I SA/Op 402/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, wskazując na potrzebę ponownego zbadania kwestii związanych z wyłączeniem stosowania przepisów o czasie pracy kierowców w przypadku przewozów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym brak aktualnego badania technicznego pojazdu oraz naruszenie obowiązku pobierania danych z tachografu i karty kierowcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na potrzebę ponownego zbadania, czy skarżący, jako rolnik wykonujący przewozy na potrzeby własnego gospodarstwa, podlegał obowiązkom związanym z tachografem i czasem pracy kierowców. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy proceduralne w zakresie uchylenia decyzji tylko w części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na K. Z. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego oraz naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy i tachografu. Organy administracji nałożyły karę w łącznej wysokości 3.000 zł. Skarżący argumentował, że jako rolnik wykonujący przewozy na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego, jest zwolniony z niektórych przepisów, a także podnosił zarzut podwójnego ukarania za brak badania technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie zbadały wszechstronnie sprawy w zakresie zastosowania przepisów o czasie pracy kierowców i tachografach w kontekście działalności rolniczej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy proceduralne w zakresie uchylenia decyzji tylko w części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Opolu, związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały wystarczająco okoliczności związanych z wyłączeniem stosowania przepisów o czasie pracy kierowców i tachografach w przypadku przewozów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za brak aktualnego badania technicznego jest obiektywna i nie budziła wątpliwości, jednak kwestia stosowania przepisów o tachografie i karcie kierowcy wymagała dalszego wyjaśnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli jest to przewóz na potrzeby własne.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność administracyjna za brak aktualnego badania technicznego ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy. Samo stwierdzenie braku ważnego badania technicznego pojazdu, który jest używany do przewozu drogowego, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
utd art. 92a § 1, 7, 11
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92c § 1
Ustawa o transporcie drogowym
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
prd art. 71 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
prd art. 81 § 5-10
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
prd art. 132 § 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
prd art. 82 § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ucpk art. 29 § 1-2
Ustawa o czasie pracy kierowców
rozporządzenie 561/2006 art. 13 § 1 lit. b
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
rozporządzenie 581/2010 art. 1
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010
rozporządzenie 165/2014 art. 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające zbadanie przez organy administracji kwestii wyłączenia stosowania przepisów o tachografie i czasie pracy kierowców w przypadku przewozów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Błędy proceduralne Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie uchylenia decyzji tylko w części.
Odrzucone argumenty
Zarzut podwójnego ukarania za brak badania technicznego. Argumentacja, że skarżący jako rolnik nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym w zakresie tachografu i czasu pracy kierowców, bez wykazania spełnienia przesłanek wyłączających stosowanie tych przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, a nie subiektywny, i jest niezależna od winy. Sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 oraz w zw. z art. 134 § 1 ppsa, przez sformułowanie formalnie niepełnego i fragmentarycznie niejasnego uzasadnienia prawnego. Treść regulacji materialnoprawnej wynikającej z art. 92a i art. 93 utd nie stanowi podstawy do wydzielenia w decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej rozstrzygnięć cząstkowych.
Skład orzekający
Tomasz Judecki
przewodniczący
Marzena Łozowska
członek
Remigiusz Mazur
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności administracyjnej w transporcie drogowym, w szczególności w kontekście przewozów na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego oraz kwestii proceduralnych związanych z uchylaniem decyzji administracyjnych przez sądy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy prowadzącego gospodarstwo rolne i wykonującego przewozy na potrzeby własne, a także kwestii proceduralnych związanych z zakresem kontroli sądu administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważną kwestię wyłączeń od stosowania przepisów o transporcie drogowym dla rolników oraz złożone zagadnienia proceduralne związane z kontrolą sądową decyzji administracyjnych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i administracyjnym.
“Rolnik a przepisy o tachografie: Kiedy przewóz na własne potrzeby staje się problemem prawnym?”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 402/25 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2025-09-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Marzena Łozowska Remigiusz Mazur /sprawozdawca/ Tomasz Judecki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 110 art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 5-10, art. 129 ust. 1-2, art. 132 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 82 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2019 poz 2140 art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 i ust. 9, art. 92c, art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 22, art. 87 ust. 1 pkt 3, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz.U. 2019 poz 1412 art. 29 ust. 1-2 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - t.j. Dz.U. 2024 poz 572 art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 7, art. 42 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2020 r., nr BP.501.1182.2020.1103.OP8.8975 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Opolu z dnia 4 czerwca 2020 r., nr WITD.DI.0152.VIII0309/14/20. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej przez K. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą S. w S. [dalej: skarżący, kierowca, strona] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego [dalej: GITD, organ odwoławczy] z 30 października 2020 r., nr BP.501.1182.2020.1103.OP8.8975, utrzymująca w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego [dalej: WITD, organ I instancji] z 4 czerwca 2020 r., nr WITD.DI.0152.VIII0309/14/20, nakładającą karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 5 marca 2020 r. został zatrzymany do kontroli drogowej w miejscowości M., gmina S.1, na drodze wojewódzkiej, samochód marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował K. Z. Pojazdem wykonywano krajowy przewóz drogowy na potrzeby własne płyt wiórowych ze S. do N. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 5 marca 2020 r. Na żądanie kontrolującego kierowca okazał dowód rejestracyjny ww. pojazdu wydany K. Z. Analiza wpisów w okazanym dowodzie potwierdziła, że pojazd nie został poddany wymaganemu corocznemu badaniu technicznemu, którego datę określono na 30 stycznia 2020 r. W związku z powyższym w toku kontroli drogowej stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Kierowca okazał natomiast pokwitowanie wydane przez funkcjonariuszy Policji w dniu kontroli o godz. 7:00 w zamian za zatrzymany dowód rejestracyjny. Ponadto, wobec wyposażenia pojazdu w tachograf cyfrowy, kontrolujący pobrał dane z pamięci urządzenia oraz z karty kierowcy. Analiza pobranych danych wykazała, że przedsiębiorca naruszył obowiązek terminowego pobierania danych z karty kierowcy oraz obowiązek terminowego pobierania danych z tachografu. Pismem z 5 marca 2020 r. skarżący został zawiadomiony przez WITD o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego naruszeń opisanych w protokole kontroli. Przedmiotowym pismem organ wezwał skarżącego do wskazania okoliczności sprawy i przedłożenia dowodów potwierdzających, że strona nie miała wpływu na powstanie ww. naruszeń, a nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub dowodów potwierdzających, że za opisane w protokole naruszenie na stronę została już nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skarżący pismem z 18 marca 2020 r. wniósł o umorzenie postępowania i wyjaśnił, że w natłoku obowiązków i zajęć nie dokonał sprawdzenia stanu technicznego pojazdu w terminie zakreślonym w dowodzie rejestracyjnym. Wyjaśnił, że jest rolnikiem i posiada zaświadczenie na używanie pojazdu na potrzeby własne i stąd może poruszać się ciężarówką na obszarze 100 km, w linii prostej od bazy przedsiębiorstwa, bez jakichkolwiek zaświadczeń i obowiązku rejestracji czasu pracy i jazdy. Powołując się na art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego [...] (Dz.U.UE.L. z 2006 r. Nr 102, str. 1 ze zm.) [dalej: rozporządzenie 561/2006] twierdził, że organ wadliwie zinterpretował obowiązujące przepisy w zakresie obowiązku terminowego odczytywania danych z karty kierowcy bądź z pamięci tachografu cyfrowego. Decyzją z 4 czerwca 2020 r. WITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (2.000 zł) oraz naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę (500 zł) i naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd (500 zł). W uzasadnieniu organ I instancji opisał stan faktyczny wynikający z protokołu kontroli drogowej, przywołał przepisy art. 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.) [dalej: prd], art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) [dalej: utd] i stwierdził, że w świetle ustaleń faktycznych niewątpliwe jest wystąpienie naruszenia z lp. 9.1. załącznika nr 3 do utd, określonego jako wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, co skutkuje nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł. Wyjaśnił, że wysokości kar pieniężnych za naruszenia z załącznika nr 3 do utd, wobec brzmienia art. 92a ust. 1 i 7 utd, określone są w sposób sztywny, co oznacza, że organ nie ma możliwości ich miarkowania. Ponadto WITD stwierdził, że skarżący dopuścił się naruszenia z lp. 6.3.17. załącznika nr 3 do utd, polegającego na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy, które skutkuje nałożeniem kary w wysokości 500 zł. Organ I instancji wskazał, że kontrolowany pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy. Zgodnie z informacją zawartą na karcie kierowcy, przedsiębiorca nie wczytał danych od 9 kwietnia 2019 r. od godz. 10:43, zatem maksymalny okres 28 dni na odczyt danych z karty nie został dotrzymany, gdyż minęło 331 dni kalendarzowych od tej daty, a termin odczytu przekroczono o 302 dni. Skarżący prowadził pojazd w okresie październik-grudzień 2019 r. 59 razy, tj. 24 dni zarejestrowanej działalności w październiku, 20 dni w listopadzie i 15 dni w grudniu, zaś w okresie od stycznia do marca 2020 r. 46 razy. Dalej organ I instancji, powołując art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L. z 2010 r. Nr 168, str. 16) [dalej: rozporządzenie 581/2010], a także art. 10 ustęp 5 rozporządzenia 561/2006, argumentował, że jedną z podstawowych czynności kontrolującego jest sprawdzenie prawidłowości działania i użytkowania urządzeń rejestrujących oraz wykresówek czy też kart kierowcy. Wczytywanie danych z urządzenia rejestrującego czy też karty kierowcy stanowi część prawidłowego użytkowania ww. urządzeń. WITD podniósł, że art. 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym [...] (Dz.U.UE.L. z 2014 r. Nr 60, str. 1) [dalej: rozporządzenie 165/2014] przewiduje, że w toku kontroli drogowej kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki lub dane cyfrowe za bieżący dzień oraz 28 poprzednich. Ograniczenie zakresu kontroli do dnia bieżącego i poprzedzających 28 dni dotyczy sprawdzenia czasu pracy kierowcy oraz dokumentów okazywanych przez kierowcę, nie ma jednak zastosowania do badania daty pobrania danych z karty bądź urządzenia rejestrującego. WITD wskazał też, że kontrolowany pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, a kontrolujący pobrał dane z pamięci masowej urządzenia oraz karty kierowcy. Analiza danych pobranych z tachografu wykazała, że skarżący naruszył obowiązek wczytywania wymaganych danych z tachografu cyfrowego, co stanowi naruszenie z lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do utd. Zgodnie z informacją zawartą w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego skarżący nie wczytał danych od 8 września 2016 r. od godziny 12:52, a zatem maksymalny okres 90 dni na odczyt danych nie został dotrzymany, gdyż minęły 1.274 dni kalendarzowe i 124 dni zarejestrowanej aktywności od daty poprzedniego odczytu, a termin odczytu przekroczono o 34 dni. Organ I instancji stwierdził, że strona, wezwana do przedłożenia dowodów w postaci plików cyfrowych potwierdzających regularność poboru danych z pamięci urządzenia, nie uczyniła tego i nie udowodniła, iż dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Strona nie udowodniła, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia; nie przedstawiła dowodów, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przepisów rozporządzenia 561/2006 i rozporządzenia 165/2014, jak również nie przedstawiła okoliczności i dowodów wskazujących, że jako podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. W ocenie WITD w sprawie nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 92b ust. 1-2 i art. 92c ust. 1 utd. Organ I instancji odniósł się również do twierdzeń skarżącego zawartych w piśmie z 18 marca 2020 r., uznając, że nie zasługują one na uwzględnienie. WITD wskazał, że podstawowym błędem