I SA/Op 397/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A.B. na uchwałę Rady Gminy Bierawa z dnia 9 października 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, właściciel działek rolnych, zakwestionował część uchwały wprowadzającą zakaz lokalizacji obiektów budowlanych na jego nieruchomościach (oznaczonych symbolem B14R), argumentując naruszenie jego interesu prawnego i prawa własności. Zarzucił również naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niezgodność planu z ustaleniami studium gminy. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że zakaz zabudowy na działkach skarżącego o numerach a i b był nieproporcjonalny i nieuzasadniony, zwłaszcza w kontekście sąsiednich działek (oznaczonych symbolem B3RM) przeznaczonych pod zabudowę zagrodową i obsługę komunikacyjną (B10KDW), mimo że wszystkie te tereny miały podobne przeznaczenie rolne zgodnie ze studium. Sąd uznał, że gmina nie wykazała racjonalnych przesłanek do takiego zróżnicowania traktowania właścicieli. W związku z tym, stwierdzono nieważność uchwały w części dotyczącej działek a i b. Natomiast w odniesieniu do pozostałych działek skarżącego (c, d, e, f, g, h), które nie graniczyły bezpośrednio z terenami przeznaczonymi pod zabudowę zagrodową i były położone w obszarach zagrożonych powodzią, sąd oddalił skargę, uznając, że ograniczenie prawa własności było uzasadnione i mieściło się w granicach władztwa planistycznego gminy. Sąd podkreślił, że skarga wniesiona na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest ograniczona do interesu prawnego skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i zakazu dyskryminacji w planowaniu przestrzennym, szczególnie w kontekście różnicowania przeznaczenia sąsiadujących terenów rolnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleniami studium. Wnioski mogą być trudne do bezpośredniego przeniesienia na inne sprawy bez analizy podobnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zakaz lokalizacji obiektów budowlanych na terenach rolnych, wprowadzony miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, narusza prawo własności właściciela, zwłaszcza gdy sąsiednie, podobne tereny rolne zostały przeznaczone pod zabudowę zagrodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakaz lokalizacji obiektów budowlanych na działkach skarżącego (a i b) był nieuzasadniony i nieproporcjonalny, naruszając jego prawo własności, podczas gdy sąsiednie tereny rolne przeznaczono pod zabudowę zagrodową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że gmina nie wykazała racjonalnych przesłanek do zróżnicowania traktowania sąsiadujących terenów rolnych, z których jedne objęto zakazem zabudowy, a inne przeznaczono pod zabudowę zagrodową. Taka dyskryminacja narusza zasadę proporcjonalności i prawo własności.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi być w pełni zgodny z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, plan miejscowy nie musi być w pełni zgodny ze studium, ale nie może być z nim sprzeczny. Studium określa kierunki, a plan je doprecyzowuje, dopuszczając zróżnicowane przeznaczenie terenów w ramach tych kierunków.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustalenia studium są wiążące dla gminy przy sporządzaniu planu, ale plan nie musi powtarzać zapisów studium. Wystarczy brak sprzeczności. Studium określa kierunek (np. 'R' - tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy rolniczej), a plan może doprecyzować to przeznaczenie w różny sposób (np. zakaz zabudowy lub zabudowa zagrodowa), o ile mieści się to w ramach kierunku określonego w studium.
Czy naruszenie interesu prawnego skarżącego jest wystarczające do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie interesu prawnego jest warunkiem koniecznym do rozpoznania skargi, ale nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności uchwały. Konieczne jest również stwierdzenie naruszenia obiektywnego porządku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że samo naruszenie interesu prawnego skarżącego przez uchwałę nie przesądza o jej wadliwości. Sąd bada legalność aktu, a uwzględnienie skargi następuje, gdy naruszeniu interesu prawnego towarzyszy naruszenie obiektywnego porządku prawnego, np. istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu.
Czy sąd administracyjny bada celowość lub słuszność ustaleń planistycznych gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądowa kontrola planu miejscowego ogranicza się do badania jego legalności, czyli zgodności z prawem w zakresie właściwości organów, zasad planowania oraz procedury planistycznej, a nie celowości czy słuszności przyjętych rozwiązań.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że kontrola władztwa planistycznego gminy nie obejmuje oceny, czy przyjęte przez organy rozwiązania są celowe, racjonalne czy słuszne. Sąd bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa.
Przepisy (33)
Główne
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 1, ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 1, ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 17
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.u.s.a. art. 1 § par. 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § par. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 5, pkt 6
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 147 § par. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 58 § par. 1 pkt 5a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 17 § ust. 2
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 21 § ust. 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 2 § ust. 1 pkt 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 3 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz zabudowy na działkach skarżących (a i b) był nieproporcjonalny i nieuzasadniony w stosunku do sąsiednich terenów przeznaczonych pod zabudowę zagrodową. • Naruszenie prawa własności skarżącego poprzez nieuzasadnione ograniczenie możliwości zabudowy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja gminy dotycząca braku infrastruktury technicznej i ingerencji w krajobraz jako podstawa zakazu zabudowy na działkach a i b. • Skarga w części dotyczącej działek c, d, e, f, g, h została oddalona z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenia preferujące jedne z nich, np. wymagania ładu przestrzennego kosztem prawa własności, powinny być szczegółowo uzasadnione oraz dokonywane w poszanowaniu zasad konstytucyjnych, w tym m.in. zasady proporcjonalności, równości, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. • Władztwo planistyczne nie zwalnia jednak organów planistycznych z ważenia wartości wysoko cenionych, których ochrona i uwzględnianie w planowaniu przestrzennym wynika wprost z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. • Gmina nie wykazała żadnych racjonalnych przesłanek do objęcia terenu działek nr b i a zakazem ich zabudowy, w tym zabudowy zagrodowej, podczas gdy podobny do nich teren enklawy gruntów rolnych, bezpośrednio z nimi graniczący, przeznaczono pod nowo wydzielane na gruntach rolnych, dotąd niezabudowanych, tereny zabudowy zagrodowej...
Skład orzekający
Tomasz Judecki
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Kmiecik
sędzia
Remigiusz Mazur
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i zakazu dyskryminacji w planowaniu przestrzennym, szczególnie w kontekście różnicowania przeznaczenia sąsiadujących terenów rolnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleniami studium. Wnioski mogą być trudne do bezpośredniego przeniesienia na inne sprawy bez analizy podobnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola planowania przestrzennego może chronić prawo własności przed nieuzasadnionymi ograniczeniami, zwłaszcza gdy gmina stosuje odmienne zasady wobec sąsiadujących nieruchomości.
“Sąd: Gmina nie może dowolnie zakazywać zabudowy na działkach rolnych, gdy sąsiadom pozwala na budowę zagrody.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.