I SA/Op 408/24

I SA/Op 408/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 3, pkt 4 lit. a, pkt 5 lit. a, art. 16 ust. 1, art.17 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art.77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. referent Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Namysłów z dnia 10 października 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Namysłów z dnia 4 września 2023 r., nr 12/2023, 2) zasądza od Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Namysłów na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
A. R. (dalej także jako: "strona", "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Namysłów (dalej także jako: "organ") z dnia 10 października 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję własną organu z dnia 4 września 2023 r., nr 12/2023, o odmowie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. R. pismem z 26 czerwca 2023 r. wystąpiła do organu: "(...) o udzielenie pisemnej informacji o ilości reklamacji dotyczących wydawania drewna przez Nadleśnictwo Namysłów w zakresie asortymentu sosna (W_Standard i W_AB0) ze wskazaniem ilości sztuk drewna objętych poszczególnymi reklamacjami oraz rozbiciem na podmioty składające reklamacje i z informacjami o wyniku rozpoznania reklamacji z okresu 2021 r.".
Strona, pismem z 16 sierpnia 2023 r. (dalej jako: "wniosek"), w nawiązaniu do pisma z 26 czerwca 2023 r., ponowiła wniosek o udzielenie informacji (w pkt. 2 lit. a –c dokonała uszczegółowienia pierwotnego żądania) i rozszerzyła zakres wniosku o dodatkowe informacje (w pkt. 1, 3 – 5). We wniosku strona zażądała udostępnienia treści dokumentu - upoważnienia udzielonego przez organ, dla wskazanych z imienia i nazwiska osób, upoważnienia do realizacji w jego imieniu zadań z u.d.i.p. (pkt 1 wniosku). Dalej zażądała udostępnienia określonych danych związanych z wydawanym przez Nadleśnictwo Namysłów drewnem, w asortymencie sosna (W_Standard i W_AB0), w 2021 r., tj.: udzielenia informacji o podmiotach, które złożyły reklamacje i jakie były wyniki rozpoznania tych reklamacji (pkt 2 lit. c wniosku); podania jaka była ilość złożonych reklamacji i metrów sześciennych drewna objętego reklamacjami (za cały rok 2021 i z poszczególnych reklamacji) (pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 lit. a wniosku); jaka była wartość korekt faktur wynikających z rozpoznania tych reklamacji (pkt 3 lit. b wniosku); podania, które dane objęte wnioskiem wymagają uprzedniego przetworzenia i w jakim zakresie, a które tego nie wymagają (pkt 4 wniosku); podania jakie dane związane ze sprzedażą drewna okrągłego oraz reklamacjami organ gromadzi w formie nieprzetworzonej oraz przetworzonej (pkt 5 wniosku). W pkt 6 wniosku, w odpowiedzi na wezwanie organu, wskazała okoliczności uzasadniające - w jej ocenie - istnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej wyjaśniając m.in., że: "(...) Wnioskowane informacje są istotne dla ustalenia zakresu tzw, "pomyłek" w wydawaniu drewna okrągłego w asortymencie sosna (W_Standard i W_AB0) na przykładzie roku 2021 oraz związanych z tym skutków finansowych celem opracowania i zainicjowania wdrożenia rozwiązań eliminujących "pomyłki" co jest szczególnie istotne przy gospodarowaniu mieniem publicznym o znacznej wartości".
Organ, decyzją z dnia 4 września 2023 r., odmówił udostępnienia stronie żądanej informacji. Decyzję z dnia 4 września 2023 r. doręczył stronie w dniu 7 września 2023 r. (dowód: przy k. 40 akt sądowych pismo organu z załącznikiem nr 2 i 3).
Strona, pismem z dnia 18 września 2023 r., złożyła w dniu 20 września 2023 r., czyli z zachowaniem 14-dniowego terminu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (dowód: przy k. 2 akt sądowych pismo organu z załącznikiem nr 11).
Organ, opisaną we wstępie decyzją z dnia 10 października 2023 r., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 4 września 2023 r.
W podstawie prawnej decyzji własnej powołał: art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm. - dalej jako: "u.d.i.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm. - dalej jako: "k.p.a.").
W uzasadnieniu faktycznym decyzji własnej organ, odnosząc się do żądań z wniosków strony z 26 czerwca i z 16 sierpnia 2023 r. stwierdził, że w myśl u.d.i.p jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji. Dalej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji własnej ponownie uznając, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, a skarżąca nie wykazała istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w jej udostępnieniu. W jego ocenie za taką kwalifikacją żądanej informacji przemawia fakt, iż aby uczynić zadość żądaniom strony niezbędnym w niniejszej sprawie jest nie samo udostępnienie jej np. kserokopii dokumentów, ale agregacja zawartych w nich informacji oraz wyjaśnienia konkretnych kwestii i stanowisk PGL LP. Jak twierdzi musiałby zajrzeć do wielu dokumentów źródłowych, następnie opracować zawarte w nich informacje proste, tak aby przygotować spójną odpowiedź. Ponadto, przy dokonaniu analizy dodatkowych nakładów jakie musi ponieść podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jaką stanowią dokumenty umów, protokołów, akta sprawy z 2021 roku, organ wziął pod uwagę konieczność, oddelegowania pracownika. Wskazał, że informacje żądane przez stronę wymagają nakładu pracy w wysokości około 25 godzin, co jednocześnie powoduje wykluczenie oddelegowanego pracownika z obowiązków bieżących na ponad 3 dni. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przy założeniu, że oddelegowany pracownik będzie zajmował się tylko i wyłącznie tą sprawą spowoduje przerwanie normalnego toku pracy organu. Zarzucił także, że strona nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu jej informacji przetworzonej oraz podkreślił, że jego stanowisko odnosi się do wszystkich wnioskowanych informacji jednocześnie, gdyż w stosunku od każdej z osobna istnieje taka sama podstawa do nieuwzględnienia wniosku.
Decyzję z dnia 10 października 2023 r. organ wysłał w dniu 11 października 2023 r. listem poleconym (dowód: k. 2 akt sądowych z załącznikami nr 1 i 2).
Strona, pismem z dnia 30 listopada 2023 r. wniosła do tut. Sądu, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję z dnia 10 października 2023 r.
W toku postępowania sądowego organ przyznał, że nie zachował koperty, w której strona wysłała skargę. Wyjaśnił jednak, że strona wysłała ją przesyłką pocztową (nr [...]) w dniu 30 listopada 2023 r. (dowód: k. 29 i 33 akt sądowych). Z zestawienia dat nadania decyzji (10 października 2023 r.) i skargi (30 listopada 2023 r.) Sąd ustalił, że 30-dniowy termin do jej wniesienia został zachowany.
Strona w skardze do Sądu zarzuciła decyzji z dnia 10 października 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 4 września 2023 r. i przeprowadzonemu postępowaniu: wadliwe przyjęcie, iż wnioskowane informacje są w całości informacjami przetworzonymi; wadliwe przyjęcie, iż udzielenie żądanych informacji wymaga nakładu 25 godzin pracy, czyli 3 dni pracy jednego pracownika; wadliwe przyjęcie, iż udzielenie żądanych informacji spowoduje przerwanie normalnego toku pracy organu, zakłóci normalny tok działania, utrudni wykonywanie przypisanych zadań; wadliwe przyjęcie, iż wszystkie wnioskowane dokumenty wymagają odpowiednich analiz pod kątem danych chronionych przepisami prawa; wadliwe przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą trudności w przekazaniu informacji analogiczne jak w sprawie sygn. akt II SA/Ol 991/09; wadliwe przyjęcie, iż informacje proste należy traktować jako przetworzone jeżeli z ich przekazaniem związany jest nakład pracy; wadliwe przyjęcie, iż nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji. W uzasadnieniu skargi strona odniosła się do poszczególnych zarzutów. W skardze nadmieniła, że wniosek dotyczył roku 2021 i asortymentu sosna z uwagi na posiadanie danych jednego z tartaków kupujących sosnowe drewno okrągłe z Nadleśnictwa Namysłów o zakresie korekt spowodowanych reklamacjami obejmującymi 1 732,48 m3 drewna dostarczonego w 2021 roku i korektami na łączną wartość 192 723,50 zł netto. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 10 października 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 4 września 2023 r. i nakazanie organowi udzielenia informacji wnioskowanych pismami z dnia 26 czerwca i 16 sierpnia 2023 r.