interpretacyjnym strony w odniesieniu do obowiązujących przepisów jest to, że wykonując standardową (pozarolniczą) działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego (co wynika z zapisu CEIDG) przywołuje fakt posiadania gospodarstwa rolnego i związanych z tym zwolnień z niektórych przepisów dotyczących przewozów drogowych. Organ I instancji przyznał, że w istocie rolnikowi w ramach prowadzonej przez niego działalności rolniczej przysługują pewne zwolnienia. Jednak w sprawie mamy do czynienia z typowym przewozem drogowym na potrzeby własne, co strona pośrednio potwierdziła, okazując w trakcie kontroli drogowej wypis z zaświadczenia na krajowe niezarobkowe przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne. Również kontrola ładowni pojazdu, przewożącego płyty wiórowe, a nie płody rolne, utwierdziła organ I instancji co do słuszności ustaleń. WITD wyjaśnił też, że do ustalenia terminu pobierania danych cyfrowych (czy to z karty kierowcy czy też pamięci tachografu) kontrolujący zliczają dni zarejestrowanej działalności. Aplikacja TachoScan została zmodyfikowana i przy ustalaniu terminów pobrania danych uwzględnia wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, co też ma miejsce w niniejszej sprawie. W celu potwierdzenia powyższego organ I instancji dokonał częściowej analizy zapisów z karty kierowcy i pamięci tachografu. W jej wyniku stwierdzono, że w okresie październik-grudzień 2019 r. skarżący prowadził pojazd [...] o nr rej. [...] 59 razy. W okresie od stycznia do marca 2020 r. (do dnia kontroli) takich przypadków było 46. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił, że decyzja została wydana na wyrost i jest nierzetelna, gdyż zapadła bez właściwej analizy prawa. Strona zarzuciła naruszenie art. 92a ust. 1, 7 i 11 utd, art. 92c ust. 1 utd, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) [dalej: kpa] oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe, strona domagała się umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje żądanie podniosła, że w sprawie doszło do podwójnego ukarania, gdyż w podczas kontroli w miejscowości S.2 dnia 5 marca 2020 r. o godzinie 7.00 funkcjonariusz policji stwierdził brak aktualnego przeglądu pojazdu, po czym ukarał skarżącego zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego. Kontrola policyjna nie stwierdziła uchybień w stanie technicznym i wystawiono pokwitowanie dopuszczające do ruchu do 12 marca 2020 r. Z uwagi na powyższe niedopuszczalne jest, zdaniem skarżącego, karanie go za brak badań technicznych na podstawie art. 92a ust. 1, 7 i 11 utd. Jak wskazuje bowiem przepis art. 92a ust. 9, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do utd, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Podniósł, że został ukarany w trybie art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2019 r. poz. 821 z późn. zm.), a zgodnie z art. 92c ust. 1 utd wszczęte postępowanie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, tj. przez Policję. Zarzucił, że w dniu kontroli dokonanej przez inspektora inspekcji transportu drogowego dysponował pokwitowaniem, które warunkowo uprawniało go do poruszania się na drogach publicznych. Błędne jest zatem stwierdzenie organu, że wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Organ administracji procedując w przedmiotowej sprawie nie sprostał i nie podjął wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie prowadził postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Jednocześnie skarżący dołączył do przedmiotowego pisma odwołanie od innej decyzji wydanej w dniu 5 czerwca 2020 r. przez WITD. Zaskarżoną decyzją z 30 października 2020 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, dokonał ich oceny i na tej podstawie uznał, przedstawiając stosowny wywód, że podjęta decyzja jest zgodna z prawem. GITD przywołał przepisy utd, tj. art. 4 pkt 22 lit. b oraz lit. h, art. 92a ust. 1, 3 i 7, oraz art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1. Organ odwoławczy stwierdził również, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189d, art. 189e oraz art. 189f kpa, gdyż kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd, a przesłanki wyłączające odpowiedzialność strony wymienione zostały w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 1 i art. 92b ust. 1 utd. Wysokość zaś kar pieniężnych za naruszenia m.in. załącznika nr 3 do utd została określona przez ustawodawcę w sposób sztywny i organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania ich wysokości. Organ odwoławczy zaaprobował w całości ustalenia faktyczne wynikające z protokołu kontroli drogowej oraz podstawy prawne rozstrzygnięcia wydanego przez WITD, tj. art. 92a ust. 1, 7 i 11 utd oraz brak przesłanek do zastosowania norm z art. 92b i art. 92c utd. Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD wskazał, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów na zaistnienie okoliczności mogących obalić ustalenia organu I instancji. Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c utd spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne. Odnośnie do zarzutu naruszenia zasad postępowania administracyjnego wskazał, że organ I instancji zebrał i wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego rozpoznania sprawy. Wyjaśnił, że wobec skarżącego funkcjonariusze policji zatrzymali dowód rejestracyjny i wystawili pokwitowanie, co nie stanowi ukarania w postępowaniu wykroczeniowym, a zatem zaistniały podstawy do nałożenia kary za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w wysokości określonej lp. 9.1. załącznika nr 3 do utd. Strona wniosła do Sądu skargę na powyższą decyzję. Zarzuciła, że decyzja jest nierzetelna i wydana po pobieżnej i niewłaściwej analizie prawa ze szkodą dla skarżącego. Wskazała, że decyzja narusza art. 92a ust. 1, 7 i 11, art. 92c ust. 1 utd, art. 6-11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 kpa oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, a także art. 7 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe skarżący domagał się uchylenia decyzji w całości lub w części oraz umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wywodził, że rolnik nie podlega przepisom ustawy o czasie pracy kierowców i stąd stwierdzenie naruszeń przez inspektorów ITD jest bezprawne. Akcentował, że nie jest przedsiębiorcą, a przewozy wykonuje osobiście i na potrzeby własne. Podkreślał, że zgodnie z ogólnymi zasadami prawa nie może być karany podwójnie za ten sam czyn, co wynika z art. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Uzasadniał, że za brak aktualnego przeglądu technicznego pojazdu ukarany został przez funkcjonariuszy policji zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego oraz pouczeniem, które jest również formą kary (postępowanie wykroczeniowe), oraz karą na podstawie art. 92a ust. 1, 7 i 11 utd, pomimo brzmienia przepisu art. 92a ust. 9 utd. W ocenie skarżącego organ nie zbadał wszechstronnie sprawy, naruszając zasadę prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 82/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu: 1) uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję WITD z 4 czerwca 2020 r., nr WITD.DI.0152.VIII0309/14/20 nakładającą karę pieniężną ponad kwotę 2.000 zł, 2) uchylił decyzję WITD z 4 czerwca 2020 r., nr WITD.DI.0152.VIII0309/14/20 w części nakładającej karę pieniężną ponad kwotę 2.000 zł, 3) zasądził od GITD na rzecz skarżącego kwotę 120 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł GITD, zaskarżając go w zakresie pkt 1 i 2, wnosząc o jego uchylenie w wymienionej części i oddalenie skargi w tym zakresie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Opolu, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa], art. 133 § 1 ppsa, art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, polegające na uchyleniu w części decyzji GITD nakładającej karę pieniężną ponad kwotę 2.000 złotych i poprzedzającej ją decyzji, w wyniku niepełnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez mylne przyjęcie, że organy nie ustaliły należycie kwestii związanych z możliwością zastosowania art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1412 ze zm.) [dalej: ucpk], w którym wyłączono ze stosowania art. 5-9 rozporządzenia 561/2006, o których mowa w art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ już podczas kontroli drogowej prawidłowo ustalił stan faktyczny, a w szczególności stwierdził, jakie naruszenia z załącznika nr 3 do utd zostały popełnione i z opisu tych naruszeń wynika, iż skarżący nie dopełnił obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy oraz obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu i tym samym nie mógł być objęty wyjątkiem określonym w art. 29 ust. 1 i 2 ucpk; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, art. 133 § 1 ppsa, art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, poprzez uznanie, że organ zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do nałożenia kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w lp. 6.3.17. i 6.3.18. załącznika 3 do utd, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ dochował wszelkiej staranności w dokładnym i dogłębnym zbadaniu sprawy i zebrał wszystkie możliwe dowody na okoliczność dokonanych przez skarżącego naruszeń, a tym samym przy braku przedstawienia jakichkolwiek dowodów przez skarżącego i ograniczenia jego udziału w postępowaniu jedynie do wskazania, że organ wziął pod uwagę dni kalendarzowe, a nie dni zarejestrowanej działalności, oraz że jest rolnikiem, słusznie nałożył on karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1 utd za czyny będące naruszeniami określonymi w lp. 6.3.17. i 6.3.18. załącznika nr 3 do utd; 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ppsa, poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, polegającą na tym, że Sąd I instancji uznał, że dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego przewidzianej w art. 92a ust. 1 utd wystarczające było stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, oraz że kara za naruszenie z lp. 9.1. załącznika 3 do utd jest słuszna i zasadna, podczas gdy w przypadku naruszeń z lp. 6.3.17. i 6.3.18. załącznika 3 do utd WSA stwierdził, że konieczne są dodatkowe wyjaśnienia i poszukiwanie przez organ dowodów potwierdzających twierdzenia strony przy jednoczesnym uznaniu, że nie budziło wątpliwości, że skarżący nie dochował obowiązku dokonania wczytania danych z karty kierowcy oraz obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu cyfrowego pojazdu, a zatem Sąd niezasadnie w różny sposób ocenił te same dowody w zależności od stwierdzonych naruszeń i nałożonych kar pieniężnych za te naruszenia i tym samym różnie i niezasadnie potraktował kary pieniężne, pomimo że wszystkie wynikają i są nakładane na podstawie jednego art. 92a ust. 1 utd oraz mają jednakowy charakter – są nakładane w przypadku stwierdzenia, że doszło do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 74 ust. 2 i 4 utd w zw. z art. 76 § 1 kpa, poprzez ich pominięcie i uznanie, że treść protokołu kontroli nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia stanu faktycznego w sprawie pomimo podpisania przez kontrolowanego protokołu kontroli bez zastrzeżeń i nie przedstawienia przez stronę podczas kontroli oraz całego postępowania administracyjnego dowodów mogących świadczyć o błędnych ustaleniach faktycznych w sprawie (brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1620/21: 1) uchylił zaskarżony wyrok w części obejmującej punkty 1 oraz 2 i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania; 2) odstąpił w całości od zasądzenia od skarżącego na rzecz GITD zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że kontrolowany Sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 oraz w zw. z art. 134 § 1 ppsa, przez sformułowanie formalnie niepełnego i fragmentarycznie niejasnego uzasadnienia prawnego, które – poddane weryfikacji aposteriorycznej – dowodzi, że przyjęte w zaskarżonym wyroku i rekonstruowalne jedynie implicite przesłanki co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy bezpośrednio doprowadziły do wadliwego zastosowania normy odniesienia, przez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji jedynie w części oraz przez naruszenie obowiązku orzeczenia co do całości przedmiotu zaskarżenia w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Zasadniczym błędem rozważań prawnych Sądu a quo w części dotyczącej wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego wyroku (zob. art. 141 § 4 zd. 1 ppsa) było niewskazanie pełnej reguły normatywnej, która upoważniałaby do sądowoadministracyjnego wzruszenia kontrolowanych decyzji organów drugiej i pierwszej instancji jedynie w części, pomimo braku podstaw do stwierdzenia podzielności sprawy administracyjnej, której dotyczyła skarga, oraz braku podstaw do wydzielenia w treści zaskarżonej decyzji rozstrzygnięć cząstkowych, które mogłyby stać się przedmiotem odrębnego orzekania w wyroku uwzględniającym skargę. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że możliwość wyróżnienia decyzji administracyjnych rozstrzygających sprawę administracyjną co do istoty w części (tzw. decyzji częściowych – zob. art. 104 § 2 kpa) lub rozstrzygnięć cząstkowych w ramach decyzji załatwiającej sprawę co do istoty w całości jest konsekwencją i funkcją regulacji prawa materialnego, która podlega konkretyzacji w tych decyzjach. O ile więc dopuszczalność wydawania decyzji częściowych jest warunkowana tzw. podzielnością sprawy administracyjnej, o tyle możliwość podziału rozstrzygnięcia sprawy (osnowy decyzji) na rozstrzygnięcia cząstkowe (por. art. 107 § 1 pkt 5 kpa) jest zawsze determinowana treścią podstawy materialnoprawnej, która jest konkretyzowana w decyzji. Powyższa zależność zachowuje ważność także w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który – uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ppsa – nie może abstrahować od treści podstawy materialnoprawnej i w sposób od niej niezależny wzruszać zaskarżoną decyzję w części, jeżeli naruszenia prawa materialnego lub procesowego dotyczą jedynie fragmentu rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo sąd administracyjny jest w tym zakresie związany sposobem ukształtowania treści kontrolowanego orzeczenia administracyjnego. Jeżeli orzeczenie to nie jest podzielone na rozstrzygnięcia cząstkowe lub nie zawiera elementów pozwalających na zakresową relatywizację osnowy, to nie jest dopuszczalna fragmentacja jego rozstrzygnięcia w celu wykonania kompetencji orzeczniczej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że treść regulacji materialnoprawnej wynikającej z art. 92a i art. 93 utd nie stanowi podstawy do wydzielenia w decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2 utd, rozstrzygnięć cząstkowych odpowiadających wysokości jednostkowych kar pieniężnych za każde naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, stypizowane w załącznikach nr 3 i 4 do utd. Ustawodawca traktuje bowiem ww. sprawę nałożenia kary pieniężnej jako pewną całość (por. art. 93 ust. 1 i 3 utd), obejmującą ogół naruszeń prawa przypisanych do danego czynu (czynów) i stwierdzonych podczas jednej kontroli drogowej (art. 92a ust. 3 w zw. z art. 92a ust. 1 utd), jednej kontroli (art. 92a ust. 4 w zw. z art. 92a ust. 2 utd) lub kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy (art. 92a ust. 5 w zw. z art. 92a ust. 1 utd), limitując jej ostateczną wysokość w razie kumulacji kwalifikacji prawnej danego czynu (zob. art. 92a ust. 3-5 utd) lub eliminując wielość kar, jeżeli ten sam czyn wyczerpuje jednocześnie tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i 4 do utd (zob. art. 92a ust. 10 utd). Wobec powyższego NSA stwierdził, że kontrolowany Sąd pierwszej instancji – nie wyjaśniając podstawy prawnej zaskarżonego wyroku w zakresie sposobu zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa – naruszył istotnie art. 141 § 4 zd. 1 ppsa, z drugiej zaś na tle podniesionego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ppsa konieczne było uznanie, że w sprawie, której dotyczy skarga, brak było podstaw do uchylenia poddanych kontroli decyzji jedynie w części. Jednocześnie uwzględniając zarzut kasacyjny naruszenia art. 134 § 1 ppsa, NSA stwierdził, że Sąd a quo – wbrew treści art. 151 ppsa – nie orzekł o całości skargi, albowiem uwzględniając w punktach pierwszym i drugim zaskarżonego wyroku skargę, przez uchylenie decyzji organów drugiej i pierwszej instancji w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną ponad kwotę 2.000 zł (punkt 1) oraz w części nakładającej karę pieniężną ponad kwotę 2.000 zł (punkt 1), Sąd ten nie oddalił skargi w pozostałej części, co – pomijając wadliwość materialną takiego rozstrzygnięcia – było dodatkowym i istotnym naruszeniem prawa procesowego. NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, kontrolowany Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest do uwzględnienia sformułowanej powyżej oceny wykładniczej (art. 190 ppsa) oraz do dokonania ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji, przyjmując, że zawarte w niej rozstrzygnięcie stanowi jednolitą i niepodzielną całość. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 185 § 1 ppsa oraz art. 207 § 2 w zw. z art. 203 pkt 2 ppsa, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części (co do punktów 1 i 2) oraz przekazał w tym zakresie sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, odstępując w całości od zasądzenia od strony skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sprawa niniejsza została ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na mocy art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Cytowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Pojęcie "wykładnia prawa" należy rozumieć jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że sąd I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez NSA. Z zakresu związania wykładnią można wykluczyć jedynie oceny i poglądy wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje kwestii będących jej przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023, art. 190, wraz z powołanym tam orzecznictwem). Wobec powyższego, w stanie sprawy, Sąd rozpatrujący skargę wnioskodawcy jest związany wyrokiem NSA z 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1620/21, który ukierunkowuje i limituje dalsze rozważania. W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty i argumenty w niej podniesione znajdowały uzasadnienie. Jak stanowi art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 ppsa). Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czyli weryfikuje, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, zasadami ekonomiki obrotu gospodarczego, czy uznawanymi społecznie normami pozaprawnymi, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Istotne elementy stanu faktycznego sprawy wynikające z akt administracyjnych Sąd przedstawił w części historycznej niniejszego uzasadnienia i zbędne jest ich ponowne opisywanie w tym miejscu. Należy jednak zaznaczyć, że we wniesionej skardze strona kwestionowała zarówno prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i sformułowaną przez organy obu instancji ocenę prawną w zakresie przypisania skarżącemu naruszeń przepisów utd. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że strona w dniu kontroli wykonywała krajowy niezarobkowy przewóz rzeczy na potrzeby własne (ze S. do N.) w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa, co stanowiło działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, polegającej na sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego (art. 33 utd). Powyższe wynika z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, wypisu zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i faktury VAT, wystawionej 5 marca 2020 r., dokumentującej dostawę towarów w postaci płyt wiórowych (w aktach administracyjnych sprawy). W takim stanie sprawy do skarżącego znajdują zastosowanie przepisy utd. W sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 3 ust. 1 utd wyłączające stosowanie przepisów utd. Skarżący konsekwentnie zaprzecza natomiast temu, że zaistniały stwierdzone przez organy obu instancji naruszenia prawa, kwestionując tym samym dopuszczalność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 92a utd. Przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła decyzja GITD z 30 października 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, którą nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł, z tytułu naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.17. załącznika nr 3 do utd), naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu (lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do utd) oraz naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (lp. 9.1. załącznika nr 3 do utd). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy utd, ucpk, rozporządzenia 581/2010, rozporządzenia 561/2006, rozporządzenia 165/2014. Na wstępie należy wskazać, że utd określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a utd). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego (art. 4 pkt 22 utd) to: obowiązki lub warunki wynikające z przepisów utd oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej, wiążących Polskę umów międzynarodowych i przepisów wydanych na podstawie art. 11b utd, wymienionych w art. 4 pkt 22 litery a-y utd. Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego [...] jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ucpk, a ponadto – wykonując przewóz drogowy rzeczy – dokumenty związane z przewożonym ładunkiem. Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 utd, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 utd). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 – załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 utd). Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że za niebudzące wątpliwości przyjąć należało ustalenia poczynione podczas kontroli drogowej w ramach, której stwierdzono, że skarżący wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenie odpowiadające lp. 9.1. załącznika nr 3 do utd, które skutkowało nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł. Skarżący poczynionych w tym zakresie ustaleń nie negował, a wręcz fakt ten przyznał, wskazując jednak na okoliczności związane z odebraniem pokwitowania, w którym funkcjonariusze Policji, po zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego, określili datę badania technicznego na dzień 12 marca 2020 r. Zdaniem skarżącego legitymując się takim zaświadczeniem mógł nadal – do tej daty poruszać się po drogach. Nadto nałożenie kary za przedmiotowe naruszenie wyłącza brzmienie przepisu art. 92a ust. 9 utd, który stanowi, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 i 4 utd, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. W zakresie powyższego naruszenia należy stwierdzić, że w świetle art. 71 ust. 1 prd dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 6-10 prd (art. 81 ust. 5 prd). Zatem zasadnie organy przyjęły, że poruszanie się przez skarżącego pojazdem samochodowym w dniu 5 marca 2020 r. po drogach publicznych, w sytuacji, gdy minął już ustalony w dowodzie rejestracyjnym termin badania technicznego, tj. 30 stycznia 2020 r., musiało skutkować przyjęciem, że doszło do naruszenia przepisów utd, poprzez wykonywanie przez skarżącego przewozu drogowy na potrzeby własne pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenia opisanego w lp. 9.1. załącznika nr 3 do utd, za które ustawodawca ustanowił karę w wysokości 2.000 zł. Stosownie do brzmienia art. 129 ust. 2 prd policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w art. 129 ust. 1 prd, jest uprawniony m.in. do legitymowania uczestnika ruchu i wydawania mu wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi lub używania pojazdu (pkt 1); sprawdzania wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 38, oraz zezwolenia, o którym mowa w art. 106 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2025 r. poz. 1226) (pkt 2). Policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie stwierdzenia, że pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin badania nie został wyznaczony prawidłowo (art. 132 ust. 1 pkt 2 prd). W razie zatrzymania dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej wydaje kierowcy pokwitowanie. Może on zezwolić na używanie pojazdu przez czas nieprzekraczający 7 dni, określając warunki tego używania w pokwitowaniu. Zezwolenie nie może być wydane w przypadkach, o których mowa w art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, a także w art. 132 ust. 1a pkt 1 lit. a i c oraz pkt 6 prd (art. 132 ust. 2 prd). Tego rodzaju pokwitowaniem dysponował skarżący i okazał je w trakcie kontroli funkcjonariuszom ITD. Jednakże wydanie stronie pokwitowania przez funkcjonariuszy Policji, w którym określono termin badania technicznego do dnia 12 marca 2020 r., bez określenia warunków używania tego pojazdu, nie może prowadzić do uznania, że pojazd został poddany badaniu technicznemu i jest w pełni sprawny, a skarżący zrealizował ciążący na nim obowiązek w terminie wskazanym w dowodzie rejestracyjnym. Badanie techniczne oraz zasady potwierdzające zdatność pojazdu do ruchu drogowego posiadają diagności i to oni dokonują oceny spełniania przez dany pojazd warunków określonych w rozporządzeniu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Ustalenie sprawności i możliwości poruszania się w dalszym ciągu po drogach publicznych przez pojazd przebiega wyłącznie przez porównanie stanu pojazdu w odniesieniu do wymogów stawianych przez ten akt, bez możliwości kierowania się przez organ właściwy dla takiej oceny uznaniem, czy i w jakim zakresie stwierdzone uchybienie wpływa na naruszenie porządku ruchu. Art. 82 ust. 2 pkt 2 prd stanowi, że uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu – po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu, co oznacza, że tylko do tej daty pojazd powinien poruszać się po drogach publicznych. Istotą kary przewidzianej w art. 92a ust. 1 utd, której wysokość i określenie rodzaju naruszenia nastąpiło, w tym przypadku w lp. 9.1. załącznika nr 3 do utd, jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Do stwierdzenia, w postępowaniu prowadzonym przez upoważnione do kontroli organy, odpowiedzialności administracyjnej konieczne było zatem ustalenie, czy w ustalonym stanie faktycznym doszło do naruszenia warunków wykonywania przewozu drogowego, o którym stanowią przepisy utd. Podkreślić należy jednocześnie, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, a nie subiektywny, i jest niezależna od winy – w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, ponieważ przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 utd. Wykazanie wystąpienia okoliczności określonych w tych przepisach ciąży jednak na osobie chcącej uwolnić się od odpowiedzialności i stąd nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania, ani poszukiwanie dowodów (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 580/19). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że do ustalenia odpowiedzialności skarżącego przewidzianej w art. 92a ust. 1 utd wystarczające było stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie dokonał przeglądu stanu technicznego w zakreślonym przez diagnostę terminie, co jest w istocie okolicznością bezsporną i realizował przewóz drogowy w dniu 5 marca 2020 r. Okoliczność, w której funkcjonariusz Policji zatrzymał dowód rejestracyjny pojazdu, a równocześnie zezwolił na używanie tego pojazdu do 12 marca 2020 r., nie oznacza, że zniesiony został obiektywnie występujący skutek naruszenia prawa, poprzez nieprzeprowadzenie w zakreślonym terminie badania stanu technicznego pojazdu. Skarżącemu zatrzymano dowód rejestracyjny, lecz nie została mu wymierzona żadna kara. Na okoliczność uprzedniego ukarania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, pomimo skierowania do niego w tym zakresie przez organ I instancji wezwania. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie wystąpiło naruszenie art. 92a ust. 9 utd, lecz wprost przeciwnie w stosunku do skarżącego (podmiotu będącego osobą fizyczną wskazaną w tym przepisie) zastosowano w stanie sprawy wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej zapisane w utd. Zdaniem Sądu, w omawianym zakresie organy prawidłowo przyjęły, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 92c utd. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Żadna z wymienionych okoliczności nie zaistniała bowiem w sprawie. Zgodzić należy się z organami, że do naruszenia doszło na skutek niedopilnowania swoich spraw przez stronę, bowiem obowiązkiem strony było przeprowadzenie badania technicznego pojazdu w terminie wskazanym przez diagnostę. Art. 92c ust. 1 utd stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy i odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie ich przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ – bez wskazania strony – nie zna. Okoliczności egzoneracyjne, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 utd, muszą być wykazane w sposób pełny i wyczerpujący, jak również nie mogą budzić wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Zasadą prawną jest odpowiedzialność przedsiębiorcy, która ma charakter obiektywny, czyli niezależny od jego winy czy subiektywnego przeświadczenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Wyjątkiem od tej zasady jest natomiast sytuacja, w której przedsiębiorca, przy pomocy dostępnych mu środków dowodowych, w sposób niezbity wykaże, iż nastąpiły wymienione w art. 92c ust. 1 utd okoliczności egzoneracyjne. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał na okoliczności, z których wynikałoby, że uczynił wszystko, aby sprostać ciążącemu na nim obowiązkowi przeprowadzenia badania technicznego pojazdu. Z powyższych względów zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu, a skarga w tej części nie mogła zostać uwzględniona. Ponadto w sprawie, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych związanych z odczytaniem danych zarejestrowanych na karcie kierowcy oraz w cyfrowym tachografie, nie budziło wątpliwości, że skarżący nie pobrał w zakreślonym prawem terminie danych z karty kierowcy należącej do strony oraz z tachografu cyfrowego w pojeździe o nr rej. [...]. W zakresie powyższych naruszeń skarżący podnosił jednak, że jest rolnikiem w związku z czym nie ciążą na nim wymienione obowiązki. Wobec takich twierdzeń skarżącego organ dążąc do wyjaśnienia sprawy nie mógł poprzestać jedynie na wezwaniu skierowanym do skarżącego w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania z 5 marca 2020 r., w którym zobowiązał stronę do złożenia wszechstronnych i popartych dowodami wyjaśnień dotyczących stwierdzonych naruszeń zawartych w protokole kontroli oraz wskazania okoliczności sprawy i przedłożenia dowodów potwierdzających, że strona nie miała wpływu na powstanie ww. naruszeń, a nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub dowodów potwierdzających, że za opisane naruszenie na stronę została już nałożona kara przez inny uprawniony organ. Organ po otrzymaniu wyjaśnień skarżącego, w tym wyjaśnienia, że jest rolnikiem i nie mają do niego zastosowania przepisy o czasie pracy kierowców, nie zobowiązał go do wyjaśnienia, w jakim okresie i jakiego rodzaju przewozy drogowe wykonywał na rzecz prowadzonego gospodarstwa rolnego, a jakie w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą wpisaną do CEIDG, ani też nie zobowiązał skarżącego do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej, że we wskazanych okresach wykonywał przewozy, o których mowa w art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia 561/2006, do którego odsyła art. 29 ust. 1 ucpk, tj. przewozy pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że prowadzenie takich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy. W szczególności nie ustalono, jakie rzeczy były przedmiotem przewozu, kto był odbiorcą, dokąd i na jakim dystansie rzeczy te były przewożone. W sytuacji niewyjaśnienia tych okoliczności trudno uznać, że zapadłe rozstrzygnięcie, w części dotyczącej nałożenia kar za naruszenie obowiązku terminowego pobrania danych zarejestrowanych na karcie kierowcy oraz w cyfrowym tachografie, oparte zostało na wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy, a zgromadzony materiał dowody był wystarczający do nałożenia kar w tej części. Wskazać należy, że według art. 29 ust. 1-2 ucpk na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia 561/2006, wyłączone są ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia, ponadto kategorie pojazdów, o których mowa w art. 29 ust. 1 ucpk, są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia 165/2014. Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne może być zwolniony z obowiązku rejestrowania danych na karcie kierowcy i sczytywania tych danych, a także zwolniony z obowiązku używania tachografu cyfrowego, jednakże pod warunkiem wykazania, że wykonywał przewozy osobiście, samochodem przynależącym jego gospodarstwa rolnego i przewozy te wykonywał w ramach prowadzonej działalności rolniczej w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Okoliczności te nie zostały w sprawie w ogóle wyjaśnione ani rozważone. O ile nie jest w sprawie wątpliwe, że przewóz w dniu 5 marca 2020 r. był wykonywany w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej, to okoliczności wykonania przez stronę pozostałych przewozów zarejestrowanych na karcie kierowcy i w tachografie cyfrowym, a następnie wyszczególnionych w decyzji o nałożeniu kary administracyjnej, pozostają całkowicie nieznane. Sąd zaznacza przy tym, że nie podważył wiarygodności protokołu kontroli drogowej i jego mocy dowodowej, lecz stwierdził, że nie zawiera on danych wystarczających do ustalenia, że zachowanie skarżącego wyczerpało znamiona naruszeń z lp. 6.3.17. oraz lp. 6.3.18. załącznika nr 3 do utd. Ponadto Sąd wskazuje, że w realiach sprawy niniejszej okoliczności z art. 29 ust. 1-2 ucpk w zw. z art. 13 ust. 1 rozporządzenia 561/2006 są przesłankami negatywnymi, których wykluczenie jest jednym z warunków dopuszczalności nałożenia kary administracyjnej. Z tego powodu na organach ciążył obowiązek zbadania stanu faktycznego sprawy w tym kontekście prawnym i wykazania, że strona była albo nie była zobowiązana do używania karty kierowcy i tachografu podczas wykonywania zarejestrowanych przewozów. Nie są to natomiast przesłanki egzoneracyjne, których obiektywne zaistnienie musiałby wykazać skarżący. Organy administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co oznacza, że każda indywidualna sprawa wymaga wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozważenia (art. 77 § 1 kpa), w tym zbadania i rozważenia argumentów podniesionych przez stronę postępowania, a następnie przedstawienia analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 kpa). Stwierdzone w ww. zakresie (art. 92a ust. 1 utd i lp. 6.3.17. oraz lp.6.3.18. załącznika nr 3 do utd) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji WITD w całości, ponieważ rozstrzygnięcie o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej jest niepodzielne, a organ – odpowiednio do treści art. 92a ust. 1 utd – nałożył karę w jednej kwocie stanowiącej sumę kar za poszczególne naruszenia typizowane w utd. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że Europejski Kodeks Dobrej Administracji (a właściwie Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej) przyjęty przez Parlament Europejski rezolucją z dnia 6 września 2001 r. nie jest aktem stanowienia prawa, lecz jego celem jest "bardziej szczegółowe wyjaśnienie, co powinno oznaczać w praktyce zawarte w Karcie [praw podstawowych Unii Europejskiej – dopisek Sądu] prawo do dobrej administracji" (patrz: decyzja w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, Dz.U.UE.C. z 2011 r. Nr 285, str. 3). Dokument ten zawiera wskazówki dotyczące zasad i praktyk dobrej administracji w instytucjach Unii Europejskiej. Z tego powodu sąd administracyjny, oceniając legalność decyzji administracyjnej, nie jest uprawniony do formułowania ocen i zaleceń odwołując się przy tym do postanowień Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Wprawdzie w doktrynie sformułowano stanowisko, zgodnie z którym "nie ma żadnych powodów przemawiających przeciwko uznaniu standardów zawartych w Kodeksie za przydatne do wyznaczania obowiązków polskiej administracji, za przydatne do interpretacji zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Ma to znaczenie dla przystosowania codziennych kontaktów obywatela z urzędem do wymogów stawianych w Unii Europejskiej" (J. Świątkiewicz, Europejski Kodeks Dobrej Administracji, wprowadzenie, tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych, wyd. VI, Warszawa 2007 r.), jednak zdaniem Sądu – w stanie prawnym sprawy niniejszej – podstaw zarzutów dotyczących naruszeń prawa procesowego należy poszukiwać w przepisach kpa, a nie w dyrektywach Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP (organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa) koresponduje wprost z treścią art. 6 kpa (organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa). Przyjęta w art. 6 kpa zasada praworządności (legalności) jest powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, Warszawa 2024, art. 6). Podnoszenie zarzutu naruszenia Konstytucji RP, w kontekście wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, cechuje się – zdaniem Sądu – pewnym nadmiarem ciężaru treści, w sytuacji w której wystarczające podstawy sformułowania zarzutu naruszenia prawa znajdują się w aktach rangi ustawowej. Natomiast w kontekście zarzutu naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP (każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu) Sąd wyjaśnia, że zakres spraw, w których znajduje zastosowanie gwarancja domniemania niewinności, wykracza poza postępowanie karne sensu stricto. Przysługuje bowiem "każdemu", w każdym postępowaniu, w którym przedmiotem orzekania jest jego wina. Z tego powodu obejmuje także postępowanie w sprawach o wykroczenia, postępowanie dyscyplinarne, odpowiedzialność podmiotów zbiorowych i inne postępowania, w których mamy do czynienia z odpowiedzialnością o zbliżonym charakterze. Z drugiej strony domniemanie niewinności nie oddziałuje na sytuację prawną uczestników postępowania, w którym wina nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia. Skoro bowiem ze swej istoty gwarancja domniemania niewinności odnosi się do postępowania, w którym wina jest przedmiotem rozstrzygnięcia, to nie znajduje ona zastosowania do tych postępowań, które oparte są na innych podstawach. Z tego powodu nie ma zastosowania do odpowiedzialności administracyjnej, postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego, odpowiedzialności cywilnej i postępowania cywilnego, postępowania podatkowego (M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, wyd. 1, Warszawa 2016, art. 42, wraz z powołanymi tam orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego). Sąd podkreśla, że art. 92a ust. 1 utd ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej, a jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Sankcja administracyjna nałożona zaskarżoną decyzją, ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Wskazany przepis ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków. Podmiotem wykonującym przewóz drogowy na własny rachunek i podlegającym karze administracyjnej na podstawie art. 92 ust. 1 utd jest przedsiębiorca. Z kolei za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia wymienione w art. 92a ust. 1 utd odpowiedzialność karno-administracyjną ponosi kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz (art. 92a ust. 2 utd) (wyroki NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2460/11; z 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10; z 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1257/06). W stanie sprawy niniejszej, zdaniem Sądu, strona podlegała karze administracyjnej jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 utd), a jej odpowiedzialność ma charakter obiektywny. Organy nie badały więc kwestii zawinienia, lecz uwagę skupiły na wykazaniu samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków. Z tych powodów w sprawie nie znajduje zastosowania konstytucyjna zasada domniemania niewinności, ponieważ nałożenie kary administracyjnej (na podstawie przepisów utd) nie następuje w trybie postępowania karnego, w którym – inaczej niż w rozpoznanej obecnie sprawie administracyjnej – zagadnienie winy ma znaczenie podstawowe, bo warunkujące przypisanie sprawcy odpowiedzialności za czyn zabroniony pod groźbą kary. Zatem omawiany zarzut skargi Sąd uznał za bezpodstawny. Rozpoznając ponownie – w części – sprawę niniejszą organ I instancji powinien uwzględnić przedstawione wyżej rozważania Sądu i uzupełnić materiał dowodowy o ustalenia, czy w dniach, w odniesieniu do których skarżący nie sczytał w terminie danych z karty kierowcy strony oraz z tachografu pojazdu, strona faktycznie używała tego pojazdu na potrzeby własne prowadzonego gospodarstwa rolnego. Następnie, w zależności od wyników poczynionych ustaleń, powinien dokonać subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, w tym i art. 29 ucpk, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. W takim stanie sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w prawomocnym punkcie 3 wyroku z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 82/21. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł NSA w punkcie 2 wyroku z 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1620/21.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI