I SA/OP 454/25

I SA/Op 454/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zwrócono uiszczony wpis
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2, par. 2a i par. 3, art. 4, art. 58 par. 1 pkt 1, art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 10 ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2017 poz 784
par. 3 ust. 1, par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. i R. R. na pismo Burmistrza Grodkowa z dnia 14 maja 2025 r., nr WI.V.7223.32.2025 w przedmiocie ustawienia znaku drogowego postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu R. R. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
A. P. i R. R. (zwani dalej także skarżącymi) wnieśli pismem z dnia 30 maja 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na pismo Burmistrza Grodkowa z dnia 14 maja 2025 r., nr WI.V.7223.32.2025.
Przedmiotowe pismo Burmistrza Grodkowa (zwanego dalej organem) zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2025 r., A. P. i R. R., określający się jako właściciele nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], zwrócili się do organu o postawienie znaku pionowego B-36, tzn. zakaz zatrzymywania i postoju na całym dojeździe do posesji na działce nr a przy ul. [...] nr [...] i [...], ze względu na bezmyślne parkowanie osób, które blokują bramę wjazdową. Wnieśli także o wyłącznie z konsultacji Komisariatu Policji i Straży Miejskiej w G. Podnieśli, że pomimo zamontowanego już znaku Strefa ruchu D-52 i D-53, które to znaki co prawda zmniejszyły o połowę problemy z utrudnieniem dojazdu, to mimo tego, nadal te trudności występują. Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. wskazali, że w sprawie nie zostają zachowane parametry określone we wskazanym rozporządzeniu.
W odpowiedzi na opisany wniosek, organ pismem z dnia 14 maja 2025 r., nr WI.V.7223.32.2025, poinformował skarżących, że zgodnie z art. 49 ustawy Prawo o ruchu drogowym zabrania się postoju:
1) w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej;
2) w miejscu utrudniającym dostęp do innego prawidłowo zaparkowanego pojazdu lub wyjazd tego pojazdu.
Wobec tego, w ocenie organu, w razie jakichkolwiek problemów w trakcie wjazdu i wyjazdu z działki nr a, należy zwrócić się o interwencję do Policji, ponieważ ustawodawca uregulował tę kwestię i stąd też montaż dodatkowego oznakowania jest niezasadny.
Nie godząc się ze stanowiskiem organu, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu domagając się m.in. uchylenia przedmiotowego pisma z dnia 14 maja 2025 r. z nakazem wykonania przez zarządcę drogi żądanej czynności.
Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w dniu 2 czerwca 2025 r. skarżący R. R. uiścił kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi (por. wyciąg bankowy, k-11 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie zaś do art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 p.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Przedmiotem niniejszej skargi uczyniono pismo Burmistrza Grodkowa z dnia 14 maja 2025 r., nr WI.V.7223.32.2025, którym organ ten ustosunkowując się do wniosku skarżących o ustawienie znaku drogowego pionowego B-36 na ulicy [...] w G. stwierdził, że żądanie to jest bezzasadne.
Wobec tego wskazać trzeba, że materia związana z przedmiotem zakwestionowanego pisma została uregulowana w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251) - zwanej dalej ustawą. Wykładnia przepisów ustawy i przepisów wykonawczych do tej ustawy uprawnia stwierdzenie, że czynność postawienia znaku drogowego nie jest dokonywana w drodze decyzji administracyjnej, nie stanowi bowiem załatwienia sprawy indywidualnej, nie jest też aktem skierowanym do indywidualnie oznaczonego adresata oraz nie dotyczy zindywidualizowanych praw i obowiązków. W ustawie tej, określającej m.in. zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu, określone zostały także zasady organizacji tego ruchu. Stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy, starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U z 2017 r. poz. 784) - dalej zwane rozporządzeniem, organ zarządzający ruchem w szczególności rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu (pkt 1), 2) opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu; zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu (pkt 3). Z kolei § 6 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że organizację ruchu zatwierdza, na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu, organ zarządzający ruchem albo podmiot zarządzający drogą wewnętrzną właściwy dla danej drogi. Po rozpatrzeniu złożonego projektu organizacji ruchu organ zarządzający ruchem może: 1) zatwierdzić organizację ruchu w całości lub w części: a) bez zmian, b) po wprowadzeniu zmian lub wpisaniu uwag dotyczących wdrożenia organizacji ruchu; 2) odesłać projekt w celu wprowadzenia poprawek; 3) odrzucić projekt (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
W ocenie Sądu w świetle powyższych przepisów oraz uwzględniając treść zaskarżonego pisma z dnia 14 maja 2025 r., uznać trzeba, że pismo to nie stanowi aktu podlegającego kognicji sądu administracyjnego, bowiem czynność ustawienia znaku drogowego (bądź odmowa dokonania tej czynności) nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej zwanego NSA, wyrażono bowiem pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, że czynność polegająca na ustawieniu znaku drogowego nie może być zakwalifikowana jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por.: postanowienia NSA z dnia: 19 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 735/10; 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 614/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie CBOSA, na stronie internetowej od adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postawienie znaku drogowego w konkretnym miejscu jest czynnością wykonawczą wtórną do czynności materialno – technicznej jaką jest zatwierdzenie projektu organizacji ruchu. Działania polegające na ustawianiu i usuwaniu znaków drogowych nie są zatem realizowane w ramach indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków konkretnego podmiotu, wynikających z przepisów prawa. Nie można więc powoływać się na naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego przez ustawienie znaku drogowego, który stanowi akt generalny, adresowany do nieskonkretyzowanego adresata (por. postanowienia NSA z dnia: 19 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 735/10; 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1491/21; dostępne CBOSA).
Kognicji sądów administracyjnych podlega wyłącznie czynność materialno- techniczna, jaką jest zatwierdzenie organizacji ruchu, a nie czynność faktyczna polegająca na usunięciu bądź ustawieniu konkretnego znaku drogowego. Innymi słowy skarga przysługuje jedynie na akt, jakim jest zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego przez organ. Uzasadniając takie stanowisko wskazać należy przede wszystkim na uchwałę NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OPS 14/13, opubl. LEX nr 1476996), zgodnie z którą zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 wyżej przywołanej ustawy, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 przywołanego rozporządzenia - jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Skarżący nie wnieśli jednak skargi na akt zatwierdzający zmianę organizacji ruchu, lecz na pismo dotyczące odmowy dokonania czynności faktycznej umieszczenia konkretnego znaku drogowego. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że skoro zaskarżone pismo nie stanowi aktu w przedmiocie zatwierdzenia organizacji ruchu, to wniesiona skarga - w świetle powyższej uchwały i orzecznictwa NSA - jest niedopuszczalna i należało ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarga nie podlega bowiem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego Sądu, wyznaczonej treścią art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Natomiast niedopuszczalność skargi skutkuje również tym, że Sąd nie może formułować ocen prawnych w odniesieniu do zarzutów mających przemawiać, zdaniem skarżących, na rzecz zasadności ich skargi.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia uzasadnia natomiast przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.