I SA/OP 48/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga U. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, która uchyliła decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu odmawiającą zwrotu odsetek od wpłat VAT dokonanych w okresie od marca do października 2021 r. Spółka domagała się zwrotu odsetek od nienależnie wpłaconego VAT, powołując się na wyrok TSUE C-855/19, który uznał art. 103 ust. 5a ustawy o VAT za niezgodny z prawem Unii Europejskiej. Przepis ten nakładał obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przed terminem, gdy podatek ten stał się wymagalny. Organy podatkowe uznały, że spółka nie może dochodzić zwrotu odsetek, ponieważ nie złożyła wniosku o zwrot nadpłaty ani korekty deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że spółka ma prawo dochodzić zwrotu odsetek na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, który przewiduje zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE. Sąd podkreślił, że wyrok TSUE ma wiążący charakter dla sądów krajowych i organów podatkowych, a polskie przepisy powinny być interpretowane zgodnie z zasadą skuteczności prawa unijnego. WSA stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Ordynacji podatkowej, odmawiając merytorycznego rozpoznania wniosku spółki i umarzając postępowanie. Sąd zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do zwrotu odsetek od nienależnie pobranego VAT na podstawie wyroku TSUE, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji.
Sprawa dotyczy specyficznego przepisu (art. 103 ust. 5a u.p.t.u.) i jego interpretacji w kontekście orzecznictwa TSUE. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie organy odmawiają zwrotu odsetek mimo orzeczeń TSUE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka ma prawo do zwrotu odsetek od nienależnie wpłaconego VAT, jeśli powołuje się na wyrok TSUE stwierdzający niezgodność krajowego przepisu z prawem UE, mimo braku złożenia wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka ma prawo dochodzić zwrotu odsetek na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, a organy podatkowe błędnie umorzyły postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 74 Ordynacji podatkowej umożliwia dochodzenie zwrotu nadpłaty (w tym odsetek) powstałej w wyniku orzeczenia TSUE, nawet jeśli podatnik nie złożył wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji. Organy błędnie zinterpretowały przepisy, ignorując wyrok TSUE i zasadę skuteczności prawa unijnego.
Czy art. 103 ust. 5a ustawy o VAT, uznany przez TSUE za niezgodny z prawem UE, nakładał na podatnika obowiązek zapłaty VAT przed terminem jego wymagalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, TSUE w wyroku C-855/19 orzekł, że art. 103 ust. 5a ustawy o VAT stoi na przeszkodzie przepisom prawa krajowego, które ustanowiły obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia, zanim podatek ten stanie się wymagalny w rozumieniu art. 69 Dyrektywy VAT.
Uzasadnienie
TSUE zakwestionował art. 103 ust. 5a ustawy o VAT, wskazując, że nakłada on obowiązek zapłaty podatku przed terminem jego wymagalności wynikającym z Dyrektywy VAT, co narusza prawo UE.
Przepisy (7)
Główne
O.p. art. 74
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do zweryfikowania dokonanych przez podatnika rozliczeń podatkowych, poprzez umożliwienie mu żądania zwrotu kwot podatku lub odsetek, których w świetle podjętego orzeczenia TSUE nie musiał uiszczać.
O.p. art. 78 § § 5 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa okres, za który przysługują odsetki od nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE.
u.p.t.u. art. 103 § ust. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis uznany przez TSUE za niezgodny z prawem UE, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia przed terminem jego wymagalności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do zasady.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 20 § ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa termin powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów zgodnie z prawem UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka ma prawo do zwrotu odsetek od nienależnie wpłaconego VAT na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, powołując się na wyrok TSUE. • Wyrok TSUE C-855/19 ma wiążący charakter i powinien być uwzględniony przez organy podatkowe. • Organy błędnie zinterpretowały przepisy Ordynacji podatkowej, odmawiając merytorycznego rozpoznania wniosku. • Korekta deklaracji ani wniosek o zwrot nadpłaty nie są konieczne do dochodzenia zwrotu odsetek na podstawie art. 74 pkt 3 O.p.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że brak złożenia wniosku o zwrot nadpłaty i korekty deklaracji uniemożliwia dochodzenie zwrotu odsetek. • Organy uznały, że dopóki istnieje skutecznie złożona deklaracja, zadeklarowany podatek jest podatkiem do zapłaty i nie występuje nadpłata.
Godne uwagi sformułowania
"[...] przepisy te stoją na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który ustanawia obowiązek zapłaty podatku od wartości dodanej (VAT) od wewnątrzwspólnotowego nabycia [...], zanim podatek ten stanie się wymagalny w rozumieniu art. 69." • "[...] w przypadku, gdy państwo członkowskie pobrało podatki z naruszeniem przepisów prawa Unii, podmiotom prawa przysługuje uprawnienie do zwrotu nie tylko nienależnie pobranego podatku, lecz także kwot zapłaconych na rzecz tego państwa lub zatrzymanych przez to państwo w bezpośrednim związku z tym podatkiem. Dotyczy to również odsetek, jak i strat spowodowanych utratą możliwości dysponowania środkami finansowymi w wyniku przedwczesnego pobrania podatku." • "[...] zasada skuteczności wymaga, by krajowe przepisy dotyczące między innymi obliczania ewentualnie należnych odsetek nie skutkowały pozbawieniem podatnika stosownego odszkodowania z tytułu straty spowodowanej nienależną zapłatą podatku VAT."
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący
Anna Komorowska-Kaczkowska
sprawozdawca
Tomasz Judecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do zwrotu odsetek od nienależnie pobranego VAT na podstawie wyroku TSUE, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przepisu (art. 103 ust. 5a u.p.t.u.) i jego interpretacji w kontekście orzecznictwa TSUE. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie organy odmawiają zwrotu odsetek mimo orzeczeń TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki TSUE mogą wpływać na polskie prawo podatkowe i jak sądy administracyjne interpretują przepisy w celu zapewnienia zgodności z prawem UE. Pokazuje też walkę podatnika o swoje prawa w obliczu niekorzystnych interpretacji organów.
“Nawet jeśli organy podatkowe odmawiają zwrotu odsetek, wyrok TSUE może otworzyć drogę do odzyskania pieniędzy.”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.