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie w całości i o zasądzenie, od skarżącej, na rzecz organu, kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Nadmienił, że przed Sądem Okręgowym w O. zawisła sprawa z powództwa Skarbu Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Namysłów o ochronę dóbr osobistych o sygn. akt [...] przeciw stronie, która została zobowiązana do złożenia przeprosin na rzecz Nadleśnictwa Namysłów. Pozwana dąży obecnie do uzyskania właśnie objętych niniejszym wnioskiem informacji do instrumentalnego wykorzystania w niezakończonej prawomocnie sprawie (cywilnej) i uzyskane materiały mają służyć jedynie jako dowód w postępowaniu (cywilnym).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona w ramach sądowego wymiaru sprawiedliwości kontrola zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") wykazała, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługuję na uwzględnienie.
Nie jest sporne pomiędzy stronami, że Nadleśniczy Nadleśnictwa Namysłów jest zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zdaniem Sądu ustalenie to jest prawidłowe, bo w rozumieniu art. 4 ust. 1 in principio u.d.i.p. jest on "innym podmiotem wykonującym zadania publiczne", zobowiązanym do udostępniania informacji jako podmiot reprezentujący, zgodnie z odrębnymi przepisami, Skarb Państwa (por. art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Według zaś art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 550) Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa wzakresie zarządzanego mienia. Z kolei nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach).
Zauważyć w tym miejscu należy, że zadania publiczne mogą być realizowane przez organy państwa, jednostki organizacyjne utworzone przez państwo, jak i sektor prywatny. Okoliczności te ustawodawca uwzględnił w przyjętej na kanwie u.d.i.p. szerokiego katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej (por. art. 4 u.d.i.p.) jak i w procedurze wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydaje "organ władzy publicznej". Treść tego przepisu wskazuje, że kompetencja do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jest jednoznacznie skorelowana podmiotowo z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. może zatem wydać wyłącznie organ władzy publicznej, który był zobowiązany do jej udostępnienia, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tak NSA wyroku z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6628/21). Natomiast do innych podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej, w tym podmiotów z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., zastosowanie ma art. 17 ust. 1 u.d.i.p. i na podstawie tego przepisu procesowego organ wydał zaskarżoną do tut. Sądu decyzję.
Nie jest też sporne pomiędzy stronami, że żądana przez skarżącą informacja, jest infomacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Zdaniem Sądu także to ustalenie jest prawidłowe, bo udostępnienie wskazanych w jej wniosku informacji w postaci: dokumentu udzielonego przez organ upoważnienia do realizacji w jego imieniu zadań z zakresu u.d.i.p., danych o gospodarowaniu określonym mieniem Skarbu Państwa i danych o zasadach działania organu związanych z jego gospodarowaniem stanowi informację publiczną jako informację: o treści dokumentu urzędowego (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.); o sposobie gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.) oraz o zasadach działania organu (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności walor informacji publicznej będą posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.) stąd też jakiekolwiek zadysponowanie tym majątkiem będzie stanowiło informację publiczną.
Osią sporu jest ocena zasadności przyjęcia przez organ, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację przetworzoną (1) oraz, że skarżąca nie wykazała, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (2).
Ocenę tę należy zacząć od wyjaśnienia pojęcia informacji publicznej przetworzonej. Nie zostało ono normatywnie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta stanowi jedynie w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W rzeczywistości proces odkodowywania pojęcia informacji przetworzonej odbywa się na gruncie judykatury oraz piśmiennictwa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że "informacją publiczną przetworzoną" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., są takie dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech nowej informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 1474/22).
Jak podkreśla się w orzecznictwie, w sprzeczności z zasadą dostępu do informacji publicznej pozostaje kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych. Czynności te stanowią proste czynności kancelaryjno-biurowe o charakterze technicznym i należy wykluczyć, by wymagały one dokonania przez organ odpowiednich operacji myślowych - analiz, obliczeń, zestawień czy wyciągów, a zatem działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych, prowadzonego do przekształcenia zbioru tych informacji w nową jakościowo informację przetworzoną. Dopiero ewentualnie ich skala może powodować, iż informacja publiczna byłaby kwalifikowana jako przetworzona. Także wykazanie, że proces anonimizacji żądanych informacji prowadzi do ich przetworzenia, nie może ograniczać się do ogólnej formuły z powołaniem się na konieczność usunięcia "danych osobowych". Uznanie, że takie uzasadnienie może potwierdzać przetworzenie informacji publicznej z uwagi na konieczność zanonimizowania niektórych danych, byłoby właściwie nieweryfikowalne i mogłoby stanowić podstawę do żądania wykazania przez wnioskującego szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w każdym przypadku (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 2467/21 i przywołane w nim wyroki NSA).
Z powyższego wynika, że o przetworzonym charakterze informacji publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będzie przesądzać jak konieczność jej wytworzenia (1) jak i znaczna pracochłonność przy wykonaniu tej pracy (2).
Co do pierwszej okoliczności będzie przetworzoną informacja jeśli dla jej udzielenia konieczne jest dopiero jej wytworzenie. Będzie to bowiem inna informacja niż pierwotna, przygotowana niejako "specjalnie dla wnioskodawcy", wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (patrz np. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11 i z 19 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 189/17) z zastrzeżeniem, że jej przygotowanie wymaga dokonania przez organ odpowiednich operacji myślowych - analiz, obliczeń, zestawień czy wyciągów, a zatem działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych, prowadzonego do przekształcenia zbioru tych informacji w nową jakościowo informację przetworzoną.
Co do drugiej okoliczności, tyczącej się materii pracochłonności przy udzielaniu informacji, Sąd przytacza pogląd prawny, który podziela, że decyzja, w której organ powołuje się na taką okoliczność, powinna szczegółowo wskazywać na pełne ustalenia stanu faktycznego, z których powinno wynikać, jakie dokładnie czynności i obejmujące jaki zakres działań, w odniesieniu do ilu dokumentów, konieczne są do podjęcia, aby udostępnić żądaną informację publiczną. Jeśli w ocenie organu dla wyszukania danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi konieczne będzie np. przejrzenie określonej liczby dokumentów czy akt spraw, należy wskazać, ile takich dokumentów czy akt spraw wymaga przejrzenia. Twierdzenie, że żądana we wniosku informacja publiczna stanowi informację przetworzoną wymaga dokonania przez organ pełnej oceny, która to ocena nie może być dowolna. Ewentualne ustalenie organu, że wykonanie zadania w postaci udostępnienia żądanych danych zakłóci funkcjonowanie organu wymagać będzie wyczerpującego uzasadnienia z wykazaniem, jaka liczba pracowników zostałaby przez organ skierowana do wykonania tego zadania i przez jaki czas (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn akt II SA/Wa 1079/20). Innymi słowy zgromadzenie żądanych danych jest pracochłonne z uwagi na ilość informacji prostych, które należy odpowiednio zgromadzić i usystematyzować wg kryteriów wskazanych przez skarżącą.
