I SA/Op 448/25

I SA/Op 448/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-11-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska /sprawozdawca/
Marzena Łozowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 15  § 1,  33 § 2 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 marca 2025 r., nr SKO.40.3006.2024.eg w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej jako "Kolegium" lub "Organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia G. G. prowadzącego działalność pn. I. (dalej określany jako: Zobowiązany lub Skarżący) na postanowienie Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 4 listopada 2024 r., oddalającego zarzut złożony w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się pod sygn. [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu decyzją z 10 grudnia 2021 r. nr [...] zobowiązał Skarżącego do zwrotu dofinansowania w kwocie 243.250,00 zł wraz z innymi należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia wypłaty środków beneficjentowi.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, Zarząd Województwa Opolskiego decyzją z 17 grudnia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...].
Na ww. decyzję, Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji z 17 grudnia 2023 r.
W dniu 23 lutego 2024 r. Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu wystawił upomnienie [...] wskazując jako podstawę obowiązku zapłaty należności pieniężnej decyzję Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...].
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 21 lutego 2024 r. (data wpływu do Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu 27 lutego 2024 r.) wstrzymał wykonalność ww. decyzji Zarządu Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r., a następnie wyrokiem z 8 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Op 343/23 uchylił ww. decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zarząd Województwa Opolskiego decyzją z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] po raz kolejny utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...].
W dniu 18 września 2024 r. Marszałek Województwa Opolskiego wystawił tytuł wykonawczy [...], jako podstawę prawną obowiązku wskazując ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu nr [...].
W odpowiedzi na powyższe, Skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego nr [...]. W uzasadnieniu, Zobowiązany wniósł o uznanie w całości zarzutu określonego w art. 33 § 2 w sprawie egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., podnosząc, iż nie otrzymał wymaganego prawem upomnienia.
Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., postanowieniem z 4 listopada 2024 r., nr DOA.412.3.10.2023.MZ, oddalił zarzutu podniesiony przez Zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. pod sygn. [...].
Odnosząc się do zarzutu braku upomnienia, organ wskazał, iż w dniu 23 lutego 2024 r. zostało wystawione upomnienie nr [...], które zostało doręczone Skarżącemu w dniu 27 lutego 2024 r. Upomnienie dotyczyło obowiązku skonkretyzowanego w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. W związku z powyższym brak było konieczności wystosowania do Zobowiązanego kolejnego upomnienia dotyczącego tego samego zobowiązania.
Zobowiązany, za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, pismem z 8 listopada 2024 r., z zachowaniem ustawowego terminu, wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 4 listopada 2024 r., nr DOA.412.3.10.2023.MZ, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, iż organ nie był zobowiązany do wystąpienia względem Zobowiązanego, z ponownym upomnieniem przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, podczas gdy był do tego zobowiązany, co w konsekwencji doprowadziło do wystawienia tytułu wykonawczego i nieuprawnionego zainicjowania egzekucji przeciwko Zobowiązanemu. Z uwagi na powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisów art. 15 i art. 26 u.p.e.a. oraz okoliczności stanu faktycznego sprawy podniósł, iż upomnienie nr [...] z 23 lutego 2024 r. dotyczy decyzji Zarządu Województwa Opolskiego nr [...] z 17 października 2023 r., której wykonanie na mocy postanowienia WSA w Opolu z 21 lutego 2024 r. zostało wstrzymane, a na mocy wyroku z 8 maja 2024 r. ww. decyzja z 17 października 2023 r. została uchylona. W takim stanie rzeczy - w ocenie pełnomocnika - wystosowane upomnienie należało uznać za bezzasadne, albowiem nie było wówczas w obrocie prawnym decyzji, która podlegałaby wykonaniu. Podnosił również, konsekwencją uchylenia ww. decyzji Zarządu Województwa Opolskiego była utrata skuteczności wszystkich aktów, które o tę decyzję się opierały, a więc również upomnienia z 23 lutego 2024 r. W konsekwencji, po ponownym rozpoznaniu sprawy i wydaniu decyzji nr [...] z 20 sierpnia 2024 r. zaistniała konieczność wystosowanie do Zobowiązanego nowego upomnienia, które nie zostało sporządzone i wysłane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 31 marca 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 4 listopada 2024 r.
Kolegium po przytoczeniu znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawnych, podkreśliło iż spór koncentruje się wokół zagadnienia prawidłowości doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a, co stanowiło podstawę wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej określonego w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.
Kolegium podzieliło należy stanowisko Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu, uznając że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący braku doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 18 września 2024 r. Kolegium podkreślało, iż z okoliczności faktycznych znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy - w dniu 23 lutego 2024 r. Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu wystawił upomnienie [...] wskazując jako podstawę obowiązku zapłaty należności pieniężnej decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. Kolegium podkreślało, że upomnienie zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 27 lutego 2024 r. W konsekwencji Zobowiązany miał wiedzę w zakresie istnienia konkretnego zobowiązania, jak i świadomość konieczności podjęcia działań zmierzających do zaspokojenia wierzyciela. Działań tych jednak Zobowiązany nie podejmował. Kolegium dostrzegło przy tym, że Zobowiązany odwołał się od ww. decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], a następnie złożył skargę na decyzję Marszałka Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r. nr [...] utrzymującą w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. W wyniku jej rozpatrzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 8 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Op 343/23 uchylił ww. decyzję Marszałka Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r. Co przy tym istotne, decyzja Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...] nie została uchylona, natomiast - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - decyzją z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymano w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...].
W ocenie Kolegium, nie budziło wątpliwości, iż zarówno zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy obowiązku Zobowiązanego - skonkretyzowanego w upomnieniu nr [...] - nie uległ zmianie. Co równie istotne, prawidłowym - z uwagi na brak spełnienia obowiązku wynikającego z ww. decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu decyzją z 10 grudnia 2021 r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Marszałka Województwa Opolskiego z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] - było wystawienie tytułu wykonawczego z 18 września 2024 r. nr [...].
Z uwagi na powyższe, w ocenie Kolegium, za bezzasadny należało uznać sformułowany przez Zobowiązanego zarzut nieprawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu niedoręczenia Zobowiązanemu upomnienia. Skierowane do Zobowiązanego ww. upomnienie nr [...] konsumowało ten obowiązek, powodując, przejście z etapu dobrowolnego wykonania obowiązku na etap przymusu administracyjnego.
W ocenie Kolegium przedstawione okoliczności faktyczne, jak i obowiązujące przepisy prawa regulujące omawianą kwestię, brak było podstaw do ponawiania upomnienia, przed wszczęciem egzekucji, a po wydaniu ostatecznej decyzji Marszałka Województwa Opolskiego z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...].
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił, iż zaskarżone postanowieni narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 1 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, iż wobec uchylenia decyzji Zarządu Województwa Opolskiego nr [...] z 17 października 2023 r., której dotyczy upomnienie nr [...] i wydania nowej decyzji nr [...] z 20 sierpnia 2024 r. wierzyciel nie był zobowiązany do wystąpienia względem Skarżącego z ponownym upomnieniem przed wszczęciem egzekucji, podczas gdy zgodnie z wyżej wskazanym przepisem, skierowanie do zobowiązanego stosownego upomnienia przez wierzyciela jest obligatoryjne przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone uprzednio postanowienie organy I instancji o oddaleniu zarzutu.
W oparciu o powyższy zarzut i uzasadniającą go argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skargi, pełnomocnik Skarżącego wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z dnia 4 listopada 2024 r.; 2) zarządzenie od organu na rzez Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całość wcześniej wyrażone stanowisko, wskazując, iż zarzuty zawarte w skardze, stanowią w istocie powtórzenie zarzutów zawartych w zażaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2024, poz. 1267) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).
Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31 marca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 4 listopada 2024 r., oddalające zarzut złożony w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się pod sygn. [...].
Przystępując do merytorycznej analizy sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Wniesienie zarzutów na postępowanie egzekucyjne stanowi uprawnienie zobowiązanego, zaś zakres możliwych zarzutów został enumeratywnie wymieniony w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że zobowiązany nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela chyba, że poprzez nie - wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W doktrynie przedmiotu oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych zawraca się uwagę, że upomnienie zobowiązanego przez wierzyciela nie jest czynnością dokonaną w postępowaniu egzekucyjnym. Upomnienie jest czynnością wierzyciela poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego i jest przesyłane zobowiązanemu tylko raz - ewentualne umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje zniweczenia skutków upomnienia doręczonego zobowiązanemu przed wszczęciem umorzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to możliwość wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego bez ponownego upominania zobowiązanego. Ponowne wystawienie tytułu wykonawczego również nie pociąga za sobą konieczności ponownego upomnienia zobowiązanego (zob. np. P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 15; wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 418/21, LEX nr 3206305 oraz wyroki NSA z 28 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1361/16 i z 6 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 566/17). W pierwszym z przytoczonych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że kwestia związana z doręczaniem kolejnego upomnienia w przypadku wszczęcia przez organ egzekucji administracyjnej po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w tym przedmiocie była wielokrotnie przedmiotem oceny sądów administracyjnych. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że celem instytucji upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. Upomnienie przypomina przy tym nie o obowiązku, który znany jest zobowiązanemu co najmniej z podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego (np. z decyzji administracyjnej), ale o powinności jego wykonania, które - również w interesie strony - może być dobrowolne, ale zagrożone jest realizacją w drodze egzekucji administracyjnej. Jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, niezmienianego następnie podmiotu, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnymi upomnieniami, także w przypadkach ponownego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym obszarze. Także postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, przy niezmienionej tożsamości przedmiotu i podmiotu oraz podstaw wszczęcia tego postępowania, nie uchyla faktu ani znaczenia prawnego zrealizowanego przez wierzyciela obowiązku wystosowania upomnienia. Wprawdzie, na podstawie art. 60 § 1 u.p.e.a., umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie w przepisie tym przewidzianym powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jednakże sporządzenie, przesłanie i doręczenie upomnienia nie stanowi czynności egzekucyjnych. Upomnienie natomiast ma na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku bez wszczynania postępowania egzekucyjnego, w którym to dopiero stosuje się środki egzekucyjne. Upomnienie, zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., przesyła się nie przed każdorazowym w tym samym przedmiocie wystawieniem tytułu wykonawczego, ale po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, co uzasadnia skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela.
W konsekwencji jednorazowo wykonany obowiązek przesłania upomnienia dotyczy administracyjnej egzekucji danego przedmiotu w stosunku do danego podmiotu, nie zaś poszczególnych czynności wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym podmiotowo - przedmiotowym obszarze, również po jego umorzeniu (por. np. wyroki NSA z 19 kwietnia 2012 r. II OSK 252/11, z 8 lipca 2009 r. II FSK 315/08)
W związku z powyższym należy wskazać, że w dniu 23 lutego 2024 r. Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu skierował do Zobowiązanego upomnienie [...] wskazując jako podstawę konkretyzacji obowiązku zapłaty należności pieniężnej decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. W dniu wystawienia i doręczenia Zobowiązanemu upomnienia decyzja decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], na skutek utrzymania jej w mocy decyzją Marszałka Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r. nr [...], była decyzją ostateczną i wykonalną. Podkreślić przy tym należy, że upomnienie zostało doręczone Zobowiązanemu przed uprawomocnieniem się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2024 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tylko bowiem prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony i sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, które sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, wiąże sąd od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem (art. 164 p.p.s.a.). Natomiast strony, jak również inne sądy i organy, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, postanowienie wiąże z chwilą uprawomocnienia (art. 170 p.p.s.a.) [Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX]
Podnoszona przez pełnomocnika Zobowiązanego przesłanka braku wymagalności wskazanego w upomnieniu zobowiązania, mogłaby się ziścić, gdyby orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji byłoby prawomocne przed wystawieniem i wysłaniem upomnienia. Tymczasem wydane w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowienie z 21 lutego 2024 r. nie miało takiego waloru w dniu doręczenia Zobowiązanemu upomnienia. Wobec powyższego należy przyjąć, że po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, wierzyciel przesłał Zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku określonego w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...] z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a w dacie doręczenia upomnienia zarówno decyzja Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji pozostawały w obrocie prawnym. Co prawda bezpośrednio po doręczeniu upomnienia, na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowienia z 21 lutego 2024 r. organ nie podjął czynności egzekucyjnych, doszło bowiem do utraty wykonalności obowiązku nałożonego decyzją Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. Nie doszło tez do wystawienie tytułu wykonawczego, niemniej jednak do prawomocnego wstrzymania wykonania obowiązku wskazanego upomnieniu doszło już pod dniu prawidłowego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Sąd dostrzega przy tym, że następnie decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r. nr [...] utrzymującą w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...] została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Opolu z 8 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Op 343/23, jednak istotne jest to, że decyzja Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...] nie została uchylona, natomiast - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - decyzją z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] Marszałka Województwa Opolskiego utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], a dopiero następnie podjęto czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zobowiązania.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że przytoczona powyżej chronologia zdarzeń mogłaby mieć wpływ na ocenę ewentualnej prawidłowości wymogów formalnych tytułu wykonawczego, gdyby taki został wystawiony pomimo prawomocnego wstrzymania wykonania obowiązku zwrotu dotacji, czy też prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyby takie zostało podjęte, w okresie braku wykonalności egzekwowanego obowiązku, nie ma jednak w ocenie Sądu rozstrzygającego znaczenia dla oceny skuteczności upomnienia z 23 lutego 2024 r., bowiem w dniu jego doręczenia obowiązek wskazany w upomnieniu podlegał wykonaniu (nie został prawomocnie wstrzymany). Tym samym wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, prawidłowo przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu wystosowania do Zobowiązanego upomnienia wierzyciel nie posiadał wiedzy o wstrzymaniu wykonania decyzji, a nadto wstrzymanie wykonania nie miało waloru prawomocności. W takim stanie rzeczy za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty pełnomocnika Zobowiązanego, wskazujące, iż wystosowane upomnienie należało uznać za bezzasadne, albowiem nie było wówczas w obrocie prawnym decyzji, która podlegałaby wykonaniu. W obrocie prawnym istniała bowiem decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z 17 grudnia 2023 r. nr [...] utrzymującą w mocy ww. decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], w dniu doręczenia Zobowiązanemu upomnienia brak było w obrocie prawnym prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiocie wstrzymania jej wykonania (decyzja z 17 grudnia 2023 r. została uchylona dopiero wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Opolu z 8 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Op 343/23)
W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, niezmienianego następnie podmiotu, na podstawie art. 15 § 1. u.p.e.a. przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnymi upomnieniami, także w przypadkach ponownego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym obszarze (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II OSK 252/11). Zasadą jest zatem, że upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku - pod rygorem przymusowego prawnego wyegzekwowania - niezależnie od tego ile razy w danej sprawie wystawiane będą tytuły wykonawcze i wszczynane postępowanie egzekucyjne, z tym jednak zastrzeżeniem, że zasada ta znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy dotyczy niezmienionych podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązku, a także tak samo określonego obowiązku. Oznacza to możliwość wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego bez ponownego upominania zobowiązanego. Ponowne wystawienie tytułu wykonawczego również nie pociąga za sobą konieczności ponownego upomnienia zobowiązanego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VIII, opubl. WKP 2018, t. 6 do art. 15 u.p.e.a., zob. też wyroki NSA: z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 316/08, z 8 lipca 2009 r., sygn. akt IIFSK 618/08, z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2802/12, z 6 marca 2019 r., sygn. akt n OSK 566/17; wyroki WSA w Poznaniu: z 17 października 2017 r., sygn. III SA/Po 644/19, z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt ni SA/Po 43/20; wyrok WSA w Łodzi z 20 maja 2020r., sygn. akt III SA/Łd 203/20; wyrok WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 208/20).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, słusznie przyjęły organy, że nie zmienił się podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku, jak i sam określony obowiązek zwrotu dotacji skonkretyzowany w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. Decyzja organu I instancji konkretyzująca obowiązek zwrotu dotacji nie została uchylona - na żadnym etapie postępowania nie została wyeliminowana z obrotu prawnego - doszło jedynie, już po doręczeniu Zobowiązanemu upomnienia, do ustania wykonalności określonego nią obowiązku. Co jednak istotne nie doszło do definitywnego wyeliminowania z obrotu prawnego obowiązku zwrotu przez Zobowiązanego dotacji, a upomnienie uznać należało w dacie jego wystawienia i doręczenia za skuteczne, dotyczyło bowiem obowiązku, który miał wówczas charakter wykonalny.
W wyniku wstrzymania wykonania decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 21 lutego 2024 r., a następnie wyniku uchylenia przez sąd decyzji organu odwoławczego z 17 grudnia 2023 r., wystąpiła przeszkoda w możliwości przymusowego egzekwowania obowiązku wskazanego w upomnieniu, a skonkretyzowanego w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...] utrzymaną następnie w mocy ww. decyzją organu odwoławczego. Powyższe jednak, w ocenie Sądu, nie znosi skutków prawidłowo wystawionego i doręczonego upomnienia dotyczącego zwrotu dotacji skonkretyzowanego w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...]. Wprawdzie na skutek uchylenia przez sąd decyzji organu odwoławczego, doszło do sytuacji, w której po doręczeniu Zobowiązanemu upomnienia ustała możliwość przymusowego egzekwowania zwrotu dofinansowania określonego decyzją Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], bowiem po pierwsze postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2024 r. wstrzymano wykonanie decyzji organu odwoławczego z 17 grudnia 2023 r., a następnie wyrokiem z 8 maja 2024 r. uchylono ww. decyzję organy odwoławczego Jednak decyzja konkretyzująca wobec Zobowiązanego obowiązek zobowiązująca do zwrotu dofinansowania w obrocie prawnym pozostała, nie miała jednak charakteru ostatecznego i decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja organu I instancji zobowiązująca do zwrotu dofinansowania nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie doszło zatem do trwałego wyeliminowana z obrotu prawnego obowiązku zwrotu dotacji ustalonego wynikającego z tej decyzji, a jedynie zobowiązanie zwrotu udzielonej dotacji utraciło przymiot wykonalności na skutek uchylenia decyzji organu odwoławczego, bowiem w obrocie prawnym pozostała bowiem wyłącznie decyzja nieostateczna. Na zobowiązanym nie przestał jednak ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem decyzji zobowiązującej do zwrotu dofinansowania. Stąd też wierzyciel prawidłowo, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał Zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, jednak pomimo skutecznego doręczenia upomnienia, w skutek następczej utraty wykonalności zobowiązania objętego upomnieniem w wyniku prawomocnego wstrzymania wykonania decyzji z 17 grudnia 2023r., wierzyciel nie podjął dalszych czynności zmierzających do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pomimo prawidłowego i skutecznego upomnienia, brak było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego, bowiem z chwilą uprawomocnia postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji z 17 grudnia 2024 r. doszło bowiem do utraty wykonalność zobowiązania objętego upomnieniem.
Niemniej jednak, w ocenie Sądu, okoliczność ta nie ma rozstrzygającego znaczenia dla skuteczności spełnienia przez wierzyciela, obowiązku wynikającego z art. 15 § 1 u.p.e.a , tj. przesłania zobowiązanemu pisemnego upomnienie, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązane. Przesłane Zobowiązanemu upomnienie wzywającego do wykonania zobowiązania w przedmiocie zwrotu dotacji, dotyczyło zobowiązania, które w dacie doręczenia upomnienia miało charakter wykonalny. W związku z powyższym w sytuacji gdy wszczęte następnie postępowanie egzekucyjne dotyczy tego samego obowiązku i tego samego zobowiązanego, w tym przypadku obowiązku zwrotu dotacji wskazanego i szczegółowo przedstawionego w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], brak było obowiązku przesłania Zobowiązanemu kolejnego upomnienia. Dodatkowo zaznaczyć należy, że Zobowiązany brał udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym jako strona - znał więc zarówno wysokość należności publicznoprawnej podlegające zwrotowi skonkretyzowanej w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu z 10 grudnia 2021 r. nr [...], jak i konsekwencje jej nieuiszczenia. Miał również świadomość, że nie doszło do definitywnego wyeliminowania z obrotu prawnego obowiązku objętego upomnieniem, a jedynie doszło to utraty wymagalności obowiązku zwrotu dotacji. W obrocie prawnym bowiem pozostała nadal decyzja organu I instancji zobowiązująca do zwrotu udzielonego dofinansowania, a zobowiązanie wynikające z tejże decyzji organu I instancji zostało następnie ponownie potwierdzone decyzją organu odwoławczego z 20 sierpnia 2024 r, nr [...]. Należność dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym jest zatem tożsama z należnością wskazaną w upomnieniu, zaś upomnienie nie stanowi czynności egzekucyjnej. W konsekwencji, mając na uwadze treść upomnienia, Sąd podzielił ocenę organów, iż w analizowanej sprawie nie doszło do zmiany ani treści egzekwowanego obowiązku, ani podmiotu, na którym on spoczywa. Jak już wskazano powyżej, jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, niezmienianego następnie podmiotu, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnymi upomnieniami, także w przypadkach ponownego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym obszarze sporządzenie, przesłanie i doręczenie upomnienia nie stanowi czynności egzekucyjnych. Jak bowiem wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. nie ma charakteru władczego. Jest czynnością wierzyciela skierowaną do zobowiązanego, zawierającą informację o możliwości dobrowolnego wykonania przez niego zobowiązania wskazanego w upomnieniu.
Dodatkowo na marginesie niniejszych rozważań Sąd zauważa, że zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, a jego podjęcie nie jest uwarunkowane wystosowaniem ponownego upomnienia. W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, iż następcza utrata przymiotu wykonalności zobowiązania nie ma bezpośredniego przełożenia na kwestie związane z koniecznością wystosowania do zobowiązanego ponownego upomnienia, w przypadku gdy ustanie przyczyna tamująca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego - egzekwowany obowiązek stanie się ponownie wymagalny. Powyższe, w ocenie Sądu koresponduje z przedstawionym powyżej poglądem, że upomnienie ma charakter czynności jednorazowej, a jednorazowo wykonany obowiązek przesłania upomnienia dotyczy administracyjnej egzekucji danego przedmiotu w stosunku do danego podmiotu, nie zaś poszczególnych czynności wszczynania postępowania egzekucyjnego. Jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, niezmienianego następnie podmiotu, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnymi upomnieniami, także w przypadkach ponownego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym obszarze. Sporządzenie, przesłanie i doręczenie upomnienia nie stanowi czynności egzekucyjnych. Zasadą jest, że upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku - pod rygorem przymusowego prawnego wyegzekwowania - niezależnie od tego ile razy w danej sprawie wystawiane będą tytuły wykonawcze i wszczynane postępowanie egzekucyjne, z tym jednak zastrzeżeniem, że zasada ta znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy dotyczy niezmienionych podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązku, a także tak samo określonego obowiązku. Oznacza to możliwość wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego bez ponownego upominania zobowiązanego. Ponowne wystawienie tytułu wykonawczego również nie pociąga za sobą konieczności ponownego upomnienia zobowiązanego. Taka sama sytuacja zachodzi w przypadku, gdy już po doręczeniu upomnienia nastąpiło odroczenie wykonania określonego obowiązku. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VIII, opubl. WKP 2018, t. 6 do art. 15 u.p.e.a., zob. też wyroki NSA: z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 316/08, z 8 lipca 2009 r., sygn. akt IIFSK 618/08, z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2802/12, z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 566/17; wyroki WSA w Poznaniu: z 17 października 2017 r., sygn. III SA/Po 644/19, z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt ni SA/Po 43/20; wyrok WSA w Łodzi z 20 maja 2020r., sygn. akt III SA/Łd 203/20; wyrok WSA w Kielcach z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 208/20).
Reasumując, w ocenie Sądu, mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, jak i obowiązujące przepisy prawa regulujące omawianą kwestię, organy prawidłowo przyjęły, iż brak było podstaw do ponawiania upomnienia, przed wszczęciem egzekucji, a po wydaniu ostatecznej decyzji Marszałka Województwa Opolskiego z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 10 grudnia 2021 r., nr [...]. Zarówno zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy obowiązku Zobowiązanego - skonkretyzowanego w upomnieniu nr [...] - nie uległ zmianie. Zakres przedmiotowy jak i podmiotowy zobowiązania został bowiem skonkretyzowany w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 10 grudnia 2021 r., nr [...] i nie uległ zmianie. Zmianie nie uległa merytoryczna treść obowiązku skonkretyzowanego w decyzji organu I instancji, podlegającego następnie egzekucji. Z uwagi na powyższe, za nieuzasadniony Sąd uznał sformułowany przez Zobowiązanego zarzut nieprawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu niedoręczenia Zobowiązanemu upomnienia wzywającego do zwrotu udzielonego Skarżącemu dofinansowania w kwocie 243.250 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zobowiązań podatkowych liczonymi od dnia wypłaty środków beneficjentowi. Skierowane do Zobowiązanego ww. upomnienie nr [...] czyniło zadość temu obowiązkowi, dotyczyło obowiązku wymagalnego w dniu wystawienia i doręczenia Zobowiązanemu upomnienia. Zarówno zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy obowiązku Zobowiązanego - skonkretyzowanego w upomnieniu nr [...] - nie uległ zmianie. Kształt obowiązku wskazanego w upomnieniu oraz w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 10 grudnia 2021 r., nr [...], a także decyzji z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 10 grudnia 2021 r., nr [...] pozostawał niezmienny.
Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika Skarżącego przedstawionej w końcowej części skargi, iż także decyzja Zarządu Województwa Opolskiego z 20 sierpnia 2024 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2025 r., Sąd wyjaśnia, że zarzut z tym związany nie został sformułowany na etapie postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
W art. 33 § 2 u.p.e.a. określono zamknięty katalog zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że okoliczności inne niż wskazane w tym katalogu nie mogą stanowić podstawy skorzystania z omawianego środka zaskarżenia. Wyjaśnić również należy, że przedmiotem rozpoznania wierzyciela w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być jedynie kwestie podniesione w tym środku zaskarżenia. Postępowanie wpadkowe zainicjowane złożeniem zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej wszczynane jest wyłącznie na wniosek zobowiązanego. Stosownie zaś do postanowień art. 33 § 4 u.p.e.a. zobowiązany korzystając z tego środka zaskarżenia zobligowany jest określić istotę oraz zakres żądania, jak i dowody uzasadniające to żądanie. W konsekwencji, to do obowiązków zobowiązanego należy precyzyjne zakreślenie kwestii, które mają zostać poddane ocenie wierzyciela w ramach omawianego środka zaskarżenia.
W doktrynie wskazuje się, że na skutek wejścia w życie ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm.) doszło do sformalizowania analizowanego środka zaskarżenia. Wskazuje się przy tym również, że zarzut jako podanie w postępowaniu administracyjnym powinien spełniać wszystkie wymogi, o których stanowi art. 63 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Powinien on także czynić zadość innym wymogom określonym w przepisach prawa, do których z uwagi na zamknięty katalog podstaw wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej należy zaliczyć powołanie lub wskazanie podstawy wniesienia zarzutu [tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. 10, Warszawa 2021, komentarz do art. 33 u.p.e.a., nb. 6 oraz powołana tam literatura].
Niemniej jednak mając na uwadze podniesiona przez pełnomocnika argumentację, jedynie na marginesie niniejszych rozważań, zauważyć należy, że w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II FSK 1641/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego spowodowało, że postępowanie egzekucyjne prowadzone byłoby na podstawie tytułów wykonawczych opartych na decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności i spełniona zostałaby wobec tego przesłanka następczego braku wymagalności egzekwowanego obowiązku o, co uniemożliwia prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Orzeczenie to zapadło co prawda w innym stanie prawnym, niemniej jednak ocena prawna przedstawiona w uzasadnieniu wskazuje, iż uchylenie decyzji organu drugiej instancji, skutkować może przyjęciem, że nie występuje już cecha "wymagalności" obowiązku, co stanowi przeszkodę w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego.
W obecnym stanie prawnym zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być zarówno nieistnienie obowiązku, jak i zgodnie z art. 33§ 2 pkt 6 brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b
Mając powyższe na uwadze, przedstawiona końcowo przez pełnomocnika Skarżącego argumentacja - wskazująca, iż decyzja organu odwoławczego z 20 sierpnia 2024 r. stanowiąca wraz z decyzją organu I instancji podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, utraciła przymiot ostatecznego rozstrzygnięcia i nie może tym samym stanowić podstawy prowadzenia egzekucji - wykracza poza ramy niniejszego postępowania, które dotyczyło wyłącznie zarzutu brak uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu należy podkreślić, że czym innym jest wskazanie w upomnieniu obowiązku wymagalnego w dniu wystawienia i doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uwzględnieniem skutków doręczonego zobowiązanemu upomnienia, w sytuacji gdy zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy zobowiązania wskazanego w upomnieniu odpowiada egzekwowanemu obowiązkowi - treści obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, a czym innym ewentualna późniejsza utrata wymagalności wskazanego w upomnieniu zobowiązania, czy też prowadzenie przez organy postępowania egzekucyjnego w stosunku do należności niewymagalnych z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej przez organ odwoławczy.
Raz jeszcze podkreślić należy, że kształt obowiązku wskazanego w upomnieniu oraz w decyzji Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 10 grudnia 2021 r., nr [...], a także decyzji z 20 sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki z 10 grudnia 2021 r., nr [...] stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pozostawał niezmienny. W związku z powyższym należało przyjąć, że wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku zwrotu części dofinansowania z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W ocenie Sądu, późniejsza utrata wykonalności zobowiązania wskazanego w upomnieniu, nie przesądza o bezskuteczności tego upomnienia. Natomiast kwestia wymagalności egzekwowanego obowiązku, podobnie jak istnienie egzekwowanego obowiązku stanowią odrębne, samodzielne zarzuty egzekucyjne, które skutkować mogą unicestwieniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę.
Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.
-----------------------
18