Orzeczenie · 2025-10-30

I SA/Op 376/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2025-10-30
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyekspertyza technicznapostanowienieuchyleniepostępowanie administracyjneistotne odstępstwoprojekt budowlanykontrola sądu

Przedmiotem skargi była decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na inwestora obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przebudowy stodoły. WINB uchylił postanowienie PINB, wskazując na pominięcie sąsiedniego właściciela jako strony postępowania oraz na istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (WSA) uchylił postanowienie WINB, uznając, że organ II instancji przekroczył zakres postępowania incydentalnego. Sąd podkreślił, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i powinno być analizowane w granicach tego postępowania. WINB, analizując sprawę główną (pominięcie strony, istotne odstępstwo od projektu), wykraczając poza ramy postępowania incydentalnego, naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności. WSA wskazał, że kwestie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego oraz prawidłowego ustalenia stron postępowania powinny być rozpatrywane w postępowaniu głównym, a nie w ramach postępowania wpadkowego. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu postępowania dowodowego w sprawach budowlanych oraz kompetencji organów II instancji w postępowaniu zażaleniowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań incydentalnych w ramach Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ II instancji, rozpatrując zażalenie na postanowienie dowodowe wydane w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, może analizować kwestie należące do postępowania głównego, takie jak istotne odstępstwo od projektu budowlanego czy pominięcie strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ II instancji przekroczył zakres postępowania incydentalnego, analizując sprawę główną zamiast skupić się na przesłankach wydania postanowienia dowodowego.

Uzasadnienie

Postanowienie dowodowe z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter incydentalny i powinno być analizowane w granicach tego postępowania. Kwestie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego i prawidłowego ustalenia stron należą do postępowania głównego.

Kto posiada interes prawny do zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyłącznie adresat tego postanowienia.

Uzasadnienie

Postanowienie dowodowe z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i jest regulacją szczególną. Tylko adresat tego postanowienia ponosi koszty oceny technicznej i tylko on ma interes faktyczny i prawny w kwestionowaniu zasadności nałożenia tego obowiązku.

Czy postanowienie WINB uchylające postanowienie PINB było zgodne z zasadą dwuinstancyjności i czy uzasadnienie spełniało wymogi formalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie postanowienia WINB kolidowało z zasadą dwuinstancyjności i było nieadekwatne do stanu sprawy incydentalnej, nie spełniając wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.

Uzasadnienie

WINB nie rozpatrzył merytorycznie zarzutów zażalenia, a jego uzasadnienie wykraczało poza ramy postępowania incydentalnego, zastępując organ I instancji w analizie sprawy głównej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (22)

Główne

upb art. 81c § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upb art. 17

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

upb art. 36a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 106 § par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa nowelizująca art. 27 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

ustawa nowelizująca art. 28

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ II instancji przekroczył zakres postępowania incydentalnego, analizując sprawę główną zamiast skupić się na przesłankach wydania postanowienia dowodowego. • WINB nie rozpatrzył merytorycznie zarzutów zażalenia. • Uzasadnienie postanowienia WINB było nieadekwatne do stanu sprawy incydentalnej i naruszało zasadę dwuinstancyjności.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 upb ma charakter dowodowy i jest to regulacja szczególna w stosunku do przepisu kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego dowodu z opinii biegłego. • Tylko adresat postanowienia ponosi koszty tej oceny technicznej i tylko on ma interes faktyczny i prawny w kwestionowaniu zasadności nałożenia na niego tego obowiązku. • Organ II instancji przeprowadził analizę stanu sprawy wykraczającą poza przedmiot i prawem określone granice postępowania 'incydentalnego'. • Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WINB kolidowało z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Remigiusz Mazur

sprawozdawca

Tomasz Judecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania dowodowego w sprawach budowlanych oraz kompetencji organów II instancji w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań incydentalnych w ramach Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie granic kompetencji przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się skomplikowana.

Organ II instancji przekroczył swoje kompetencje? WSA w Opolu wyjaśnia granice postępowania dowodowego.

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst