V SA/WA 1618/18

V SA/Wa 1618/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński
Marek Krawczak
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1693/19 - Wyrok NSA z 2023-07-28
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1856
art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 21 ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 7, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi A.Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. Sp. z o.o. w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [....] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Grupa") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z (...). lipca 2018 r. nr (...)., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "Dyrektor ARiMR", "Dyrektor Oddziału", "organ I instancji") z dnia (...). stycznia 2018 r., nr (...). o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 za okres od dnia 4 lutego 2015 r. do dnia 3 lutego 2016 r., tj. za trzeci rok działalności.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym :
W dniu (...). lutego 2013 r., decyzją znak (...)., Marszałek Województwa [...] wpisał Skarżącą do rejestru grup producentów rolnych.
Decyzją nr (...). z dnia (...).kwietnia 2013 r. Stronie została przyznana pomoc finansowa w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
W dniu (...). lutego 2016 r. Grupa złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność za okres od 4 lutego 2015 r. do 3 lutego 2016 r., tj. za trzeci rok korzystania z pomocy.
Kontrola administracyjna przedmiotowego wniosku wykazała m.in. sprzedaż podmiotowi powiązanemu z członkami Grupy - spółki osobowej "(...)." [...] Sp. j., gdzie wspólnikami byli: [...] i [...] (członkowie Grupy).
W związku z wykazanymi nieprawidłowościami, wezwaniem Nr (...).z dnia (...). maja 2016 r. (data pisma) wezwano Skarżącą do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi z dnia (...). maja 2016 r. Grupa złożyła wyjaśnienia oraz dokonała korekty wniosku o płatność. W złożonej korekcie wniosku Grupa pozostawiła na tym samym poziomie wartość produktów sprzedanych (załącznik nr 3), mimo sprzedaży części produkcji w ilości 471,44 ton, o wartości netto [...] zł. Sprzedaż nastąpiła do spółki osobowej "(...)." [...] sp. j., w której wspólnikami są członkowie grupy [...], będący jednocześnie prezesem zarządu grupy [...]. sp. z o. o. i [...] będąca jednocześnie wiceprezesem zarządu grupy [...] sp. z o. o. W trzecim roku działalności grupa nie została wytypowana do kontroli na miejscu.
Decyzją z dnia (...). czerwca 2016 r. nr (...). Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Grupie za okres od 4 lutego 2015 r. do 3 lutego 2015 r. środki w zmniejszonej wysokości.
Na skutek postępowania odwoławczego, decyzją z dnia (...). listopada 2016 r., nr (...). Prezes ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu II instancji Dyrektor ARiMR przed wydaniem decyzji w sprawie, powinien przeprowadzić postępowanie polegające na:
1. zbadaniu występujących w Grupie powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy członkami grupy i "(...)." [...] sp. jawna;
2. ustaleniu, czy działalność Grupy spełnia wymogi określone w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 i danie temu wyraz w uzasadnieniu decyzji;
3. rozstrzygnięciu, którego celu działania nie spełnia Grupa w myśl art.35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005;
4. wskazaniu w uzasadnieniu decyzji, jakim faktom, dowodom i dokumentom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a jakim dał wiarę i moc dowodową.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu (...). kwietnia 2017 r. Dyrektor Oddziału wydał decyzję nr (...). o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w okresie od dnia 4 lutego 2015 r. do dnia 3 lutego 2016 r., tj. za trzeci rok działalności.
Nie zgadzając się z powyższym, w dniu (...). maja 2017 r., Strona skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji. Decyzją z dnia (...).sierpnia 2017 r., nr (...) Prezes ARiMR uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż zakres postępowania, jaki jest niezbędny dla wyjaśnienia sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zakres postępowania jaki jest wymagany do wyjaśnienia wszystkich okoliczności nie ustalonych dotychczas, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia. Prezes ARiMR wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału powinien przeprowadzić postępowanie polegające na:
1. ponownej ocenie sprawy, z uwzględnieniem wskazanej wykładni art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013;
2. weryfikacji działalności rolniczej prowadzonej przez [...] w okresie poprzedzającym powstanie Grupy;
3. ustaleniu przyczyn, dla których [...] zdecydowała się na rozpoczęcie produkcji rolniczej w zakresie produktu, z uwagi na który Grupa powstała;
4. ustaleniu daty rozpoczęcia produkcji rolniczej i bazy produkcyjnej posiadanej przez członka Grupy – [...].;
5. porównaniu potencjału produkcyjnego członków grupy przed powstaniem grupy i po ich przystąpieniu do Grupy,
6. rozstrzygnięciu, którego celu działania nie spełniła grupa w myśl art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 i danie temu wyraz w uzasadnieniu decyzji;
7. wskazaniu w uzasadnieniu decyzji jakim faktom, dowodom i dokumentom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a jakim dał wiarę i moc dowodową.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału decyzją nr (...). z dnia (...). stycznia 2018 r. odmówił Grupie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od dnia 4 lutego 2015 r. do dnia 3 lutego 2016 r., to jest za trzeci rok działalności.
Od powyższej decyzji, w dniu (...). lutego 2018 r. Strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Strony, Dyrektor Oddziału nie wykazał, że w przypadku Grupy miało miejsce sztuczne stworzenie warunków do otrzymania płatności.
Decyzją z dnia (...). lipca 2018 r., nr (...). Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za żądany okres., tj. za trzeci rok działalności. Prezes ARiMR nie zakwestionował spełniania przez Grupę formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu grupy producentów rolnych; zakwestionowany został faktyczny powód powstania Grupy, na co wskazuje ciąg zdarzeń, poprzedzających jej utworzenie.
Organ odwoławczy ustalił, że Grupa został powołana umową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu (...). kwietnia 2012 r. przez 5 osób: [...]., [...] [....] [...], [...] oraz [...] Do składania oświadczeń w imieniu spółki uprawniony jest Prezes Zarządu samodzielnie lub dwóch członków Zarządu łącznie. Członkami Zarządu są: [...] - Prezes Zarządu, [...]. - Pierwszy Wiceprezes Zarządu oraz [...] [...] - Drugi Prezes Zarządu.
Prezes ARiMR ustalił, że w dniu (...). czerwca 2012 r. Grupa została zarejestrowana jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a w dniu (...). lutego 2013 r., zgodnie z decyzją Marszałka Województwa [...] nr (...). [...] sp. z o.o., została wpisana do rejestru grup producentów rolnych ze względu na produkt: "ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych". Następnie, na podstawie decyzji nr (...). z dnia (...). kwietnia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Grupie pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od dnia 6 grudnia 2013 r. do dnia 5 grudnia 2018 r.
Organ II instancji ustalił, że siedzibą Grupy jest miejscowość [...]. Adres ten jest także adresem [...]. oraz [...], jak również spółki "(...)." [...] sp. jawna, której to, Grupa (w okresie którego dotyczy wniosek) sprzedała 29,12 % produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy. Z kolei Wspólnikami "(...)." [...] sp. jawna są [...] oraz [...]. Ponadto [...] oraz [...] są uprawnieni do reprezentacji zarówno Grupy jak i ww. podmiotu. Prezes ARiMR ustalił, iż członek Grupy [...] działalność w zakresie produktu ze względu, na który Grupa powstała podjęła bezpośrednio przed założeniem spółki wyłącznie na działce będącej we współwłasności z innym członkiem grupy – [...]. Ponadto [...] i [...] posiadają wspólny majątek, tj. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...]., gmina [...], powiat g., woj. [...]., nr ewidencyjny (...). o powierzchni 2,3414 ha.
Organ II instancji ustalił także, że w okresie od 30 grudnia 2008 r. do 15 sierpnia 2011 r., z powyższej działki korzystał [...].(m. in. składał wnioski obszarowe na powyższą działkę), a następnie, od 16 sierpnia 2011 r. z ww. działki korzysta [...] (od 2012 r. składa wnioski obszarowe). Ponadto działka ta jest jedyną działką użytkowaną rolniczo przez [...] i tym samym jest ona "najmniejszym" producentem produktu ze względu, na który Grupa została utworzona.
Prezes ARiMR ustalił, iż w okresie, którego dotyczy wniosek, powierzchnia upraw poszczególnych członków przedstawiała się następująco
- [...] (uprawa rzepaku ozimego i pszenicy) – łączna powierzchnia 69,56 ha,
- [...]uprawa rzepaku ozimego i pszenicy) - łączna powierzchnia 40,88 ha,
- [...] (uprawa żyta, pszenicy i rzepaku ozimego) – łączna powierzchnia 371,51 ha,
- [...]. (uprawa pszenicy) – łączna powierzchnia 1,78 ha,
- [...] (uprawa rzepaku ozimego i pszenicy) – łączna powierzchnia 196,01 ha.
Organ odwoławczy wskazał, że [...] dostarczyła do Grupy 0.93 % produktów, zaś pozostali członkowie od 9,9 % do 41,5 %. Organ ustalił, że [...] nie posiada niezależnej od osób trzecich bazy produkcyjnej, a spółka (...). [...] sp. jawna wykonuje usługi rolnicze na rzecz m.in. [...] i [...]. Ponadto, dopiero w dniu (...). lutego 2012 r. [...] uzyskała wpis do ewidencji producentów, którą to datę, w ocenie organów obu instancji należy uznać za dzień rozpoczęcia produkcji rolniczej w zakresie produktu ze względu, na który Grupa powstała. Organ odwoławczy zauważył, że w 2012 r. [...] po raz pierwszy złożyła wniosek obszarowy na działkę rolną będącą we współwłasności z [...]., co zdaniem Prezesa ARiMR potwierdza rozpoczęcie przez [....] produkcji w zakresie produktu ze względu na który Grupa powstała bezpośrednio przez powstaniem [...] Sp. z o.o., tj. w dniu (...). kwietnia 2012 r.
