III SA/Gl 742/22

III SA/Gl 742/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art.122
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 21 lipca 2022 r. nr SKO.4118.6.2022 w przedmiocie odmowy przyznania kosztów dofinansowania młodocianego pracownika oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 sierpnia 2022 r. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca) złożyła skargę na decyzję z 21 lipca 2022 nr SKO.4118.6.2022 Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia 6 maja 2022 r., nr [...] Prezydenta Miasta C. (dalej: organ) w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P. W.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), w związku z art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.; dalej: u.p.o.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2019 r. poz. 391; dalej: rozporządzenie).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 26 kwietnia 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o dofinasowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Organ decyzją z dnia 6 maja 2022 r. odmówił przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wskazał, że młodociany pracownik był zatrudniony przez Skarżącą w okresie od 01 września 2018 r. do 31 sierpnia 2021 r. w celu nauki zawodu. Ukończył naukę i zdał egzamin w dniu 31 marca 2022 r. zgodnie z odrębnymi przepisami. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe instruktora praktycznej nauki zawodu W. M.. Z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 31 sierpnia 2018 r. oraz z aneksu do tej umowy z dnia 11 lutego 2019 r. wynika, że w okresie od 01 września 2018 r. do dnia 10 lutego 2019 r. szkolenie prowadził W. M.. Następnie, w okresie od 11 lutego 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. szkolenie prowadził A. Z.. Został przedłożony jego dyplom mistrzowski, umowa o pracę oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogiczno-metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia z dnia 07 lutego 2019 r.
Powołując się na § 10 rozporządzenia organ w oparciu o pismo Spółdzielni Pracy "O" stwierdził, że program organizowanego przez nią kursu pedagogiczno-metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia nie został zatwierdzony przez kuratora oświaty. Spółdzielnia Pracy "O" nie jest także umieszczona w archiwalnym wykazie zatwierdzonych programów dla podmiotów organizujących kursy pedagogiczne dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w województwie śląskim obowiązującym do 31 sierpnia 2019 r. Wobec tego zaświadczenie nr [...] z dnia 07 lutego 2019 r. o ukończeniu przez A. Z. kursu pedagogiczno-metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia nie jest zgodne z rozporządzeniem z tego powodu, że jego program nie został zatwierdzony przez kuratora oświaty i z tej przyczyny nie jest możliwe przyznanie Skarżącej dofinasowania za kształcenie młodocianego pracownika.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego SKO utrzymało decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazało, że ustawodawca w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości określił wymagania, które muszą zostać spełnione celem uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Jednym z koniecznych warunków do uzyskania przez pracodawcę dofinansowania jest posiadanie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy. Przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:
pracodawca,
osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,
osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Mowa tu o § 10 rozporządzenia, w którym w formie katalogu zamkniętego owe wymogi zostały określone.
W sprawie bezspornym jest, że Skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe W. M., który zgodnie z zawartą umową prowadził przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika P. W. w okresie od 01 września 2018 r. do 10 lutego 2019 r. Dalsze szkolenie młodocianego pracownika odbywające się w okresie od 11 lutego 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. prowadził A. Z., który nie posiadał wymaganych prawem kwalifikacji. Złożone zostały wprawdzie dokumenty tj. dyplom mistrzowski w zawodzie stolarz wydany przez C. w C. dnia 18 września 2018 r., świadectwo czeladnicze potwierdzające uzyskanie tytułu czeladnika w rzemiośle - stolarstwo meblowe wystawione przez I. w C. w dniu 28 czerwca 2000 r. oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogiczno-metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia prowadzonego przez Spółdzielnię Pracy "O" wydane w dniu 07 lutego 2019 r., ale ich analiza nie pozwoliła stwierdzić, że A. Z. może zostać uznany za instruktora praktycznej nauki zawodu zgodnie z §10 ust.3 pkt od 3-6 rozporządzenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że Spółdzielnia Pracy "O" nie widnieje w archiwalnym wykazie podmiotów mających zatwierdzone programy dla podmiotów organizujących kursy pedagogiczne dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w województwie śląskim, obowiązującym do 31 sierpnia 2019 r. Nadto kurator oświaty nie zatwierdził programu kursu pedagogiczno-metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia organizowanego przez Spółdzielnię Pracy "O", o czym poinformował Likwidator Spółdzielni. Mając powyższe na względzie odbycie przez A. Z. tego kursu pedagogicznego nie daje mu uprawnień do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu w rozumieniu rozporządzenia. W konsekwencji A. Z. jako osoba zatrudniona przez Skarżącą nie posiadała w czasie szkolenia młodocianego pracownika kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
SKO nie stwierdziło uchybień w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, a wnoszone w odwołaniu zarzuty zostało uznane za nieuzasadnione.
Na tę decyzję Skarżąca złożyła skargę, domagając się jej uchylenia w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do weryfikacji zgodności zaświadczenia wydanego dla A. Z. z treścią rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. poz. 1632; dalej: rozporządzenie w sprawie kształcenia), w szczególności:
1) braku podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia czy ww. zaświadczenie spełnia wymagania § 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie kształcenia w zw. z § 10 pkt 4 rozporządzenia,
2) braku weryfikacji dlaczego Spółdzielnia Pracy "O" nie widnieje na stronie internetowej https://kuratorium.katowice.pl/index.php/ksztalcenie -i-wychowanie/ksztalcenie-ustawiczne-i-zawodowe/kursy-pedagogiczne-dla-instruktorow-praktycznej-nauki-zawodu/aktualizacja-wykazu-podmiotow- posiadajacych-zatwierdzone-przez-slaskiego-kuratora-oswiaty-programy-kursow-pedagogicznych-dla-instruktorow-praktycznej-nauki-zawodu/, a mimo to wydaje zaświadczenia zgodne z wzorem, o którym stanowi § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kształcenia,
3) braku ustalenia czy w chwili wydawania zaświadczenia dla A. Z., Spółdzielnia Pracy "O" spełniała wymagania rozporządzenia w sprawie kształcenia do jego wydania,
naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie tj. art 122 u.p.o. polegające na odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia, w sytuacji gdy spełnione zostały wszystkie wymagane przepisami prawa wymogi, w szczególności błędne przyjęcie, iż przedłożone zaświadczenie potwierdzające kwalifikacje A. Z. o ukończeniu kursu pedagogiczno - metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia jest niezgodne z prawem, podczas gdy zaświadczenie jasno i wyraźnie wskazuje, iż zostało wydane na podstawie § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kształcenia.
naruszenie art. 2 Konstytucji wyrażającego zasadę sprawiedliwości społecznej. która daje pierwszeństwo stosowania w przypadku kolizji norm kpa w tym przypadku z art. 6 Kpa: ratio legis przepisu art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego jest dążenie ustawodawcy do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników, natomiast w niniejszej sprawie prymat został nadany właśnie zasadzie praworządności, co jest sprzeczne z ww. zasadą sprawiedliwości społecznej i niweczy wszelkie wysiłki wnioskodawcy związane z kształceniem młodocianych pracowników.
Dodatkowo Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia wydanego przez Spółdzielnię Pracy "O" w dniu 7 lutego 2019 r. Nr [...] wydanego dla A. Z. w celu ustalenia czy spełnia ono minimalne wymagania Rozporządzenia oraz zwrócenia się do kuratora oświaty w celu ustalenia ww. zaświadczenie spełnia minimalne wymagania Rozporządzenia.
W uzasadnienia skargi Skarżąca podkreśliła, sporne zaświadczenie wydane zostało przez Spółdzielnię Pracy "O" na podstawie § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kształcenia. Z jego treści wynika że kurs, który odbył A. Z. obejmował 25h z pedagogiki, 35h z metodyki kształcenia oraz 20h z psychologii, co łącznie daje 70 h teorii oraz 10h praktyki metodycznej. Zatem kurs spełniał minimalne wymagania kursów zatwierdzanych przez kuratora oświaty na podstawie rozporządzenia w sprawie kształcenia.
Skarżąca nie weryfikowała tego, czy Spółdzielnia Pracy "O" znajduje się na wskazanej stronie internetowej, gdyż zaświadczenie nie budziło żadnych wątpliwości. Nie miała ona świadomości, że kurs pedagogiczno-metodyczny dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia organizowany przez Spółdzielnię Pracy "O" nie został zatwierdzony przez kuratora oświaty, stosownie do § 10 pkt 4 rozporządzenia.
Natomiast A. Z. ukończył kurs, którego wymagania są zbieżne z wymaganiami rozporządzenia, a zatwierdzenie kuratora oświaty jest tylko niejako potwierdzeniem spełnienia tych wymagań przez jednostkę przeprowadzającą dany kurs. W przypadku braku takiego potwierdzenia, nic nie stoi na przeszkodzie aby poddać pod ocenę czy dany kurs spełnia minimalne wymagania, od których uzależniona jest pozytywna ocena kuratora oświaty.
W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż Skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe instruktora praktycznej nauki zawodu, gdyż pod względem przedmiotowym jego kwalifikacje w zakresie ukończonego kursu są wystarczające.
Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne podniosła naruszenie w jej sprawie zasady sprawiedliwości społecznej, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Jej zdaniem, pomimo że zapadły one w sprawach o nieco odmiennych stanach faktycznych, to tak jak w tej sprawie dotyczą podobnych konsekwencji ułomności przepisów.
Według Skarżącej spełniła ona wszystkie wymagania niezbędne do przyznania dofinansowania. Poniosła koszty szkolenia młodocianego, podjęła dodatkowe działania poza prowadzoną działalnością gospodarczą, aby młodociany pracownik nabył dodatkowe uprawnienia zawodowe. Przyuczyła go skutecznie i w takiej sytuacji odmawianie dofinansowania kosztów jego kształcenia jest oczywiście sprzeczne z ww. zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP.
Podniosła także, że sporne zaświadczenie zostało wydane przez podmiot, który nazywa się Spółdzielnia Pracy "O". Już sama nazwa wskazywała na istotne powiązania podmiotu wydającego zaświadczenia z oświatą, co tym bardziej wskazywało, iż podmiot ten jest uprawniony do wydawania stosownych zaświadczeń.
W zaświadczeniu wskazano również dodatkowo, iż jest wydawane na podstawie § 18 ust 2. rozporządzenia w sprawie kształcenia, wobec tego brak było jakichkolwiek podstaw do podejmowania dalszych czynności zmierzających do ustalenia czy zaświadczenie będzie spełniało minimalne wymagania rozporządzenia tj. czy wydane jest przez podmiot, który znajduje się na liście zatwierdzonej przez kuratora oświaty.
W przypadku gdyby Spółdzielnia Pracy "O" poinformowała, iż nie jest podmiotem zatwierdzonym przez kuratora oświaty, Skarżąca wymagałaby przedłożenia zaświadczenia wyłącznie od podmiotu znajdującego się na liście wskazanej na stronie internetowej przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Poza tym Skarżąca podniosła zarzut nie zrealizowania przez SKO jej wniosków dowodowych. W przekonaniu Skarżącej miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zgodnie z art. 7 k.p.a. organ jest zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę SKO stwierdziło, że po zapoznaniu się ze skargą, zważając na stan faktyczny sprawy oraz brzmienie obowiązujących przepisów nie znalazło podstaw prawnych do zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji. Wobec tego podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało prowadzić do konkluzji, iż zaskarżona decyzja nie podlegała wzruszeniu. Sąd podziela dokonane przez organ administracyjny ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 122 ust. 1 u.p.o. pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1)pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle,
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (art. 122 ust. 6 u.p.o.). Dofinansowanie jest przyznawane – o czym stanowi art. 122 ust. 7 u.p.o. na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Do wniosku należy dołączyć:
1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;
3) kopię odpowiednio dyplomu, certyfikatu lub świadectwa, potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.
Z kolei zgodnie § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010), dalej: rozporządzenie w sprawie przygotowania, przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:
pracodawca,
osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,
osoba zatrudniona u pracodawcy
- pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.
Nadto w myśl § 8 w/w rozporządzenia pracodawca zatrudniający młodocianego w celu nauki zawodu:
1) realizuje program nauczania uwzględniający podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego określonym w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego w zakresie nauczanego zawodu lub realizuje program zapewniający spełnienie wymagań egzaminacyjnych określonych w standardach będących podstawą przeprowadzania egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika w zawodach nieujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego określonych w przepisach dotyczących klasyfikacji zawodów specjalności na potrzeby rynku pracy;
2) zapewnia, aby osoby szkolące młodocianych posiadały kwalifikacje, o których mowa w § 2 ust. 1.
Natomiast zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Poza tym zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić:
pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli,
pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy
- zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". (§ 10 ust. 2 rozporządzenia).
Wymagania wobec instruktorów praktycznej nauki zawodu wyznaczone zostały w § 10 ust. 3 rozporządzenia. Stosownie zatem powinni oni posiadać:
1) ukończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, którego program został przygotowany zgodnie z ramowym programem kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu określonym w załączniku do rozporządzenia, i zatwierdzony przez kuratora oświaty lub
2) ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, lub
3) ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, lub
4) w przypadku praktycznej nauki zawodu odbywanej na statku morskim lub śródlądowym - ukończone szkolenie dydaktyczne dla instruktora, potwierdzone świadectwem przeszkolenia dydaktycznego dla instruktora wydanym przez dyrektora urzędu morskiego, lub
5) przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, lub
6) kwalifikacje wymagane od nauczycieli praktycznej nauki zawodu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.
Także na gruncie § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2017 poz.1644) instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, posiadają co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.
W orzecznictwie akcentowane jest znaczenie powołanego "instruktora praktycznej nauki zawodu". Ma on zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika i prawidłowy sposób kształtowania zawodowego przyszłego rzemieślnika. Tym samym wymogi stawiane pracodawcom powinny być oceniane przez organy - poprzez pryzmat zapewnienia odpowiednio wysokiego poziomu kształcenia, który ma gwarantować uzyskanie przez młodocianego pracownika stosownej wiedzy oraz umiejętności w danym zawodzie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/08; wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2101/17).
Zatem na podstawie wskazanego stanu prawnego można sformułować wniosek, że pracodawca może zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego co do zasady tylko wówczas, gdy jest w stanie zagwarantować jej właściwą realizację a więc m. in. przygotowanie do zawodu prowadzone będzie przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje. Celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest zapewnienie im takich warunków, które pozwalają na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego instruktora, spełniającego określone warunki w wyżej wskazanych przepisach. Przesłanka jest spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje. Zatem wymogi stawiane pracodawcom w ustawie powinny być oceniane przez organy przez pryzmat zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia, który ma gwarantować uzyskanie przez młodocianego pracownika stosownej wiedzy oraz umiejętności w danym zawodzie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 25 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 234/14; wyrok WSA we Wrocławiu z 13 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 307/20).
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że 31 sierpnia 2018 r. Skarżąca podpisała umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z P.W.
Z akt administracyjnych wynika, że przygotowanie zawodowe wymienionego młodocianego pracownika prowadzone było:
- w okresie od 01 września 2018 r. do 10 lutego 2019 r. – przez pracownika Skarżącej W. M.,
- w okresie od 11 lutego 2019 r. do 31 sierpnia 2021 r. – przez pracownika Skarżącej A. Z..
Skarżąca, występując z wnioskiem o dofinasowanie kształcenia młodocianego nie dostarczyła kopii dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych przez W. M., do czego była zobowiązana regulacją art. 122 ust. 7 pkt. 1 u.p.o. Przedłożyła natomiast dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe A. Z., a mianowicie dyplom mistrzowski w zawodzie stolarz wydany przez C. w C. dnia 18 września 2018 r., świadectwo czeladnicze potwierdzające uzyskanie przez niego tytułu czeladnika w rzemiośle - stolarstwo meblowe wystawione przez I. w C. w dniu 28 czerwca 2000 r. oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogiczno-metodycznego dla instruktorów i wykładowców pozaszkolnych form kształcenia prowadzonego przez Spółdzielnię Pracy "O" wydane w dniu 07 lutego 2019 r.
Organ podjął czynności mające na celu zbadanie, czy dołączone do wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego jest tym, o którym mowa w § 10 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ wykorzystał dostępne środki dowodowe, za pomocą których ustalił, że kurs pedagogiczny ukończony przez A. Z. nie jest tym, który winna ukończyć osoba chcąca uzyskać kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu. Jego program nie był bowiem zatwierdzony przez kuratora oświaty. Nie może konwalidować tego braku okoliczność wydania zaświadczenia w formie i treści odpowiadającej § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kształcenia. Poza tym trudno oczekiwać od organu wyjaśnienia, dlaczego Spółdzielnia Pracy "O" wydawała na potwierdzenie ukończenia organizowanego przez siebie kursu zaświadczenia zgodne z wzorem, o którym stanowi § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kształcenia. Sąd podziela tutaj ugruntowany już w orzecznictwie pogląd, że nie można obciążać organu administracyjnego nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (m.in. wyrok NSA z 1 czerwca 1999 r. sygn. akt III SA 5688/98; wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA 1252/99).
W świetle przytoczonych przepisów, przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego podkreślić trzeba, że skarga nie mogła odnieść pożądanego przez Skarżącą skutku. Nie zapewniła ona przygotowania zawodowego młodocianego pracownika P. W. przez osoby posiadające kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu. W całym okresie jego przygotowania zawodowego żaden z pracowników Skarżącej prowadzących kształcenie nie spełniał wymogów określonych prawem w zakresie praktycznej nauki zawodu. Jak stwierdził NSA w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych to wnioskodawca, ma wykazać posiadanie przez instruktora kwalifikacji, wymaganych przepisami odrębnymi. Jednocześnie nie chodziło o jakąkolwiek część okresu przygotowania zawodowego lub o jakikolwiek wymóg kwalifikacyjny. Omawiana przesłanka jest więc spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje, czyli spełniała wszystkie przewidziane przepisami warunki uprawniające ją do sprawowania funkcji instruktora zawodu (wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1976/12). Wobec tego sposób rozpatrzenia jej wniosku o dofinansowanie młodocianego pracownika jest prawidłowy.
Nie zasługuje na uznanie zarzut Skarżącej co do naruszenia przez organy zasady sprawiedliwości społecznej. Niewątpliwie podejmując się kształcenia młodocianego pracownika Skarżąca poniosła koszty, refundacji których zasadnie oczekuje. I choć trudno negować wagę i znaczenie jakie dla praktycznego nauczania zawodu ma poświęcony przez osoby uczące trud i czas, jednakże nie zwalnia to Skarżącej ze stosowania przepisów prawa w przypadku wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia. To na niej ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowość formalną procedury zmierzającej do otrzymania dofinansowania. Nie może bowiem umknąć okoliczność, że podejmując się zadania przygotowania zawodowego młodocianego znane były Skarżącej wymagania, jakie zostały prawem oznaczone dla pracodawcy i od spełnienia których uzależnione było uzyskanie owego dofinansowania. Znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma także to, że na ich spełnienie miała wpływ wyłącznie Skarżąca, ich ziszczenie nie było uzależnione od czynników od niej niezależnych np. zdanie egzaminu przez młodocianego pracownika. Istotnym jest także, że Skarżąca jest profesjonalistą. Należy zatem oczekiwać od niej nie tylko znajomości obowiązującego ją prawa, ale także staranności w jego realizacji.
Jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00). Zawarty w art. 106 § 3 p.p.s.a. zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ (por. wyrok NSA z 15 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 3930/21). Jednocześnie nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 3 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2432/21). W przedmiotowej sprawie dowód z dokumentu jakim niewątpliwie jest zaświadczenie wydane przez Spółdzielnię Pracy "O" w dniu 7 lutego 2019 r. Nr [...] wydanego dla A. Z. został przeprowadzony. Ponadto Sąd w ramach prowadzonego przez siebie postępowania przeprowadza tylko uzupełniający dowód z dokumentów, a nie postępowanie dowodowe celem dokonania ustaleń istotnych dla sprawy, a za takie można by było uznać ustalenia czy przedmiotowe zaświadczenie spełnia minimalne wymagania rozporządzenia w sprawie kształcenia.
Identycznie należy ocenić zarzuty naruszenia prawa procesowego. Organy orzekające nie naruszyły bowiem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wydanie kwestionowanych decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanych w rozpatrywanych sprawach rozstrzygnięć (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Dokonana przez organy ocena nie nosi nadto cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Wydane przez organy decyzje zawierają również wszystkie wymagane przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. elementy.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.