I SA/Op 493/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2025-09-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo oświatoweodwołanie dyrektorazarządzeniesąd administracyjnynieobecność dyrektoradezorganizacja placówkiochrona danych osobowychkurator oświatyorgan prowadzący

WSA w Opolu oddalił skargę dyrektorki przedszkola na zarządzenie o odwołaniu jej ze stanowiska w trakcie roku szkolnego, uznając, że długotrwała nieobecność i dezorganizacja placówki stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek".

Skarżąca, dyrektorka przedszkola, zaskarżyła zarządzenie Burmistrza o odwołaniu jej ze stanowiska w trakcie roku szkolnego. Jako powody odwołania podano długotrwałą nieobecność dyrektorki i jej zastępcy, co spowodowało dezorganizację placówki, oraz rzekome rażące naruszenie polityki danych osobowych. Skarżąca argumentowała, że nie zaszły "szczególnie uzasadnione przypadki" do odwołania bez wypowiedzenia i że organ nieprawidłowo ocenił stan faktyczny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że długotrwała nieobecność kadry kierowniczej i wynikająca z niej dezorganizacja placówki stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, mimo negatywnej opinii kuratora oświaty.

Przedmiotem skargi była dyrektorka przedszkola A. B., która zaskarżyła zarządzenie Burmistrza N. z dnia 28 kwietnia 2025 r. o odwołaniu jej ze stanowiska w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Burmistrz jako podstawę odwołania wskazał sytuacje wyjątkowe i nadzwyczajne, stanowiące istotne zagrożenie dla funkcjonowania przedszkola, w tym rażące naruszenie polityki danych osobowych oraz niezabezpieczenie ciągłości pracy placówki z powodu długotrwałych zwolnień lekarskich dyrektorki i jej zastępcy. Opolski Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował zamiar odwołania. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów Prawa oświatowego i Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując istnienie "szczególnie uzasadnionych przypadków" oraz wadliwą ocenę stanu faktycznego przez organ. Burmistrz w odpowiedzi na skargę argumentował, że długotrwała choroba dyrektorki uniemożliwiła jej wykonywanie funkcji, co spowodowało dezorganizację placówki i naruszenie interesu publicznego. Sąd administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że długotrwała nieobecność kadry kierowniczej i wynikająca z niej dezorganizacja placówki stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Sąd podkreślił, że opinia kuratora oświaty nie jest wiążąca dla organu prowadzącego, a sąd administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonego zarządzenia. Sąd uznał za nietrafny argument organu dotyczący naruszenia ochrony danych osobowych jako podstawy odwołania, jednakże uznał, że sama dezorganizacja placówki z powodu nieobecności dyrektora i zastępcy uzasadniała odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, długotrwała nieobecność dyrektora i wynikająca z niej dezorganizacja placówki, zagrażająca jej funkcjonowaniu i interesowi publicznemu, stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że długotrwała nieobecność dyrektora i zastępcy, skutkująca brakiem ciągłości pracy przedszkola, dezorganizacją i zagrożeniem interesu publicznego, spełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" do odwołania w trybie nadzwyczajnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

upo art. 66 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

W przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, organ prowadzący może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Pomocnicze

upo art. 4 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Przez "szkołę" należy rozumieć także przedszkole.

upo art. 4 § pkt 16

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Przez "organ prowadzący szkołę lub placówkę" należy rozumieć m.in. jednostkę samorządu terytorialnego.

upo art. 29 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego wykonuje odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta).

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

ppsa art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

ppsa art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

u.s.g. art. 30 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Do zadań wójta należy m.in. wydawanie decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwała nieobecność dyrektora i zastępcy spowodowała dezorganizację placówki i zagrożenie dla jej funkcjonowania, co stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" do odwołania. Opinia kuratora oświaty jest niewiążąca dla organu prowadzącego.

Odrzucone argumenty

Nie zaszły "szczególnie uzasadnione przypadki" do odwołania dyrektora bez wypowiedzenia. Organ wadliwie ocenił stan faktyczny, w szczególności w zakresie zapewnienia ciągłości pracy placówki. Naruszenie ochrony danych osobowych nie stanowiło podstawy do odwołania. Organ nie ustosunkował się do powodów odwołania wskazanych przez organ w opinii kuratora.

Godne uwagi sformułowania

przypadki szczególnie uzasadnione istotne zagrożenie dla funkcjonowania przedszkola niezabezpieczenie ciągłości pracy placówki dezorganizacja placówki naruszenie interesu publicznego opinia kuratora oświaty nie jest wiążąca

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Remigiusz Mazur

sprawozdawca

Tomasz Judecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadniony przypadek\" w kontekście odwołania dyrektora placówki oświatowej w trakcie roku szkolnego, a także status prawny opinii kuratora oświaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji długotrwałej nieobecności kadry kierowniczej w placówce oświatowej i może być stosowane analogicznie w podobnych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania placówkami oświatowymi – odwołania dyrektora w trybie nadzwyczajnym. Pokazuje konflikt między potrzebą zapewnienia ciągłości funkcjonowania placówki a prawami pracowniczymi dyrektora.

Dyrektor przedszkola odwołany w trakcie roku szkolnego – czy choroba usprawiedliwia nagłe zwolnienie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 493/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Remigiusz Mazur /sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 6, art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 151, art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1043
art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 4 pkt 1, pkt 16 i pkt 18, art. 66 ust. 2, art. 68 ust. 9, art. 10 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na zarządzenie Burmistrza N. z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora przedszkola oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. B. [dalej: skarżąca, strona] jest zarządzenie Burmistrza N. [dalej: Burmistrz, organ] z 28 kwietnia 2025 r., nr [...], w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Przedszkola nr [...] w [...].
Zaskarżone zarządzenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Burmistrz w piśmie z 3 kwietnia 2025 r., działając w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.) [dalej: upo], zwrócił się do Opolskiego Kuratora Oświaty o wyrażenie opinii w sprawie odwołania strony ze stanowiska dyrektora przedszkola w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Organ wskazał, że powodem odwołania skarżącej ze stanowiska kierowniczego są sytuacje wyjątkowe i nadzwyczajne, stanowiące istotne zagrożenie dla funkcjonowania przedszkola. Do sytuacji tych zaliczył w szczególności:
1) rażące naruszenie polityki danych osobowych, polegające na ujawnieniu danych osobowych w postaci składek odprowadzonych do ZUS, informacji o zwolnieniach lekarskich, zakresu zwolnień lekarskich, czasu ich trwania oraz informacji o lekarzu wystawiającym zaświadczenia, osobie nieuprawnionej, przy czym okres naruszenia trwał ponad 4 lata; powyższe spowodowało również niewypełnienie obowiązku przestrzegania polityki ochrony danych osobowych – jako ich administrator oraz niepodjęcie działań zgodnie z obowiązującą w placówce polityką ochrony danych osobowych;
2) niezabezpieczenie ciągłości pracy placówki na wypadek nieobecności osób zarządzających, skutkujące podjęciem przez organ prowadzący nadzwyczajnych działań w celu zapewnienia bieżącej pracy placówki, opłacania terminowych faktur, podpisywania umów czy wypłat wynagrodzeń pracownikom;
3) długotrwałą chorobę od [...] 2025 r. uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej oraz wpływającą negatywnie na przedszkole, powodując jego dezorganizację.
Opolski Kurator Oświaty, w piśmie z 16 kwietnia 2025 r., negatywnie zaopiniował zamiar odwołania dyrektora przedszkola w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Mimo tego Burmistrz wydał 28 kwietnia 2025 r. zarządzenie nr [...] [dalej: zarządzenie] mocą, którego (§ 1) odwołał A. B. ze stanowiska Dyrektora Przedszkola nr [...] w [...] z dniem 28 kwietnia 2025 r. Zarządzenie (§ 3) weszło w życie z dniem jego podpisania. Jako podstawę prawną zarządzenia organ wskazał: art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153) oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 pkt 2 upo.
W uzasadnieniu Burmistrz wyjaśnił, że strona od [...] 2025 r. do dnia wydania zaskarżonego zarządzenia przebywała na zwolnieniu lekarskim. Ponadto zastępca dyrektora przedszkola od 3 marca 2025 r. do 10 marca 2025 r. przebywała na zwolnieniu z tytułu opieki nad dzieckiem, a od 11 marca 2025 r. do dnia wydania zarządzenia przebywała na zwolnieniu lekarskim. W placówce nie było żadnej innej osoby wyznaczonej przez dyrektora do sprawowania nadzoru nad jej bieżącym funkcjonowaniem. W tych warunkach od 3 marca 2025 r. przedszkole pozostawało bez faktycznego nadzoru. Strona, mimo iż miała ustawowy obowiązek zapewnić ciągłość pracy placówki, nie wyznaczyła w żadnym czasie żadnej innej osoby w celu sprawowania nadzoru nad bieżącym funkcjonowaniem przedszkola na okres zwolnień lekarskich dyrektora oraz zastępcy dyrektora. Przebywanie na zwolnieniach lekarskich obu osób uprawnionych do kierowania przedszkolem spowodowało destabilizację realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej przedszkola. Ponadto spowodowało poważne naruszenie interesu publicznego oraz naruszenie interesu pracowników zatrudnionych, wyrażające się między innymi w braku zapewnienia ciągłości zatwierdzania płatności faktur, obejmujących regulowanie bieżących zobowiązań jednostki, wypłacania wynagrodzeń, braku ustalania zastępstw za nieobecnych nauczycieli, braku informacji dla pracowników posiadających umowy okresowe o planowanym zatrudnieniu na kolejny rok szkolny 2025/2026, braku możliwości udzielenia planowanych i nieplanowanych urlopów pracowniczych, braku bieżącej organizacji placówki w zakresie realizacji podpisanych umów, braku realizacji planu pracy przedszkola na rok szkolny 2024/2025, braku przygotowania placówki zgodnie z obowiązującym terminem do organizacji roku szkolnego 2025/2026 w postaci przygotowania arkusza organizacyjnego, niepodpisaniem umowy w ramach projektu "[...]", braku organizacji pracy w ramach rozpoczętego projektu "[...]", braku dokonywania zakupów żywnościowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania placówki.
Wobec powyższego organ stwierdził, że strona, ze względu na długotrwałą nieobecność uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, nie będzie miała możliwości faktycznego sprawowania funkcji dyrektora przedszkola. Choroba skarżącej miała charakter długotrwały (ponad 2 miesiące), spowodowała destabilizację placówki i poważne naruszała interes publiczny oraz interes pracowników placówki. Mając to na uwadze i chcąc zapewnić prawidłową pracę przedszkola, organ podjął decyzję o natychmiastowym odwołaniu skarżącej ze stanowiska dyrektora przedszkola. Brak dyrektora, zastępcy dyrektora i osoby upoważnionej przez dyrektora do sprawowania nadzoru nad bieżącym funkcjonowaniem placówki zagrażał bowiem funkcjonowaniu przedszkola, organ prowadzący nie mógł zaś dopuścić do tego, aby przedszkole funkcjonowało praktycznie bez osoby zarządzającej placówką. Tym samym konieczne było, w ocenie Burmistrza, odwołanie dotychczasowego dyrektora i do czasu rozstrzygnięcia konkursu na nowego dyrektora, powierzenie obowiązków innej wyznaczonej osobie.
Dodatkową przesłanką, będącą podstawą odwołania strony z funkcji dyrektora przedszkola, był – jak wskazał organ – fakt rażącego naruszenia polityki ochrony danych osobowych, polegający na ujawnieniu osobie nieuprawionej danych osobowych wszystkich pracowników, wyrażających się w danych dotyczących ilości i wysokości składek odprowadzonych do ZUS, informacji o zwolnieniach lekarskich, zakresu zwolnień lekarskich, czasu ich trwania oraz informacji o lekarzu wystawiającym zaświadczenia, przy czym okres naruszenia trwał ponad 4 lata. Do ujawnienia naruszenia doszło dopiero po dniu [...] 2025 r., kiedy to przedszkole pozostawało bez faktycznego nadzoru, a która to okoliczność wymagała podjęcia przez organ prowadzący nadzwyczajnych działań, które doprowadziły do ujawnienia rażącego naruszenia prawa przez dyrektora placówki.
Zdaniem Burmistrza w takim stanie faktycznym zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek powodujący konieczność natychmiastowego odwołania strony ze stanowiska dyrektora przedszkola bez wypowiedzenia.
Opisane zarządzenie strona zaskarżyła w całości wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Skarżąca podniosła zarzuty:
1) naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2 upo, poprzez:
a) jego zastosowanie i odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora przedszkola, w sytuacji, w której nie ziściła się przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", które pozwalałyby na jej odwołanie w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia;
b) odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora przedszkola, w sytuacji, w której Opolski Kurator Oświaty, w wydanej opinii, nie ustosunkował się do powodów odwołania wskazywanych przez organ, a stanowiących podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia;
2) naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez wadliwą ocenę całego materiału dowodowego, co skutkowało:
a) wadliwym uznaniem, iż okoliczność przebywania zastępcy dyrektora przedszkola, w tym samym czasie co skarżąca, na zwolnieniu lekarskim, które to zostało rozpoczęte (w odniesieniu do zastępcy) już po przedłożeniu zwolnienia lekarskiego przez stronę, uzasadnia odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora placówki;
b) wadliwym uznaniem, iż skarżąca nie zapewniła ciągłości pracy placówki na czas swojej nieobecności w sytuacji, w której w czasie, w którym wydane zostało jej zwolnienie lekarskie (to jest od [...] 2025 r.) w przedszkolu pozostawał jej zastępca, a w chwili powstania jego niedyspozycyjności, kiedy to strona wciąż przebywała na zwolnieniu lekarskim wykluczającym możliwość świadczenia pracy, to organ winien zapewnić faktyczny, bieżący nadzór nad placówką;
c) wadliwym ustaleniem, iż nieobecność skarżącej ma charakter długotrwały uniemożliwiający wykonywanie powierzonej jej funkcji;
d) wadliwym ustaleniem, iż skarżąca dopuściła się rażącego naruszenia polityki danych osobowych, a co miało trwać ponad 4 łata, w sytuacji, w której w okresie tym prowadzone były postępowania kontrolne przez jednostkę nadzorczą nad funkcjonowaniem placówki, a które to nie wykazały żadnych nieprawidłowości ani uwag do działań strony; jednocześnie organ nie wskazał komu i w jakim konkretnie czasie miały zostać ujawnione przez skarżącą wskazywane w zarządzeniu informacje;
e) pominięcie przez organ okoliczności związanych z działaniami i zachowaniem skarżącej w okresie poprzedzającym wydanie zarządzenia, to jest wyróżniającej się oceny pracy skarżącej na zajmowanym w placówce stanowisku dyrektora przez Kuratorium Oświaty w Opolu, braku uwag ze strony Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w N. po zakończonej kontroli w jednostce edukacyjnej, odznaczeniem skarżącej [...].
Strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów potwierdzających dotychczasową jej pracę (wyszczególnionych w skardze i załączonych do skargi) na okoliczność prawidłowego wywiązywania się przez skarżącą z obowiązków związanych z pełnioną przez nią funkcję dyrektora, braku uwag organów nadzorujących pracę strony jako dyrektora przedszkola, wyróżniającej się oceny pracy strony w okresie od 2020 r. do 2023 r., a także na okoliczność docenienia jej zasług i osiągnięć [...].
W uzasadnieniu strona argumentowała między innymi, że od września 2024 r., kiedy to nastąpiły personalne zmiany w organie nadzorującym placówkę, dawano jej do zrozumienia, iż jest osobą, z którą nie chce się dalej w takiej formie współpracować, a "zakończenie" piastowania przez nią funkcji dyrektora jest kwestią czasu. Zdaniem skarżącej nie sposób uznać, aby okoliczności powołane w treści uzasadnienia zarządzenia wypełniały przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", a ocena Burmistrza w tym zakresie jest błędna i nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Dodatkowo organ nie wskazał na podstawie jakich konkretnie dowodów dokonano ustaleń w powyższym zakresie. Uzasadnienie zarządzenia de facto sporządzone zostało w taki sposób, który uniemożliwia wejście w merytoryczną polemikę, na którą strona jest gotowa.
