I SA/Op 462/25

I SA/Op 462/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska /przewodniczący/
Grzegorz Gocki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 350
art. 28 ust.2, 3 i 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
par. 3 ust. 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr UP-284/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. .
Uzasadnienie
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. C. (dalej określanego jako: strona, skarżący, wnioskodawca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 kwietnia 2025 r. nr UP-284/2025, którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z 10 marca 2025 r. nr 464/2025 o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 7 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej też: ZUS, Zakład) o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek. Uzasadniając wniosek wskazał, że od kilku lat jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu matki, która pobiera rentę socjalną (też osoba niepełnosprawna). Podniósł, że ze względu na postępującą chorobę kręgosłupa nie jest w stanie podjąć pracy. Poinformował, że obecnie posiada lekki stopień niepełnosprawności (w toku sprawa o przyznanie umiarkowanego stopnia). Oświadczył też, że nie posiada żadnego majątku ani dochodów (w tym zasiłków i zapomóg), pozwalających na spłatę zaległości. Do wniosku załączył m.in. oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym z 30 stycznia 2025 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 27 września 2023 r., zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w N. o okresach pobierania zasiłku, dokumentację medyczną.
Decyzją z 10 marca 2025 r. nr 464/2025 Zakład, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, zwanej dalej "usus") oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, zwanego dalej "rozporządzeniem") - odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby prowadzącej działalność gospodarczą będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 1.960,51 zł.
Nie godząc się z powyższą decyzją skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z matką, gdyż ojciec żyje "na własny rachunek". Nadmienił, że jego wniosek o rentę socjalną nie został rozpatrzony, natomiast wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy został odrzucony. Oświadczył, że spełnia kryteria nieściągalności, gdyż z uwagi na chory kręgosłup nie jest w stanie podjąć pracy.
Wskazaną na wstępie decyzją z 28 kwietnia 2025 r. Zakład utrzymał w mocy decyzję z 10 marca 2025 r. odmawiającą umorzenia zaległości.
Uzasadniając rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności wyjaśnił, że należności objęte wnioskiem o umorzenie są wymagalne i nie doszło do ich przedawnienia, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.
Przechodząc do istoty sprawy organ wskazał, że w oparciu o przedłożone oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym ustalono, że skarżący: jest kawalerem; nie pracuje zarobkowo; nie posiada dochodu z innych źródeł; nie pobiera zasiłku ani z Urzędu Pracy, ani z pomocy społecznej; nie korzysta też z innych form pomocy; jest długotrwale bezrobotny i pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe; nie ponosi stałych miesięcznych wydatków; nie posiada zobowiązań pieniężnych, wierzytelności, nieruchomości, maszyn, urządzeń, środków transportu; posiada inne składniki mienia ruchomego (keyboard, telefon) o łącznej wartości 350 zł; z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy, ani uregulowania należności; ojciec strony: S. C., osiąga dochód w kwocie 3.851,98 zł netto, a matka: M. C., dochód w kwocie 1.620,67 zł.
Z kolei z danych z systemu ZUS oraz rejestrów centralnych: CEDiG, CEP i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, wynikało, że skarżący: 30 września 2015 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej; od 12 stycznia 2024 r. jest zgłoszony w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako bezrobotny, niepobierający zasiłku dla bezrobotnych, zgłoszony wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego; nie jest właścicielem pojazdu; nie jest właścicielem /współwłaścicielem nieruchomości.
Analizując zgromadzony materiał dowodowy Zakład nie stwierdził po stronie skarżącego wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 usus. Organ zbadał wystąpienie każdej z przesłanek wskazując, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 usus nie wystąpiła z przyczyn oczywistych, z kolei przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c usus nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że wobec strony było prowadzone postępowanie upadłościowe, bądź likwidacyjne. Nie zachodzi też przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 usus - wprawdzie skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, brak jest również majątku, z którego obecnie można egzekwować należności, niemniej jednak istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności na następców prawnych. Wysokość odsetek od nieopłaconych składek objętych wnioskiem przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co wyklucza zastosowanie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 4a usus. Nie zachodzi też przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 usus, bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie jest też jeszcze oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjnego, gdyż jak zaznaczono, Dyrektor Oddziału ZUS nadal prowadzi postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone. Obecny brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jeszcze o całkowitej ich nieściągalności, a stwierdzenie, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Wprawdzie, aktualnie możliwość efektywnego ściągnięcia należności jest ograniczona, ale obecna sytuacja może mieć charakter przejściowy, a przejściowe trudności w uzyskaniu zaspokojenia należności wykluczają uznanie już na obecnym etapie, że egzekucja w przyszłości nie ma szans powodzenia. Tym samym możliwości przymusowego dochodzenia należności nie zostały przez organ rentowy wyczerpane.
Zakład nie stwierdził również spełnienia przesłanek umorzenia należności mimo braku ich całkowitej nieściągalności, określonych w § 3 rozporządzenia.
Według organu w sprawie nie zachodzi przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności), gdyż skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.
Badając przesłankę określoną w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, organ przyznał, że przedłożona dokumentacja medyczna potwierdza schorzenia zdrowotne skarżącego, który cierpi na [...]. Zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. skarżący został czasowo do 30 września 2026 r. zaliczony do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Dokument ten wskazuje, że dla skarżącego rynek pracy jest otwarty, wymaga jednak odpowiedniego zatrudnienia - przeciwskazana ciężka praca fizyczna. W oparciu o powyższe organ wywiódł, że niewątpliwe problemy zdrowotne skarżącego nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności, bowiem przedłożona do sprawy dokumentacja nie potwierdza braku możliwości zarobkowania. Skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego, iż jest całkowicie niezdolny do podjęcia zatrudnienia. Ponadto skarżący od 12 stycznia 2024 r. jest zarejestrowany jako bezrobotny w PUP w N., co świadczy o gotowości podjęcia pracy. Z ustaleń ZUS wynika również, że skarżący 21 stycznia 2025 r. wystąpił z wnioskiem o rentę socjalną. Natomiast 30 stycznia 2025 r. złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, który jest procedowany. W rezultacie organ uznał, że przesłanka ta w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.
Rozpatrując z kolei przesłankę z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ stwierdził, że ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone przez stronę jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia. Jedynie bowiem trwała niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych może stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu składek. Natomiast z ustalonych okoliczności faktycznych wynika, że dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego, na który składają się dochody jego rodziców wynosi łącznie 5.472,65 zł. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że rodzina skarżącego żyje w stanie ubóstwa. Dochód przypadający na jednego członka rodziny strony przekracza bowiem próg minimum socjalnego (wg danych GUS z 3 kwietnia 2025 r. minimum socjalne w IV kwartale 2024 r. dla 3-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi 4 940,52 zł) i nie występuje sytuacja, w której konieczne byłoby korzystanie przez skarżącego ze środków pomocowych państwa. Sam skarżący oświadczył zresztą, że pozostaje na utrzymaniu rodziców/matki, zatem ma zaspokojone wszystkie potrzeby związane z egzystencją. Z materiału dowodowego nie wynika również, by skarżący korzystał z instytucji wsparcia skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku, co oznacza, że obecnie jego sytuacja finansowa nie wymusza konieczności sięgania po dodatkową pomoc ze strony państwa (zasiłki celowe, świadczenia pieniężne na zakup żywności itp.), aby zaspokoić niezbędne potrzeby egzystencjalne.
Ponadto organ argumentował, że obecna sytuacja życiowa skarżącego spowodowana jest wyłącznie brakiem pracy, nie ma zatem charakteru definitywnego. Podniósł, że skarżący ma 48 lat i do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało mu wiele lat aktywności zawodowej. Odwołując się do poglądów orzecznictwa Zakład podkreślił, że instytucja umorzenia została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a usus), a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Omawiane uregulowanie nie może być więc formą premiowania osób, które prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do podjęcia pracy. Sam więc fakt pozostawania osobą bezrobotną na obecnym rynku pracy nie stanowi elementu wyjątkowości, zatem nie może stanowić okoliczności skutkującej umorzeniem należności. Stąd też podjęcie decyzji o umorzeniu należności na chwilę obecną byłoby przedwczesne i nieuzasadnione, gdyż obecna sytuacja finansowa strony może ulec poprawie.
Końcowo organ podniósł, że rozpatrując wnioski o umorzenia należności składkowych Zakład zobowiązany jest kierować się, poza interesem wnioskodawcy, zabezpieczeniem interesu społecznego. Względy społeczne wymagają, aby zobowiązanie publicznoprawne było realizowane, a płatnik nie był pochopnie z niego zwalniany. Stąd, ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego egzekwowania należności w okresie możliwości ich dochodzenia. Akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza określoną w art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 usus zasadę równego traktowania ubezpieczonych.
Nie godząc się z powyższą decyzją skarżący wniósł skargę, w której ponowił argumentację podnoszoną już uprzednio w toku postępowania administracyjnego, dotyczącą braku jakichkolwiek dochodów i majątku oraz złego stanu zdrowia. Dodatkowo podniósł, że w stosunku do należności objętych wnioskiem (dotyczących składek za 2014 r.) dawno już upłynął pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4 usus.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej [ppsa], obowiązany jest je uchylić w razie stwierdzenia, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych kryteriów a nadto mając na uwadze brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa) Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu jest kwestia zasadności odmowy umorzenia skarżącemu nieopłaconych należności składkowych.
Rozpatrując zasadność podniesionych w skardze zarzutów w pierwszej kolejności należało odnieść się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia należności objętych wnioskiem o umorzenie.
Z decyzji wydanych w sprawie wynika, że najstarsze należności obciążające skarżącego obejmują składki za listopad 2013 r. Zgodnie art. 24 ust. 4 usus w brzmieniu obecnie obowiązującym i mającym zastosowanie w sprawie, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Na mocy art. 24 ust. 5b usus, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Z akt administracyjnych i wydanych decyzji wynika, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego i doręczenia tytułów wykonawczych. Organ podkreślił, że postępowanie egzekucyjne trwa nadal. Zgodnie zaś z zawartą w aktach informacją o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (k. 31 akt administracyjnych), 31 grudnia 2024 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w A. S.A, przy czym zajęcie to okazało się nieskuteczne z uwagi na zamknięcie tego rachunku.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że Zakład prawidłowo dokonał w dalszej kolejności oceny składek w kontekście art. 24 ust. 4 i ust. 5b usus. Wskazał podstawy i przyczynę nieprzedawnienia przedmiotowych należności. Stanowisko to należy uznać za słuszne. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z 19 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1538/23) do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości. Skarżący nie podważał ustaleń organu w tym zakresie, wskazując jedynie ogólnikowo na pięcioletni termin przedawnienia ciążących na nim należności, pomijając przybitym wpływ na jego bieg podjętych w zakresie czynności egzekucyjnych.
W ocenie Sądu w przypadku trwającego jeszcze postępowania egzekucyjnego dotyczącego składek objętym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek- tak jak w niniejszej sprawie - mając na uwadze zapewnienie jednolitości orzeczniczej, badanie kwestii przedawnienia takich należności w pierwszej kolejności odbywać się w ramach postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu należy zdecydowanie podkreślić, że w ramach postępowania egzekucyjnego, które jest aktywne i skuteczne na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, zobowiązany ma prawo do kwestionowania postępowania egzekucyjnego w ramach przysługujących mu w tym postępowaniu środków prawnych poprzez ewentualne złożenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym ( o ile termin do ich złożenia jest otwarty ), a także wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli doszło do przedawnienie egzekwowanego obowiązku.
Kwestia, czy upłynął okres przedawnienia egzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym zaległych składek może natomiast podlegać sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej obejmującej także orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 ppsa).
Natomiast w przypadku, gdy w stosunku do tego zobowiązania toczy się aktywne postępowanie egzekucyjne, a strona ubiega się wprawdzie o ich umorzenie ale z przyczyn określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych ( art. 28 ust. 2 i 3 i ust 3a) sprawowana obecnie przez Sąd kontrola zaskarżonej obecnie decyzji o odmowie umorzenia zaległych składek na gruncie ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, nie może przybierać formy kontroli prawidłowości odrębnego postępowania egzekucyjnego dotyczącego trwającej egzekucji tychże składek.
Z tego też względu w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie sposób przyjąć, że mamy do czynienia ze zobowiązaniem nieistniejącym, czy też bezprzedmiotowością postępowania z wniosku o umorzenie należności składkowych.
Z uwagi na powyższe Sąd przystąpił do oceny merytorycznej zapadłego rozstrzygnięcia, tj. decyzji załatwiające sprawę co do istoty, a więc poprzez odmowę umorzenia zaległych składek.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 usus należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. W myśl ust. 2 art. 28 usus, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 wskazano natomiast, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi wówczas, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ustawodawca przewidział nadto w art. 28 ust. 3a usus możliwość umarzania przez ZUS należności z tytułu składek w uzasadnionych przypadkach, mimo braku całkowitej nieściągalności, w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Korzystając z upoważnienia ustawowego (art. 28 ust. 3b usus) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. określił przesłanki umarzania należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z tym przepisem, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Z przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Dopiero wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość (a nie obowiązek) zastosowania tej ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego - nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07 dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przytaczane orzeczenia).
