I SA/Op 418/25

I SA/Op 418/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 6c ust. 2, ust. 3a i ust. 3c pkt 2, art. 3c ust. 2 i ust. 3, art. 6 ust. 1, ust. 1c i ust. 5a, art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 4a ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 par. 3 i par. 4, art. 134 par. 1, art. 151, art. 119 pkt 2, art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1071
art. 61 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w W. na akt Prezydenta Miasta Opola z dnia 14 kwietnia 2025 r., nr ZGO-RWO.3137.36.2025 w przedmiocie uznania nieskuteczności oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga K. sp. z o.o. w W. (zwana dalej skarżącą lub Spółką) na akt Prezydenta Miasta Opola (dalej zwanego organem lub Prezydentem) z dnia 14 kwietnia 2025 r., nr ZGO-RWO.3137.36.2025, w przedmiocie uznania nieskuteczności oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych.
Zaskarżony akt wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 20 grudnia 2024 r. w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej w skrócie: BIP), Urzędu Miasta Opole Prezydent, działając na podstawie art. 6c ust. 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm., na dzień wydania zaskarżonego aktu - Dz. U. z 2024 r. poz. 399), zwanej dalej u.c.p.g., umieścił informację o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy na okres od dnia 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2027 r. Jednocześnie organ wyznaczył termin do dnia 17 lutego 2025 r. (tj. nie krótszy niż 60 dni od dnia zamieszczenia tej informacji na stronie BIP) na złożenie przez właściciela nieruchomości oświadczenia spełniającego wymagania, o których mowa w art. 6 ust. 3a u.c.p.g., o wyłączeniu się z gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi zorganizowanego przez gminę, jeżeli właściciel nieruchomości jest objęty tym systemem. W informacji wyjaśniono również, że wymagania dotyczące oświadczenia są następujące: forma pisemna oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę; wskazanie w oświadczeniu przez właściciela nieruchomości przedsiębiorcy, z którym zawarł umowę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.; dołączenie do oświadczenia kopii ww. umowy, pod rygorem nieskuteczności oświadczenia. Wskazano także, że postanowienia umowy na korzystanie z usług polegających na pozbywaniu się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, wykonywanych przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, wpisanego do rejestru działalności regulowanej muszą zapewniać odbiór wszystkich frakcji odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Opola oraz w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. Prezydent wyjaśnił też, że zgodnie z treścią § 3 ust. 4 uchwały Nr XXVIII/556/20 Rady Miasta Opola z dnia 2 lipca 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Opola warunkiem uznania, że odpady komunalne w nieruchomości niezamieszkałej są zbierane w sposób selektywny jest spełnienie warunków określonych w § 3 ust. 3 tej uchwały, a następnie przytoczył treść tego przepisu.
W dniu 17 lutego 2025 r. do Urzędu Miasta Opola wpłynęło oświadczenie Spółki o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez Miasto Opole wraz z kopią umowy z dnia 14 lutego 2025 r. na wykonanie usług odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola poinformował skarżącą, że złożone oświadczenie nie wywołuje skutków w postaci wyjścia z gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i jest nieskuteczne, ponieważ złożona kopia umowy zawiera postanowienia niezgodne z zapisami uchwały Nr XXVIII/556/20 Rady Miasta Opola w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Opola (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z dnia 9 lipca 2020 r. poz. 2001 z późn. zm.), zwanego dalej Regulaminem. Organ argumentował, że umowa ta nie zapewnia spełnienia warunków uznania, że odpady komunalne zbierane są w sposób selektywny. W tym zakresie, odwołując się do treści § 3 ust. 4 Regulaminu, organ wyjaśnił, że warunkiem uznania, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny w nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, jest m.in. wyposażenie nieruchomości w pojemniki o pojemności, w których łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona do pojemników żółtego, zielonego, brązowego i niebieskiego jest większa niż łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona w pojemniku czarnym. Zdaniem organu dołączona do oświadczenia umowa nie spełnia powyższego warunku, co skutkuje przyjęciem, że oświadczenie o wyłączeniu jest nieskuteczne. Tym samym usługa odbioru odpadów komunalnych nadal będzie świadczona przez Miasto Opole, a opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nadal powinna być uiszczana.