Dalej strona podniosła, że ustawodawca zezwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże obwarowując to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako zaistnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przewidziana wskazaną normą prawną instytucja jest instytucją wyjątkową, a zatem ustawodawca dopuszcza jej stosowanie tylko w razie zaistnienia sytuacji o takim wyjątkowym, szczególnym czy nadzwyczajnym charakterze. Zatem nie każde naruszenie prawa może powodować odwołanie z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 upo, a tylko tak istotne (poważne, rażące) naruszenie prawa, które można zakwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Skoro przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole, to powinien być interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione" powinny być wąsko ujmowane – jako sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W ocenie skarżącej, w ramach przedmiotowej sprawy, nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", który pozwalałby na odwołanie jej ze stanowisko w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Ponadto strona wskazała, że mimo uzyskania przez organ opinii Opolskiego Kuratora Oświaty, w jej treści nie odniesiono się do powodów, które stanowiły podstawę odwołania, co tym bardziej czyni zarządzenie nieuzasadnionym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Burmistrz wniósł też o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu argumentował między innymi, że wobec faktu, iż choroba skarżącej z upływem kolejnych tygodni nabrała charakteru długotrwałej (i trwała do chwili sporządzenia odpowiedzi na skargę, to jest 30 czerwca 2025 r.), organ uznał, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji. Skoro choroba skarżącej była tak poważna, że nie była ona w stanie zainteresować się własną placówką, czy placówka ta wypłaca wynagrodzenia nauczycielom, udziela im urlopów itp. i uniemożliwiała skarżącej wyznaczenie pod nieobecność zastępcy dyrektora innej osoby upoważnionej do kierowania placówką, to choroba ta uniemożliwiła jej pełnienie funkcji dyrektora, a tym samym spowodowała negatywne konsekwencje dla przedszkola i zdestabilizowała jej pracę. Organ zaznaczył, że za "szczególnie uzasadnione przypadki" uznaje się w szczególności notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły, a także długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę, powodując jej dezorganizację. Dalsze utrzymywanie skarżącej na stanowisku dyrektora przedszkola godziło w interes publiczny i uniemożliwiało dalsze prowadzenie placówki. Wobec braku osób upoważnionych do kierowania przedszkolem nie byłoby nawet możliwe przeprowadzenie rekrutacji dzieci na kolejny rok szkolny.
Burmistrz zaznaczył, że – przed wydaniem zarządzenia – wystąpił do Opolskiego Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii. We wniosku o wydanie opinii zawarł wszystkie powody odwołania skarżącej z funkcji ujęte w zaskarżonym zarządzeniu. Organ wypełnił więc wszystkie obowiązki wynikające z przepisów prawa. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 upo kurator w postępowaniu zmierzającym do wydania przez organ prowadzący przedszkole zarządzenia o odwołaniu jej dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jedynie wyraża swoją niewiążącą opinię. Z opinią tą nie musi zgadzać się organ prowadzący szkołę i nie jest warunkiem prawidłowego wydania aktu o odwołaniu dyrektora szkoły publicznej zgodność tak wyrażonej opinii z samym aktem odwołującym daną osobę ze stanowiska dyrektora.
Dalej organ podniósł, że przepisy nie regulują sytuacji, kiedy jednocześnie dyrektor i wicedyrektor nie mogą realizować funkcji kierowniczej. Burmistrz zaznaczył, że nie ma ustawowej definicji długotrwałej choroby, ale przyjmuje się, że długotrwałą chorobą jest choroba wymagająca długotrwałego leczenia. Długotrwałym zwolnieniem lekarskim nazywa się zwolnienie trwające dłużej niż 33 dni. Skarżąca do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę przebywała na zwolnieniu lekarskim. Wobec powyższego, w ocenie organu, mamy do czynienia z długotrwałą chorobą.
Burmistrz wskazał, iż dla organu przy wydawaniu zarządzenia ważniejszym od osiągnięć zawodowych skarżącej był fakt, aby zapewnić ciągłość pracy placówki oraz by w sposób zgodny z prawem zapewnić wypłatę pracownikom placówki wynagrodzeń, a także regulować bieżące zobowiązania finansowe. Dobrem najwyższym w tym zakresie był interes publiczny i konieczność zapewnienia ciągłości pracy. Brak wydania zaskarżonego zarządzenia skutkowałby dalszym postępowaniem procesu dezorganizacji. Dopiero odwołanie dyrektora ze stanowiska pozwoliło zgodnie z prawem powołać przez organ osobę upoważnioną do działania w imieniu placówki.
W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia ochrony danych osobowych organ wyjaśnił, że na początku marca 2025 organ prowadzący przedszkole dowiedział się od byłej dyrektor, odwołanej ze stanowiska w 2020 r., iż przypadkowo odkryła, że nadal ma dostęp do konta placówki na portalu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym była dyrektor przez okres około 4 lat posiadała możliwość wglądu we wszelkie dane placówki, dotyczące wszystkich pracowników placówki w zakresie ich wynagrodzeń, odprowadzanych składek, przebywania na zwolnieniach lekarskich, informacji o lekarzach udzielających zwolnień i innych danych osobowych, do których nie powinna być w żaden sposób upoważniona. Organ prowadzący powiadomił o tym fakcie inspektora ochrony danych osobowych. Jednocześnie w ZUS ustalono, iż skarżąca przez 4 lata nie cofnęła byłej dyrektor uprawień w zakresie dostępu do portalu pracodawcy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przedmiotowej