I SA/Op 47/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-03-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneZUSskładkizaległościzarzutyprawomocnośćdecyzja ostatecznazaliczanie wpłat

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. C. na postanowienie ZUS utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji składek, uznając, że należności są ostateczne i prawomocne.

Skarżący R. C. złożył skargę na postanowienie ZUS, które utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu jego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący kwestionował zaliczanie bieżących wpłat na poczet najstarszych zaległości, podnosząc, że część należności jest sporna z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzje dotyczące należności składkowych za wcześniejsze okresy są ostateczne i prawomocne, a sposób zaliczania wpłat jest zgodny z przepisami.

Przedmiotem skargi była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Skarżący R. C. podnosił, że organ egzekucyjny błędnie zalicza bieżące wpłaty na poczet najstarszych zaległości, które według niego są sporne z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczenia (praca najemna za granicą i działalność gospodarcza w Polsce). Kwestionował również ustalenie obowiązku opłacania składek w Polsce. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując, że decyzje dotyczące należności składkowych za okresy od 2016 do 2017 roku są ostateczne i prawomocne, co potwierdzają prawomocne orzeczenia sądów okręgowego i apelacyjnego. W związku z tym, zgodnie z rozporządzeniem, wpłaty były prawidłowo zaliczane na najstarsze zaległości. Sąd podkreślił, że decyzja określająca zadłużenie za okres od października do grudnia 2021 roku, będąca podstawą tytułów wykonawczych, stała się ostateczna z powodu braku wniesienia odwołania przez skarżącego. W konsekwencji, sąd uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny ma obowiązek zaliczać wpłaty na poczet najstarszych zaległości, zgodnie z przepisami, jeśli te zaległości wynikają z ostatecznych i prawomocnych decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzje dotyczące należności składkowych za wcześniejsze okresy (2016-2017) są ostateczne i prawomocne, co potwierdzają prawomocne orzeczenia sądów. W związku z tym, wpłaty były prawidłowo zaliczane na najstarsze zaległości, a decyzja określająca zadłużenie za okres od października do grudnia 2021 r. stała się ostateczna z powodu braku odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej obejmuje nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz brak wymagalności obowiązku (pkt 6c).

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - nieistnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak wymagalności obowiązku.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.

u.s.u.s. art. 83 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych § 12

Nakłada obowiązek zaliczania wpłat na poczet najstarszych należności.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej.

u.s.u.s. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy obowiązku opłacania składek.

u.s.u.s. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy obowiązku opłacania składek.

u.s.u.s. art. 13 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy obowiązku opłacania składek.

u.s.u.s. art. 46 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy obowiązku uiszczenia składek.

u.s.u.s. art. 32

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy obowiązku uiszczenia składek.

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy postępowania egzekucyjnego.

u.s.u.s. art. 68 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 K.p.a.) poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i pominięcie faktu braku ustalenia obowiązku odprowadzania składek w Polsce z tytułu działalności gospodarczej w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczenia. Naruszenie prawa materialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 u.s.u.s.) polegające na błędnym uznaniu, że skarżący ma obowiązek opłacania składek w Polsce mimo, iż kwestia objęcia strony obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie została ustalona. Naruszenie prawa materialnego (art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 u.s.u.s.) polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący podlega obowiązkowi uiszczenia składek w Polsce, w sytuacji, gdy obowiązek ten nie został jeszcze ustalony prawomocną decyzją. Naruszenie prawa materialnego (art. 83 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1a u.s.u.s.) poprzez błędne przyjęcie, że mimo jednoczesnego wykonywania pracy najemnej za granicą i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, skarżący podlega wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23.12.2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że podnoszone przez skarżącego zarzuty są bezzasadne. Dochodzone w ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego należności wynikają z ostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 21.06.2022 r. określającej zadłużenie z tytułu składek [...], od której skarżący nie wniósł odwołania. Skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia ww. decyzji, a w konsekwencji stała się ona ostateczna, a następnie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego okoliczności nie potwierdzają przesłanek z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6c u.p.e.a. tj. nieistnienia egzekwowanego obowiązku czy o braku jego wymagalności. Nie jest możliwe zasądzanie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu w sytuacji gdy skarga zostanie oddalona.

Skład orzekający

Tomasz Judecki

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości zaliczania wpłat na poczet najstarszych zaległości składkowych, nawet w sytuacji kwestionowania przez dłużnika statusu tych należności jako spornych, jeśli decyzje ustalające te należności są ostateczne i prawomocne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczenia i sposobu rozliczania wpłat przez ZUS. Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania wpłat i ostateczności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego, choć skomplikowanego, sporu z ZUS o zaległe składki i sposób ich egzekucji. Pokazuje, jak ważne jest terminowe kwestionowanie decyzji i jak ostateczność orzeczeń wpływa na możliwość podważania egzekucji.

ZUS egzekwuje składki, a Ty masz dług? Sąd wyjaśnia, jak wpłaty są zaliczane i dlaczego ostateczność decyzji jest kluczowa.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 47/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1 i pkt 6c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2022 r., 240000/71/4379/2022-RED-9910272160-AM w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. C. (dalej jako: skarżący, strona) jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23.12.2022 r., którym organ ten działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) [dalej: K.p.a.], w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009) [dalej: u.s.u.s.] – utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 12.10.2022 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 01.08.2022 r.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Dyrektor Oddziału ZUS w Opolu, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład jako wierzyciela od [...] do [...] z dnia 01.08.2022 r. wszczął w dniu 02.08.2022 r. postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu. Ww. tytuły obejmują należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz FP i FGŚP za okres od 10.2021 r. do 11.2021 r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r. Odpisy powyższych tytułów wykonawczych zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 05.08.2022 r.
Skarżący pismem z dnia 09.08.2022 r. (nadanym w placówce pocztowej 12.08.2022 r.) złożył zarzuty w sprawie wszczętego postępowania egzekucyjnego. Wskazał na kwestię zaliczania bieżących wpłat na poczet najstarszych zaległości, nieistnienie obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym oraz fakt, iż część należności, na które zaliczane są bieżące wpłaty jest należnościami spornymi.
Postanowieniem z dnia 12.10.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddalił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego od nr [...] do nr [...] z dnia 01.08.2022 r.
Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 23.12.2022 r.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem zarzutów są kwestie:
- zaliczania bieżących wpłat na poczet najstarszych zaległości,
- nieistnienie obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym,
- fakt, iż część należności, na które zaliczane są bieżące wpłaty jest należnościami spornymi.
Zaznaczył, że kwestia ustalenia właściwego ustawodawstwa była przedmiotem postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu decyzją z dnia 18.09.2019 r. nr [...] ustalił dla skarżącego od dnia 1.11.2017 r. ustawodawstwo polskie. W wyniku odwołania z dnia 05.11.2019 r. postanowieniem z [...] sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w O. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy od powyższej decyzji podzielając decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż praca wykonywana na rzecz niemieckiej firmy S. była pracą o charakterze marginalnym i nie stanowiła podstawy do objęcia niemieckim systemem ubezpieczeń społecznych. Postanowienie Sądu uprawomocniło się 02.10.2020 r.
Decyzją z dnia 20.08.2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu ustalił dla skarżącego w związku z wykonywaną pracą najemną na Słowacji ustawodawstwo polskie w okresie od 01.07.2016 r. do 07.11.2017 r. Zobowiązany od powyższej decyzji 22.09.2020 r. złożył odwołanie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w O. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. sygn. akt [...] odwołanie skarżącego zostało oddalone. Na skutek apelacji od powyższego wyroku, Sąd Apelacyjny we W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z [...] sygn. akt [...] oddalił apelację strony. Zobowiązany wniósł wprawdzie skargę kasacyjną, jednakże sprawa została zakończona w obu instancjach, dlatego też decyzja Zakładu jest prawomocna.
W związku z tym, że za zaległości okres od 07.2016 r. zostały pokryte wpłatami z dnia 24.06.2019 r., 05.08.2019 r., 28.08.2019 r., 10.10.2019 r., 12.11.2019 r., 18.12.2019 r., 31.12.2019 r., 10.02.2020 r., 17.03.2020 r., 22.06.2020 r., 22.07.2020 r., 18.08.2020 r., 24.09.2020 r., 15.10.2020 r., 24.11.2020 r., 18.12.2020 r., 28.01.2021 r., 21.06.2021 r., 03.11.2021 r. powstała zaległość za okresy bieżące, dlatego też zawiadomieniem z dnia 02.02.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie określenia wysokości należności z tytułu składek za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 10.02.2022 r.
