I SA/Op 444/25

I SA/Op 444/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska
Grzegorz Gocki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 960
art.268 ust. 1 pkt 3a,  art. 270 ust. 11, art. 272 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2471
par. 8 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Opolu z dnia 4 kwietnia 2025 r., nr CO.ZUT.4701.2240.OZ.2024.TF w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód rzeki - wód opadowych lub roztopowych za okres III kwartału 2024 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez P. S.A. w W. (dalej jako: Skarżąca, Spółka, Strona) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu; organ) z 4 kwietnia 2025 r., którą organ ten ustalił Spółce opłatę zmienną za okres III kwartału 2024 r. za odprowadzanie do wód rzeki O. i K. - wód opadowych lub roztopowych, w wysokości 4.223 zł.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżąca 21 października 2024 r. złożyła oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne o ilości odprowadzonych w III kwartale 2024 r. do wód rzeki O. i K. - wód opadowych lub roztopowych, wykazując ilość odprowadzanych wód w tym okresie wynoszącą 1.441 m3. Wyjaśniła przy tym, że wyliczenie to powstało na podstawie wielkości opadów w okresie od 1 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r., tj. na podstawie danych udostępnionych przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu - w oparciu o art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 216, dalej jako: "ustawa", lub "Prawo wodne") - ustalił dla Spółki w formie informacji z 3 lutego 2025 r. opłatę zmienną za w/w usługi wodne za okres III kwartału 2024 r. w wysokości 4.223 zł. Powyższa opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego jako iloczyn:
1) jednostkowej stawki opłaty zmiennej, określonej w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471), tj. bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3,
2) ilości odprowadzonych wód, tj. 5.630,94 m3, obliczonych jako iloczyn wielkości opadu na terenie objętym pozwoleniem wodnoprawnym udostępnionym przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. w III kwartale 2024 r., (0,1962 m) oraz wielkości powierzchni zredukowanej podanej w pozwoleniu wodnoprawnym z 13 października 2023 r., znak: [...] (2,87 ha, co w przeliczeniu wynosi 28.700 m2)
3) czasu (jeden kwartał).
Należność została uregulowana 28 lutego 2025 r. w wysokości oraz terminie zgodnym z informacją Dyrektora Zarządu Zlewni.
Pismem z 3 marca 2025 r. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością naliczonej w informacji z 3 lutego 2025 r. opłaty za usługi wodne. Zarzuciła, że organ błędnie przyjął jako podstawę obliczeń wielkość powierzchni zredukowanej, wykazanej w pozwoleniu wodnoprawnym. Podniosła, że zgodnie z art. 272 ust. 5 w zw. z art. art. 552 ust. 2g ustawy, prawidłowo ustalona ilość odprowadzanych wód winna uwzględniać urządzenia do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemność. Zatem przyjęte przez organ wielkości powinny obejmować stosownie zredukowane rzeczywiste wielkości powierzchni zlewni odwadnianej. Strona poinformowała, że rodzaje powierzchni szczelnych ujętych w obliczeniach ilości odprowadzanych wód ustalono na podstawie dokumentacji powykonawczej przedsięwzięcia inwestycyjnego, które nieznacznie różnią się od danych zawartych w operacie wodnoprawnym (wg strony powierzchnia rzeczywista terenów szczelnych wynosi 9.640 m2, natomiast w pozwoleniu wodnoprawnym przyjęto 10.100 m2). Dalej Spółka przedstawiła własne wyliczenia wysokości opłaty zmiennej, wskazując, że przy obliczeniach tych kierowała się n/w założeniami: a) wielkość odnotowanego opadu w III kwartale 2024r. : 196,2 mm (według danych z IMGW dla stacji mereologicznej w O.), b) odprowadzanie wód opadowych do wód rzeki O. i K. odbywa się wylotami nr [...], [...] i [...], c) rodzaje powierzchni ujętych w obliczeniach według dokumentacji powykonawczej: peron, parking/utwardzony plac, droga, chodnik, budynek, wiata, równia stacyjna nieprzepuszczalna, most; d) łączna wielkość powierzchni zlewni została zredukowana o współczynniki spływu przyjęte w dokumencie: Wytyczne obliczania ilości wód opadowych i roztopowych na obszarze kolejowym Is-2, dostępnym na stronie internetowej [...]. Na podstawie powyższych wyliczeń Strona wywiodła, że łączna wielkość powierzchni zlewni zredukowanej wyniosła 7.345 m2, wobec czego prawidłowa ilość odprowadzanych wód dla III kwartału 2024 r. kształtuje się na poziomie 912,25 m3 (według wyliczenia: 0,196,2 m x 7.345 m2 )
Pismem z 14 marca 2025 r. organ wezwał Stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających jej stanowisko, tj. wspomnianej w reklamacji dokumentacji powykonawczej.
` W odpowiedzi Strona poinformowała, iż stosowna dokumentacja powykonawcza dla przedsięwzięcia inwestycyjnego została przedłożona wraz z pismem z 6 listopada 2024 r. (wówczas Spółka przesłała mapy stanowiące część dokumentacji przedsięwzięcia inwestycyjnego na odcinku O.1 - O.2 oraz tabelę z wymienionymi wylotami oraz rodzajami powierzchni na poszczególnych rysunkach). Jednocześnie Spółka przedłożyła dodatkowe rysunki szczegółowo przedstawiające powierzchnie objęte pozwoleniem wodnoprawnym z 17 października 2019 r. znak: [...].
Wskazaną na wstępie decyzją z 4 kwietnia 2024 r., znak CO.ZUT.4701.12240.OZ.2024.TF, Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego, ustalił Spółce opłatę zmienną za okres III kwartału 2024 r. w wysokości 4.223 zł za odprowadzanie do wód rzeki O. i K. - wód opadowych lub roztopowych.
W uzasadnieniu wskazał, iż decyzją z 13 października 2023 r., znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu udzielił Stronie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne polegające na odprowadzaniu projektowanymi wylotami wód opadowych lub roztopowych pochodzących z odwadniania obszaru kolejowego do odbiorników: wylot nr [...] do K., wylot nr [...] do rzeki O. oraz wylot nr [...] do rzeki O. Jednocześnie w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym podana została wielkość powierzchni zlewni rzeczywistej, jak również wielkość powierzchni zlewni zredukowanej dla poszczególnego wylotu, której sumaryczna ilość znacząco różni się od łącznej wielkości powierzchni zlewni podanej przez Stronę w reklamacji.
Wobec powyższego organ nie uznał złożonej przez Stronę reklamacji. Podkreślił, iż z w/w pozwolenia wodnoprawnego jasno wynika, że sumaryczna wielkość powierzchni zlewni zredukowanej wynosi 2,87 ha, co w przeliczeniu wynosi 28 700 m2. Tym samym organ wydając informację z 3 lutego 2025 r. za usługi wodne związany był ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym, które zostało wydane na podstawie operatu wodnoprawnego, wykonanego przez upoważnioną do tego osobę. To w operacie wodnoprawnym umieszczono obliczenia dotyczące zredukowanej powierzchni terenów, z których ma być odprowadzana woda, a które to zapisy następnie znalazły odzwierciedlenie w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ argumentował, że operat wodnoprawny jest dokumentem prywatnym, sformalizowanym przez ustawodawcę, a składającym się z części opisowej oraz graficznej (art. 408, art. 409 ust. 1 i 2 Prawa wodnego). Z uwagi na zawarte w nim szczegółowe informacje techniczne z zakresu wiedzy o gospodarowaniu wodami, operat przypomina ekspertyzę wykonaną przez specjalistę na zlecenie strony postępowania administracyjnego. Dokument ten ma charakter specyficzny, gdyż to na jego podstawie przy zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów właściwy organ ustala dopuszczalność wydania pozwolenia wodnoprawnego i na jego podstawie organ ten kształtuje jego treść. W szczególności w oparciu o ujawnione dane organ podaje w pozwoleniu ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok oraz powierzchnię rzeczywistą zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot (art. 403 ust. 2 pkt 2 ustawy). Podmiot który uznaje, iż jakiekolwiek wielkości podane w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym w rzeczywistości uległy zmianie, może zwrócić się z wnioskiem o zmianę tego pozwolenia.
Według organu, podstawy do zmiany naliczonej opłaty nie stanowiła przedłożona przez Stronę, na wezwanie organu, dokumentacja (w tym załączona do pisma z 6 listopada 2024 r.). Dowody te nie wyjaśniały bowiem kluczowej w sprawie kwestii, tzn. metodologii, na jakiej podstawie została określona wielkość powierzchni całkowitej oraz zredukowanej torowiska, zadaszenia, mostu oraz powierzchni utwardzonej (perony, drogi) znajdujących się na obszarze zasięgu przedmiotowej zlewni, zaś wielkość powierzchni zredukowanej wskazanej w reklamacji Spółki z 3 marca 2025 r. znacznie różni się od danych określonych w operacie wodnoprawnym oraz w pozwoleniu wodnoprawnym. Nie udokumentowano tym samym, na jakiej podstawie zmniejszyła się łączna wielkość powierzchni zredukowanej, z której odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe względem danych z pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie organ wskazał, iż idąc tokiem rozumowania Strony, należałoby w sposobie obliczenia rzeczywistej ilości odprowadzanych do wód - wód opadowych lub roztopowych wziąć pod uwagę wielkość opadu na terenie objętym pozwoleniem wodnoprawnym udostępnioną przez IMGW dla stacji meteorologicznej w O. w III kwartale 2024 r. (tj. 0,1962 m) oraz wielkość powierzchni zredukowanej podanej w pozwoleniu wodnoprawnym z 13 października 2023 r. (tj. 28.700 m2), wówczas rzeczywista ilość odprowadzanych wód wynosiłaby 5.630,94 m3, a nie jak podała Strona w informacji kwartalnej 1.414 m3.
W konsekwencji organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie ziściły się przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres III kwartału 2024 r. Opłata ta została obliczona, zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzanych wód (5.630,94 m3) i czasu (jeden kwartał) i wyniosła kwotę 4.223 zł. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471; dalej zwanym: rozporządzeniem). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję, Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości, podniosła zarzuty naruszenia art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu, poprzez przyjęcie jako podstawy ustalenia opłaty zmiennej danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy podstawę określenia opłaty zmiennej stanowi iloczyn ilości odprowadzonych wód wyrażonej w m3 oraz jednostkowej stawki opłaty z terenów szczelnych, nie zaś powierzchnia zlewni zredukowanej oraz szacowana maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub do ziemi.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca powołała się na treść art. 272 ust. 5 i art. 552 ust. 2g Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia, wywodząc, że zwrot "ilości odprowadzanych wód" należy rozumieć w ten sposób, że wpływ na wysokość opłaty zmiennej ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Za taką interpretacją przemawia istota opłaty zmiennej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Zatem, w ocenie Skarżącej, za błędny uznać należy pogląd organu wskazujący na związanie treścią pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca wskazała, iż jednostkowa stawka opłat za usługi, jak wynika z § 8 pkt 1 rozporządzenia, dotyczy wyłącznie terenów uszczelnionych, a nie jak błędnie, przyjął organ - całej powierzchni zlewni określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Niewątpliwie bowiem nie cały obszar objęty pozwoleniem wodnoprawnym jest terenem uszczelnionym. Opłata za usługi wodne podyktowana jest zasadą "zanieczyszczający płaci". Prawo wodne (art. 99) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (§ 17 ust. 1), w opinii Skarżącej jednoznacznie wskazują, że zanieczyszczenie wód opadowych lub roztopowych jest powiązane z powierzchnią szczelną. Na potwierdzenie swego stanowiska Strona powołała się na wyroki WSA w Opolu z: 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 409/19; 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 410/19; 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 414/19; 13 grudnia 2019 r. I SA/Op 415/19.
Dalej Skarżąca podkreśliła, iż metodologię obliczeń przedstawiono w reklamacji z 3 marca 2025 r., wskazując na: 1) przyjętą wielkość odnotowanego opadu w III kwartale 2024r. według danych IMGW dla stacji meteorologicznej w O., tj. 0,1962 m; 2) przyjęte do obliczeń rodzaje powierzchni (w oparciu o dokumentację powykonawczą, tj. peron, parking/ utwardzony plac, droga, chodnik, budynek, wiata, równia stacyjna nieprzepuszczalna, most); 3) określone dla każdego rodzaju powierzchni współczynniki spływu - co pozwoliło określić zredukowaną powierzchnię zlewni (7.345 m2) a następnie ilość odprowadzonych wód dla III kwartału 2024 r., jako iloczyn wielkości opadu i powierzchni zredukowanej zlewni, tj. 0,1962 m x 7345 m2 = 912,25 m3.
Organ nie uznał zarzutów zawartych w skardze za uzasadnione i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej [ppsa], obowiązany jest je uchylić w razie stwierdzenia, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych kryteriów a nadto mając na uwadze brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa) Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu z 4 kwietnia 2025 r. w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za okres III kwartału 2024 r. za odprowadzanie do wód rzeki O. i K. - wód opadowych lub roztopowych, w wysokości 4.223 zł.
Spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii wpływu charakteru terenu, z którego zbierane są wody opadowe lub roztopowe i odprowadzane następnie przez system kanalizacji do wód na obowiązek ponoszenia za taką usługę wodną opłaty zmiennej. Zdaniem Skarżącej, opłata zmienna dotyczy wyłącznie powierzchni uszczelnionych. Natomiast organ wskazywał, iż związany był ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym, które zostało wydane na podstawie operatu wodnoprawnego wykonanego przez upoważnioną do tego osobę. To w operacie wodnoprawnym umieszczono obliczenia dotyczące zredukowanej powierzchni terenów, z których ma być odprowadzana woda, a które to zapisy następnie znalazły odzwierciedlenie w pozwoleniu wodnoprawnym.
W ocenie Sądu argumentacja Strony w powyższej kwestii nie zasługuje na aprobatę.
Na wstępie przypomnieć należy regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie. I tak, z przepisów Prawa wodnego wynika, że opłaty stanowią instrument ekonomiczny służący gospodarowania wodami, pobiera się je za usługi wodne (art. 267 pkt 1 ustawy). Ustawodawca określił w ustawie rodzaje usług wodnych za które pobiera się opłaty. W katalogu takich usług wodnych podlegających opłacie ujął między innymi opłatę za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 268 ust. 1 pkt 3a ustawy). Ustawodawca rozróżnia tutaj dwa typy tej usługi:
- odprowadzanie do wód -wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, oraz
- odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji zbiorczej,
w każdym wypadku wymagając, żeby teren z którego wody opadowe lub roztopowe były odprowadzane, znajdował się w granicach administracyjnych miast. Definiując omawianą usługę wodną ustawodawca nie wprowadza żadnych dodatkowych wymagań czy warunków odnoszących się do terenu, z którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe. W szczególności nie czyni dystynkcji pomiędzy terenem szczelnym a nieszczelnym, jak tego chce Skarżąca. W świetle literalnej wykładni w/w przepisu opłata dotyczy odprowadzania wód "ujętych (...) w granicach administracyjnych miast".
Zgodnie z art. 270 ust. 11 Prawa wodnego opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.
Brzmienie tego przepisu, wbrew stanowisku Skarżącej, wcale nie oznacza zawężenia rodzaju usługi wodnej wskazanej w art. 268 ust. 1 pkt 3a Prawa wodnego, tyle tylko, że stanowi, iż podlega ona opłacie zarówno stałej i zmiennej, a ta ostatnia "zależna" jest od istnienia "urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych". W ocenie Sądu, komentowany przepis nie zwalnia z opłaty zmiennej terenów nieszczelnych, lecz pozwala jedynie na różnicowanie stawek opłaty zmiennej za przedmiotową usługę w zależności od istnienia określonego urządzenia a także od jego parametrów (pojemności). Nieuprawnione jest twierdzenie, że komentowany przepis uzależnia odpłatność omawianej usługi wodnej w postaci opłaty zmiennej od charakteru terenu skąd wody opadowe czy roztopowe są odprowadzane, to jest czy stanowi on teren uszczelniony czy też nie. Takiego wniosku prezentowanego przez Skarżącą nie sposób wyprowadzać z analizy w/w przepisów, skoro takich rozróżnień nie wprowadza sam ustawodawca (lege non distinguente). Zatem zakres przedmiotowej usługi wodnej, podlegający tak opłacie stałej jak i opłacie zmiennej, jest zawsze taki sam, i dla obowiązku ponoszenia tych opłat nie ma znaczenia, czy tereny miejskie, skąd wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do wód, są uszczelnione czy też nie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16.03.2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1179/22).
Do takich wniosków skłania także redakcja przepisu art. 272 ust 5 Prawa wodnego, który określa sposób kalkulacji (algorytm) wysokości należnej opłaty zdefiniowanej w art. 268 ust. 1 pkt 3a. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. In fine cytowanego przepisu powtórzono, że przy kalkulacji należy uwzględnić występowanie urządzeń do retencjonowania wody.
Określenie "z terenów uszczelnionych" odnosi się nie do rodzaju usługi, która podlega opłacie (ta została wymieniona na początku wypowiedzi normatywnej), ale do charakteru urządzenia, którego istnienie ma wpływ na wysokość opłaty, zwłaszcza, że po sformułowaniu "urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych" dodany jest zapis "oraz ich pojemności", co ewidentnie odnosi się do cechy takiego urządzenia.
Potwierdzeniem takiego rozumienia w/w przepisów, które zaprezentował Sąd, jest redakcja § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wydanego w oparciu o delegację ustawową z art. 277 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 lit. b-f Prawa wodnego. Przepis ten stanowi, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą:
1) bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok;
2) z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności:
a) do 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,625 zł za 1 m3 na 1 rok,
b) powyżej 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,50 zł za 1 m3 na 1 rok,
c) powyżej 20% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,375 zł za 1 m3 na 1 rok,
d) powyżej 30% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,075 zł za 1 m3 na 1 rok.
In principio przywołanej regulacji wskazano rodzaj usługi wodnej podlegającej opłacie w formie opłaty zmiennej - to jest odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. Brak tutaj wskazania, że opłata zmienna jest przewidziana tylko do pewnego zakresu usługi wodnej podlegającej opłacie stałej, a mianowicie, że ograniczona jest tylko do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z terenów miejskich stanowiących tereny szczelne.
W ocenie Sądu literalna (językowa) wykładnia § 8 rozporządzenia w sprawie stawek prowadzi do jednoznacznego wniosku, że rozróżnia się stawkę podstawową opłaty zmiennej za w/w usługę wodną, którą przyjmuje się w razie stwierdzenia, że na terenie skąd odprowadzone są wody nie występują "urządzenia do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych" (§ 8 pkt 1 rozporządzenia) bez względu na to, czy teren ten jest uszczelniony, czy też nie, oraz preferencyjną, gdy występują takie urządzenia na terenie uszczelnionym.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, uznać należy, iż omówione wyżej przepisy Prawa wodnego nie przewidują braku odpłatności w postaci opłaty zmiennej za przedmiotową usługę, jeżeli wody z opadów atmosferycznych odbierane są z terenów nieszczelnych, lecz wprowadzają preferencje w naliczaniu tej opłaty, jeżeli usługa wodna odnosi się do terenów uszczelnionych, na których znajdują się urządzenia do retencjonowania wody, a wysokość preferencji zależy od pojemności tych urządzeń (§ 8 pkt 2 lit. a, b, c i d rozporządzania w sprawie stawek).
Zasadnie zatem organ w tym zakresie odwołał się do operatu wodnoprawnego, stanowiącego podstawę do udzielenia Stronie pozwolenia wodnoprawnego, co pozwoliło wyliczyć tzw. powierzchnię skorygowaną, w oparciu o którą dokonano wyliczenia należnej opłaty zmiennej. Taka metodologia wyliczenia wysokości należnej opłaty zmiennej uwzględnia częściową retencję naturalną wód odprowadzanych z danego terenu i pozwala oszacować ilość odprowadzanych z nich wód zbliżoną do rzeczywistej.
Sąd nie podzielił zatem zarzutu dotyczącego błędnego przyjęcia wielkości powierzchni, z jakiej odprowadzane są wody opadowe i roztopowe.
Reasumując Sąd stwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu prawidłowo zastosował art. 272 ust. 5 Prawa wodnego w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia, określając Skarżącej opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód – również z uwzględnieniem okoliczności, że na obszarze zlewni obejmującej odwadniany teren brak jest urządzeń do retencjonowania wody. Końcowo, odnosząc się do przywołanych w skardze wyroków należy zauważyć iż przedmiotem sporu nie była kwestia będąca osią sporu w niniejszej sprawie. Sąd w przywołanych przez Skarżącą wyrokach nie dokonywał analizy przepisów rozporządzenia (przy czym było to nieobowiązujące w 2024 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne) ani Prawa wodnego celem ustalenia, czy stawki jednostkowe przewidziane są tylko dla terenów uszczelnionych czy nie. Sąd wskazał co prawda - nie uzasadniając przy tym tego sformułowania - iż: "W rozporządzeniu nie ujęto stawek jednostkowych do obliczenia opłat dla terenów nieuszczelnionych", jednak jednocześnie wskazał, iż "reklamację złożoną w tym zakresie organ uwzględnił w zaskarżonej decyzji". Oznacza to, iż przyjęcie innej wykładni wspomnianego przepisu § 8 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. działałoby w istocie na niekorzyść Strony, bowiem oznaczałoby, iż organ wadliwie uwzględnił reklamację w tym zakresie. Takiej wykładni Sąd w przywołanych wyrokach jednak nie dokonywał, albowiem kwestia ta nie była przedmiotem sporu i stąd nie wymagała pogłębionej analizy. Stąd Sąd, obecnie rozpoznając niniejszą sprawę, poczynił własną analizę spornych regulacji prawnych, uznając w tym zakresie stanowisko Strony za nieprawidłowe.
W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia zarówno reguł postępowania jak i przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.