalne, 2 radia samochodowe, listwy ozdobne do mieszkania, kafelki.
Jako materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie organy wskazały przepisy cyt. już wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nadal zwanej ustawą oraz wyżej wskazane Zasady udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z dnia 18 października 2024 r., nadal zwane Zasadami. Zgodnie z Zasadami (punkt I.1.1a) pomoc jest udzielana w formie pomocy doraźnej, na którą składa się zasiłek celowy przyznawany, na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy, zwany "zasiłkiem celowym na pomoc doraźną", przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Pomoc doraźna przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, w rozumieniu ustawy, które w wyniku powodzi poniosły szkodę (punkt I.4. Zasad). Zasiłek celowy na pomoc doraźną przyznawany jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym prowadzącym w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym na terenie obszaru dotkniętego powodzią (punkt 1.7. Zasad). Kwota zasiłku celowego na pomoc doraźną wynosi 8.000 zł (punkt II.1. Zasad).
Odnotowania również wymaga, że pomoc doraźna, o której mowa w Zasadach została następnie uregulowana w art. 69a cyt. już wcześniej ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, nadal zwanej ustawą zmieniającą, obowiązującym od 26 listopada 2024 r. Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy w kwocie 8 tys. zł, jest przyznawany jako pomoc doraźna osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej i nie podlega zwrotowi. Przywołany przepis ustawy zmieniającej wszedł w życie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, lecz nie był przedmiotem analizy prawnej organu odwoławczego.
Z kolei jak wynika z art. 41 cyt. już wyżej ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, która co do zasady weszła w życie 26 listopada 2024 r., przepis art. 69a ustawy zmienianej w art. 19 (to jest cytowanej wyżej ustawy zmieniającej) stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego jako pomocy doraźnej, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu.
W ustawie z dnia 21 listopada 2024 r., która wprowadziła do systemu prawnego art. 69a ustawy zmieniającej, nie występują przepisy przejściowe, co wskazuje na konieczność stosowania art. 69a ustawy zmieniającej do osoby albo rodziny, które poniosły stratę w wyniku klęski żywiołowej, to jest powodzi we wrześniu 2024 r., z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy administracyjnej niezakończonej do 26 listopada 2024 r., a więc również sprawy niniejszej.
Wskazać również przyjdzie, że z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. (druk sejmowy nr 802, Sejm X Kadencji, dostępny na stronie: https://www.sejm.gov.pl) wynika, że zaproponowane rozwiązania służą dostosowaniu, uproszczeniu i usunięciu wątpliwości interpretacyjnych przy przyznawaniu, wypłacie i rozliczeniu zasiłków celowych z pomocy społecznej przeznaczonych na cele remontowo-budowlane.
Natomiast stosownie do art. 40 ust. 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przy czym według art. 39 ust. 1-2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Jak wynika z powyższego, w art. 69a ustawy zmieniającej prawodawca ustanowił szczególną podstawę prawną udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego dla osób, które poniosły straty wskutek powodzi we wrześniu 2024 r., w stosunku ogólnej podstawy prawnej określonej w art. 40 ust. 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 69a ustawy zmieniającej obowiązywał 26 listopada 2024 r., a więc już w dniu wydania decyzji organów obu instancji. Ponadto z woli prawodawcy zasiłek z art. 69a ustawy "jest przyznawany", a nie "może być przyznany", co oznacza, że decyzja w sprawie takiego zasiłku nie jest decyzją wydawaną przy zastosowaniu uznania administracyjnego - jak błędnie wywodziły organy - lecz pozostaje tak zwaną decyzją związaną. Przyznanie zasiłku jest więc obligatoryjne, jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria udzielenia pomocy ze środków publicznych. Organ wydający decyzję w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy doraźnej nie posiada zatem kompetencji uprawniających go do działania w ramach uznania administracyjnego, a zobowiązany jest wyłącznie do ustalenia, czy strona składająca wniosek znalazła się w sytuacji faktycznej opisanej w art. 69a ustawy zmieniającej, i jeżeli tak się stało – to zobowiązany jest przyznać zasiłek na pomoc doraźną. Ocenna w takiej sytuacji prawnej nie pozostaje nawet kwota zasiłku, która została ustalona w ustawie w wysokości 8.000 zł.
Jednakże dostrzec trzeba, że art. 69a ustawy zmieniającej odwołuje się do instytucji zasiłku celowego, a zatem wykładnia tych przepisów musi uwzględniać kontekst i cele ustawy. Przyznanie wnioskowanego zasiłku wymaga więc ustalenia, czy po stronie wnioskodawczyni istnieje niezaspokojona niezbędna potrzeba bytowa. Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto został dotknięty klęską żywiołową. Przepis art. 40 ustawy nie może być bowiem realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny bowiem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy).
Reasumując, skoro ustawodawca unormował, że zasiłek na pomoc doraźną przyznaje się osobie, która poniosła stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., a zasiłek jest na podstawie art. 69a w związku z art. 40 ust. 2 ustawy, to rolą organu jest ustalenie związku tego zdarzenia losowego z sytuacją bytową poszkodowanego.
Oceniając zatem całokształt okoliczności sprawy, Sąd uznał za trafne przyjęcie przez orzekające organy administracji publicznej, że w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka "zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej". W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 959/20; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 19/25, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organy zasadnie uznały, iż szkody związane z zalaniem piwnicy nie pozostają w jakimkolwiek związku przyczyno-skutkowym z zaspokojeniem elementarnych potrzeb bytowych skarżącej. Sąd zgodził się z organami, że zniszczonych przedmiotów nie można uznać za niezbędne do zaspokajania najbardziej podstawowych potrzeb egzystencjonalnych i brak udzielenia wsparcia na usunięcie powstałych na skutek powodzi strat doprowadzi do zachwiania egzystencji wnioskodawczyni w zakresie takich dóbr jak życie czy zdrowie.
Zaznaczenia również wymaga, że Sąd nie kwestionuje tego, iż zniszczeniu uległy potrójny bemar, gazowy grill, szuflada do bułek, wiertarka, rower, farby, sprzęt elektroniczny, rolki, kasy fiskalne, 2 radia samochodowe, listwy ozdobne do mieszkania, kafelki, jednak pomoc "doraźna" w postaci zasiłku celowego nie jest odpowiednim świadczeniem do zrekompensowania tych strat. Za prawidłowe należy więc uznać stanowisko organów, że wskazane we wniosku przedmioty nie służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych wnioskodawczyni. Innymi słowy niezbędność zniszczonych przedmiotów nie ma związku z podstawowym poziomem zaspokajania potrzeb życiowych, a tylko dla takich sytuacji przewidziano formę wsparcia w postaci wnioskowanego zasiłku.
Uwzględniając treść uzasadnień ocenianych decyzji nie sposób skutecznie zarzucać organom, że nie wyjaśniły i nie rozważyły w sposób dokładny i wszechstronny sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca. Z kolei subiektywne przekonanie skarżącej, że straty poniesione w piwnicy są tego rodzaju, iż winny być zrekompensowane, nie oznacza, że organ jest zobowiązany uwzględnić takie żądanie. W przekonaniu Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania wniosku i wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy "doraźnej" w formie zasiłku celkowego. Nie zostały przy tym ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące podawać w wątpliwość ustalony stan faktyczny. Okoliczności takich nie wskazała również skarżąca.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji potwierdza również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało powtórnej oceny i analizy materiału dowodowego oraz - zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. - przedstawiło w uzasadnieniu okoliczności i fakty przemawiające za uznaniem decyzji organu pierwszej instancji za zgodną z prawem.
Reasumując, stwierdzić przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami, wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Sąd miał również na uwadze, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Końcowo należy stwierdzić, że pomijając treść art. 69a ustawy zmieniającej organy wyraziły błędne stanowisko, iż wydane decyzje podejmowane były w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jednak nie można przyjąć, aby w związku z tym doszło do takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że o wpływie na wynik sprawy można mówić w sytuacji, że gdyby naruszenie przepisów nie miało miejsca, to prawdopodobnie organ wydałby decyzję o odmiennej treści (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicza, M. Grzywacz, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. C.H. Beck, Warszawa 2019 r., 6. wydanie, s. 698). Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, ponieważ stwierdzone uchybienie w istocie nie wpłynęło na dokonane przez organy obu instancji ustalenia faktyczne i prawne, w świetle których podjęte rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe. Innymi słowy w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie było podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.