W dniu 18.05.2022 r. zakończono powyższe postępowanie umożliwiając płatnikowi czynny udział w postępowaniu oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 23.05.2022 r.
W związku z powyższym w dniu 21.06.2022 r. wydano decyzję określającą zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i FP za okres od 10.2021 r. do 11.2021 r. i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r. Od powyższej decyzji nie zostało wniesione odwołanie.
W oparciu o ww. decyzję wierzyciel w dniu 01.08.2022 r. wystawił tytuły wykonawcze od [...] do [...], natomiast organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału ZUS w Opolu na podstawie art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej nadając tytułom wymaganą prawem klauzulę wykonalności.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez zobowiązanego, tj. zaliczania wpłat dokonywanych przez skarżącego na poczet składek zaległych, które w ocenie strony są składkami spornymi, organ wskazał, że od 01.2018 r. zmieniły się zasady rozliczania wpłat i zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009) dokonywane wpłaty rozliczane są na najstarsze zaległości na koncie płatnika składek, co miało miejsce i w tym przypadku. Z uwagi na fakt, iż zarówno Sąd Okręgowy jak i Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie i apelację zobowiązanego, składki za okres od 07.2016 r. do 11.2017 r. jak i składki od 11.2017 r. nie są składkami spornymi. Wyrok Sądu Apelacyjnego od strony prawnej wiąże zarówno Zakład jak i odwołującego się, dlatego też zgodnie z powyższym rozporządzeniem od 01.2018 r. dokonywane przez zobowiązanego wpłaty rozliczane są na zaległe składki poczynając od najwcześniejszego terminu ich płatności. Wobec tego, że zobowiązany nie opłacił składek za okres objęty decyzjami z 18.09.2019 r. i 20.08.2020 r. zaległość pokrywana jest wpłatami bieżącymi.
Tym samym organ nie dopatrzył się w postępowaniu uchybień, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie I instancji i uznał za uzasadnione oddalenie zarzutów zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne zakończone postanowieniem z dnia 12.10.2022 r.
We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie całości materiału dowodowego, i pominięcie faktu, iż w niniejszym przypadku brak jest ustalenia obowiązku odprowadzania składek na terytorium Polski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w sytuacji zbiegów tytułu do ubezpieczenia, a w konsekwencji zaliczenie dokonywanych przeze mnie bieżących wpłat na wcześniejszy okres;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 u.s.u.s., polegające na błędnym uznaniu, iż skarżący ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce w spornym okresie mimo, iż kwestia objęcie strony obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie została ustalona;
3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 u.s.u.s., polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący podlega obowiązkowi uiszczenia składek w Polsce, w sytuacji, gdy obowiązek ten nie został jeszcze ustalony prawomocną decyzją;
4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 83 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1a u.s.u.s., poprzez błędne przyjęcie że, mimo jednoczesnego wykonywania pracy najemnej na rzecz słowackiego oraz niemieckiego pracodawcy, a także prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, skarżący podlega wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji jak i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od skarżącego na rzecz organu, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.
Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23.12.2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 01.08.2022 r.
Z akt sprawy wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 01.08.2022 r.
Wskazane tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 21.06.2022 r. określającej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i FP za okres od 10.2021 r. do 11.2021 r. i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r. Decyzja ta została doręczona stronie 27.06.2022 r. Ww. decyzja, w związku z nie wniesieniem odwołania, stała się ostateczna.
Organ egzekucyjny zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej nadając ww. tytułom wykonawczym klauzulę wykonalności.
W dniu 5.08.2022 r. skarżącemu doręczono odpisy ww. tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 2.08.2022 r.
W piśmie nadanym 12.08.2022 r. skarżący wskazał, iż brak jest podstaw do prowadzenia przedmiotowego postępowania, bowiem dokonuje on na bieżąco wpłat na poczet składek. Po zmianie stanu prawnego organ uprawniony jest do zaliczania dokonanych przez dłużników wpłat na poczet najstarszych istniejących zaległości. Z tego powodu wpłaty dokonywane przez skarżącego za bieżący okres są zaliczane na poczet wcześniejszych zaległości.
W ocenie skarżącego niedopuszczalnym jest aby organ dokonywane wpłaty zaliczał na poczet należności spornych tj. dotyczących okresów, w których nastąpił zbieg tytułów o ubezpieczenia, a wszelkie kwestie sporne nie zostały rozpoznane.
Postępowanie dotyczące zadłużenia za okres do 2017 r. do 2021 r. nadal jest w toku. W związku z tym nie sposób na chwilę obecną przesądzić, że w ww. okresie skarżący jest dłużnikiem ZUS, a tym samym nie ma podstaw do zaliczania dokonywanych wpłat na tenże okres.
Zdaniem strony nie są wystarczającym dowodem na przypisanie mu miana dłużnika, dokonywane z urzędu przez organ na koncie skarżącego jako płatnika składek przypisy zaległości, które są konsekwencją zaliczania dokonywanych przez niego opłat na wcześniejsze okresy, w oparciu o nieprawomocne decyzje.
Organ pominął, że w związku z wykonywaniem przez skarżącego pracy najemnej na rzecz słowackiego oraz niemieckiego pracodawcy, to oni dokonywali wszelkich opłat z tytułu ubezpieczeń społecznych, dlatego też aby uniknąć podwójnego opłacania należności z tytułu składek w Polsce nie były regulowane.
Zdaniem skarżącego niedopuszczalne jest wszczynanie przez organ rentowy postępowania mającego na celu określenie wysokości zadłużenia i jego egzekucji, w sytuacji gdy nie jest ustalone czy w ogóle skarżący jest dłużnikiem ZUS za wcześniejsze okresy. Wszczynanie tego postępowania stanowi rażące naruszenie prawa.
Organ wezwał skarżącego do doprecyzowania czy wniesione pismo stanowi zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1 i 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479) [dalej: u.p.e.a.] czy skargę na czynność egzekucyjną z art. 54 § 1 u.p.e.a. Organ poinformował, że nie uzupełnienie powyższych braków spowoduje, że organ rozpatrzy pismo zgodnie z jego treścią tj. jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie, w związku z czym organ, po zebraniu dodatkowych dowodów, wydał postanowienie z dnia 12.10.2022 r. o oddaleniu zarzutów wniesionych przez skarżącego.
Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wydane zostało zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy ww. postanowienia z dnia 12.10.2022 r.
Z dowodów zebranych przez organ w toku postępowania wynika natomiast, że decyzją z dnia 20.08.2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że skarżący podlegał ustawodawstwu polskiemu w okresie do 1.07.2016 r. do 7.11.2017 r.
Organ uznał, że praca wykonywana przez skarżącego na rzecz słowackiej firmy była pracą o charakterze marginalnym i nie stanowiła podstawy do objęcia słowackim systemem ubezpieczeń społecznych.
Jednocześnie skarżący prowadził działalność gospodarczą na terytorium Polski (rozpoczęta w dniu 8.07.2013 r.).
Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w O. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie skarżącego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20.08.2020 r. nr [...].
Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny we W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w O. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sygn. akt [...].
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 20.09.2021 r., sygn. akt [...]. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia skarga kasacyjna nie została rozpoznana.
Ponadto, decyzją z dnia 18.09.2019 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że skarżący podlegał ustawodawstwu polskiemu od 1.11.2017 r.
Organ uznał, że praca wykonywana przez skarżącego na rzecz niemieckiej firmy była pracą o charakterze marginalnym i nie stanowiła podstawy do objęcia niemieckim systemem ubezpieczeń społecznych.
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w O. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił odwołanie skarżącego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18.09.2019 r., nr [...] . Na ww. postanowieniu widnieje wzmianka, że uprawomocniło się ono z dniem 2.10.2020 r.
W związku z tym, że ww. decyzje dotyczące należności składkowych za okres od 7.2016 r. do 11.2017 r. i od 11.2017 r. stały się ostateczne i prawomocne, organ dokonywane przez skarżącego wpłaty rozliczył na zaległe składki poczynając od najwcześniejszego terminu ich płatności, zgodnie z § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831).
Z uwagi na to, że na koncie płatnika figurowały ww. zaległości to wpłaty z tytułu składek zostały z urzędu zaliczone najpierw na pokrycie najstarszych należności.
W konsekwencji powyższego, należności składkowe za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r. nie zostały uregulowane w związku z czym organ wydał opisaną wyżej decyzję z dnia 21.06.2022 r. określającą zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i FP za okres od 10.2021 r. do 11.2021 r. i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r., która była podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych.
