I SA/OP 472/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz o odmowie przyznania zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi. Skarżąca wnioskowała o 8.000 zł, wskazując na straty w postaci m.in. sprzętu ogrodniczego, zapasów żywności, chemii, a także leków, odzieży zimowej, kołder i poduszek, które uległy zniszczeniu w zalanej piwnicy i komórce lokatorskiej. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego, a straty w piwnicy i komórce nie stanowią "niezbędnej potrzeby bytowej", bez której wnioskodawczyni nie mogłaby egzystować. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że kluczową kwestią jest interpretacja przepisu art. 69a ustawy z dnia 1 października 2024 r. (wraz z nowelizacją z 21 listopada 2024 r.), który stanowi samodzielną podstawę prawną do przyznania pomocy doraźnej w kwocie 8.000 zł, niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej, i nie podlega zwrotowi. Sąd podkreślił, że przyznanie tego zasiłku jest obligatoryjne, a nie uznaniowe. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że przyznanie zasiłku wymaga ustalenia, czy po stronie wnioskodawczyni istnieje niezaspokojona "niezbędna potrzeba bytowa". W ocenie Sądu organy obu instancji nie rozważyły należycie, czy utracone leki i odzież zimowa mogły stanowić takie potrzeby, a także błędnie zastosowały uznanie administracyjne. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu, w szczególności w zakresie oceny, czy utracone przedmioty (leki, odzież zimowa, kołdry, poduszki) były niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 69a ustawy zmieniającej jako podstawy obligatoryjnego przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną po powodzi, a także kwestia oceny "niezbędnej potrzeby bytowej" w kontekście utraty leków i odzieży.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powodzi we wrześniu 2024 r. i przepisów wprowadzonych w związku z tymi zdarzeniami. Ocena "niezbędnej potrzeby bytowej" jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasiłek celowy na pomoc doraźną w związku ze stratami po powodzi, przyznawany na podstawie art. 69a ustawy zmieniającej, jest świadczeniem obligatoryjnym, czy też podlega uznaniu administracyjnemu organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasiłek celowy na pomoc doraźną przyznawany na podstawie art. 69a ustawy zmieniającej jest świadczeniem obligatoryjnym (decyzją związaną), a nie decyzją wydawaną przy zastosowaniu uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
Ustawodawca ustanowił szczególną podstawę prawną udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego dla osób, które poniosły straty wskutek powodzi we wrześniu 2024 r. (art. 69a ustawy zmieniającej). Sformułowanie "jest przyznawany" oznacza, że decyzja w tej sprawie nie jest uznaniowa, lecz obligatoryjna po spełnieniu ustawowych kryteriów.
Czy utrata leków, odzieży zimowej, kołder i poduszek w wyniku powodzi może stanowić "niezbędną potrzebę bytową" uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata leków, odzieży zimowej, kołder i poduszek może stanowić "niezbędną potrzebę bytową", która wymaga ponownego zbadania przez organ administracji.
Uzasadnienie
Organy administracji nie rozważyły należycie, czy utracone leki (istotne dla zdrowia i egzystencji) oraz odzież zimowa, kołdry i poduszki (w zależności od pory roku) mogły stanowić niezbędne potrzeby bytowe skarżącej. Wymaga to przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Czy przepisy ustawy o pomocy społecznej (dotyczące oceny sytuacji majątkowej i wpływu strat na sytuację lokalową) mają zastosowanie przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek celowy na podstawie art. 69a ustawy zmieniającej?
Odpowiedź sądu
Choć art. 69a ustawy zmieniającej stanowi szczególną podstawę prawną, przyznanie zasiłku wymaga ustalenia, czy istnieje niezaspokojona "niezbędna potrzeba bytowa", co może wiązać się z kontekstem ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że sprzęt ogrodniczy nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Jednakże, przyznanie zasiłku wymaga ustalenia związku zdarzenia losowego z sytuacją bytową poszkodowanego, co może wymagać uwzględnienia ogólnych zasad pomocy społecznej, choć art. 69a ustawy zmieniającej stanowi szczególną podstawę prawną.
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 40 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 41
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
ustawa zmieniająca art. 69a
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz. 1964 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zastosowały uznanie administracyjne zamiast obligatoryjnego przyznania zasiłku na podstawie art. 69a ustawy zmieniającej. • Organy nie rozważyły należycie, czy utracone leki i odzież zimowa mogły stanowić "niezbędną potrzebę bytową" skarżącej.
Odrzucone argumenty
Organy uznały, że straty w piwnicy i komórce lokatorskiej nie stanowią "niezbędnej potrzeby bytowej" i nie mogą być podstawą do przyznania zasiłku celowego. • Zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową.
Godne uwagi sformułowania
zasiłek celowy na pomoc doraźną nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową • niezbędna potrzeba bytowa, to potrzeba, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować • zasiłek z art. 69a ustawy "jest przyznawany", a nie "może być przyznany", co oznacza, że decyzja w sprawie takiego zasiłku nie jest decyzją wydawaną przy zastosowaniu uznania administracyjnego - jak błędnie wywodziły organy - lecz pozostaje tak zwaną decyzją związaną. • niezbędna potrzeba bytowa w kontekście twierdzeń skarżącej, że poniosła szkody związane z zalaniem i utratą zapasów leków oraz odzieży zimowej, kołder i poduszek.
Skład orzekający
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Remigiusz Mazur
członek
Tomasz Judecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 69a ustawy zmieniającej jako podstawy obligatoryjnego przyznania zasiłku celowego na pomoc doraźną po powodzi, a także kwestia oceny \"niezbędnej potrzeby bytowej\" w kontekście utraty leków i odzieży."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powodzi we wrześniu 2024 r. i przepisów wprowadzonych w związku z tymi zdarzeniami. Ocena "niezbędnej potrzeby bytowej" jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o pomocy po klęskach żywiołowych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie pojęcia "niezbędnej potrzeby bytowej" oraz charakteru świadczeń przyznawanych przez państwo.
“Czy leki i zimowe ubrania zniszczone przez powódź to "niezbędna potrzeba bytowa"? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.