sprawie administratorem danych osobowych była skarżąca. Nadto zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, administrator bez zbędnej zwłoki – w miarę możliwości, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia – powinien zgłosić je organowi nadzorczemu właściwemu zgodnie z art. 55 RODO. W przedmiotowej sprawie konieczne było jak najszybsze zareagowanie na naruszenie, cofnięcie byłej dyrektorce możliwości dostępu do portalu, wykonanie wszelkich obowiązków informacyjnych wobec organów oraz poinformowanie poszkodowanych. Brak dyrektora i zastępcy oraz niewskazanie przez dyrektora żadnej osoby do wykonywania obowiązków podczas nieobecności dyrektora i zastępcy skutkował niemożnością wykonania obowiązków w tej kwestii. Przy braku odpowiedniej i szybkiej reakcji naruszenie ochrony danych osobowych może skutkować powstaniem uszczerbku fizycznego, szkód majątkowych lub niemajątkowych u osób fizycznych, takich jak utrata kontroli nad własnymi danymi osobowymi lub ograniczenie praw, dyskryminacja, kradzież lub sfałszowanie tożsamości, strata finansowa, nieuprawnione odwrócenie pseudonimizacji, naruszenie dobrego imienia, naruszenie poufności danych osobowych chronionych tajemnicą zawodową lub wszelkie inne znaczne szkody gospodarcze lub społeczne.
W piśmie procesowym z 25 sierpnia 2025 r. skarżąca złożyła kolejne wnioski dowodowe dotyczące:
1) zarządzenia nr [...] Burmistrza N. z dnia 13 marca 2025 r.,
2) zarządzenia nr [...] Burmistrza N. z dnia 13 marca 2025 r.,
na okoliczność ich treści, w tym na okoliczność ustanowienia osoby pełniącej obowiązki przedszkola na czas nieobecności strony, a także jej zastępcy, zapewnienia ciągłości pracy placówki przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia.
W uzasadnieniu pisma strona podniosła, że już 13 marca 2025 r. organ wydał zarządzenia w sprawie okresowego powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora przedszkola oraz udzielenia pełnomocnictwa do wykonywania czynności prawnych przez pełniącą obowiązki dyrektora przedszkola. Zdaniem skarżącej nie sposób, mając na uwadze działania Burmistrza, których wyrazem są wskazane zarządzenia, uznać, aby twierdzenia co do niemożności prawidłowego funkcjonowania placówki podczas usprawiedliwionej nieobecności skarżącej, były uzasadnione. Nie bez znaczenia w sprawie, w ocenie strony, pozostaje też stanowisko Opolskiego Kuratora Oświaty zawarte w piśmie z dnia 16 kwietnia 2025 r., z którego treścią skarżąca miała możliwość zapoznać się dopiero po doręczeniu odpowiedzi na skargę. Zamiar odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora przedszkola został bowiem zaopiniowany negatywnie. Jednocześnie skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, wyrażonym w końcowej części zaskarżonego zarządzenia, co do nieustosunkowania się przez Kuratora do powodów odwołania wskazanych przez Burmistrza, w sytuacji, w której w dokumencie datowanym na dzień 16 kwietnia 2025 r. odniesiono się do "zarzutów" organu dotyczących funkcjonowania skarżącej.
W toku rozprawy pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i argumentację w niej zawartą. Akcentował, że nieobecność skarżącej była usprawiedliwiona, a zwolnienie chorobowe zastępcy przedłożone zostało organowi już w trakcie jej trwającego zwolnienia. Podnosił, że skarżąca legitymuje się bardzo pozytywną opinią i oceną jej pracy, o czym świadczy chociażby przyznanie jej medalu [...]. Zauważył, że opinia Kuratora Oświaty w przedmiocie zastosowania przepisu art. 66 ust 1 pkt 2 upo była negatywna i ten organ nie dostrzegł zaistnienia przesłanek świadczących o wystąpieniu szczególnie uzasadnionych okoliczności odwołania skarżącej ze stanowiska w trakcie roku szkolnego. Zauważył również, że niezasadne jest formułowanie w odniesieniu do skarżącej zarzutu niedopełnienia obowiązków związanych z brakiem uchylenia poprzedniemu dyrektorowi przedszkola uprawnień dostępowych do platformy ZUS.
Natomiast pełnomocnik organu, w toku rozprawy, wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Akcentował, że opinia Kuratora Oświaty nie ma charakteru wiążącego, a zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia dezorganizacji sposobu funkcjonowania placówki. Zauważył, że przepisy Prawa oświatowego w sposób jednoznaczny określają, że dyrektora przedszkola zastępuje w czasie jego nieobecności wicedyrektor, a dopiero w sytuacji niepowołania wicedyrektora możliwie jest wydanie przez Burmistrza zarządzenia w przedmiocie powierzenia obowiązków dyrektora przedszkola innemu pracownikowi. Podtrzymał stanowisko, że w tej sprawie wystąpiły szczególnie uzasadnione okoliczności odwołania ze stanowiska skarżącej dyrektora przedszkola. Na marginesie wskazał, że skarżąca złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku pracy nauczyciela z dniem 31 sierpnia 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na: (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 ppsa).
W ocenie Sądu zarządzenie Burmistrza jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, czyli określonym w art. 3 § 2 pkt 6 ppsa, i z tego powodu sprawa niniejsza podlega kognicji sądu administracyjnego.
Sądowa kontrola, o której mowa w powołanych przepisach, dokonywana jest w celu zbadania zgodności zaskarżonej uchwały lub aktu z prawem materialnym i procesowym, a także z prawem ustrojowym, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania czy organ – wydając zaskarżone w sprawie niniejszej zarządzenie – nie naruszył prawa.