Kontroli Sądu podlega w związku z tym nie zasadność odmowy umorzenia należności - gdyż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może zastępować tego organu w podejmowaniu decyzji uznaniowej - lecz zgodność podjętej decyzji z przepisami prawa. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, przeprowadzono postępowanie i czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast Sąd nie rozstrzyga o tym, czy składki (tu: odsetki od należności składkowych) powinny być umorzone, czy też nie, bowiem o tym decyduje organ administracji publicznej w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 kpa). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 kpa) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 kpa) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 kpa, w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości.
Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach prawnych Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie organy rentowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały jego trafnej oceny prawnej. Zdaniem Sądu, organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. w takim zakresie, w jakim było to możliwe zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Zakład rozważył sytuację bytową, zdrowotną i materialną skarżącego. Ustalenia oraz ocena zgromadzonego materiału dowodowego w tym zakresie nie nosi znamion dowolności.
W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że skarżący nie posiada żadnych dochodów, ani majątku, od wielu lat jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziców, z powodu posiadanych schorzeń został czasowo zaliczony do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności ( do 30 września 2026 r. ). Wprawdzie jak wskazał Skarżący obecnie z uwagi na pogarszający się stan zdrowia toczy się sprawa
o przyznanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jednakże okoliczność ta wykracza poza zakres obecnego postępowania. Jeżeli zatem dojdzie do faktycznej zmiany stopnia niepełnosprawności i zostaną w jego ramach wprowadzone dalsze ograniczania w możliwości podjęcia pracy zarobkowej, istnieje możliwość ponowienia wniosku o umorzenie składek , z uwagi na zaistnienie w sprawie nowych okoliczności.
Natomiast uwzględniając ustalony stan faktyczny ustalony w dacie wydania zaskarżonej obecni decyzji Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu, że nie wystąpiły przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4b i 4c usus (pierwsza z tych przesłanek nie zachodzi z przyczyn oczywistych, kolejne nie występują, gdyż w stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne). Zakład wskazał również, że zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym ( art. 28 ust. 3 pkt 4a ww.), jak również w sprawie nie zaistniała również przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 usus, gdyż naczelnik urzędu skarbowego bądź komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Oceniając wystąpienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 usus organ słusznie podniósł, że aby można było umorzyć zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na tej podstawie nie wystarczy samo zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ale musi także zachodzić okoliczność "braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa". Zdaniem Sądu, trafnie również organ ocenił, że nie zaszły okoliczności opisane w punkcie 6 ust. 3 art. 28 ustawy. Jak słusznie akcentowano w zaskarżonej decyzji nieściągalność należności z tytułu składek związana jest generalnie z całkowitą, aktualną i przyszłą niemożnością skutecznego ich dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz nieracjonalnością wszczęcia takiego postępowania. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej (48 lat), która nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Co więcej skarżący obecnie ponownie jest od 12 stycznia 2024 r. zgłoszony w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. jako bezrobotny.
Zatem organ zasadnie nie wykluczył możliwości skutecznej egzekucji, przyjmując prognozy jej efektywności w oparciu o potencjalne możliwości zarobkowe skarżącego. Za uprawniony należy przy tym uznać wniosek organu, że stan zdrowia skarżącego, stanowiący wprawdzie utrudnienie w codziennej egzystencji, nie wyklucza go z rynku pracy i nie pozbawia go w sposób całkowity i trwały możliwości zarobkowania. Według Sądu, ZUS miał podstawy, by ocenić, iż obecna sytuacja może mieć charakter przejściowy, a przejściowe trudności w uzyskaniu zaspokojenia należności wykluczają uznanie, już na obecnym etapie, że egzekucja w przyszłości nie ma szans powodzenia. Należy podkreślić, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia czynności egzekucyjnych, organ rentowy, działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Zauważyć nadto wypada, że w art. 28 ust. 3 pkt 6 usus wskazano na oczywistość faktu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki. Natomiast sytuacja skarżącego na taką oczywistość nie wskazuje. Ocena możliwości egzekucyjnych nie zawsze odnosi się wyłącznie do bieżącej sytuacji, w szczególności, gdy bieżącej sytuacji nie można przypisać cech trwałości. Branie pod uwagę potencjalnych możliwości egzekucyjnych, jakie mogą się pojawić w przyszłości uzasadnia m.in. interes społeczny. Zdaniem Sądu, wiek skarżącego oraz aktualnie orzeczona zdolność do pracy w odpowiednich warunkach (z wykluczeniem ciężkiej pracy fizycznej) wskazują na możliwość poprawy sytuacji materialnej, a w tej sytuacji umorzenie należności jako przedwczesne, działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń społecznych. Tym samym organ słusznie przyjął, że w sprawie istnieje szansa na wyegzekwowanie należności z tytułu składek. Umorzenie należności stanowi wyraz definitywnej rezygnacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z możliwości ich wyegzekwowania. W związku z tym, biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności, organ odpowiedzialny za ich pobór zobowiązany jest do szczegółowej staranności i ostrożności w procedowaniu spraw z zakresu umarzania.