Organ w zaskarżonej decyzji zakwalifikował żądaną informację jako przetworzoną z obu przedstawionych powyżej powodów.
Sąd w pierwszej kolejności rozważył, czy udostępnienie żądanej przez skarżącą informacji wymaga wytworzenia informacji nowej, specjalnie dla skarżącej i stwierdził:
Nie jest informacją nową i nie wymaga specjalnego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych udostępnienie treści dokumentu wskazanego w pkt 1 wniosku. Udostępnienie treści żądanego dokumentu jest udostępnieniem informacji prostej.
Nie jest informacją nową i nie wymaga specjalnego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych także udzielenie informacji o podmiotach, które złożyły reklamacje i jakie były wyniki rozpoznania tych reklamacji (pkt 2 lit. c wniosku) oraz o tym, które dane objęte wnioskiem wymagają uprzedniego przetworzenia i w jakim zakresie, a które tego nie wymagają (pkt 4 wniosku) oraz jakie dane związane ze sprzedażą drewna okrągłego oraz reklamacjami organ gromadzi w formie nieprzetworzonej oraz przetworzonej (pkt 5 wniosku). Nie sposób przyjąć, że ustalenie tego jakie podmioty złożyły w 2021 r. reklamacje i tego jaki był ich wynik, przy założeniu prawidłowej organizacji pracy Nadleśnictwa Namyslów, że ustalenie tego wymagałoby jakiś nadzwyczajnych czynności. Z kolei żądania z pkt 4 i 5 wniosku dotyczą przekazania informacji o zasadach funkcjonowania organu i jako takie muszą być znane organowi i pracownikom Nadleśnictwa Namysłów bez konieczności przeprowadzenia analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, czy ekspertyz. Organ winien z urzędu wiedzieć jakie informacje zbiera, gromadzi i przetwarza w zakresie wskazanym we wniosku. Czy i jakie w tym celu prowadzi rejestry choćby w celach sprawozdawczych, statystycznych, czy kontrolnych.
Nie wymaga specjalnego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych przedstawienie stronie, w odniesieniu określonego asortymentu drewna (tj. sosny W_Standard i W_AB0) za okres 2021 r., zbiorczych danych o ilości złożonych reklamacji i metrów sześciennych drewna objętego reklamacjami (za cały rok 2021 i z poszczególnych reklamacji) (pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 lit. a wniosku), czy o wartości korekt faktur wynikających z rozpoznania tych reklamacji (pkt 3 lit. b wniosku). Twierdzenia organu jakoby dla sporządzenia informacji publicznej, według kryteriów podanych przez skarżącą, będzie wymagana: "agregacja", "wyjaśnienie konkretnych kwestii i stanowisk", czy "opracowanie (...) informacji prostych", w stopniu skutkującym wytworzeniem nowej informacji nie ma pokrycia w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Informacja jest bowiem prostą także wtedy, gdy organ posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, wobec których wykonuje proste czynności techniczne polegające na zliczeniu złożonych reklamacji, zsumowaniu ilości drewna wydanego i reklamowanego, zsumowaniu wartości korekt wskazanych faktur. Obliczenie (zsumowanie posiadanych danych) nie zmienia charakteru udzielanej informacji jako nadal prostej.
Organ odmawiając udostępnienia skarżącej informacji publicznej naruszył zatem art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., błędnie interpretując te przepisy uznając, że podjęcie jakichkowiek działań wobec informacji prostych, którym nie towarzyszą specjalne działania intelektualne, w tym "(...) zajrzenie do dokumentacji źródłowych", czy "(...) podjęcie pewnych kroków czy dodatkowych czynności prowadzących do pozyskania żądanej informacji (np sięgnięcia do dokumentacji źródłowej)", czyni je ipso facto informacjami przetworzonymi.
Sąd rozważył dalej, czy zgromadzenie i udostępnienie żądanych danych jest w takim razie tak pracochłonne z uwagi na ilość informacji prostych, które należy odpowiednio zgromadzić i usystematyzować wg kryteriów wskazanych przez skarżącącą, że z tego powodu jest ona informacją przetworzoną.
Organ, argumentując decyzję w tym zakresie stwierdził, że musiałby: "(...) zajrzeć do wielu dokumentacji źródłowych, następnie opracować zawarte w nich informacje proste, tak aby przygotować spójną odpowiedź, która w wyczerpując sposób odpowiadałaby na wszystkie nurtujące stronę kwestie". Stwierdził, że: "(...) przy dokonaniu analizy dodatkowych nakładów jakie musi ponieść podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jaką stanowią dokumenty umów, protokołów, akta sprawy z 2021 roku, należy wziąć pod uwagę konieczność, oddelegowania pracownika. Organ wskazał, że informacje żądane przez stronę wymagają nakładu pracy w wysokości około 25 godzin, co jednocześnie powoduje wykluczenie oddelegowanego pracownika z obowiązków bieżących na ponad 3 dni".
Na wstępie Sąd dostrzegł, że argumentacja organu odbiega od stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniu organu strona nie żądała: "(...) udostępnienia informacji publicznej jakiej stanowią dokumenty umów, protokołów, akta sprawy z 2021 roku". Jedynym dokumentem jakiego udostępnienia żądała było ww. upoważnienie (pkt 1 wniosku). Skarżąca wnosiła zasadniczo o udostępnienie zbiorczych danych, a nie treści dokumentów obejmujących te dane. Zatem analiza i wyliczenie czasu ww. 25 godzin, jako odnoszące się do udostępnienia: "(...) dokumentów umów, protokołów, akt sprawy z 2021 roku" jest wadliwe, bo nie dotyczy informacji żądanej przez skarżącą.
Dalej zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji organ uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia ogólnie stwierdza, że przygotowanie informacji publicznej zgodnej z żądaniem wniosku wymaga opisanej "agregacji" z wielu dokumentów źródłowych i wykluczy pracownika organu z obowiązków bieżących na ponad 3 dni. Organ nie wskazał jednak konretnej lub choćby nawet przybliżonej liczby akt, dokumentów, spraw, czy umów za okres 2021 r., które wymagają "agregacji", a które – jak sam przynał - poddał analizie w celu wyliczenia czasu jaki jego pracownik poświęci na przygotowanie informacji. Dokumentów tych, czy ich spisów, nie ma w aktach administracyjnych. Nie można zatem obiektywnie zweryfikować jego twierdzeń i uznać, czy rzeczywiście ilość: "(...) dokumentów, umów, protokołów, akt spraw z 2021 r." wymagających przeanalizowania i wyselekcjonowania z nich żądanych przez skarżącą danych jest tak znaczna, że mamy do czynienia z informacją złożoną.
Organ wskazał, że oddelegowanie jednego pracownika do przygotowania żądanej informacji publicznej spowoduje jego "wykluczenie" z "obowiązków bieżących", ale nie odnosi tego do liczby ogółu pracowników Nadleśnictwa, wykonujących zbliżone obowiązki zawodowe, co dawałoby obraz tego, czy w istocie przygotowanie informacji publicznej dla strony, przez jednego z pracownika, niosłoby negatywne konsekwencje organizacyjne dla Nadleśnictwa. Przy założeniu prawidłowej organizacji pracy Nadleśnictwa Namysłów nie sposób też przyjąć, by prosta czynność zliczenia liczby złożonych reklamacji, wydanego i reklamowanego drewna, wartości korekt wskazanych faktur, jak i podania pozostałych danych objętych wnioskiem, wymagała jakiś nadzwyczajnych czynności, które nie korespondują z bieżącą działalnością pracowników organu. Zaznaczyć należy, że organ nie wykazał też, aby skarżąca oczekiwała wydobycia szczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów danych ale podania danych zbiorczych, polegających na zsumowaniu zawartych w tych zbiorach informacji prostych.
W końcu organ nie wyjaśnił, czy Nadleśnictwo Namysłów, w zakresie sprzedaży drewna okrągłego posiada programy księgowe i magazynowe dotyczące dokonywanych transakcji, wywozów drewna i korekt wywołanych reklamacjami prowadzone w formie elektroniczej i czy jest możliwe uzyskanie z nich żądanej przez skarżąca informacji bez konieczności "zajrzenia do wielu dokumentów źródłowych". O ile jest zgodne z prawdą twierdzenie skarżącej, czego Sąd nie wie, bo organ w odpowiedzi na skargę ogóle do tych zarzutów nie odniósł się, ale i też im nie zaprzeczył, że: "(...) Nadleśnictwo Namysłów w zakresie sprzedaży drewna okrągłego z urzędu posiada zestawienia i statystyki dotyczące dokonywanych transakcji, wywozów drewna, platności, korekt wywołanych reklamacjami. Zestawienia te muszą być prowadzone w celach rozliczeniowych i statystycznych oraz są prowadzone w formie elektroniczej (...) które możliwe są do uzyskania z programów księgowych i magazynowych jednym kliknięciem myszki po wprowadzeniu przedziału czasowego i asortymentu", to jawiłaby się jako całkowicie niezrozumiała ta część argumentacji decyzji, że organ w celu udostępnienia żądanej informacji: "(...) musiałby (...) zajrzeć do wielu dokumentacji źródłowych, następnie opracować zawarte w nich informacje proste, tak aby przygotować spójną odpowiedź, która w wyczerpując sposób odpowiadałaby na wszystkie nurtujące stronę kwestie".
W realiach kontrolowanej sprawy przesłanka kwalifikacji żądanej przez skarżącą informacji jako informacji przetworzonej jest zatem przedwczesna, bo nie została dostatecznie wyjaśniona i uzasadniona. Nie można na tym etapie ocenić, czy żądana przez stronę informacja ma w istocie taki charakter, czy też nie. Konsekwencją przedstawionych niedostatków w poczynionych ustaleniach faktycznych i w argumetacji organu jest nie tylko naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez przedwczesne wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ale i naruszenie, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., które na gruncie u.d.i.p. mają odpowiednie zastosowanie w przypadku wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co wynika z treści art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
Wyżej wykazane uchybienia organu powodują, że przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutu kwestionującego argumentację organu, z którą w skardze polemizuje strona, a ukierunkowaną na wykazanie, że udostępnienie informacji, której przygotowania skarżąca domaga się, nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ponieważ – w ocenie Sądu - dopiero po usunięciu powyższych uchybień będzie możliwe ustalenie, czy żądana informacja jest przetworzoną, a w konsekwencji, czy wystąpiła ujęta w ustawie przesłanka pozytywna udzielenia informacji przetworzonej (jej udzielenie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego").
Podnoszona w odpowiedzi na skargę dodatkowa argumentacja organu, wywodzona z faktu zawisłego przed sądem cywilnym sporu pomiędzy Skarbem Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Namysłów a skarżącą, o ochronę dóbr osobistych (sygn. akt [...]) nie może być wzięta pod uwagę przez Sąd jako spóźniona, zawarta, nie w zaskarżonej decyzji, ale w odpowiedzi na skargę, ale co ważne, sprzeczna z dotychczasową argumentacją organu. Podkreślić należy, że rolą Sądu jest kontrola legalności decyzji wydanej. Sąd nie jest kompetentny by z urzędu, w miejsce organu administracji publicznej, stwierdzić, że przyczyna odmowy jest całkowicie inna - nadużycie przez skarżącą prawa, bez uprzedniego zajęcia stanowiska przez organ, w formie decyzji, ze stosownym uzasadnieniem faktycznym i prawnym.
W rezultacie stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja narusza art. 17 ust. 1 w zw. z 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz narusza art. 17 w zw. z art. 16 u.d.i.p. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.