W ocenie organu II instancji wszystkie ww. okoliczności, daty i działania podejmowane przez osoby tworzące Grupę świadczą o konsekwentnym dążeniu do otrzymania płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" pomimo braku realizacji celów działania. Prezes ARiMR stwierdził, że pomiędzy członkami grupy [...] Sp. z o.o. zachodzą powiązania rodzinne, osobowe i kapitałowe. Spółka została zawiązana przez rodziców (byłe małżeństwo [....]. oraz [...].), dwoje ich dzieci (rodzeństwo [...] oraz [...].) oraz osobę trzecią [...]., będącą wraz z [...] wspólnikami i członkami Zarządu "(...)." [...] .sp. jawna, do którego to podmiotu grupa dokonywała sprzedaży swojej produkcji.
Zdaniem organu II instancji utworzenie grupy producentów rolnych złożonych z 5 członków, z których jeden rozpoczyna prowadzenie działalności rolniczej bezpośrednio przed powstaniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i prowadzi działalność wyłącznie na gruntach, na których dotychczas inny członek Grupy prowadził działalność, będąc najmniejszym "ogniwem" w Grupie, z najmniejszą bazą produkcyjną, z najmniejszą produkcją w okresie członkostwa w Grupie wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału jednego gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grup producentów rolnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 642).
W ocenie Prezesa ARiMR, powyższe działania potwierdzają fakt stworzenia przez Grupę sztucznych i pozornych warunków sprzecznych z celami danego działania, mających jedynie na celu uzyskanie korzyści związanych z uzyskaniem wsparcia finansowego z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej udzielanego w ramach tworzenia grup producentów rolnych. Wynika z tego, że Grupa w okresie referencyjnym trwającym od dnia 4 lutego 2015 r. do dnia 3 lutego 2016 r., nie spełniła warunków do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wobec czego należy odmówić przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
W ocenie organu odwoławczego Grupa nie została powołana, zgodnie z ww. art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz zmianie innych ustaw (Dz.U. nr 88, poz. 983 ze zm., dalej: "UGR"). Zgodnie z tym przepisem ustawy, określone podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub działalność rolniczą mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych. Zdaniem Organu II instancji podzielenie się przez 2 członków Grupy zakresem produkcji dowodzi, że w istocie celem była nie sama produkcja i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania określonego zarówno w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., ze zm., dalej: rozporządzenie 1698/2005), jak i w treści art. 2 ustawy GPR, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej.
W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Prezes ARiMR stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r. ze zm. dalej: "rozporządzenie 65/2011"), zgodnie z którym, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa ARiMR Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.
Nie zgadzając się z powyższym, w dniu [...] sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...].sp. z o.o. wniosła skargę, w której zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity - Dz. U. z 2018 r., poz. 1856 z póżn. zm.; dalej: "ustawa PROW") przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i bezzasadne przyjęcie, że jeden z członków Grupy – [...]. dokonał podziału swojego gospodarstwa i zrezygnował z produkcji na rzecz innego członka grupy (.....), by umożliwić Grupie spełnienie warunku minimalnej liczby członków oraz, że [...] rozpoczęła prowadzenie działalności z dniem wpisu do ewidencji producentów rolnych bezpośrednio przed założeniem grupy tj. bezpośrednio przed [...] kwietnia 2012 r. w sytuacji, gdy okoliczności te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy i pozostają w sprzeczności z treścią wyjaśnień składanych przez Grupę, które zostały przez Prezesa ARiMR pominięte,
2) art. 21 ust. 3 ustawy PROW poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że tylko na stronie leży ciężar udowodnienia faktów i że to strona ma obowiązek bronić się przed wnioskami wywiedzionymi przez organ przedstawiając stosowne dowody w sytuacji, gdy to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków,
3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust 1 ustawy PROW przez niewłaściwe zastosowanie i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego stwierdzenie, że utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 1 członek rozpoczyna prowadzenie działalności rolniczej w obszarze produktu ze względu na który Grupa powstała, 9 miesięcy przed jej utworzeniem, na gruntach będących współwłasnością z innym członkiem Grupy, z którym łączy go umowa quoad usum oznacza, że doszło do rezygnacji z produkcji przez [...] i tym sposobem rozdrobnienia produkcji oraz założenie, że powyższe działanie miało na celu obejście przepisów prawa stanowiących o minimalnej ilości członków Grupy, podczas gdy obowiązująca strony umowa quoad usum zawarta (...). grudnia 2008 r. (prawie 3 i pół roku wcześniej) przewidywała, że na gruntach będących we współwłasności [...] będzie prowadził działalność rolniczą do dnia [...] sierpnia 2011 roku (by dokonać zbioru plonów), natomiast od [...] sierpnia 2018 r. dokonując zabiegów agrotechnicznych na nowe zasiewy miała rozpocząć działalność [...], która w rzeczywistości tę działalność w tym okresie rozpoczęła,
4) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy PROW poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób rzekomo występujące po stronie Skarżącej dowody stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania płatności w postaci świadomej rezygnacji z produkcji przez [...] nastawionej na obejście prawa, wystąpienia dysproporcji w wielkości produkcji sprzedanej do Grupy wśród członków, czy też występowania powiązań rodzinnych, osobistych i kapitałowych pomiędzy członkami Grupy opisane w zaskarżonej decyzji powodują niemożność osiągnięcia celów wsparcia określonych w art. 35 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia Rady (WE) z dnia 20 września 2005 r. nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (dalej: "rozporządzenie nr 1698/2005"),
5) art. 78 § 1 i 2 k.p.a, oraz art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, mimo iż strona wielokrotnie składała wnioski o dołączenie do akt sprawy dotyczącej 3 roku działalności grupy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczącej wniosku o pomoc, wniosku o płatność za 1 rok działalności grupy, wniosku o płatność za 2 rok działalności grupy, a które dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak również nieprzeprowadzenie pozostałych przyjętych przez organ z własnej inicjatywy dowodów w sposób przewidziany przepisami prawa, bez zakomunikowania stronie jakiego rodzaju dowody zostały dołączone do materiału dowodowego akt sprawy dotyczącej 3 roku działalności grupy,
6) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, że decydujące dla uznania braku stworzenia przez Grupę sztucznych warunków mogło by być wykazanie jednej okoliczności i udowodnienie, że [....] ma znacznie większą produkcję niż wykazana we wniosku i w planie, co nie znajduje poparcia w przepisach krajowych i unijnych normujących wymogi dla funkcjonowania grupy,
7) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w bezpodstawnym kwestionowaniu funkcjonującej Spółki jako grupy producentów rolnych zgodnie z celami, dla których została utworzona, w sytuacji gdy zastrzeżeń takich Organ nie zgłaszał wydając ostateczne decyzje o przyznaniu pomocy, a także o przyznaniu płatności za 1 i 2 rok funkcjonowania Grupy będąc już wcześniej w posiadaniu materiału dowodowego ocenianego w zaskarżonej decyzji,
8) art 138 § 1 k.p.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia (...). stycznia 2018 r. nr (...). w sytuacji, gdy w/w decyzja powinna podlegać uchyleniu i orzeczeniu przez Prezesa ARiMR co do istoty sprawy poprzez przyznanie Skarżącej środków finansowych tytułem wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych" (ewentualnie przyznanie płatności w zmniejszonej wysokości), które to naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadziły do poczynienia wadliwych ustaleń obydwu organów, co do spełnienia wynikającej z art. 4 ust, 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L,2011.25.8 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 65/2011"), przesłanki istnienia obiektywnych i subiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków nie może zostać osiągnięty cel wsparcia określonych w art. 35 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1698/2005;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, w zw. z art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez błędną subsumcję i w efekcie zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby Spółka podjęła działania skierowane wyłącznie na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku, poprzez stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści nienależnej finansowej,
2) art. 35 ust 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1698/2005, poprzez ustalenie, że w odniesieniu do Grupy dwa z trzech celów systemu wsparcia nie zostały osiągnięte,
3) art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny [Dz. U. z 201 r" poz. 1025 ze zm. dalej jako "k.c.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) i dokonanie przez organ interpretacji treści umowy quoad usum z dnia (...)..12.2008 r. a także umowy z dnia (...)..08.2011 r. zawartych między współwłaścicielami [...] i [...] w sposób nie tylko sprzeczny z ich dosłownym brzmieniem, ale pomijający intencję Stron w kontekście zamiaru i celu zawarcia przedmiotowej umowy, poprzez uznanie, że [...] zrezygnował z prowadzenia działalności rolniczej na działce będącej we współwłasności podczas, gdy zaprzestanie działalności rolniczej na działce o nr (...). wynikało z natury stosunku prawnego i faktycznego między stronami umowy i obowiązku stron do rzetelnego wykonywania umowy,
4) § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie wykonawcze") oraz art. 2 i 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r., Nr 88, poz. 983 ze zm.; dalej: "ustawa o grupach") przez:
a) bezpodstawną odmowę przyznania Grupie płatności za 3 rok działalności Grupy przy jednoczesnym wcześniejszym przyznaniu pomocy Grupie na 5 lat.
b) bezpodstawną odmowę przyznania Grupie płatności z tego powodu, że Skarżąca jako grupa producentów rolnych nie spełnia wymagań stawianym grupom producentów rolnych określonych w w/w przepisach, w sytuacji gdy Skarżąca spełnia wszystkie warunki formalne wynikające z tego przepisu do przyznania płatności i została wpisana do rejestru grup producentów rolnych Województwa [...] na podstawie decyzji Marszałka Województwa, którą to decyzją Prezes ARiMR jest związany w zakresie ustaleń co do spełnienia przez Skarżącej wymogów formalnych co do uzyskania płatności w ramach działania na wsparcie grup producentów rolnych;
c) bezzasadne przyjęcie, że dysproporcje pomiędzy wielkością produkcji sprzedanej do Grupy przez poszczególnych jej członków świadczą o stworzeniu przez Grupę tzw. sztucznych warunków do uzyskania płatności, w sytuacji, gdy występujące dysproporcje były znane organowi I instancji z urzędu, a po drugie o ile występują, to nie mają wpływu na przyznanie pomocy w ramach w/w działania, lecz na jej wysokość;
d) pozbawioną podstaw ocenę, że skala prowadzonej działalności przez [...] jest pozbawiona uzasadnienia w działalności Grupy ponieważ jest najmniejszym ogniwem, w sytuacji gdy skala działalności nie wpływa na ocenę spełnienia przez Grupę warunków formalnych do uzyskania płatności, gdyż Organ jest związany w tym zakresie decyzją Marszałka Województwa [...] o wpisie Skarżącej do Rejestru Grup Producentów Rolnych Województwa [...] i nie ma kompetencji do oceny czy Skarżąca spełnia wymogi stawiane grupom producentów rolnych w przepisach ustawy o grupach ani do oceny ekonomicznego uzasadnienia działalności poszczególnych członków Grupy, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy w ten sposób, że Organ II instancji bezpodstawnie zakwestionował spełnienie celów, dla których Grupa powinna być powołana, przez co nie może ona spełnić celów wsparcia określonych w art. 35 ust. 1 lit. a] i b) rozporządzenia nr 1698/2005.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim – in principio - zwrócić uwagę należy na jakość poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Nie mogą one abstrahować od ujawnionych w sprawie okoliczności, które wskazują na tezę przeciwną aniżeli prezentują obecnie Organy obu instancji, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków celem uzyskania płatności za III rok działalności Spółki. Pamiętać należy, a wynika to już z pierwszego zdania uzasadnienia decyzji Organu I instancji, że skarżąca – stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy UGR – została w dniu [...] 02. 2013 r. decyzją Marszałka Województwa [...] wpisana do rejestru grup producentów rolnych, a kilka lat później Dyrektor Agencji Rynku Rolnego w [...] potwierdził spełnienie warunków uznania zaświadczeniem z dnia (...)..03 2017 r. nr (...). Fakty te - a zarazem ustalenia Organu I instancji - dowodzą, iż dwa różne Organy administracji publicznej – na przestrzeni kilku lat - nie dopatrzyły się stworzenia sztucznych warunków celem pozyskania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007- 2013.
Rzetelność wywodów (a zarazem argumentacji) wymaga, by podkreślić także fakt, iż wskazany wyżej rodzaj pomocy przyznano Skarżącej za dwa pierwsze lata działalności, a zatem poczynione w tych sprawach ustalenia (zwłaszcza załączone do spraw dowody, które dały asumpt Organom do wydania pozytywnych decyzji) winny stanowić podstawę do podjęcia weryfikacji zasadniczych tez prezentowanych przez Organy odmawiające przyznania Skarżącej pomocy finansowej za III rok działalności. W kontekście treści pomieszczonych w uzasadnieniu skargi, zobowiązać należy Prezesa ARiMR do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, a mianowicie dopuszczenia dowodu z tych akt, a nie tylko z wydanych w sprawach pozytywnych rozstrzygnięć ( bo te z reguły nie zawierają szczegółowych uzasadnień ), celem ustalenia, jakie dokumenty wówczas tam przedłożono, że wydano decyzje satysfakcjonujące stronę i czy - jak twierdzi Skarżąca w motywach skargi - zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwala czynić ustalenia faktyczne wskazujące na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności. Innymi słowy idzie o ustalenie, czy trzy organy – wydając pozytywne akty administracyjne ( trzy decyzje i jedno zaświadczenie ) - myliły się błędnie oceniając stan faktyczny a dopiero Dyrektor [...] OR AR i MR i Prezes AR i MR "odkryli" rzeczywisty cel działania członków "[...]." sp. z o.o. przy okazji złożonego kolejnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej za III rok działalności.
W tym kontekście - analizując akta przedmiotowych spraw - konieczne będzie ustalenie, czy podjęto jakiekolwiek działania na rzecz wzruszenia wydanych pozytywnych aktów administracyjnych. W ocenie Sądu ma to istotne znaczenie w kontekście poszanowania zasady praworządności, albowiem – by być konsekwentnym – i wydając negatywne rozstrzygnięcia musiały przyjąć, że sztuczne warunki dla pozyskania pomocy finansowej stworzono od samego początku, tj. najpóźniej w chwili składania wniosku o dokonanie wpisu do rejestru grup producentów rolnych, który zaowocował wydaniem pozytywnej decyzji przez Marszałka Województwa [...], o czym obszernie niżej.
In concreto konieczne będzie wyjaśnienie – poprzez analizę dowodów zgromadzonych w sprawach pozytywnie rozstrzygających żądania Skarżącej w zestawieniu z dowodami zgromadzonymi w niniejszej sprawie, będących odpowiedzią na żądania zawarte w wezwaniach nr: (...). z (...)..11.2016 r., (...).z (...)..01. 2017 r., (...). z (...)..10.2017r., a także pozostałych dowodów – co legło u podstaw przyjęcia koncepcji aby wydać negatywną decyzję o odmowie przyznania pomocy za III rok działalności Spółki. Oprócz analizy dokumentów wskazać należy na potrzebę dogłębnej oceny składanych wyjaśnień.
Warto też zwrócić uwagę, że stanowisko Organów zdaje się ewoluować, także w negatywnych decyzjach, co do rzekomego stworzenia sztucznych warunków celem uzyskania przez Grupę płatności za III i IV rok działalności; ostatnie spostrzeżenie dotyczy sprawy V SA/Wa 1643/18 znanej Sądowi z urzędu, w której Organy obu instancji – na etapie postępowania administracyjnego - istotnie ograniczyły określenie przesłanek uprawniających do wydania decyzji negatywnych w zestawieniu ze znacznie szerszymi przyczynami, które zostały wskazane w niniejszej sprawie. Ta tendencja jest widoczna także w niniejszej sprawie gdy się zestawi uzasadnienia decyzji Organów I i II instancji w zakresie wskazania konkretnych działań mających na celu stworzenie przez Grupę sztucznych warunków celem uzyskania płatności; będzie o tym mowa niżej.
Sąd przestrzega jednocześnie przed stosowaniem metody " kopiuj – wklej", bo to prowadzi do takich błędnych ustaleń ( vide str. 5 decyzji Prezesa ARiMR – in fine ) , że " Dyrektor K. OR AR i MR przyznał grupie pomoc w ramach działania (...) w okresie od [...].12.2013 r. do [...].12.2018 r." Już zupełnie humorystyczne jest utożsamianie się Prezesa AR i MR z pozycją Sądu, który wskazuje ( str.14 uzasadnienia in principio ): "Obowiązkiem Organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie". Sąd – czego wyrazem jest niniejsze uzasadnienie - tezy tej nie podziela a przypisywanie sobie imperium, które nie przysługuje, jest nadużyciem.
Tak więc analiza okoliczności, w sprawach w których wydano decyzję pozytywne, mają także znaczenie – z racji ich ostateczności – dla kształtowania sytuacji prawnej podmiotu , który nabył określone prawa ( zasada trwałości decyzji administracyjnych i wynikających stąd skutków). Nie można bowiem tolerować sytuacji, że bez wzruszenia ostatecznych decyzji te prawa - słusznie nabyte – są negowane pod zarzutem rzekomej weryfikacji tamtych ustaleń. W ocenie Sądu można przyjąć, że beneficjentowi należy odmówić przyznania płatności za III rok działalności Spółki, ale tylko, o ile na przestrzeni tego okresu stworzył taką sytuację, w której doszło do nieprawidłowości. W ocenie Sądu – bez wzruszenia wcześniej wydanych decyzji w sposób prawem przewidziany - nie można powoływać się na ich wadliwe podjęcie gdyż jest to działanie całkowicie bezprawne i nie przystoi organom administracji publicznej (patrz regulacje dot. wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji itp.).
Z urzędu Sądowi wiadomo, że w sprawie wydano pozytywne decyzje w zakresie pomocy finansowej za I i II rok działalności i uczynił to ten sam Organ, który orzekał w niniejszej sprawie. Próżno jednak szukać w zaskarżonych decyzjach – choć dysponuje on aktami także tych spraw – wskazania konkretnych dowodów, które Organ ten błędnie ocenił przyznając świadczenia za I i II rok w zakresie dofinansowania. Trzeba sobie uzmysłowić, że okoliczności, które aktualnie ocenia się negatywnie – o czym obszernie niżej – były oceniane pozytywnie nie tylko przez Organy AR i MR ale także i te decydowały o wpisaniu Grupy do rejestru (Marszałek ) i pozytywnie zweryfikowały ten wpis w 2017 r . ( Dyrektor ARR w [...]).
Prawo do błędu – jak chce Organ I i II instancji – oczywiście istnieje ale weryfikacja decyzji wadliwej może nastąpić w sposób prawem przewidziany ; tryby nadzwyczajne wymagają określonego postępowania. Przerasta wyobrażenie Sądu sytuacja w której nagle dokonuje się odmiennej oceny tych samych okoliczności, znanych już przez Marszałka Województwa, ze wskazaniem, iż dokonał on wadliwych ustaleń nie sugerując wzruszenia wydanych aktów administracyjnych tak przez inne Organy jak też własnych ( w zakresie pomocy finansowej za I i II rok płatności). Spostrzeżenie jest o tyle istotne, że stworzenie sztucznych warunków celem uzyskania płatności –zdaniem Organów obu instancji – zostało przedsięwzięte przed powołaniem do istnienia samej Grupy!