Nie godząc się z powyższym stanowiskiem, strona skarżąca pismem z dnia 13 maja 2025 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając zaskarżonemu aktowi:
a) naruszenie art. 6c ust. 3a w zw. z 3c u.c.p.g. przez błędne przyjęcie, że umowa zawarta z przedsiębiorcą odbierającym odpady przez stronę skarżącą nie zapewnia realizacji ustawowych obowiązków;
b) naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 2 oraz art. 4 ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. w gminach przez nieuprawnione określenie w regulaminie czystości i porządku w gminie wprowadzonego uchwałą Nr XXVIII/566/20 Rady Miasta Opola w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Opola z dnia 2 lipca 2020 r., warunków uznania selektywnej zbiórki odpadów, które wykraczają poza ustawową i wykonawczą legitymację, to jest przez określenie, że: "Warunkiem uznania, że odpady komunalne w nieruchomości niezamieszkałej oraz w części z nieruchomości zamieszkałej i niezamieszkałej w przypadku wspólnego zbierania odpadów, są zbierane w sposób selektywny, jest spełnienie warunków określonych w § 3 ust. 3 oraz warunku wyposażenia nieruchomości w pojemniki o pojemności, w których łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona do pojemników na frakcje, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-4, jest większa niż łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona w pojemniku na odpady, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 Regulaminu";
c) naruszenie § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. poz. 906) przez nieuwzględnienie, że rozporządzenie to określa sposób selektywnej zbiórki bez nakładania obowiązków ilościowych ani objętościowych dotyczących proporcji pomiędzy frakcjami odpadów komunalnych powstających na terenie określonej nieruchomości niezamieszkałej przez mieszkańców;
d) naruszenie art. 94 Konstytucji RP przez wykreowanie nowych obowiązków i ograniczeń dla właścicieli nieruchomości niezamieszkałych przez mieszkańców bez podstawy zawartej w u.c.p.g., a tym samym naruszenie zasady legalizmu;
e) naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP przez sprzeczne zastosowanie Regulaminu wobec przepisów ustawy oraz ww. rozporządzenia;
f) naruszenie art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej zwanej K.p.a., przez nakładanie na właścicieli nieruchomości niezamieszkałych nadmiernych obowiązków, które są niewspółmierne do celu ustawy, a tym samym naruszenie zasady proporcjonalności;
g) błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
h) naruszenie art. 6c ust. 3c w związku z ust. 3a u.c.p.g. przez wyznaczenie terminu na złożenie przez właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanych przez gminę krótszego niż 60 dni, to jest 59 dni,
i) naruszenie art. 6c ust. 3c u.c.p.g. przez brak zamieszczenia ogłoszenia o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, na stronie internetowej Urzędu Miasta Opola, a jedynie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Opole.
W związku z tym zarzutami skarżąca wniosła o:
- rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, tj. bez przeprowadzenia rozprawy, w możliwie jak najszybszym terminie, w szczególności przed dniem 1 lipca 2025 r., kiedy to złożone przez stronę skarżącą oświadczenie ma wejść w życie,
- uznanie zaskarżonego aktu za niezgodny z prawem,
- uchylenie w całości aktu Prezydenta Miasta Opola,
- wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu prawomocnego rozpoznania niniejszej skargi,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie strona skarżąca wniosła o dopuszczenie wskazanych w skardze dowodów.
W uzasadnieniu skargi jej autor w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy, a w drugiej szczegółowo uargumentował jej zarzuty w odniesieniu do przepisów prawa regulujących przedmiotowe zagadnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przychylił się do wniosku Spółki o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Prezydent podtrzymał stanowisko, że warunkiem skutecznego złożenia oświadczenia o wyłączeniu się z gminnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi jest złożenie oświadczenia o wyłączeniu się z tego systemu oraz dołączenie do oświadczenia kopii umowy na odbiór odpadów komunalnych spełniającej wszystkie wymogi wynikające z u.c.p.g. Organ podkreślił, że treść art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. w sposób niebudzący wątpliwości nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. Ustawodawca odróżnia więc pojęcia "sposobu" selektywnego zbierania odpadów komunalnych od "wymagań" selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawodawca posługuje się odrębnymi pojęciami, a fakt, że pierwsze z pojęć uregulowane jest w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów, dalej zwane rozporządzeniem, a drugie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uzasadnia, że ustawodawca świadomie nie posłużył się różnymi pojęciami, mając na myśli pojęcia o tym samym znaczeniu. Tym samym, w ocenie organu, zapisy Regulaminu w zakresie warunków uznania, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny, nie są sprzeczne z przepisami rozporządzenia, ponieważ te dwa akty prawne regulują zupełnie odrębne od siebie kwestie. Organ wskazał również, że przepis art. 4 ust. 2a pkt 5 u.c.p.g. daje organowi stanowiącemu gminy uprawnienie do określenia w Regulaminie warunków uznania, że odpady, o których mowa w pkt 1 oraz w ust. 2 pkt 1 lit. a i b są zbierane w sposób selektywny. W związku z powyższym organ, oceniając oświadczenie skarżącej, które wpłynęło do niego wraz z kopią umowy, był zobowiązany do zbadania jej zgodności z wymogami wynikającymi z u.c.p.g. i przepisów, do których ustawa odsyła, a wobec tego, że umowa nie spełniała tych wymogów, zobowiązany był do uznania oświadczenia za nieskuteczne. Z treści umowy wynika bowiem, że nieruchomość wyposażona zostanie w pojemnik 5000 l oraz kontener 36 m3 odbierane co 2 tygodnie na odpady komunalne zmieszane, pojemnik 360 I oraz 2 pojemniki 2500 l odbierane co 4 tygodnie na papier, 1 pojemnik 5000 I na tworzywa sztuczne i metale odbierany co 2 tygodnie, 2 pojemniki 5000 I na tworzywa sztuczne i metale odbierany co tydzień, 1 pojemnik 240 I na szkło odbierany co 4 tygodnie, 2 pojemniki 1100 l odbierane co 4 tygodnie, 1 pojemnik 120 I oraz 1 pojemnik 5000 l na bioodpady odbierane co 2 tygodnie. Tym samym miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona do pojemnika czarnego wynosi 88970 I, a do pozostałych pojemników 73684,40 l, przyjmując, że jeden miesiąc składa się średnio z 4,33 tygodnia.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Prezydent stwierdził, że oświadczenie właściciela nieruchomości niezamieszkałej o wyłączeniu się z gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest oświadczeniem woli, do którego składania znajduje zastosowanie art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego. Z tego względu bezpodstawne są zarzuty naruszenia przepisów Kodeku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, organ argumentował, że umieścił informację o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy zarówno w BIP, jak i w sposób zwyczajowo przyjęty (w gablocie znajdującej się w budynku Urzędu, w którym mieszkańcy załatwiają sprawy związane z uczestnictwem w gminnym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi (składaniem deklaracji, zapotrzebowania na pojemniki, sprawy związane z księgowaniem i rozliczaniem wpłat, dokonywanie wpłat w kasie Urzędu). Natomiast wyznaczenie w informacji terminu na dzień 17 lutego 2025 r., czyli 59 dni od dnia zamieszczenia tamtej informacji należy traktować jako omyłkę pisarską niemającą znaczenia dla analizowanej sprawy. Za stanowiskiem tym przemawia fakt, że w informacji umieszczonej w BIP wyznaczono termin na złożenie oświadczenia o wyłączeniu się z gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi do 17 lutego 2025 r., jednocześnie wskazując, że jest to termin nie krótszy niż 60 dni od dnia zamieszczenia tej informacji na stronie BIP. Powyższe oznacza, że w treści informacji nastąpiła omyłka pisarska, a jej adresaci mieli możliwość ustalenia daty upływu tego terminu (w BIP są widoczne dane o dacie zamieszczenia informacji, a sama informacja precyzowała, że termin nie może być krótszy niż 60 dni). Poza tym, zdaniem organu, omyłka pisarska nie miała znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca oświadczenie o wyłączeniu się z gminnego systemu gospodarowania odpadami złożyła w terminie.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Op 418/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że eliminacja z obrotu prawnego następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku wskazanych uchybień skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Dodać jeszcze trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko skarżącej w zakresie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i organu, który przychylił się do tego żądania, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że nie został on wydany z naruszeniem przepisów w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że pismo informujące o nieskuteczności oświadczenia właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę mieści się w zbiorczym pojęciu innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 u.c.p.g., utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. W konsekwencji gminy są obowiązane zapewnić czystość i porządek na swoim terenie i tworzyć warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: obejmować wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.). Niewątpliwie zatem zaskarżone działanie organu polegające na uznaniu nieskuteczności oświadczenia skarżącej o wyłączeniu nieruchomości niezamieszkałej z systemu gospodarowania odpadami komunalnymi zorganizowanego przez Miasto Opole mieści się w szeroko rozumianym zakresie wykonywania przez Miasto ww. zadania własnego gminy, o ewidentnie publicznoprawnym charakterze. Ponadto zaskarżony akt dotyczy przyznanego w przepisach art. 6c ust. 3a i ust. 3c pkt 2 u.c.p.g. właścicielom nieruchomości "niezamieszkałych" uprawnienia do wyłączenia się, w drodze jednostronnego oświadczenia z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę na podstawie uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. - poprzez autorytatywne uznanie przez organ takiego oświadczenia złożonego przez stronę skarżącą w odniesieniu do jej nieruchomości za nieskuteczne, tj. nieskutkujące wyłączeniem wskazanej nieruchomości z miejskiego (gminnego) systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Ponadto działanie organu dotyczy wynikającego z przepisów art. 3c ust. 2 i 3 u.c.p.g. obowiązku uczestniczenia właścicieli niezamieszkałych nieruchomości w systemie odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę na podstawie uchwały (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 380/22, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić też trzeba, że w niniejszej sprawie kwestia możliwości zaskarżenia omawianego aktu nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jest dopuszczalna i podlega merytorycznej ocenie. W związku z tym należało ustalić, czy złożone przez Spółkę oświadczenie woli, a przede wszystkim załączona do niego umowa zawierała wszelkie informacje niezbędne do uznania złożonego oświadczenia za skuteczne.
Zgodnie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Natomiast w myśl art. 6c ust. 3a u.c.p.g. właściciel nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, może w terminie 60 dni od dnia ogłoszenia uchwały, o której mowa w ust. 2, złożyć wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta pisemne oświadczenie o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę na podstawie tej uchwały. W oświadczeniu właściciel nieruchomości wskazuje gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę, z którymi zawarł umowę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, oraz dołącza do oświadczenia kopię tej umowy, pod rygorem nieskuteczności oświadczenia. Oświadczenie jest skuteczne od dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w ust. 2, i nie może być odwołane przez okres obowiązywania umowy w sprawie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, zawartej po dniu ogłoszenia tej uchwały.
Zgodnie z art. 6 ust. 3c pkt 2 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany do zamieszczenia na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu gminy, na stronie internetowej urzędu gminy oraz w sposób zwyczajowo przyjęty informacji o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, wyznaczając jednocześnie termin, nie krótszy niż 60 dni od dnia zamieszczenia tej informacji na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu gminy, na złożenie przez właściciela nieruchomości oświadczenia spełniającego wymagania, o których mowa w ust. 3a, o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę, jeżeli właściciel nieruchomości jest objęty tym systemem.
Wedle zaś art. 6 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez: 1) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych lub, 2) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 - przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi.
Przepis art. 6 ust. 1c u.c.p.g. stanowi, że postanowienia umowy, o której mowa w ust. 1 pkt 2, zapewniają odbiór wszystkich frakcji odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Zgodnie z art. 6 ust. 5a u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta kontroluje: 1) posiadanie umów, o których mowa w ust. 1; 2) zgodność postanowień umów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz ze sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1; 3) dowody uiszczania opłat za usługi, o których mowa w ust. 1, lub inny sposób udokumentowania wykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3b.
Stosownie do wyżej wskazanych przepisów należy stwierdzić, że umowa korzystania z usług odbierania odpadów powinna być zgodna z przepisami regulaminu, który jest uchwalany na podstawie art. 4 u.c.p.g. Wedle art. 4 ust. 1 u.c.p.g. Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczące m.in. wymagań w zakresie: selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków czy też częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego (art. 4 ust. 2 u.c.p.g.).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w zamieszczonej na stronie BIP Urzędu Miasta Opola informacji z dnia 20 grudnia 2024 r. zawarte zostało wyjaśnienie, iż postanowienia umowy na korzystanie z usług polegających na pozbywaniu się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, wykonywanych przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, wpisanego do rejestru działalności regulowanej muszą zapewniać odbiór wszystkich frakcji odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w cyt. już wcześniej Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Opola, nadal zwanym Regulaminem, oraz w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie zaś z treścią § 3 ust. 4 Regulaminu warunkiem uznania, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny w nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, jest spełnienie: 1) warunków określonych w § 3 ust. 3 Regulaminu oraz 2) warunku wyposażenia nieruchomości w pojemniki o pojemności, w których łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona do pojemników na frakcje, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-4 Regulaminu, jest większa niż łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona w pojemniku na odpady, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 Regulaminu, z zastrzeżeniem ust. 4a oraz ust. 4b. Natomiast z § 3 ust. 3 Regulaminu wynika, że warunkiem uznania, że odpady komunalne w zabudowie zamieszkałej są zbierane w sposób selektywny, jest: wyposażenie nieruchomości w pojemniki do zbierania wszystkich frakcji odpadów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-5, tj. 1) odpady z papieru, tektury, w tym odpady opakowaniowe z papieru i tektury; 2) odpady tworzyw sztucznych, metali, w tym odpady opakowaniowe z tworzyw sztucznych i metali oraz odpady opakowań wielomateriałowych; 3) odpady szklane, w tym odpady opakowaniowe szklane; 4) bioodpady; 5) pozostałości po segregacji odpadów komunalnych (pkt 1); zbierania w poszczególnych pojemnikach dedykowanej frakcji odpadów komunalnych (pkt 2); gromadzenie w pojemniku przeznaczonym do zbierania odpadów pozostałych po segregacji odpadów, których nie można posegregować (pkt 3).
W ocenie Sądu, uwzględniając treść przepisów u.c.p.g. oraz postanowień Regulaminu zgodzić należy się z organem, że przedłożona przez skarżącą wraz z oświadczeniem umowa wyklucza możliwość uznania za skuteczne oświadczenia o wyłączeniu się z zorganizowanego przez Miasto Opole systemu odbierania odpadów komunalnych. Odnosząc się do postanowień tej umowy, należy dostrzec, że w jej § 1 ust. 2 postanowiono, że zleceniobiorca zobowiązuje się wyposażyć nieruchomość w pojemniki: a) na odpady komunalne - zmieszane - pojemnik 5000 l - 1 szt., kontener 36 m3, b) na odpady segregowane - papier - pojemnik 360 l - 1 szt., pojemnik 2500 l - 2 szt., c) na odpady segregowane - tworzywa sztuczne, metale - pojemnik 5000 l - 3 szt., d) na odpady segregowane - szkło - pojemnik 240 l - 1 szt., pojemnik 1100 l - 2 szt., e) na odpady biodegradowalne - pojemnik 120 l - 1 szt., pojemnik 5000 l - 1 szt. W § 2 ust. 2 umowy strony uzgodniły częstotliwość wykonywania usługi: a) odpady komunalne zmieszane- pojemnik 5000 l, kontener 36 m3 - co 2 tygodnie, b) odpady segregowane (papier)- pojemniki 360 l i 2500 l - co 4 tygodnie, c) odpady segregowane (tworzywa sztuczne) - z 1 szt. pojemnika 5000 l - co 2 tygodnie, z 2 szt. pojemników 5000 l - co tydzień, d) odpady segregowane (szkło) - pojemniki 240 l i 1100 l - co 4 tygodnie, e) odpady biodegradowalne (bioodpady) - pojemniki 120 l i 5000 l - co 2 tygodnie.
W ocenie Sądu treść postanowień umowy prowadzi do wniosku, że łączna miesięczna ilość odpadów komunalnych gromadzona do pojemnika czarnego jest większa niż łączna miesięczna ilość odpadów gromadzona do pozostałych pojemników. Postanowienia dołączonej do oświadczenia umowy z dnia 14 lutego 2025 r. nie są zatem zgodne z § 3 ust. 4 Regulaminu. Tym samym należy uznać, że przedłożona przez skarżącą umowa nie jest niewystarczająca do skutecznego złożenia oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbioru odpadów.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, Sąd zgodził się z poglądem organu, znajdującym potwierdzenie w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie, że oświadczenie właściciela nieruchomości niezamieszkałej o wyłączeniu się z systemu odbioru odpadów komunalnych zorganizowanego przez Miasto Opole jest oświadczeniem woli, do którego składania znajduje zastosowanie art. 61 § 1 ustawy dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2025 r. poz. 1071), dalej zwanej K.c., a nie przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (por. D. Danecka, W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX; ww. wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 380/22). W tej kwestii trafnie argumentował organ, że sprawa dotycząca skuteczności oświadczenia właściciela nieruchomości o wyłączeniu się z gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi nie mieści się w zakresie przedmiotowym Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 1 K.p.a. kodeks normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Sprawy dotyczące uczestnictwa właściciela nieruchomości w gminnym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi i wyłączania się z tego systemu nie są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej ani milcząco załatwiane. Powyższą argumentację wzmacnia również okoliczność, że ustawodawca w art. 6c ust. 3a u.c.p.g. postanowił, że upływ ustawowego terminu 60 dni od ogłoszenia uchwały o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, na złożenie oświadczenia powoduje jego nieskuteczność. Oznacza to, że termin ten nie może być też wydłużony ani przywrócony. Intencją ustawodawcy w takim ukształtowaniu momentu uskutecznienia oświadczenia było zapewnienie, by przystępując do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, o jakim mowa art. 6c ust. 3c u.c.p.g., organ administracji dysponował już pewną i nie podlegającą późniejszym korektom wiedzą co do tego, które nieruchomości zostały skutecznie wyłączone, a które nie z gminnego systemu gospodarowania odpadami. Istotnego znaczenia, jakie ustawodawca przywiązuje do stabilności rozkładu liczby podmiotów (nieruchomości) korzystających z gminnego systemu gospodarowania odpadami oraz zeń wyłączonych, dowodzi w szczególności wprowadzenie w art. 6c ust. 3a u.c.p.g. reglamentacji odwołalności poszczególnych oświadczeń. Z powyższych rozważań wynika, że określony w art. 61 K.c. reżim prawny warunkujący złożenie skutecznego oświadczenia woli niewątpliwie ma zastosowanie do oświadczenia właściciela nieruchomości niezamieszkałej o wyłączeniu się z systemu odbioru odpadów komunalnych zorganizowanego przez Miasto Opole. Z tego powodu Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów K.p.a.
Niezasadny okazał się też zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6c ust. 3c u.c.p.g. przez wyznaczenie terminu krótszego niż 60 dni na złożenie przedmiotowego oświadczenia. W tej materii należy dostrzec, że w informacji z dnia 20 grudnia 2024 r. wprawdzie wyznaczono termin 59 dni na złożenie oświadczenia, tj. do dnia 17 lutego 2025 r., jednakże wyjaśniono również, iż jest to termin nie krótszy niż 60 dni od dnia zamieszczenia tej informacji na stronie BIP. Przy czym w przypadku skarżącej błędne określenie przez organ dziennej daty tego terminu nie wywołało żadnych ujemnych skutków procesowych, ponieważ Spółka złożyła oświadczenie w ustawowym terminie. Natomiast jeszcze raz podkreślić należy, że nieskuteczność złożonego przez skarżącą oświadczenia wynikała przedłożenia umowy, która nie spełnia wymogów dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 6c ust. 3c ucpg wskutek niewykonania przez Prezydenta obowiązku zamieszczenia w BIP, na stronie internetowej Urzędu Miasta Opola oraz w sposób zwyczajowo przyjęty informacji o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, Sąd stwierdził, że nie znajduje on umocowania w stanie faktycznym sprawy, ponieważ wymagana informacja została umieszczona w BIP oraz w gablocie znajdującej się w budynku Urzędu Miasta - co pozostaje poza sporem, a także na stronie internetowej Urzędu Miasta Opola pod adresem https://www.opole.pl/dla-mieszkanca/wywoz-odpadow wraz z linkiem odsyłającym do zapisanej w BIP pełnej treści informacji, o której mowa w art. 6c ust. 3c u.c.p.g. Zastosowanie rozwiązania technicznego, polegającego na umieszczeniu na stronie internetowej Urzędu Miasta hiperłącza prowadzącego do pełnej treści dokumentu opublikowanego na innej stronie internetowej nie może być postrzegane jako błędne wykonanie ustawowego obowiązku, a tym bardziej - jako jego niewykonanie. Umieszczenie informacji w Internecie, w zasobach dostępnych dla każdego zainteresowanego, jest w sprawie faktem powszechnie znanym w rozumieniu art. 106 § 4 ppsa. Tym samym obowiązek informacyjny spoczywający na organie został wykonany prawidłowo.
Z kolei odnośnie do zarzutów dotyczących sprzeczności postanowień Regulaminu z przepisami u.c.p.g. należy wyjaśnić, że z treści przytoczonego już wyżej art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, iż zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Tym samym sąd może uwzględnić skargę z powodu innych nieprawidłowości niż wskazane w skardze, jednak w zakresie dokonywanej oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza natomiast, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Z tego względu, obecnie przedmiotu oceny Sądu nie mogła stanowić legalność ww. Regulaminu. W konsekwencji poza granicami rozpoznania sprawy pozostają podnoszone przez skarżącą zagadnienia związane z nieuprawnionym określeniem w Regulaminie warunków uznania zbiórki odpadów za selektywną. Innymi słowy, Sąd nie może ocenić legalności tej uchwały, rozpoznając sprawę ze skargi na akt Prezydenta w przedmiocie uznania nieskuteczności oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Sąd nie uwzględnił również wniosków dowodowych skarżącej, ponieważ możliwość przeprowadzenia przez Sąd dodatkowych dowodów z dokumentów została przewidziana jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla zweryfikowania okoliczności mających znaczenie w sprawie i wpływ na rozstrzygnięcie (art. 106 § 3 P.p.s.a.), a takie okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Poza tym załączony do skargi wydruk informacji z dnia 20 grudnia 2024 r. zamieszczonej na stronie BIP Urzędu Miasta Opola znajduje się w przekazanych przez organ aktach administracyjnych.