Porządkując stan sprawy Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 106 § 3 ppsa sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Przywołany przepis nie służy zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. W art. 106 § 3 ppsa ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 ppsa opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Nie można przyjąć, że przepis ten ustanawia jakikolwiek obowiązek, bowiem po pierwsze ustawodawca posłużył się czasownikiem modalnym "może", przyznając sądowi swobodę oceny zasadności takiego działania. Po drugie sąd dysponuje zmultiplikowanym luzem decyzyjnym w tej kwestii, skoro potrzeba przeprowadzenia dowodu uwarunkowana jest stanem niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sądu i brakiem przeszkody w postaci nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszystkie cztery wspomniane czynniki: niezbędność do wyjaśnienia, wystąpienie wątpliwości, ich istotność i brak nadmierności przedłużenia procesu, mają charakter ocenny i podlegają rozważeniu przez sąd na podstawie okoliczności danej sprawy oraz charakteru dowodów, które miałyby zostać ewentualnie przeprowadzone (wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 122/23).
W ocenie Sądu wnioski dowodowe zawarte w odpowiedzi na skargę dotyczą dopuszczenia dowodów z dokumentów stanowiących akta sprawy administracyjnej, na podstawie których to dokumentów Sąd był zobowiązany rozpoznać sprawę. Zatem z dowodami tymi Sąd musiał się zapoznać i dokonać ich oceny bez wniosku organu w tym zakresie. W zakresie wniosków dowodowych zawartych w skardze Sąd stwierdził, że dotyczą one ustalenia okoliczności związanych z przebiegiem dotychczasowej, jak wskazywała skarżąca – prawidłowej pracy, dyrektora przedszkola. Rzecz jednak w tym, że przyczyną wydania zaskarżonego zarządzenia nie była negatywna ocena dotychczasowej pracy dyrektora przedszkola, lecz wystąpienie okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, a związanej z pozostawaniem przedszkola bez osoby uprawnionej do pełnienia funkcji kierowniczej, który to stan organ prowadzący przedszkole musiał usunąć, podejmując działania nagłe i niezależne od oceny pracy dotychczasowego dyrektora, o czym będzie mowa niżej. Ponieważ jednak wnioskowane dowody zostały załączone do skargi Sąd uznał, że stanowią one jej integralną część i są elementami popierającymi argumentację skarżącej, a tym samym – pomimo niewydania postanowienia o dopuszczeniu dowodów, podlegają analizie Sądu wraz z treścią wniesionej skargi. Natomiast wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym strony dotyczą innych zarządzeń Burmistrza, które są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w N. Sąd stwierdził więc, że skarżąca wskazała w ten sposób na istotne, jej zdaniem, okoliczności sprawy, lecz zbędne jest dopuszczanie dowodu z opublikowanych w BIP zarządzeń organu, ponieważ w sensie procesowym mamy tu do czynienia z faktami powszechnie znanymi (art. 106 § 4 ppsa). Z opisanych powodów Sąd, pomimo złożonych wniosków, nie wydał postanowienia o dopuszczeniu dowodów w trybie art. 106 § 3 ppsa.
Następnie Sąd stwierdził, że uzasadnienie zarządzenia oraz uzasadnienie odpowiedzi na skargę, którą przedłożył Burmistrz, wystarczająco ujawniają przyczyny faktyczne i podstawy prawne wydania zaskarżonego aktu i to w sposób umożliwiający poddanie ich prawnej analizie oraz ocenie Sądu, a także – umożliwiający podjęcie polemiki przez skarżącą. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały wystarczająco ustalone i opisane, a tym samym – zdaniem Sądu – nie można w sprawie zarzucić organowi niewyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd zauważył też, że organ wydając zarządzenie od odwołaniu dyrektora przedszkola nie działał w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), nie mógł więc ich naruszyć.
Istotne w sprawie elementy stanu faktycznego oraz argumentacja skarżącej i organu zostały opisane w części historycznej uzasadnienia wyroku, zbędne jest zatem ponowne ich przywołanie w tym miejscu. Sporna w sprawie pozostaje prawidłowość subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej i prawidłowość wywiedzenia przez Burmistrza określonych w ustawie skutków prawnych zaistnienia ustalonych faktów.
Jak stanowi art. 66 ust. 1 upo organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:
1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 upo w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli – bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 upo;
2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty [...], może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Ilekroć w przepisach upo jest mowa bez bliższego określenia o: szkole – należy przez to rozumieć także przedszkole (art. 4 pkt 1 upo); organie prowadzącym szkołę lub placówkę – należy przez to rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne (art. 4 pkt 16 upo); nauczycielu – należy przez to rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego szkoły, placówki i placówki doskonalenia nauczycieli (art. 4 pkt 18 upo). W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w art. 66 ust. 1 upo – wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa (art. 29 ust. 1 pkt 2 upo).
W stanie sprawy, w rozumieniu przepisów upo, skarżąca jest nauczycielem, któremu powierzono stanowisko kierownicze w szkole, a precyzyjnie – w przedszkolu. Natomiast Burmistrz, wykonujący zadania i kompetencje organu prowadzącego (to jest Gminy N.), wydał zarządzenie odwołujące stronę ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, działając w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 upo. Skarżąca jest więc podmiotem, wobec którego może znaleźć zastosowanie powołany przepis, a organ działał w ramach przysługujących mu ustawowo kompetencji.
Należy też stwierdzić, że przyczyną odwołania ze stanowiska nie była żadna z okoliczności wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 upo, a w szczególności negatywna ocena pracy skarżącej. Tym samym pozytywna ocena przebiegu jej dotychczasowej pracy oraz otrzymywane podziękowania i medale (vide: załączniki do skargi, k. 14-24 akt sądowych) to okoliczności, które pozostają prawnie obojętne w sprawie.
Ponadto uchyla się od oceny Sądu okoliczność podniesiona w skardze, a dotycząca tego, że stronie "dawano do zrozumienia, iż jest osobą, z którą nie chce się dalej w takiej formie współpracować", ponieważ nie należy ona do zakresu sprawy administracyjnej podlegającej kognicji sądu administracyjnego, który ocenia wyłącznie legalność zaskarżonego zarządzenia. Argument strony odnosi się natomiast do relacji pomiędzy dyrektorem a organem prowadzącym przedszkole, który to organ odpowiada za działalność przedszkola i do którego zadań należy w szczególności wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora przedszkola (art. 10 ust. 1 pkt 6 upo). Zagadnienia z zakresu prawa pracy nie podlegają rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Zarządzenie organu pozostawało natomiast bez wpływu na stosunek pracy nawiązany ze skarżącą jako nauczycielem. Sąd podkreśla też, że skarżąca została odwołana ze stanowiska dyrektora w trybie administracyjnym.
Odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora przedszkola na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 upo, czyli tak jak w sprawie niniejszej, może nastąpić dopiero po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty. Przedłożone Sądowi dokumenty ujawniają, że tryb opiniowania został w sprawie wyczerpany przez organ. Przy czym Opolski Kurator Oświaty powiadomiony o podstawach, w których Burmistrz upatrywał powodów odwołania dyrektora, jednoznacznie wyraził opinię negatywną, zaznaczając, że zarzuty organu prowadzącego nie wskazują na ich nagły i wyjątkowy charakter.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że ustawodawca nałożył na organ prowadzący przedszkole obowiązek zasięgnięcia opinii właściwego kuratora oświaty, co w tej sprawie zostało dokonane (art. 66 ust. 1 pkt 2 upo). Tym samym, jeżeli Opolski Kurator Oświaty wydał w terminie 21 dni opinię w przedmiocie odwołania skarżącej z zajmowanego stanowiska (art. 66 ust. 2 upo), to nie został naruszony wymóg zasięgnięcia jego opinii. Warunkiem poprawnego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie było jedynie zwrócenie się o opinię przez organ prowadzący do właściwego kuratora oświaty. Sama natomiast treść opinii nie stanowi warunku wydania zarządzenia w sprawie odwołania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 upo. Tym samym nawet w przypadku, gdy kurator oświaty wyraził negatywną opinię co do zamiaru odwołania dyrektora przedszkola, to organ prowadzący mógł takiej opinii nie uwzględnić. Treść takiej opinii nie jest bowiem wiążąca dla organu prowadzącego w procedurze odwołania dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 upo (wyrok NSA z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 1442/22). W ocenie Sądu nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi, dotyczący odwołania skarżącej ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, pomimo negatywnej opinii Kuratora Oświaty.
Przechodząc do analizy spełnienia w sprawie kolejnej przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 upo, Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż "przypadki szczególnie uzasadnione" mogą dotyczyć tylko sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ uprawniony do wydania zarządzenia w sprawie odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły publicznej ma prawo uznać, że dalsze pełnienie funkcji kierowniczej w szkole lub placówce oświatowej stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Są to takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego (wyrok NSA z 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt III OSK 1634/22 i powołane tam orzeczenia).
Pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych" powinno być rozumiane wąsko. W orzecznictwie sądowym wskazano – uwzględniając okoliczności konkretnych spraw – sytuacje uzasadniające spełnienie omawianej przesłanki przez osobę pełniącą funkcję kierowniczą w szkole lub przedszkolu. Należą do nich w szczególności notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły oraz długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę, powodując jej dezorganizację (wyrok NSA z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 1442/22). Sąd rozpoznający sprawę niniejszą akceptuje stanowisko przedstawione w orzecznictwie sądowym, uznając, że wyznacza ono dalszy tok analizy.
Sąd, co do zasady, podzielił ocenę stanu sprawy wyrażoną przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. W okolicznościach faktycznych sprawy spełniona została bowiem przesłanka "przypadku szczególnie uzasadnionego". Wielotygodniowa nieobecność w przedszkolu osoby wyznaczonej do kierowania jego bieżącym funkcjonowaniem, skutkowała bowiem zagrożeniem ciągłości pracy przedszkola, groziła destabilizacją wykonywania funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz stała w sprzeczności z interesem publicznym. W ocenie Sądu zaistniała sytuacja jest jawnie sprzeczna z ustawowymi celami działania i zadaniami przedszkola publicznego (por. art. 44 upo).
Trafnie też organ stwierdził, że długotrwała nieobecność dyrektora stwarza problemy organizacyjne wyrażające się między innymi w braku osoby uprawnionej do zatwierdzania płatności faktur dotyczących bieżących zobowiązań jednostki, dokonywania zakupów niezbędnych do bieżącego funkcjonowania jednostki, zatwierdzania wypłaty wynagrodzeń, ustalania zastępstw, podejmowania decyzji w zakresie zatrudnienia, udzielania urlopów, decydowania o bieżącej organizacji pracy jednostki, a także – w braku osoby odpowiedzialnej za realizację planu pracy przedszkola i przygotowanie jednostki do nowego roku szkolnego.
W ocenie Sądu, prawidłowo też organ skonstatował, że skarżąca nie wykonywała obowiązków dyrektora długotrwale, czyli w okresie od [...] 2025 r. do 28 kwietnia 2025 r. (dnia wydania zarządzenia), a w rzeczywistości także później. Natomiast przedszkole pozostawało bez osoby wykonującej zadania kierownicze od 3 marca 2025 r. ze względu na nieobecność zastępcy dyrektora. Specyfika funkcjonowania tego rodzaju jednostki uprawniała organ prowadzący do działania i czyniła koniecznym podjęcie czynności zmierzających do usunięcia powstałej dysfunkcji przedszkola, uzasadniając także odwołanie dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 upo.
Sąd dostrzega, że działania organu prowadzącego zostały podjęte w sytuacji, gdy z usprawiedliwionych przyczyn nieobecne w pracy były obie osoby uprawnione do kierowania jednostką, a zarządzenie odwołujące stronę ze stanowiska dyrektora przedszkola zostało wydane wskutek niekorzystnego dla niej splotu wydarzeń. Jednak sąd administracyjny jest uprawniony wyłącznie do badania legalności zaskarżonego zarządzenia i z tego powodu nie może uwzględniać okoliczności pozaprawnych, kierując się przy tym zasadami czy to współżycia społecznego czy szeroko rozumianej "słuszności".
Sąd uznał natomiast za nietrafny argument Burmistrza sprowadzający się do uznania, że brak kontaktu z przedszkolem i brak zainteresowania funkcjonowaniem jednostki świadczy przeciwko skarżącej, która przecież korzystała z lekarskiego zwolnienia od pracy, a tym samym nie mogła podejmować czynności przypisanych dyrektorowi. Argumentacja związana z brakiem zainteresowania strony działalnością przedszkola jest więc w sprawie chybiona.
Odnosząc się do problemu naruszenia zasad ochrony danych osobowych, w którym to naruszeniu organ upatrywał przesłanki odwołania dyrektora, Sąd stwierdził, że w realiach sprawy nie należy ono do zakresu zdarzeń wypełniających kryterium "przypadku szczególnie uzasadnionego". Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika jedynie, że ujawniono zaniechanie przypisywane skarżącej, ocenione przez Burmistrza jako tak zwany "incydent", które to zachowanie zgłoszono inspektorowi ochrony danych. Organ nie wykazał, żeby "incydent" wywołał jakiekolwiek rzeczywiste, niekorzystne skutki prawne (lub choćby tylko faktyczne) dla osób, których dane podlegają ochronie. Nie wyjaśnił też, czy w związku z "incydentem" przewidziane prawem działania podjął Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych i jakie były ich skutki. Tym samym zdarzenie polegające, w czasie, kiedy Sąd rozpoznał sprawę, wyłącznie na ustaleniu, że dyrektor przedszkola, który pełnił tę funkcję do 30 czerwca 2020 r., nie został pozbawiony uprawnień dostępowych do platformy ZUS, nie może być "samo w sobie" uznane za spełniające kryterium przypadku szczególnie uzasadnionego.
Przechodząc do kwestii wydania przez Burmistrza zarządzeń: 1) z 13 marca 2025 r., nr [...], w sprawie okresowego powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora przedszkola, 2) z 13 marca 2025 r., nr [...], w sprawie udzielenia pełnomocnictwa do wykonywania czynności prawnych przez pełniącą obowiązki Dyrektora Przedszkola nr [...] w [...], Sąd wyjaśnia, że nie podlegają one merytorycznej ocenie w granicach sprawy niniejszej, ponieważ nie zostały objęte skargą strony. Ich treść wskazuje natomiast, że organ prowadzący podjął w dniu 13 marca 2025 r. działania zaradcze, wykorzystując w tym celu kompetencje z art. 68 ust. 9 upo (oraz innych przepisów) wyznaczając innego nauczyciela przedszkola, który zastąpił nieobecnego dyrektora oraz nieobecnego wicedyrektora. Okresowe powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora miało zakończyć się wraz z powrotem zastępowanego dyrektora do pracy i podjęciem przez niego sprawowania funkcji kierowniczej, bądź powrotem zastępowanego wicedyrektora do pracy i podjęciem przez niego sprawowania funkcji kierowniczej w zależności, który nastąpi wcześniej (§ 2 ust. 2 zarządzenia nr [...]). W ocenie Sądu oznacza to, że organ prowadzący ustalił, iż przedszkole pozostaje bez osoby uprawnionej do kierowania jednostką, co skutkowało podjęciem działań o charakterze nadzwyczajnym. W świetle art. 10 ust. 1 pkt 1 organ prowadzący przedszkole odpowiada za jego działalność, a do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki. Tym samym Burmistrz był zobligowany do wyznaczenia innej osoby w celu zastępowania nieobecnej kadry kierowniczej oraz zapewnienia ciągłości funkcjonowania jednostki i realizowania jej zadań. Do zadań organu prowadzącego nie należy natomiast bezpośrednie kierowanie przedszkolem w czasie nieobecności jego dyrektora i wicedyrektora oraz wykonywanie ustawowych obowiązków dyrektora szkoły lub placówki. Wydanie powyższych zarządzeń wskazuje, że organ już marcu 2025 r. dążył do rozwiązania problemu braku osoby uprawnionej do kierowania przedszkolem, jednak nie podważa to w niczym oceny organu, którą Sąd podziela, że wystąpiła w sprawie sytuacja atypowa i nadzwyczajna, spełniająca kryterium przypadku szczególnie uzasadnionego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 upo, która skutkowała podjęciem działań przez organ prowadzący, a w tym – wydaniem zarządzeń z 13 marca 2025 r., a także zaskarżonego zarządzenia z 28 kwietnia 2025 r.
Z opisanych wyżej przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.
Ponieważ Sąd oddalił skargę, to – stosownie do art. 199 ppsa – strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI