I SA/Op 480/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 21.386 zł z tytułu nabycia przez skarżącą, w drodze darowizny od jej konkubenta M. B., praw i obowiązków wynikających z umowy deweloperskiej. Skarżąca nabyła udział ½ części w lokalu mieszkalnym o wartości 118.000 zł. Kluczową kwestią sporną była kwalifikacja prawna tej czynności – organy uznały ją za darowiznę, podczas gdy skarżąca argumentowała, że środki pochodziły ze "wspólnego portfela" konkubenckiego i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że konkubinat nie tworzy wspólności majątkowej ani nie jest równoznaczny ze związkiem małżeńskim, a zatem transfery majątkowe między konkubentami, jeśli nie służą zaspokojeniu obowiązku alimentacyjnego lub nie są udokumentowane jako wspólne nakłady, należy traktować jako darowizny. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy, w tym ustalenia z postępowania w sprawie źródeł nieujawnionych, jednoznacznie wskazywał, że środki na nabycie lokalu pochodziły z majątku osobistego M. B., a skarżąca nie wykazała, aby partycypowała w kosztach z własnych środków. Sąd uznał, że czynność ta miała charakter bezpłatnego przysporzenia majątkowego na rzecz skarżącej, co wypełnia znamiona darowizny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia majątku od konkubenta, zwłaszcza w kontekście braku wspólności majątkowej i konieczności udowodnienia pochodzenia środków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia praw z umowy deweloperskiej, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do wszelkich transferów majątkowych między konkubentami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie praw i obowiązków wynikających z umowy deweloperskiej od konkubenta, finansowane ze środków pochodzących z jego majątku osobistego, stanowi darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabycie praw i obowiązków wynikających z umowy deweloperskiej od konkubenta, finansowane ze środków pochodzących z jego majątku osobistego, stanowi darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że konkubinat nie tworzy wspólności majątkowej ani nie jest równoznaczny ze związkiem małżeńskim. Transfery majątkowe między konkubentami, jeśli nie służą zaspokojeniu obowiązku alimentacyjnego lub nie są udokumentowane jako wspólne nakłady, należy traktować jako darowizny. W tym przypadku środki pochodziły z majątku osobistego konkubenta, a skarżąca nie wykazała partycypacji z własnych środków, co wypełnia znamiona darowizny.
Czy zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika (art. 2a Ordynacji podatkowej) ma zastosowanie w przypadku braku wspólności majątkowej między konkubentami?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika nie ma zastosowania, gdy nie istnieją nie dające się usunąć wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów prawa, a strony odmiennie interpretują przepisy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości interpretacyjne, które można by rozstrzygnąć na korzyść podatnika. Odmienna interpretacja przepisu przez stronę nie oznacza automatycznie zastosowania zasady z art. 2a op, zwłaszcza gdy strona nie sprecyzowała, jakiego przepisu dotyczą wątpliwości.
Przepisy (16)
Główne
upsd art. 1 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
upsd art. 5
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
upsd art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
upsd art. 9 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
upsd art. 14 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja darowizny jako bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy.
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Regulacja cesji wierzytelności.
Pomocnicze
op art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika.
op art. 120
Ordynacja podatkowa
op art. 121
Ordynacja podatkowa
op art. 122
Ordynacja podatkowa
op art. 191
Ordynacja podatkowa
op art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
ppsa art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność przeniesienia praw z umowy deweloperskiej od konkubenta na skarżącą stanowi darowiznę w rozumieniu art. 888 k.c. • Konkubinat nie tworzy wspólności majątkowej ani nie jest równoznaczny ze związkiem małżeńskim. • Środki na nabycie lokalu pochodziły z majątku osobistego konkubenta, a skarżąca nie wykazała partycypacji z własnych środków. • Brak podstaw do zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Odrzucone argumenty
Nabycie praw z umowy deweloperskiej od konkubenta, finansowane ze "wspólnego portfela" konkubenckiego, nie jest darowizną. • Należy uwzględnić specyfikę stosunków majątkowych w konkubinacie. • Organy podatkowe działały pod z góry założoną tezę i dowolnie oceniły materiał dowodowy. • Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Konkubinat jest formą trwałego pożycia partnerów, bez podstawy formalnej, charakteryzującą się istnieniem więzi osobisto-majątkowej. • Konkubenci, pomimo tego, że żyją i mieszkają razem, często posiadają wspólny majątek lub wychowują wspólne dzieci, nie mają praw właściwych małżonkom, w szczególności ze stosunku konkubinatu nie powstaje automatycznie współwłasność. • Ze stosunku konkubinatu nie powstaje też automatycznie współwłasność. • W świetle przepisów prawa polskiego partnerzy są dla siebie osobami obcymi. • W obecnym porządku prawnym wspólne pożycie i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego nie daje żadnych podstaw do przyjęcia istnienia wspólności majątkowej w związku konkubenckim.
Skład orzekający
Marzena Łozowska
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Sędkowska
sędzia
Anna Komorowska-Kaczkowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia majątku od konkubenta, zwłaszcza w kontekście braku wspólności majątkowej i konieczności udowodnienia pochodzenia środków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia praw z umowy deweloperskiej, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do wszelkich transferów majątkowych między konkubentami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z konkubinatem i jego skutkami majątkowymi, szczególnie w kontekście podatkowym. Wyjaśnia, dlaczego związki nieformalne nie są traktowane jak małżeństwa w świetle prawa podatkowego.
“Konkubinat to nie małżeństwo: jak podatek od darowizn może zaskoczyć partnerów żyjących "ze wspólnego portfela"?”
Dane finansowe
WPS: 118 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.