Sąd w pełni zatem podziela stanowisko organu, że w aktualnym stanie sprawy wobec skarżącego nie zachodzi żaden z przypadków całkowitej nieściągalności, enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3 usus. W tej zaistniałej w sprawie sytuacji, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że na obecnym etapie nie da się stwierdzić, że w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie odzyska się w przyszłości całości bądź części zobowiązania składkowego. Przy odpowiednim bowiem zaangażowaniu sytuacja skarżącego może ulec poprawie, zatem umorzenie należności byłoby działaniem przedwczesnym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zatem w sytuacji, gdy organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.
Za prawidłową Sąd uznaje również dokonaną przez Zakład analizę stanu faktycznego i wyprowadzoną na jego tle ocenę prawną przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że ciężar wykazania okoliczności dających organowi podstawę do rozważenia możliwości umorzenia należności spoczywa właśnie na osobie ubiegającej się o umorzenie należności - co jednoznacznie wynika z użytego w treści § 3 ust rozporządzenia zwrotu "jeżeli zobowiązany wykaże". To wnioskujący ma więc wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny (por. wyrok NSA z 8 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2410/11). Wynika to z tego, że jedynie strona występująca z wnioskiem o umorzenie posiada wiedzę o swoim stanie majątkowym i sytuacji bytowej, czyli o okolicznościach stanowiących podstawę do ewentualnego uwzględnienia jego wniosku. ZUS ma wprawdzie obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 kpa) lecz inicjatywa dowodowa należy tutaj do wnioskodawcy, natomiast organ obowiązany jest ocenić przedstawione przez niego okoliczności.
W rozpoznawanej sprawie Zakład dysponował określonym materiałem dowodowym zaoferowanym przez skarżącego, uzupełnionym również o informacje wynikające z ogólnodostępnych rejestrów centralnych i systemu ZUS. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ przed wydaniem decyzji umożliwił skarżącemu zapoznanie i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a w toku postępowania informował go o możliwości dołączenia do akt dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej. Skarżący jednak pozostawał bierny w tym zakresie. Wobec powyższego Sąd za prawidłowe uznał ustalenia Zakładu - mimo odmiennych twierdzeń skarżącego - w zakresie analizy jego sytuacji materialno-rodzinnej, uwzględniającej dochody obojga rodziców skarżącego, jako pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ słusznie w tym względzie wywiódł, że przez prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego należy uważać wspólne zamieszkanie wraz ze wspólnym zaspokajaniem potrzeb życiowych. Zauważyć zatem trzeba, że skarżący nie przedstawił organom rentowym żadnych danych odnośnie struktury i wysokości kosztów bieżącego utrzymania, ponoszonych w jego gospodarstwie domowym. W toku postępowania nie podnosił także, by jego ojciec zamieszkiwał pod innym adresem, a jedynie ogólnikowo wskazywał, że ojciec "żyje na własny rachunek", nie przedstawiając jednak na potwierdzenie swych twierdzeń jakichkolwiek dowodów, czy chociażby głębszej argumentacji. W ocenie Sądu, mając na względzie dzisiejsze realia rynkowe, nieprawdopodobnym jest, by dochód uzyskiwany wyłącznie przez matkę skarżącego (1.620,67 zł) wystarczał na pokrycie wszystkich życiowo koniecznych wydatków dla dwóch osób. Wobec braku dowodów przeciwnych uprawnionym w tych realiach było więc założenie organu, że ojciec skarżącego współuczestniczy w pokrywaniu kosztów bieżącego utrzymania rodziny, co oznaczało, że do analizy sytuacji materialno-rodzinnej prawidłowo zostały przyjęte dochody obojga rodziców skarżącego.
W ocenie Sądu prawidłowo organ przeanalizował zgromadzone dowody pod kątem wystąpienia przesłanki związanej z możliwością pozbawienia skarżącego - w wyniku opłacenia należności z tytułu składek - możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Trafnie w tym względzie organ wywiódł, że przy ocenie przesłanek wskazanych w w/w przepisie należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, leki itp.), czy trudności finansowe mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. W orzecznictwie na gruncie omawianego przepisu podkreśla się, że umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec ZUS. Ponadto przy ocenie spełnienia przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości, organ powinien brać pod uwagę także, czy istnieją po stronie osoby składającej wniosek okoliczności świadczące o możliwości zmiany sytuacji majątkowej. W związku z tym trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę należności składkowych, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu.
Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości stanowiska Zakładu, że skarżący - mimo niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej - nie spełnia warunków do udzielenia ulgi na podstawie omawianej przesłanki, albowiem jego egzystencja nie jest zagrożona (potrzeby bytowe strony są zaspokajane z dochodów rodziców) a w dalszej perspektywie czasowej nie jest wykluczona poprawa jego sytuacji finansowej, poprzez podjęcie zatrudnienia. Tut. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gdańsku z 4 marca 2014 r. o sygn. I SA/Gd 119/14, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a usus oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu mając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącego zagraża jego egzystencji, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji." Organ trafnie zatem nawiązał do tych kryteriów, wskazując, że dochód gospodarstwa domowego skarżącego przekracza próg kryterium dochodowego uprawniający do świadczeń socjalnych. Sąd zauważa również, że skarżący nie wskazywał na konieczność korzystania kiedykolwiek z instytucji wsparcia skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku (zasiłki celowe, świadczenia pieniężne na zakup żywności itp.), co byłoby formalnym potwierdzeniem jego trudnej sytuacji finansowej, albowiem z założenia udzielana jest ona osobom znajdującym się w ciężkim położeniu (trudnej sytuacji materialnej). Co istotne, organ nie negował, że sytuacja finansowa strony w związku z brakiem dochodów i posiadanymi schorzeniami jest trudna, lecz prawidłowo akcentował, że nie ma ona charakteru definitywnego i nieodwracalnego.
Rację ma organ, że problemy materialne skarżącego są spowodowane brakiem zatrudnienia, który nie wynika z całkowitego i trwałego wykluczenia z aktywności zawodowej, ale w przyjętej przez stronę "biernej postawy", na co może pośrednio wskazywać stwierdzenie samego zainteresowanego, o prowadzeniu działalności gospodarczej w poprzednich latach w sumie 2 razy po 12 miesięcy.
Jest to jednakże okoliczność, która w każdej chwili może ulec zmianie. Biorąc pod uwagę wiek dłużnika i orzeczoną zdolność do pracy w odpowiednich warunkach, istnieje realna szansa - przy jego odpowiednim zaangażowaniu - na podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej, a co za tym idzie możliwości poprawy, w określonej perspektywie czasowej sytuacji materialnej całej rodziny i spłaty zaległości której wysokość nie przekracza kwoty najniższego wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczający sam brak wystarczających środków finansowych do zapłaty całości należności, przy istnieniu możliwości ich uzyskania w wyniku podjęcia aktywności zawodowej. Prawo domagania się zapłaty należności składkowych istnieje do czasu ich przedawnienia i organy nie mogą z góry zakładać, że do tego terminu sytuacja strony nie ulegnie poprawie w stopniu umożliwiającym ich chociażby częściowe uregulowanie. Z tych przyczyn, jak również ze względu na konieczność ochrony interesu publicznego, ocena podstaw umorzenia musi być dokonywana także pod kątem tego, czy istnieją perspektywy poprawy sytuacji dłużnika w przyszłości. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ przeanalizował możliwości skarżącego na rynku pracy, uwzględniając z jednej strony fakt, że jest on osobą niepełnosprawną w lekkim stopniu, z drugiej zaś strony, że jest on osobą stosunkowo młodą (48 lat), pozostającą w wieku aktywności zawodowej. Sąd nie neguje, że osoby niepełnosprawne borykają się ze znacznie większymi trudnościami w znalezieniu zatrudnienia, niemniej jednak nie jest też tak, że niepełnosprawność (nawet w stopniu znacznym) definitywnie wyklucza osoby nią dotknięte z rynku pracy (poza osobami, w stosunku do których stwierdzono całkowitą niezdolność do pracy). Chociaż znalezienie pracy niewątpliwie wymaga ze strony osób z niepełnosprawnością dużego zaangażowania, jednakże w przestrzeni publicznej znajduje się wiele firm, przedsiębiorstw i instytucji spełniających warunki do zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Także na otwartym rynku pracy można znaleźć adekwatne do różnych stanów niepełnosprawności propozycje zatrudnienia, np. w formie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, gdzie w większości proponowane prace są lekkie i wykonywane są w domu. Zatem w realiach tej sprawy za uprawniony należy uznać wniosek organu, że nie można wykluczyć, że po stronie skarżącego - mimo niepełnosprawności - istnieją możliwości podjęcia zatrudnienia.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 884/08, zgodnie z którym "prawidłowa wykładnia art. 28 ust. 3a usus i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wynikająca z tych przepisów podstawa umarzania należności ZUS winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonają o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł dochodów. Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich spłacenia. Podstawa umorzenia należności ZUS mająca swe źródło w omawianych przepisach została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a usus), a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika).
Podnieść przy tym należy, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, by od momentu powstania zaległości (lata 2013 – 2014) dążył do osiągania jakichkolwiek dochodów umożliwiających spłatę zaległości i codzienną egzystencję oraz podejmował w tym kierunku starania, chociaż - jak sam twierdzi w skardze- jeszcze kilka lat temu, będąc wtedy zdrowym, mógł podjąć pracę. Przeciwnie, z okoliczności sprawy, w tym z samych twierdzeń skarżącego, wynika że nawet nie próbuje on podjąć jakichkolwiek starań w celu samodzielnego rozwiązania swych problemów finansowych. Skarżący sam przyznał, że w całym swym życiu cyt: "za wiele nie pracował", "na dłużej nigdzie nie zagrzał miejsca", "prowadził działalność gospodarczą w poprzednich latach w sumie dwa razy, po dwanaście miesięcy". Okoliczności powyższe wskazują na pasywną postawę skarżącego, który w ciągu 48 lat życia zarobkował jedynie przez dwa lata, pozwalając, by cały ciężar jego utrzymania spoczywał na starszych, też schorowanych (matka) rodzicach. Z kolei w skardze skarżący oświadcza: cyt: (...) bez względu jaka będzie decyzja Sądu, nie zapłacę, bo pracy już nie podejmę (...)". Wobec powyższego zasadne są wnioski organu, że trudno osobę o biernej i roszczeniowej postawie wobec budżetu Państwa premiować udzieleniem najdalej idącej ulgi w postaci umorzenia.
Niekwestionowana w sprawie jest ocena organu, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności). Zakład trafnie wywiódł, że dla analizy istnienia tej przesłanki istotne jest prowadzenie przez zobowiązanego działalności gospodarczej. Tymczasem, jak wynika z ustaleń organu, skarżący zaprzestał jej prowadzenia 30 września 2015 r.
Za prawidłową Sąd uznaje również dokonaną przez Zakład analizę stanu faktycznego i wyprowadzoną na jego tle ocenę prawną przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności). Organ nie kwestionował stanu zdrowia wnioskodawcy. Ze zrozumieniem odniósł się do problemów zdrowotnych strony, które niewątpliwie stanowią utrudnienie życia codziennego. Niemniej jednak prawidłowo organ uznał, że brak jest dokumentów potwierdzających całkowite wykluczenie skarżącego z aktywności rynku pracy. Wiek skarżącego oraz orzeczona zdolność do pracy z przeciwwskazaniem ciężkiej pracy fizycznej sugerują możliwość poprawy sytuacji materialnej.
Reasumując stwierdzić należy, że organy rentowe w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. W ocenie Sądu, organy rentowe podjęły wszelkie niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego działania i zbadały sytuację majątkową skarżącego, w tym źródła jego dochodów, posiadane zobowiązania, ponoszone wydatki oraz rozważyły wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której odniesiono się do indywidualnej sytuacji skarżącego, a wyciągniętym z poczynionych ustaleń wnioskom nie można zarzucić dowolności. W konsekwencji Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy został oceniony zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa, a sporządzone uzasadnienie decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia zarówno reguł postępowania jak i przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.