Przechodząc do oceny podjętego przez organ rozstrzygnięcia przypomnieć należy, że zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Natomiast stosownie do art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. podstawą zarzutu jest również brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że podnoszone przez skarżącego zarzuty są bezzasadne.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że dochodzone w ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego należności wynikają z ostatecznej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 21.06.2022 r. określającej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i FP za okres od 10.2021 r. do 11.2021 r. i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10.2021 r. do 12.2021 r., od której skarżący nie wniósł odwołania. Decyzja ta stała się ostateczna i na jej podstawie wystawiono tytuły wykonawcze.
Skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia ww. decyzji, a w konsekwencji stała się ona ostateczna, a następnie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Z kolei argumenty podnoszone przez skarżącego przed organem jak i w skardze do Sądu dotyczą braku podstaw do zaliczenia dokonywanych przez skarżącego wpłat na poczet zaległości objętych ww. decyzjami z dnia 18.09.2019 r. oraz z dnia 20.08.2020 r.
Zdaniem Sądu argumentacja powołana przez stronę nie świadczy o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku czy o braku jego wymagalności.
Skarżący de facto dąży do podważenia istnienia i wymagalności należności składkowych okres od 7.2016 r. do 11.2017 r. i od 11.2017 r. (nie będących przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego).
Jednakże w Sądu należności składkowe za okres od 7.2016 r. do 11.2017 r. i od 11.2017 r. nie są sporne, bowiem obowiązek ich opłacenia wynika z prawomocnych i ostatecznych opisanych powyżej decyzji organu z dnia 18.09.2019 r. oraz z dnia 20.08.2020 r.
Postępowania odwoławcze, w toku których skarżący kwestionował ww. decyzje zostały już prawomocnie zakończone.
Natomiast wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] sygn. akt [...] nie stanowi przeszkody do zaliczenia dokonywanych wpłat na poczet składek za okres od 1.07.2016 r. do 7.11.2017 r., tym bardziej, że z okoliczności sprawy nie wynika aby doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonego przez stronę wyroku II instancji.
Tym samym podnoszone przez skarżącego okoliczności nie świadczą o tym, by doszło do nieuprawnionego zaliczenia dokonywanych wpłat na najstarsze figurujące na koncie płatnika należności z tytułu składek. Obowiązek zaliczenia wpłat na pokrycie najstarszych należności wynika z obowiązującego organ § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831).
Reasumując, w ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego okoliczności nie potwierdzają przesłanek z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6c u.p.e.a. tj. nieistnienia egzekwowanego obowiązku czy o braku jego wymagalności.
Tym samym zarzuty skarżącego podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie gdyż odnoszą się do kwestii przesądzonej w postępowaniach w toku których wydano decyzje z dnia 18.09.2019 r. oraz z dnia 20.08.2020 r. (tj. podleganiu przez skarżącego ustawodawstwu polskiemu w zakresie obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie za okres od 7.2016 r. do 11.2017 r. i od 11.2017 r.).
W związku z powyższym postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów skarżącego odpowiada prawu.
Końcowo odnieść się należy do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyjaśnić w tym zakresie należy, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Na tle ww. przepisu w piśmiennictwie (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 200, źródło: Lex) wskazuje się, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, stanowiącymi sądy pierwszej instancji (...) zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (odstępstwa od tej zasady zawiera tylko art. 201 p.p.s.a. przewidujący zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego w przypadku dokonania przez organ tzw. autokontroli lub umorzenia postępowania w wyniku mediacji, który nie ma zastosowania w tej sprawie). W postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi nie obowiązuje więc zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, którą wprowadzono w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (art. 203 i 204 p.p.s.a.) i która obowiązuje w postępowaniu cywilnym (art. 98 § 1 k.p.c.).
Tym samym nie jest możliwe zasądzanie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu w sytuacji gdy skarga zostanie oddalona.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
-----------------------
9

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI