I SA/Op 405/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku C. T. o umorzenie należności z dwóch mandatów karnych, nałożonych w 2023 roku, ze względu na jej ciężką sytuację zdrowotną i finansową. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, rozpoznając odwołanie, uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie w zakresie należności, które zostały już spłacone lub wyegzekwowane w trakcie postępowania. Sąd uznał, że takie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było nieuzasadnione. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd stwierdził, że fakt spłaty należności w trakcie postępowania o umorzenie nie powoduje jego bezprzedmiotowości i nie pozbawia strony prawa do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Sąd podkreślił, że ocena wniosku powinna odnosić się do stanu prawnego i faktycznego z daty jego wszczęcia. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy z merytoryczną oceną wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska sądu administracyjnego w kwestii bezprzedmiotowości postępowania o umorzenie należności publicznoprawnych w przypadku ich spłaty w trakcie postępowania.
Dotyczy głównie spraw o umorzenie należności publicznoprawnych, w tym mandatów karnych, w kontekście przepisów o finansach publicznych i k.p.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie w sprawie umorzenia należności publicznoprawnej (mandatu karnego) staje się bezprzedmiotowe, gdy należność ta zostanie spłacona lub wyegzekwowana w trakcie trwania postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie umorzenia należności publicznoprawnej nie staje się bezprzedmiotowe, jeśli po dacie jego wszczęcia należność ta została przymusowo lub dobrowolnie uiszczona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spłata należności w trakcie postępowania o umorzenie nie pozbawia strony prawa do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Ocena wniosku powinna odnosić się do stanu prawnego i faktycznego z daty jego wszczęcia, a fakt wyegzekwowania należności nie może być podstawą do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności, nawet jeśli należność ta została uregulowana w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, ponieważ interes ekonomiczny strony w uzyskaniu rozstrzygnięcia nadal istnieje, a prawo do wnioskowania o ulgę nie może być unicestwione przez okoliczności przypadkowe.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nawet po spłacie należności, strona może być zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, które może rzutować na jej sytuację prawną. Organ musi ocenić, czy zachodzą przesłanki umorzenia i wydać stosowną decyzję, a nie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten upoważnia organ do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, jednak wymaga ustalenia tej przesłanki na gruncie konkretnej sprawy. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie o umorzenie należności, które zostały wyegzekwowane w trakcie postępowania, jest błędne.
u.f.p. art. 64 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Przepis ten stanowi podstawę do ubiegania się o umorzenie należności publicznoprawnych, w tym mandatów karnych, w określonych sytuacjach.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dniem doręczenia żądania organowi.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata należności w trakcie postępowania o umorzenie nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. • Organ ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie, nawet po spłacie należności. • Ocena wniosku o umorzenie powinna odnosić się do stanu prawnego i faktycznego z daty jego wszczęcia.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy uznał postępowanie za bezprzedmiotowe z powodu spłaty należności w trakcie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, jeżeli w trakcie toczącego się postępowania należność z tego tytułu została wyegzekwowana w trybie postępowania egzekucyjnego • sam fakt uregulowania należności publicznoprawnej w toku postępowania o udzielenie ulgi w trybie art. 64 ust. 1 pkt 2a ufp nie przesądza automatycznie o bezprzedmiotowości wniosku o umorzenie tejże zaległości • postępowanie w przedmiocie umorzenia niepodatkowej należności publicznoprawnej prowadzone na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ufp nie staje się bezprzedmiotowe, jeśli po dacie jego wszczęcia należność ta została przymusowo lub dobrowolnie uiszczona
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący
Grzegorz Gocki
sprawozdawca
Anna Komorowska-Kaczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska sądu administracyjnego w kwestii bezprzedmiotowości postępowania o umorzenie należności publicznoprawnych w przypadku ich spłaty w trakcie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw o umorzenie należności publicznoprawnych, w tym mandatów karnych, w kontekście przepisów o finansach publicznych i k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i jak sąd może skorygować błędne działania organów administracji, nawet gdy sprawa wydaje się być już zakończona przez spłatę długu. Podkreśla prawa obywatela w kontakcie z urzędami.
“Czy spłacony dług oznacza koniec sprawy? Sąd administracyjny wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.