Kolejnym - a zarazem istotnym uchybieniem, które należy dostrzec z urzędu - jest kwestia ponownego rozpoznania przez Organ II instancji. Nie trzeba tutaj przekonywać nikogo do tego, że nawet gdyby Strona w odwołaniu tylko okazała niezadowolenie z rozstrzygnięcia, to na Organie ciąży obowiązek dokonania ustaleń faktycznych w najdrobniejszych szczegółach; niedopuszczalne jest pomijanie istotnych okoliczności, które mają znaczenie w sprawie, a także odsyłanie do motywacji, którą poczynił Organ I instancji.
Warto zwrócić uwagę – w ślad za poglądami doktryny i orzecznictwem – że Organ II instancji na nowo rozpoznaje sprawę, zwłaszcza krytycznie odnosząc się do ustaleń pierwszoinstancyjnych ( które może zaakceptować – kiedy się z nimi zgadza lub zanegować, kiedy są błędne ). Nie może ich jednak przemilczać, bo wtedy są one niezrozumiałe i – w ocenie Sądu - nieweryfikowalne.
Jeżeli zatem przyjrzymy się motywom decyzji Organu I instancji, to analizowano tam następujące zagadnienia:
a) powiązania osobowe i kapitałowe członków grupy ( str. 9 - 10 decyzji), podnosząc – zupełnie bezsensownie – kwestię rozwodu, który dot. [...] i [...]. ([...].09 2008 r.) i wynikającego z tego tytułu podziału gospodarstwa byłych małżonków ( w 2009r.), udzielanych pełnomocnictw w zakresie reprezentacji i przelewów bankowych. Jeżeli weźmie się pod uwagę, że utworzenie Grupy miało miejsce w kilka lat później ( patrz decyzja z dnia (...)..02.2013r. wydana przez Marszałka Województwa [...]), to ustalenia – w powyższym zakresie co do rozdrobnienia potencjału produkcyjnego – są nadużyciem mającym na celu wykazanie, że już takie działania podjęto kilka lat wcześniej, realizując z góry powzięty zamiar bezprawnego ubiegania się o przedmiotowe płatności. W ocenie Sądu rozwodu – i wynikających stąd konsekwencji – nie da się połączyć logicznie z późniejszym faktem powołania do życia Grupy producenckiej.
b) forma wprowadzania towarów na rynek (str. 10 decyzji ) wskazując, że 29,18% produktów jest sprzedawanych przez członków Grupy do "(...)." [...] sp. j. nie bacząc, że jest to pomiot niezależny od Grupy, a zdaniem Organu – z uwagi na osoby wspólników – "stawia pod znakiem zapytania realność transakcji pomiędzy tymi podmiotami w tym wiarygodności wielkości i ceny sprzedaży produktów". Jeżeli tak jest, to koniecznie winno się to wyjaśnić, a powinien to uczynić Organ II instancji, który rozpoznawał ponownie sprawę zwłaszcza kwestii " stawianych pod znakiem zapytania" i przesądzić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia, a nie preferować metodę niedomówień;
c) potencjał produkcyjny i jego wykorzystanie ( str. 10 i nast. decyzji), w ramach którego Organ analizował wykorzystanie działki będącej przedmiotem współwłasności [...] i [....] o nrze ew. (...). o pow. 2,3414 ha dochodząc do błędnego wniosku : " [...]. nie można uznać za samodzielnego członka Grupy producentów, ponieważ posiada nieruchomość rolną jedynie we współwłasności z [...], co oznacza m.in., że grupa nie składa się z minimalnej ilości 5 członków". Na dodatek – przy tak "poważnym" zarzucie – Organ nie podjął żadnych działań na rzecz wzruszenia wcześniej wydanych decyzji, co świadczy o tym, iż sam tego zarzutu nie traktuje "poważnie". Dalej zwraca się uwagę na brak wyodrębnienia potencjału produkcyjnego poszczególnych członków grupy i wiek emerytalny części z nich, a także brak "czytelności" rozliczeń za wykonane usługi i różną wydajność z ha, a nie wydajność uprawianych roślin. Wprawdzie ma to dowodzić, że doszło do rozdrobnienia potencjału produkcyjnego, to jednak – w ocenie Sądu - nie upoważnia do takich ustaleń ani wiek emerytalny, ani wydajność z ha, ani czytelność rozliczeń za wykonane usługi ; są to czynniki obiektywne nie mające związku z jakąkolwiek ideą tworzenia sztucznych warunków gdyż są to czynniki uwarunkowane np. klimatem, wiekiem osób itp., na co się nie ma wpływu.
d) wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, centralizacja sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych ( str.13 i nast. decyzji),w ramach którego podniesiono brak dokumentów świadczących o zakupie jakichkolwiek środków do produkcji rolnej, a także to, że Grupa nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o negocjacjach cenowych za produkty z innymi podmiotami, które zbywała w 29,12 % tylko na rzecz "(...)." [...] sp. j. Dalej zwraca się uwagę – zresztą błędnie – że " członkowie Grup mają prawo prowadzić działalność w wielu płaszczyznach, niemniej jednak w sytuacji ubiegania się przez grupę producentów rolnych o pomoc finansową nie mogą oni jednocześnie angażować się jako członkowie grupy producentów rolnych w wytwarzanie w swoich gospodarstwach produktów, ze względu na które Grupa została stworzona i występować jako odbiorcy tych produktów, niezależnie od formy prowadzonej działalności". To twierdzenie nie może być odnoszone do realiów niniejszej sprawy gdyż kontrahentami byli "(...). [...] Sp. j. i "[...]" Sp. z o.o., a więc podmioty samodzielne.
Dokonując zaś analizy motywów decyzji Organu II instancji – co do modyfikacji stanowiska - wskazać należy, że w zakresie pktu:
a) Organ wycofał się z ustaleń ( przez "milczące" pominięcie) dotyczących rozwodu małżonków [...] i dokonanego podziału gospodarstwa ( w latach 2008- 2009), kwestii pełnomocnictw, a skupił się na analizie struktury Grupy powołanej do życia umową z (...).. 04.2012 r., co należy uznać za racjonalne, albowiem akt ten stanowił podstawę do wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji z dn. (...)..02.2013 r. co do wpisu do rejestru grup producentów rolnych ze względu na produkt "ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych". Skoro Marszałek – znając obszar gruntu, którym dysponowała [...], a Dyrektor ARR w [...] w 2017 r. potwierdził spełnienie tych warunków, to brak jest jakichkolwiek podstaw do negacji poczynionych ustaleń poprzez sugerowanie, iż w III roku funkcjonowania grupy doszło do nieprawidłowości umożliwiających wydanie negatywnej decyzji w zakresie przyznania pomocy finansowej za III rok działalności.
b) Organ tylko wskazał ( str. 6 decyzji) , że "Grupa w okresie której dotyczy wniosek, sprzedała 29,12 % produktów wytworzonych gospodarstwach członków Grupy. Problemem jest - w zestawieniu z konstatacjami Organu I instancji – czy było to działanie legalne, czy też naruszało prawo i jakie – z tego tytułu – wywodzi się skutki prawne w zakresie wniosku o przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za III rok działalności grupy, bo rozważania ten wątek całkowicie pomijają.
c) Organ – w zakresie udziału w Grupie [...] - wskazuje, że z racji " użytkowania" działki (...). o pow. 2,3414 ha jej produkcja jest znikoma; nie posiada bazy produkcyjnej i dopiero (...). .02. 2012 r. uzyskała wpis do ewidencji producentów rolnych ( str. 6 i nast. decyzji ) . W tym kontekście Sąd zwraca uwagę że grupa producentów rolnych "[...]" sp. z o.o. została uznana za grupę producentów rolnych przez Marszałka Województwa [...] Uzyskała ponowne - kilka lat później - stwierdzenie spełnienia warunków uznania od Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego, zgodnie z przepisami UGR. Wśród warunków wpisania grupy do rejestru jest między innymi ustalenie, czy tworzą ją producenci rolni w celach określonych w art. 2 ( art.3 ust. 1 pkt 1 UGR), oraz czy przynależność do jednej grupy wyklucza przynależność do innej grupy producentów danego produktu ( art.4 ust.1 pkt 3). Nie należy więc do kompetencji AR i MR ocenianie wsteczne ( co wcześniej oceniał Marszałek i Dyrektor OT ARR) tych przesłanek jako mających wpływ na stwierdzenie tworzenia sztucznych warunków, gdyż spełnianie warunków do tworzenia grupy może być przesłanką skreślenia grupy z rejestru grup producentów na podstawie art.11 ustawy UGR. Dotyczy to również spełnienia przez grupę celów określonych w art. 2 ustawy UGR, tj. dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych , a także ochrony środowiska.
Przypisanie [...] zamierzonego rozdrobnienia produkcji, by obejść prawo nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Jak wyżej zostało wskazane obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2017 r, sygn. akt II GSK 1572/15 wskazał, że "Zamiar stanowi przecież element, który towarzyszy czynności na etapie zawiązywania grupy. Wobec tego to na tę chwilę należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i okoliczności oceniać towarzyszące powstaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia. Wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną, elementu subiektywnego w postaci procesu sztucznego tworzenia warunków przejawiającego się w dekoncentracji produkcji nie sposób zatem utożsamiać, co stanowi istotę argumentacji zarzutu kasacyjnego błędnej wykładni art 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, z celami wsparcia wymienionymi w tym przepisie. Odwołanie w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 do celów wsparcia, w tym określonych w art 35 ust 1 rozporządzenia nr 1698/2005, co wymaga łącznego ich zastosowania w procesie oceny sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, nie uprawnia do dowolnego traktowania celów wsparcia i ich rozszerzania w drodze wykładni, a do tego w istocie zmierza skarga kasacyjna, skoro skarżąca kasacyjnie podnosi, że w ramach celów określonych w art 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 mieści się również koncentracja czy zapobieżenie dekoncentracji produkcji. Zamknięty katalog celów wsparcia, nie obejmujący dekoncentracji/koncentracji produkcji (lecz m.in. koncentrację sprzedaży), jest natomiast powiązany z elementem obiektywnym i w ramach tego elementu jest oceniany. Badanie w okolicznościach danej sprawy elementu obiektywnego zmierza do tego, czy na skutek sztucznego stworzenia warunków przyznania wsparcia nie będą mogły zostać osiągnięte cele związane z określoną działalnością".
W tym kontekście wymaga wyjaśnienia kolejna istotna kwestia: otóż [...] i [...] umowę quoad usum zawarli w roku 2008 r. i [...] był zobowiązany umowę wykonać. Zgodnie z umową zakończył korzystanie z działki nr (...). z dniem (...). sierpnia 2011 r. dokonując zbioru zasiewów. Tak więc rezygnacja z produkcji podyktowana była koniecznością wykonania umowy zgodnie z jej treścią (zgodnie z art. 354 k.c.). Zgodnie z treścią zobowiązał się również wykonać umowę z dnia (...)..08.2011 r. Nie można zatem uznać, że [...] i [....] swoim działaniem ułożyli stosunki prawne i faktyczne inaczej niż w typowych okolicznościach. To była typowa okoliczność ustalenia między współwłaścicielami sposobu z korzystania z nieruchomości.
W ocenie Sądu brak jest w niniejszej sprawie podstaw do stawiania zarzutu braku samodzielności [...], jako członka Grupy, którą organy widzą w najmniejszej produkcji jako członka Grupy, z braku własnej bazy produkcyjnej, w rozpoczęciu działalności bezpośrednio przed powstaniem Grupy na gruntach będących we współwłasności z innym członkiem Grupy. Po uchyleniu decyzji Dyrektora OR przez Prezesa ARiMR, organ I instancji wezwał Grupę, m.in.: do przedstawienia dokumentów, na podstawie których możliwe będzie ustalenie daty rozpoczęcia działalności rolniczej przez [...]; podania przyczyn, dla których [...] zdecydowała się na rozpoczęcie produkcji rolniczej w zakresie produktu, z uwagi na który grupa powstała.
W dniu (...)..10.2017 r. Grupa wyjaśniła, że [...] samodzielnie rozpoczęła uprawę w sierpniu 2011 r., po zbiorze plonów przez [...],który zgodnie z umową quoad usum z dnia (...)..12.2008 r. korzystał ze wspólnej nieruchomości do [...].08.2011 r. Grupa przedłożyła Organowi I instancji zaświadczenie KRUS z dnia (...)..10.2017 r., z którego wynika, że [...] podlegała ubezpieczeniu rolniczemu jako rolnik.
Organy obydwu instancji wskazały, że członek Grupy, [...] działalność rolniczą w zakresie produkcji ziarna zbóż i nasion roślin oleistych podjęła bezpośrednio przed założeniem Grupy wiążąc rozpoczęcie ww. działalności z wpisem do ewidencji producentów rolnych prowadzonej przez ARiMR w dniu (...)..02.2012 r. Niezmiernie trudno jest odnieść się do tak przyjętej daty w sytuacji, gdy organ wysuwając taki wniosek nie uzasadnia go prawnie w żadnym zakresie. Nie ocenia również dowodów złożonych przez Grupę, co jest istotnym mankamentem przeprowadzonego postępowania.
Zauważyć również trzeba, że na gruncie przepisów regulujących uznawanie grup producentów rolnych (art. 2 i 3 ustawy UGR) ustawa definiuje kto może być członkiem grupy producentów rolnych.
Art 2.1. Osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne, które w ramach działalności rolniczej prowadzą:
1) gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub
2) dział specjalny produkcji rolnej - mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności produktów rolnych, rozwijania umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowania i ułatwiania procesów wprowadzania innowacji, a także ochrony środowiska naturalnego.
2. Działalność rolnicza, o której mowa w ust. 1, oznacza działalność rolniczą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Bady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.) [działalność rolnicza oznacza: produkcie. hodowlę lub uprawę produktów L rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich];
Art 3.1. Grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:
1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2 (...),
W powyższym kontekście - w świetle złożonych wyjaśnień i przedłożonych Organowi dowodów - wskazać trzeba, że [...] jest osobą fizyczną, posiada od (...)..08.2011 r. użytki rolne większe niż 1 ha. Uprawia, w tym dokonuje zbiorów produktu rolnego w (zboża). Jest więc producentem produktu, dla którego grupa została utworzona. Nie rozpoczęła działalności rolniczej bezpośrednio przed założeniem grupy. Grupa została założona w kwietniu 2012 r., zarejestrowana przez Marszałka w lutym 2013 r. natomiast [...] rozpoczęła samodzielną działalność rolniczą w zakresie produktu zbóż w dniu (...)..08.2011 r.
Grupa złożyła – co Sad pragnie szczególnie podkreślić - szczegółowe wyjaśnienia i dowody w tym zakresie, do których organ zupełnie się nie odniósł uznając z góry brak możliwości samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej przy współwłasności działki. Przy czym wcześniej Prezes ARiMR w decyzji nr (...). z dnia (...)..08.2017 r. uchylającej poprzednią decyzję Dyrektora OR uznał, że faktu stworzenia sztucznych warunków nie potwierdza posiadanie działki ewidencyjnej, na której jest prowadzona produkcja rolnicza we współwłasności. Dyrektor OR ARiMR nie przypisywał również tej okoliczności charakteru sztucznych warunków w decyzjach wydawanych za I i II rok działalności grupy. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że [...] przedstawiła będące w jej posiadaniu dowody świadczące o rozpoczęciu działalności w sierpniu 2011 r. Nie musiała przedstawić dowodów księgowych świadczących o ponoszeniu przez nią kosztów prowadzonej działalności rolniczej, bowiem dokumenty księgowe zostały zniszczone; nie miała też prawnego obowiązku ich przechowywania.
Podkreślić należy, że Grupa – w skardze – zwraca uwagę, iż wyjaśnieniach składanych w latach ubiegłych dotyczących spraw za I i II rok działalności oraz w toczącej się już ponad dwa lata sprawie dotyczącej III roku działalności Grupy składała wielokrotnie wyjaśnienia, że rozpoczęła działalność na działce (...). już w sierpniu 2011 r. przygotowując ziemię do zasiewów, a następnie dostarczyła zaświadczenie KRUS, o którym była mowa powyżej.
Organy obydwu instancji – w tym kontekście - nie oceniły całego materiału dowodowego. W sposób wybiórczy, według tylko organom znanej metodologii uznawania lub nieuznawania, bez uzewnętrznienia jej w uzasadnieniu obu decyzji oceniły materiał dowodowy, nie stosując się do obowiązku nałożonego na nich przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując – w ocenie Sądu - umowa Spółki (Grupy) została podpisana w dniu (...). kwietnia 2012 r., a Grupa została zarejestrowana przez Marszała w lutym 2013 r. natomiast [...] uzyskała uprawnienie do korzystania z działki nr (...). na mocy zawartej w dniu (...)..08.2011 r. z [...] umowy określającej sposób korzystania z nieruchomości. Rozpoczęła składanie wniosków od roku 2012, ponieważ od sierpnia 2011 r. rozpoczęła działalność rolniczą. Wpisu do ewidencji producentów dokonała bezpośrednio przed terminem składania wniosków w roku 2012, tj. przed [...] marca 2012. Nie miała obowiązku wcześniejszego ubiegania się o wpis do ewidencji producentów, ponieważ nie posiadała zwierząt, które należy niezwłocznie rejestrować w bazie identyfikacji i rejestracji zwierząt w ARiMR.
Idąc dalej – w ocenie Sądu - współwłasność polega na tym, że dana rzecz należy niepodzielnie do wszystkich współwłaścicieli, zaś każdemu ze współwłaścicieli przysługują wszystkie atrybuty prawa własności. Niepodzielność oznacza, że każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy, a nie do jej części odpowiadającej udziałowi (art. 195 k.c.). Nie można jednakże zgodzić się z wnioskami Organu wyciągniętymi na podstawie art.195 k.c. w stosunku do [...]., które uznał Organ II instancji. Organy przyjęły, że [...] nie może być uznana za samodzielnego członka grupy producentów, ponieważ posiada nieruchomość rolną jedynie we współwłasności z [...], co oznaczać ma że Grupa nie składa się z minimalnej ilości członków. Zdaniem Sądu –zgodnie z prawem -współwłaściciele nieruchomości uregulowali korzystanie z działki, a zatem od momentu przejęcia w posiadanie gruntów położonych na działce [...] działalność rolnicza prowadzona jest przez [...] i od 2012 roku to ona wnioskuje o płatności na te grunty. Przejęcie w posiadanie gruntów na działce ewidencyjnej nr (...). położonej w [...] przez [...] było następstwem wygaśnięcia umowy quoad usum i zawarciem między współwłaścicielami nowej umowy w dniu (...)..08.2011 r. ustalającej nowy sposób korzystania z gruntów. Powyższe wyjaśnienia – o czym mowa w skardze -były składane już w roku 2014 w sprawie wniosku za I rok działalności grupy. Podział quoad usum pozwolił współwłaścicielom na odrębną działalność rolniczą i na pobieranie pożytków z tej działalności w czasie oznaczonym w umowie.
W ocenie Sądu dokonano niedozwolonej, rozszerzającej wykładni daty rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, która nie ma żadnego oparcia w przepisach prawnych. Ponadto ustawodawca nie wskazał okresu, przez który osoba fizyczna ma prowadzić działalność rolniczą przed przystąpieniem do grupy producentów rolnych. Zamiar podjęcia działalności rolniczej był już ustalony znacznie wcześniej. Strony ustaliły ten zamiar w umowach quoad usum. Tym samym nieuprawnione jest wysnuwanie z tego samego faktu, tj. podjęcia działalności rolniczej przez [...] w dniu (...)..08.2011 r., wniosku o rozdrobnieniu produkcji i zamierzonym bezpośrednim działaniu nastawionym na uzyskanie wyłącznie pomocy finansowej. [...] jako współwłaściciel miała prawo skorzystać z dobrodziejstwa umowy quoad usum w momencie, który już wcześniej został przez strony zaplanowany w umowach. Przy podziale quoad usum z nieruchomości korzysta każdy ze współwłaścicieli w umówionym czasie. Specyfika instytucji umownego (ustnego, pisemnego) ustalenia korzystania z nieruchomości (quoad usum) była i jest znana organom ARiMR z urzędu. Przyznając płatności bezpośrednie w przypadku konfliktu kontroli krzyżowej między dwoma beneficjentami, którzy posiadają daną działkę we współwłasności, organ ustala jak strony konfliktu umówiły się co do korzystania z nieruchomości. Po ustaleniu kto użytkuje działkę będącą we współwłasności i ustalając, że jeden ze współwłaścicieli wyraził zgodę na ubieganie się przez drugiego współwłaściciela, organ przyznaje temu drugiemu płatności bezpośrednie.
Tym bardziej dziwi, że w przypadku grup producentów rolnych umowę korzystania z nieruchomości będącej we współwłasności organ ocenia jako dyskwalifikującą do bycia producentem i prowadzenia samodzielnej działalności rolniczej.
Wyjaśnić trzeba, że umowa quoad usum nie wymaga określonej formy i może dojść do skutku poprzez takie zachowanie współwłaścicieli, które w danych okolicznościach nie budzi wątpliwości co do ujawnionej w taki sposób ich woli (art. 65 k.c.). Umowa taka może być zawarta także w sposób dorozumiany. Nie muszą być w niej określone zasady podziału korzyści i dochodów oraz wydatków i ciężarów. Dokonując takiego podziału strony umawiają się również w sposób dorozumiany, że ciężary i wydatki dotyczące zajętej części rzeczy ponosi tylko ten, kto z niej korzysta z wyłączeniem innych (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia [...] października 2012r. [....], niepubl.).
Nie rozporządza się w ten sposób własnością, ani nie ingeruje w udziały we współwłasności, a tylko określa sposób korzystania, jest to jednak określenie wiążące kontrahentów , którzy umowę muszą wykonywać zgodnie z jej treścią ( art. 354 k.c.).
Wynika z powyższego, że współwłaściciele nie mieli obowiązku zawierania umowy quoad usum, ponieważ wystarczyłoby uzewnętrznione zachowanie [...] poprzez dokonanie zasiewów i zbiorów i dorozumiana zgoda [...] na te czynności by uznać, że strony dokonały podziału quoad usum. Jednakże dla celów dowodowych wymaganych w różnych sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa współwłaściciele zawarli przedmiotowe umowy quoad usum w określonej formie.
Subiektywna ocena Organu I instancji co do pozorności umów quoad usum zawieranych pomiędzy [...] .a [...] uznana przez Organ II instancji jest zbyt daleko idącą i nie poparta żadnymi kontrdowodami. Tym samym obydwa Organy naruszają art. 75 § 1 k.p.a. uznając, że wyłącznie umowa co najmniej z datą pewną może być dowodem tego, że strony w ten sposób ustaliły korzystanie ze wspólnej nieruchomości. Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej narusza zasady kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenie zakresu art. 75 k.p.a. (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 03 sierpnia 2000 r. sygn. akt V SA 2182/99).
W ocenie Organów pomoc jest przeznaczona dla podmiotów będących producentami, a nie podejmującymi produkcję. W tej kwestii Organ opiera się na uzasadnieniu orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 13.04.2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3538/14, którego stan faktyczny zupełnie odbiega od stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Orzeczenie zostało wydane w sprawie, w której utworzono grupy producentów rolnych z 5 członków, w sytuacji gdy 3 członków prowadziło działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach - wcześniej będących w posiadaniu innego członka - i rozpoczęło działalność dopiero wraz z wydzierżawieniem gruntów, bezpośrednio przed założeniem grupy. Organy ARiMR uznały - co następnie stwierdził również Sąd - że doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa. W sprawie dotyczącej [...] Sp. z o.o. nie mamy do czynienia z podziałem gospodarstwa poprzez wydzierżawienie gruntów przez jednego członka grupy innemu członkowi. [...] i [...] są współwłaścicielami gruntów położonych na działce ewidencyjnej o nr (...). położonej w [...] Współwłasność jest prawem niepodzielnym. Niepodzielność oznacza, że każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy, a nie do jej części odpowiadającej udziałowi (art. 195 k.c.). Strony jedynie mogą umówić się co do korzystania z rzeczy.
Stanowisko przyjęte przez Organy wykluczałoby [...] jako producenta z możliwości korzystania z pomocy unijnej w zakresie organizowania się producentów danego produktu. Nie można nie zauważyć, że warunki bycia członkiem grupy badał Marszałek Województwa [...], a ostatnio także Dyrektor ARR OT w [...]., którzy nie dopatrzyli się w przypadku [...]. braku przymiotu producenta i członka grupy spełniającego warunki ustawowe. Ponadto Dyrektor OR ARiMR wydał pozytywne decyzje o przyznaniu Grupie pomocy, znając już w roku 2014 sytuację faktyczną i prawną w zakresie prowadzenia przez [...] działalności rolniczej decydując o przyznaniu płatności za I i II rok działalności Grupy. Faktu stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści niezgodnych z celami wsparcia nie potwierdza również minimalna produkcja [...], a procentowy udział dostarczonego produktu do grupy jest zgodny z założeniami Planu Działania Grupy. Przepisy dotyczące funkcjonowania grup producentów rolnych nie wprowadzają limitu produkcji w odniesieniu do każdego z członków grupy, lecz określają minimalny roczny limit produkcji całej Grupy.
Prezes ARiMR w swojej wcześniejszej decyzji nr (...). z dnia (...)..08.2017 r. uchylającej decyzję Organu I instancji w odniesieniu do wykazanej przez Organ I instancji znikomej produkcji [...] w stosunku do produkcji innych członków Grupy będącej poszlaką do uznania sztucznych warunków, wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że "przepisy dotyczące funkcjonowania grup producentów rolnych nie wprowadzają limitu produkcji w odniesieniu do każdego z członków Grupy, lecz określają minimalny roczny limit produkcji całej Grupy- vide sprawa IIGSK 382/11 z 17 kwietnia 2012 r. Jak wskazał w w/w. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, w rozporządzeniu z dnia 9 kwietnia 2008 r., określono minimalne roczne wielkości produkcji towarowej, w tym także w zakresie nasion zbóż i nasion roślin oleistych, w odniesieniu do jednego podmiotu, a mianowicie grupy producenckiej. Gdyby rzeczywiście warunkiem uzyskania wsparcia było wytworzenie przez każdego z członków grupy, w każdym roku działalności, ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona, prawodawca z pewnością owe limity minimalnej produkcji odniósłby do poszczególnych członków grupy. Zdaniem Sądu, obowiązku wykonywania corocznie określonej produkcji przez każdego członka grupy nie można domniemywać. Wspólna realizacja celów wskazanych w art 35 rozporządzenia nr 1698/2005,przez poszczególnych członków grupy producenckiej nie oznacza, że każdy z nich musi dokonywać wszystkie te czynności odrębnie, w tym także w zakresie czynności w postaci produkcji ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona". W zaskarżanej decyzji Organ zmienia zdanie i dowodzi, że [...] jako "najmniejszy" producent produktu ze względu na który Grupa została uznana funkcjonuje w grupie tylko po to, by spełnić warunek minimalnej liczby członków Grupy.
Jak wyżej zostało wskazane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – zdaniem Sądu - przyjmuje się, że przepisy dotyczące funkcjonowania grup producentów rolnych nie wprowadzają limitu produkcji w odniesieniu do każdego z członków Grupy. [...] od początku wskazywała już w Planie Działalności Grupy, że tą minimalną produkcję będzie prowadziła. Nie ukrywała tego faktu od początku. Plan był znany organowi już w lipcu 2014 r. Podnoszona okoliczność, że [...] nie posiada niezależnej od osób trzecich bazy produkcyjnej, ponieważ jej produkcja pochodzi z gruntów będących we współwłasności, niebędących w ocenie organów gospodarstwem rolnym oraz okoliczność wykonywania przez "(...)." [...] Sp. j. usług rolniczych na rzecz [...] nie stanowią podstawy do tego, by zarzucić Grupie tworzenie sztucznych warunków. Bazą produkcyjną [...] jest jej gospodarstwo rolne utworzone na działce ewidencyjnej nr (...). Jako mały podmiot miała mniejsze szanse na powodzenie ekonomiczne. Dzięki przystąpieniu do Grupy –zdaniem Sądu - mogła wspólnie oferować wyprodukowane ilości towaru na rynek po atrakcyjniejszych cenach (wyższa cena jednostkowa) oraz wymieniać się doświadczeniami z bardziej zaawansowanymi stażem członkami Grupy. Pozwalało to również na wspólne wykorzystywanie maszyn z innymi członkami, zaś wynajmowana specjalistyczna firma oferowała lepsze warunki wykonywania usług. Takie były przyczyny – jak wynika ze skargi – dla których [...] zdecydowała się na przystąpienie do grupy. Organ nie nawiązuje do poczynionych – w tym zakresie – ustaleń Organu I instancji, a zatem nie wiadomo, czy uważa je za prawdziwe czy błędne, czy też zbyteczne dla rozstrzygnięcia sprawy co do pomocy finansowej za III rok działalności.
Reasumując, ustalenia faktyczne Organu II instancji rażą pobieżnością i z tej racji wymagają aby poczynić je na nowo z uwzględnieniem wskazań Sądu, które wyżej poczyniono.
W ocenie Sądu, ciężar udowodnienia niespełnienia celów w niniejszej sprawie ciąży na Organach. W szczególności nie można pominąć i nie oceniać w ogóle wyjaśnień strony i dowodów składanych w trakcie postępowania, o czym była wyżej mowa; jest to uchybienie na pograniczu rażącego naruszenia prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się że "stwierdzenie przez organ, iż doszło do sztucznego stworzenia przez skarżącą warunków do uzyskania płatności, możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę płatność. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci pomocy. Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być cele ustanowione przez prawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie płatności, a obowiązkiem Sądu oceniającego zgodność z prawem decyzji w tym przedmiocie jest zbadanie czy organ wykazał w sposób staranny, wszechstronny, logiczny i przekonywujący, że miało miejsce sztuczne, pozorne w istocie, stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Konieczne jest zatem dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miała zamiar osiągnąć skarżąca, ale również celu płatności, o którą ubiegało się skarżąca, a który zdefiniowany został w art 35 ust.1 rozporządzenia nr 1698/2005. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, Organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. W odniesieniu do treści art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w cela uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia" ( vide: wyrok NSA z dnia 28.03.2017 r., II GSK 138/17). Równocześnie podkreśla się, że nie może umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia; to na Organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA z dnia 28.03.2017 r. sygn. akt II GSK 1960/15). Jak już wyżej zostało wskazane analiza Organu w przedmiotowej sprawie powinna się ograniczać do stwierdzenia, czy zachodzą obiektywne i subiektywne okoliczności, pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty któryś z celów określonych w art. 35 Rozporządzenia nr 1698/2005.
Analiza zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienie wskazuje, że w postępowaniu przed Organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., art. 21 ust. 2 pkt 2 ust. 3 ustawy PROW), co spowodowało wadliwość ustaleń w zakresie spełnienia wynikającej z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 przesłanki istnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie że poprzez sztuczne stworzenie warunków nie może zostać osiągnięty któryś z celów wsparcia określonych w art. 35 Rozporządzenia nr 1698/2005. Ponadto naruszając art 107 § 3 k.p.a. Organ nie wziął pod uwagę i nie odniósł się do wyjaśnień Strony składanych w odpowiedzi na wezwania Organu, do dowodów i wyjaśnień składanych w postępowaniu Organ wybiorczo daje wiarę tym dowodom, które pasują mu do własnej interpretacji faktów. Organ II instancji ponownie ocenił materiał dowodowy nieznany do końca stronie przyjmując odmienną ocenę, która jest w tej sytuacji dowolna, a nie swobodna. Strona nie została poinformowana przed wydaniem decyzji o włączeniu do akt przedmiotowej sprawy dowodów znanych organowi z urzędu w związku z rozpatrywaniem spraw z lat ubiegłych, i tak np. Strona do tej pory nie została poinformowana jakie działki ewidencyjne organ poddał analizie dochodząc do wniosku, że między członkami grupy od 2009 roku nastąpiła rotacja gruntów. Strona wniosła w odwołaniu zarzuty w ww. zakresie, do których organ w żadnej mierze nie odniósł się. Narusza to nie tylko art 77 § 4 k.p.a., ale również art 107 § 3 k.p.a.
Razi także usprawiedliwienie naruszenia art. 77 § 4 Kpa treścią art 10 Kpa i powiązanie z wykładnią tego ostatniego przepisu judykaturą (vide uzasadnienie decyzji Prezesa ARiMR) . Sąd pragnie zauważyć, że ten ostatni przepis nie ma żadnego związku z art. 77 § 4 Kpa; bynajmniej nie stwarza jakichkolwiek podstaw do tego by uznać powołane przez Prezesa orzecznictwo dot. art. 10 Kpa za możliwość usprawiedliwienia naruszenia prawa na pograniczu rażącego, bowiem pozbawia się w ten sposób stronę znajomości zebranego w sprawie materiału dowodowego i uniemożliwia prezentacji własnych kontrdowodów, a także utrudnia formułowanie środków zaskarżenia.
Nieustosunkowanie się przez Organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowości oceny innych dowodów (wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 16 lutego 2000 r., I SA/Wr 28/98, LexisNexis nr 347127). Zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych akcentuje konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji Organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania (por. np. P. Przybysz - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX 2017, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 979/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1464/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05). W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn, akt IV SA 274/97 (LEX nr 48234), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przywołanie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Na zarzut strony dotyczący odmowy przyznania płatności za III rok przy dalszym funkcjonowaniu w obrocie ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy na 5 lat (naruszenie art 16 k.p.a.) Prezes ARiMR odpowiedział w motywach decyzji, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej na 5 lat (czyli I etap, II etapem jest przyznawanie płatności) dokonywana jest po sprawdzeniu spełnienia przez grupę określonych w § 3 ust 1 rozporządzenia wykonawczego wymogów formalnych, a wniosek opłatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania - podlega on zatem odrębnej ocenie. Prezes ARIMR twierdzi, że nawet podjęcie podejrzeń wobec struktury podmiotowej Grupy, wobec treści przepisu § 3 rozporządzenia wykonawczego, daje możliwość odmowy przyznania pomocy.
Na szczególną uwagę zasługuje również naruszenie przez Organ art. 16 § 1k.p.a. poprzez bezpodstawne kwestionowanie funkcjonującej Spółki jako grupy producentów rolnych zgodnie z celami, dla których została utworzona w sytuacji gdy zastrzeżeń takich Organ nie zgłaszał wydając ostateczne decyzje o przyznaniu pomocy, a także o przyznaniu płatności za I i II rok funkcjonowania Grupy. Materiał dowodowy, na którym w większości Organ opiera swoją .decyzję znany był mu przy rozpatrywaniu wniosków za I i II rok działalności Grupy. Grupa informowała i składała wyjaśnienia, dowody dotyczące prawa własności dz. ewid. nr [...], o wspólnym adresie, o prawie współwłasności domu, o bazie produkcyjnej członków grupy. Znany był Organowi Plan Działania Grupy, w którym wykazywana była planowana wielkość produkcji [...] Organ wiedział, że będzie ona stosunkowo mniejsza niż innych członków Grupy. Z Planu Działania powziął wiedzę o bazie produkcyjnej. Posiadał wiedzę o usługach świadczonych przez "(...)." [...]. Sp. j. na rzecz [...] i [...]. Znając te fakty organ przyznał Grupie płatność za I i II rok działalności.
W powyższym kontekście na uwagę zasługuje treść wyroku NSA z dnia 28.03.2017 r. sygn. akt II GSK 2528/15, który stwierdza, że "odmowa wypłaty pomocy skarżącej nastąpiła z naruszeniem art 16 § 1 k.p.a. Organy orzekające w sprawie odmawiając wypłaty pomocy nie uwzględniły bowiem, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o przyznaniu pomocy, w której została rozstrzygnięta kwestia spełnienia przez skarżącą wymogów przyznania pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z unormowań prawnych dotyczących grup producentów rolnych wynika jednoznacznie, że prawodawca krajowy w sposób wyraźny odróżnia udzielenie pomocy, określone w § 3 ust 1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r., od wypłaty tej pomocy, o czym stanowi § 6 ust 1 tego aktu. Przyznanie pomocy decyzją, o jakiej mowa w § 4 rozporządzenia wykonawczego nie daje grupie producentów gwarancji wypłaty przyznanej pomocy. Wnioski o przyznanie pomocy (§ 5 ust 1 i 2) oraz wnioski o wypłatę pomocy (§ 6 ust 3 i § 7 ust 1 i 2) rozpoznawane są w odrębnych postępowaniach kończących się wydaniem odrębnych decyzji (§ 4 i § 6 ust. 3). Podkreślenia wymaga, że obie przewidziane rozporządzeniem z dnia 20.4.207r. decyzje służą realizacji wsparcia grup producentów przewidzianego prawem unijnym i ustawą o wspieraniu obszarów wiejskich. Określony w akcie wykonawczym (rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r.) sposób realizacji tego wsparcia poprzez wydanie decyzji o przyznaniu pomocy a następnie o wypłacie pomocy, stanowi uszczegółowienie trybu przyznawania pomocy finansowej, dokonane na mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art 29 ust 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli decyzja o przyznaniu pomocy funkcjonuje w obrocie prawnym nie jest możliwa odmowa wypłaty pomocy z innych przyczyn, niż niespełnienie warunków określonych w§ 6 i § 7 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. Wiążący charakter ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy sprawia, że przed jej wzruszeniem nie jest możliwe zakończenie postępowania w sprawie wypłaty pomocy za poszczególne lata, o ile organ prowadzący to postępowanie uzna, że istnieją wątpliwości co do spełnienia przez grupę przesłanek przyznania pomocy, w tym wymienione w art 4 ust 8 rozporządzenia nr 65/2011. W rozpoznawanej sprawie organy odmówiły skarżącej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie '"Grupy producentów rolnych"' za pierwszy rok działalności. Przyczyną odmowy wypłaty pomocy było ustalenie, że Grupa Producencka sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania wsparcia. Ustalenia organów dotyczyły okoliczności związanych z powstaniem Grupy oraz stworzeniem bazy produkcyjnej. Dodać należy, że wszystkie zdarzenia, które zdaniem organów obu instancji świadczą o sztucznym stworzeniu warunków w celu uzyskania niezgodnego z celami działania "Grupy producentów rolnych'" miały miejsce przed wydaniem przez Dyrektora Oddziału decyzji z (...) listopada 2012 r o przyznaniu pomocy i powinny być zbadane przez organ w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji".
Sąd odnosi wrażenie, że materiał dowodowy nie został oceniony w myśl zasady wynikającej z art. 80 k.p.a., również uzasadnienie decyzji nie jest przekonywujące. Można odnieść wrażenie, że sprawa została rozpatrzona ponownie przez Organ II instancji pobieżnie, a uzasadnienie decyzji metodą "kopiuj-wklej" w zakresie wyżej wskazanym.
Dalej pozostaje wskazać, że Organ w całej analizie pominął znaczący aspekt jaki podkreśla zarówno TSUE, jak również judykatura, tj. wykazanie, że beneficjent dopuścił się stworzenia sztucznych warunków wymaga istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Ocena obydwu organów nie jest swobodna w myśl zasady wyrażonej w art 80 k.p.a., lecz dowolna.
W judykaturze przyjmuje się, że istnienie elementu subiektywnego polega na zamiarze wyłącznego uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia. Takiego zamiaru Spółce przypisać nie można (wyrok z dnia 03.06.2016 r. sygn. akt V SA/Wa 151/16, wyrok z dnia 03.06.2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3799/15). Na powyższe zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 09.02.2017 r. sygn. akt II GSK 1096/16 stwierdzając, że ,,zamknięty katalog celów wsparcia, nie obejmujący dekoncentracji/koncentracji produkcji (lecz m.in. koncentrację sprzedaży), jest natomiast powiązany - co wyraźnie rozdziela TSUE - z elementem obiektywnym i w ramach tego elementu jest oceniany. Badanie w okolicznościach danej sprawy elementu obiektywnego zmierza do tego, czy na skutek sztucznego stworzenia warunków przyznania wsparcia nie będą mogły zostać osiągnięte cele związane z określoną działalnością. A zatem zasadnie podniósł Sąd I instancji, że w określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 celach nie sposób doszukiwać się konieczności koncentracji produkcji czy zapobiegania dekoncentracji produkcji. W tym kontekście należy rozumieć odwołujące się do art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 i zawarte po analizie tego przepisu stwierdzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że zarzuty co do tworzenia sztucznych warunków dotyczą kwestii koncentracji lub dekoncentracji produkcji, a więc celów istnienia grupy producentów określonych w art. 2 ustawy o grupach producentów, których badanie należy do kompetencji marszałka województwa. Zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 , rozporządzenia nr 1698/2005 pozostającego w zw. z art. 4 ust. 6 rozporządzenia należy zatem uznać za wynik mylnego odczytania przez Skarżącej kasacyjnie związku między tymi przepisami (w zakresie celów wsparcia), co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego określenia katalogu przesłanek odmowy wsparcia grupy producentów. Zważywszy na dokonaną przez TSUE wykładnię art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 katalog przesłanek sztucznego stworzenia przez grupę producentów warunków wymaganych do otrzymania wsparcia obejmuje zamiar uzyskania korzyści i sprzeczność korzyści ze ściśle określonymi w art 35 ust 1 rozporządzenia nr 1698/2005 celami systemu wsparcia. Wobec tego badanie tych przesłanek zmierza do ustalenia, w jakim zakresie działalność grupy producentów - choć formalnie poprawna - może świadczyć o sztucznym stworzeniu warunków uzyskania wsparcia. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji - wskazując organom kierunek prowadzenia postępowania wyjaśniającego - za konieczne uznał ustalenie okoliczności subiektywnych w postaci zamiaru uzyskania korzyści przez grupę producentów oraz obiektywnych świadczących o niemożności osiągnięcia określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 celów wsparcia''.
W ocenie Sądu członkowie grupy prowadzili działalność rolniczą przed założeniem grupy. Nieprawdą jest jak twierdzi Organ, że [...] rozpoczęła działalność rolniczą w 2012 r. bezpośrednio przed założeniem grupy. Organ wiąże prowadzenie działalności rolniczej z wpisem do ewidencji producentów. Na marginesie należy podkreślić, że nie ma obowiązku rejestracji w ewidencji producentów. Również obecnie są rolnicy, którzy prowadzą działalność rolniczą a nie są wpisami do ewidencji producentów rolnych i nie korzystają z dopłat. Jak wynika z treści akt [...] już od (...)..08.2011 r. rozpoczęła działalność rolniczą planowała i dokonywała prac polnych oraz zasiewów. W 2012 roku złożyła pierwszy wniosek obszarowy. Bezpodstawne jest twierdzenie Organu, że produkcja [...] pochodzi z gospodarstwa rolnego prowadzonego wspólnie z innym członkiem Grupy. [....] sama prowadzi działalność na gruntach będących w jej posiadaniu na podstawie umownego podziału korzystania z nieruchomości. Niezależnie od prowadzonej działalności rolniczej [...], [...] podejmuje decyzje w rozwoju własnego gospodarstwa, m.in. poprzez zakup gruntów w m. [...] w 2016 r. czy wydzierżawienie w 2015 r. gruntów we [...]. ( patrz uzasadnienie skargi).
Warto – zdaniem Sądu – dostrzec, że "(...)." [...] Sp. j. prowadziła działalność na rynku już wcześniej przed założeniem Grupy. Nie została utworzona ad hoc na potrzeby sprzedaży produktów utworzonych przez członków grupy. Utworzenie Grupy nie było podyktowane wyłącznie chęcią uzyskania korzyści. Grupa bowiem została zawiązana, by móc sprostać coraz trudniejszym warunkom panującym na rynku polskim w obszarze produkcji ziarna zbóż i roślin oleistych. Znikoma produkcja [...] zaplanowana była już w Planie Działania Grupy. Produkcja [...] – jak wynika ze skargi - przedstawia się w składanych wnioskach o płatność w sposób następujący: 1 rok- 7 ton rzepaku ozimego, 2 rok-12,2 tony pszenicy, 3 rok- 14,84 tony pszenicy. Tendencja produkcji jest wzrostowa, co zaowocowało ostatecznymi decyzjami przyznającymi Grupie płatności za dwa pierwsze lata funkcjonowania.
Należy też zauważyć, że "(...)." [...] Sp. j., powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej, która powstała w (...)..04.2008 r. Z dniem (...)..03.2012 r. została wpisana do rejestru jako spółka jawna. Od początku swej działalności Sp. j. zajmuje się hurtowym kupnem i sprzedażą m.in. zboża i nasion. Powyższa działalność wpisana jest w PKD Spółki (wypis z KRS w aktach sprawy). "(...).“ [...] Sp. j. prowadzi odrębną od członków grupy działalność gospodarczą i w jej ramach kupowała m.in. produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy. Zatem sprzedaż przez Grupę produktów na rzecz "(...)." [...] Sp. j. nie naruszała prawa i nie stwarzała sztucznych warunków na rzecz uzyskania płatności.
Odnosząc się do argumentu Organu I i II instancji dotyczącego wspólnego adresu spółki jawnej i jej wspólników [...] i [...] wskazać należy za [...], że obecnie w zakresie siedziby spółki jawnej należy odpowiednio stosować art 41 k.c., odnoszący się do osób prawnych (art. 331 k.c.}. Zgodnie z tym przepisem siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający (jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej). Siedzibą spółki jawnej będzie więc miejscowość, w której dokonywane są czynności prowadzenia spraw i reprezentacji spółki. Jeżeli wspólnicy zamieszkują w jednej miejscowości, problem nie istnieje. Natomiast jeżeli byłyby to różne miejscowości, należy podjąć decyzję, gdzie jest siedziba spółki, i określić to w umowie spółki. Nie ma więc przeszkód, aby siedzibą spółki była miejscowość, gdzie usytuowany jest zakład główny spółki, czy miejsce, w którym zamieszkuje większość osób prowadzących sprawy itp. (vide: A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, Lex/el.2016).
W przypadku "(...)." [....] Sp. j. taka sytuacja ma właśnie miejsce. Wspólnicy spółki jawnej prowadzący sprawy spółki zamieszkują pod adresem [....], w związku z tym jako adres siedziby Sp. j. przyjęto adres [...].
Organ zarzuca Grupie zmowę rodzinną w celu wyłącznego uzyskania korzyści. Organowi znane są wyjaśnienia Grupy dotyczące prowadzenia działalności rolniczej przez członków Grupy. Gdyby Organ odwoławczy zebrał i ocenił w sposób zgodny z przepisami k.p.a. materiał dowodowy doszedłby do wniosku, że nie można przypisać zmowy członkom grupy, nawet jeśli są w większości rodziną. Każdy z członków grupy producentów rolnych "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] prowadził i prowadzi nadal działalność rolniczą:
- [...] od 1971 r.; wnioski o dopłaty bezpośrednie składa od 2004 r.
- [...] od 1971 r.; wnioski o dopłaty bezpośrednie składa od 2009 r.
- [...] od 1996 r.; wnioski o dopłaty bezpośrednie składa od 2004 r.
- [...]. od 1997 r.; wnioski o dopłaty bezpośrednie składa od 2004 r.
- [...] od 2011 r. wnioski o dopłaty bezpośrednie składa od 2012 r.
Jak wynika z uzasadnienia skargi Grupa działa sprawnie na rynku i od momentu utworzenia osiągnęła cele określone w przepisach krajowych i unijnych. W ocenie Sądu - bez pogłębionej analizy dowodów (z uwzględnieniem wskazań poczynionych przez Sąd) nie można – na obecnym etapie – stwierdzić, że doszło do koordynacji działań w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Tak więc Organ drugiej instancji winien ponownie poczynić ustalenia faktyczne kierując się powyższymi wskazaniami Sądu i adekwatnie zastosować normy prawa materialnego.
Mając na względzie fakt, iż brak jest w sprawie precyzyjnych ustaleń faktycznych, przeto odnoszenie się do zarzutów obrazy prawa materialnego uznać należy za przedwczesne. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego Prezes ARiMR winien też zrealizować zapis art.77 § 4 Kpa udzielając Grupie stosownych informacji przewidzianych tym przepisem.
Mając na względzie treść art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 200 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.