I SA/OP 36/23

I SA/Op 36/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Grzegorz Gocki /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 884/23 - Wyrok NSA z 2024-07-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2022 r., nr SKO.40.2551.2022.po w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej określanego również jako: Kolegium, SKO w Opolu, organ II instancji) z 31 października 2022 r. nr SKO.40.2551.2022.po, wydana na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 - dalej wskazywana również jako: "op"), utrzymująca w mocy decyzję własną z 5 sierpnia 2022 r., SKO.40.1181.2022.po, odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej SKO w Opolu z 30 września 2021 r. nr [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z 19 maja 2021 r., nr [...] i orzeczono co do istoty sprawy ustalając W. B. wysokość podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 24.159 zł, dotyczącego nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W. B. (dalej także jako Strona, Podatniczka, Skarżąca) nabyła 30 września 2015 r. w drodze darowizny od A. B. prawo własności nieruchomości w postaci działek gruntu nr a, c i b o łącznej powierzchni 2.335,70 m2, zabudowanych budynkiem hali [...] i [...] (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Nieruchomość została wydana Podatniczce 31 grudnia 2015 r., wraz z kompletem kluczy do lokali i szafek liczników energii elektrycznej, co wynika z protokołu wydania nieruchomości z tego dnia.
W złożonej 4 stycznia 2016 r. Prezydentowi Miasta Kędzierzyn - Koźle informacji o nieruchomościach (IN-1) Skarżąca wykazała grunty pozostałe o powierzchni 3.991 m2.
Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego (wszczętego postanowieniem z 15 stycznia 2019 r.), decyzją z 19 maja 2021 r., nr [...], ustalił Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 28.759 zł, dotyczącego w/w nieruchomości.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Kolegium - decyzją z 30 września 2021 r., nr [...] - uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekając co do istoty ustaliło Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 24.159 zł, od przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z 29 grudnia 2022 r. uzupełnionym pismami z 8 marca 2022 r. oraz z 3 czerwca 2022 r. Skarżąca wniosła - powołując się na przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 op - o wznowienie postępowania m.in. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. zakończonego ww. decyzją ostateczną Kolegium z 30 września 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, iż podstawą przedmiotowego wniosku jest naliczenie podatku od nieruchomości za 2019 r. na podstawie błędnych pomiarów metrażu gruntów zabudowy i poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnieniu chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking. Jak podniosła, zasadność wniosku potwierdzają zmiany w danych ewidencyjnych nieruchomości dokonanych przez Starostę Kędzierzyńsko-Kozielskiego 16 stycznia 2020 r. na wniosek (połączenie działek nr a, c, b na dz. d, zmiany techniczne budynku) oraz 4 marca 2020 r. z urzędu (podział dz. d na e, f, g, zmiany techniczne na budynku). Do ww. wniosku o wznowienie postępowania Strona załączyła dokumenty potwierdzające - w jej ocenie - podniesione okoliczności (m.in. wypisy z ewidencji gruntów, pismo geodety z 7 stycznia 2022 r. dotyczące powierzchni użytkowych, zestawienia powierzchni użytkowych, zawiadomienie Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu o zmianach w danych ewidencyjnych z 4 marca 2020 r.). W związku z powyższym, Podatniczka wniosła o uwzględnienie ww. informacji oraz okoliczności w ramach postępowania wznowieniowego.
Rozpatrując wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania, SKO w Opolu, będące w niniejszej sprawie organem I instancji, postanowieniem z 7 lipca 2021 r. wznowiło postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z 5 sierpnia 2022 r. odmówiło uchylenia w całości decyzji ostatecznej Kolegium z 30 września 2021 r. nr [...].
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnieciem Podatniczka wniosła odwołanie, podnosząc zarzuty naruszenia: art 240 § 1 pkt 5, art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 op. Wskazała, że podstawą wznowienia jest okoliczność, że wymiar podatku od nieruchomości został oparty na wadliwych ustaleniach faktycznych, z uwagi na błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie powierzchni chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking. Skarżąca nie zgodziła się przy tym ze stanowiskiem Kolegium, że zmiany ewidencyjne, będące podstawą wniosku o wznowienie, nie mogły zostać uwzględnione, gdyż zmiany te nie odnoszą się do okresu właściwego w przedmiotowym postępowaniu (2019 r.). W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia stawek podatku od nieruchomości za 2019 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z 31 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z 5 sierpnia 2022 r., SKO.40.1181.2022.po, odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej SKO w Opolu z 30 września 2021 r. nr [...], uchylającej w całości decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z 19 maja 2021 r. i ustalającej W. B. wysokość podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 24.159 zł od nieruchomości położonych w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).
W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało przebieg dotychczasowego postępowania. Następnie przytoczyło brzmienie art. 240 § 1 op, który przyjęło za podstawę rozstrzygnięcia i dokonało analizy przesłanek wznowieniowych wymienionych w ww. przepisie. Wyjaśniło, że organ prowadzący postępowanie ogranicza jego zakres tylko i wyłącznie do przesłanek wznowienia, wskazanych we wniosku podmiotu występującego z takim żądaniem. Kolegium podkreślało, że Strona powołała się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 op, tj. przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Następnie Kolegium podkreślało, że Podatniczka we wniosku o wznowienie postępowania podnosiła, iż ostateczna decyzja wymiarowa za sporny rok podatkowy została wydana na podstawie błędnych pomiarów metrażu gruntów i zabudowy oraz poszczególnych pomieszczeń, a także przy uwzględnieniu chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking. Argumentowała, że organ wydający wówczas decyzję nie uwzględnił zmiany w danych ewidencyjnych nieruchomości dokonanych na jej wniosek przez Starostę Kędzierzyńsko-Kozielskiego 16 stycznia 2020 r. (połączenie działek nr a, c, b na dz. d, zmiany techniczne budynku) oraz zmian z 25 lutego 2020 r. dokonanych z urzędu (podział dz. d na e, f, g, zmiany techniczne na budynku).
Rozpatrując wniosek Strony Kolegium doszło do przekonania, że dokumenty załączone do wniosku nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op. Zdaniem Kolegium, podniesione przez Stronę zmiany w ewidencji gruntów i budynków których dokonano w 2020 r. nie odnoszą się do okresu właściwego w przedmiotowej sprawie (2019 r.), co przesądza o braku możliwości ich uwzględnienia w przedmiotowym postępowaniu. Okoliczności te nie mogły mieć bowiem wpływu na ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r., a tym samym stanowić podstawy do wzruszenia wydanej w tym przedmiocie ww. decyzji ostatecznej. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium przywołało tezy prezentowane w orzecznictwie sądowym, które wyraźnie wskazują iż zmiana w ewidencji gruntów i budynków wpływa na opodatkowanie gruntów (w zakresie wprowadzonych zmian) dopiero od momentu jej dokonania. Zmiany te nie odnoszą się natomiast do okresu sprzed ich wprowadzenia, w którym opodatkowanie następuje w oparciu o dane dotychczasowe (por. wyroki: NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II FSK 2441/18, WSA w Krakowie z 27 października 2021 r. sygn. I SA/Kr 947/21).
Nadto Kolegium stwierdziło, iż przeprowadzone przedmiotowej sprawie postępowanie wznowienieniowe było prawidłowe i oparte na kompletnym materiale dowodowym. Co równie istotne - w ocenie Kolegium - nie naruszono żadnych przepisów postępowania. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do obywateli (art. 121 i 122 op). Ponadto zdaniem Kolegium - wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu - nie doszło do naruszenia przepisów art. 187 w zw. z art. 191 op. W sposób wyczerpujący dla danego postępowania rozpatrzony i oceniony został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Końcowo Kolegium wskazało, iż niedopuszczalne jest wykorzystywnaie postępowania wznowieniowego do ponownego, pełnego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem tego rodzaju postępowanie nie jest kontynuacją postępowania zwykłego (wymiarowego), a stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 128 op. W postępowaniu wznowieniowym organ nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postepowaniu zwykłym, bowiem doprowadziłoby to do rozpatrywania danej sprawy w kolejnej instancji, co stanowiłoby rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 op.
W skardze wniesionej do Wojewodzkiego Sąd Administracyjnego w Opolu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 240 § 1 pkt 5 op, poprzez jego niezastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r., pomimo istnienia ku temu podstaw, tj. z uwagi na błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie przy wymiarze ww. podatku chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking;
2. art. 120 op, art. 121 op, art. 122 op - poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu Skarżącej; poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa;
3. art. 187 w zw. z art. 191 op - poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do wydania nieprawidłowej decyzji w sprawie i błędnego uznania braku związku przyczynowego pomiędzy przyczyną wznowienia, a treścią dotychczasowych decyzji, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji; poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności powołane przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op, gdyż dowody te nie istniały w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej; poprzez błędne przyjęcie, że dokonane przez stronę zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez Stronę okoliczności, nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano je po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości; poprzez nieprawidłowe uznanie, że błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking - nie stanowią okoliczności uzasadniające wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreślała, że we wniosku o wznowienie postępowania - wbrew stanowisku organu II instacnji - powoływała się na zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały dopiero po jej wydaniu. Wskazywała, że w decyzji wymiarowej uwzględniono błędny metraż nieruchomości. Ponadto przy ustalaniu wyskości podatku od nieruchomości uwzględniono chodnik (działka nr f) z nieużytkiem o powierzchni 0,0128 m2, który służy ludności z przyległych domów jako parking, a mimo to chodnik ten był uwzględniony przy wyliczeniu podatku od nieruchomości za 2019 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji. Jak dodatkowo zauważono w decyzjach ustalających wysokość podatku od nieruchomości za rok 2020 i 2021 uwzględniono już powierzchnię chodnika. Zdaniem Skarżącej pominięcie ww. okoliczności przez Kolegium, w tym nieodniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji, uniemożliwia dokonanie rzetelnej i wszechstronnej oceny istnienia przesłanek do wznowienia postępowania w przedmocie wymiaru od nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji w przedmocie braku podstaw do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, wskazując, że zarzuty skargi stanowią w istocie powtórzenie argumentacji formułowanej na etapie postępowania odwoławczego. Kolegium podkreśliło, że zasakrżona decyzja odpowiada prawu i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej określone zostały w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej jako: [ppsa], zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 op. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 op. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy, aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę, czy przez organ w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu (wyrok NSA: z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1735/08, z 22 listopada 2018 r. sygn. akt II FSK 3583/16, wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1438/21).
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 op, na którą powołuje się strona skarżąca w niniejszej sprawie, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Jak podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie, zawarta w tym przepisie norma prawna wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, muszą one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu wydającego decyzję są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane, oraz muszą być istotne dla sprawy. W odniesieniu do wymogu "nowości" dowodów lub okoliczności zauważyć należy, że jeśli określone okoliczności faktyczne zostały ujawnione w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym po wydaniu tej ostatecznej decyzji, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu (por. wyroki WSA: w Lublinie z 17.01.2012 r. sygn. I SA/Lu 730/11, w Łodzi z 16.09.2010 r. sygn. I SA/Łd 322/10). W rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op (nawet) błędna ocena dowodu, czy też błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi uzasadnienia dla wznowienia postępowania na podstawie przywołanego przepisu prawa (wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1271/19).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zawarte we wniosku Skarżącej okoliczności, mające, zgodnie z przekonaniem Strony, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie mają charakteru nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op. Skarżąca nie przedstawiła również nowych dowodów spełniających przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 op, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy i decyzji w niej wydanych wskazuje, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W rozpatrywanej sprawie decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, została wydana w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na rok 2019. Dążąc do wzruszenia tej decyzji, Skarżąca wskazywała na brak zgodności w przedmiocie określenia powierzchni nieruchomości. W ocenie Sądu, Kolegium w toku prowadzonego postępowania dokonało dostatecznej merytorycznej oceny okoliczności podnoszonych przez Stronę w kontekście spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 245 § 1 pkt 5 op.
Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101 j.t.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Związanie organu podatkowego danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że organy podatkowe ani nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego, ani nie są uprawnione, w każdej sytuacji, do weryfikowania z urzędu danych zawartych w ewidencji oraz dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia wbrew zapisom wynikającym z ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą, co do zasady, samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby sprzeczne z danymi w ewidencji gruntów i budynków. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje istotnego ograniczenia (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3097/17 i z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1515/16). Wiążący charakter danych zawartych ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 op, a tym samym stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wprawdzie podatnik, stosownie do art. 194 § 3 op, może w postępowaniu podatkowym przeprowadzić przeciwdowód podważający moc dowodową dokumentu urzędowego, jednakże takie uprawnienie przysługuje mu co do zasady w toku postępowania wymiarowego. Podkreślić przy tym należy, że regulacja dotycząca wznowienia postępowania ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą się charakteryzować przymiotem nowości. Nie wystarczy, że organ ich po prostu wcześniej nie analizował, bądź analizował, ale błędnie. W konsekwencji za utrwalony w orzecznictwie uznać należy pogląd, że za datę zmiany ewidencji gruntów i budynków dla celów podatkowych należy przyjąć datę określoną w zawiadomieniu starosty o dacie wprowadzenia zmiany do ewidencji.
W ocenie Sądu, słusznie Kolegium przyjęło, że samo dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków rok później, przy okazji innych czynności, takich jak podział, czy łączenie nieruchomości i wykonane w toku tych czynności pomiary geodezyjne, będące podstawą późniejszego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, nie stanowią nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op. Nie stanowią również nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1306/19) pojęcia "nowej okoliczności", o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 op, nie można rozpatrywać w oderwaniu od regulacji wprost odnoszących się do ewidencji gruntów i budynków. Wymaga podkreślenia, że zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów. Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027), ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Powyższa argumentacja prowadzi do konkluzji, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Natomiast późniejsza zmiana tych danych, dokonana w toku zwykłych czynności, w tym dokonania dokładniejszych pomiarów geodezyjnych, może wywoływać skutki na przyszłość.
W przedmiotowej sprawie zapisy zawarte w ewidencji gruntów na rok 2019 uzasadniały zasadność stanowiska organu podatkowego, a tym samym prawidłowość decyzji będącej wynikiem zakończonego postępowania nadzwyczajnego. Mapa oraz dane zawarte w ewidencji, którą posłużył się organ przedstawiały aktualny stan faktyczny i prawny, odzwierciedlony w zasobie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że co prawda w orzecznictwie przyjmuje się, że zmiana danych w ewidencji gruntów mająca charakter sprostowania błędu może być w wyjątkowych sytuacjach podstawą wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, niemniej jednak, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie okoliczności takie nie zaistniały, bowiem zmiana w ewidencji nie miała charakteru sprostowania błędu ewidencji (mimo że dotyczy aktualizacji powierzchni nieruchomości), w szczególności zmiana danych zawartych w ewidencji nie była wynikiem stwierdzenia nieważności decyzji będącej podstawą wpisu w ewidencji, ani innych zdarzeń o podobnym charakterze, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie, że zmiany wprowadzone w ewidencji mają skutek wsteczny. Zmiany w powierzchni gruntu ujawnione w ewidencji gruntów, na które powołuje się Skarżąca, zostały dokonane w wyniku zwykłych czynności, w tym aktualizacji danych w związku z przeprowadzonymi pracami geodezyjnymi i nie miały charakteru sprostowania omyłki, stwierdzenia nieważności wcześniejszych wpisów, lecz aktualizacji. Zatem zmiana ta może wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość.
Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że Skarżąca w toku zwykłego postępowania wymiarowego, zarówno przed pierwszą jak i drugą instancją, nie podnosiła w żaden sposób kwestii niezgodności danych ewidencyjnych dot. powierzchni nieruchomości w 2019 r. ze stanem faktycznym, chociaż zmiana wpisów w ewidencji gruntów i budynków została dokonana m.in. na wniosek Strony (wpis z 16 stycznia 2020 r. dot. połączenia działek nr a, c, b na dz. d i zmian technicznych budynku) i miała miejsce w czasie toczącego się postępowania przed organem I instancji. Nadto tut. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wobec skarżącej organy prowadziły również postępowania podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2016-2018, w których wzywały Podatniczkę do wyjaśnienia i przedłożenia dokumentacji służącej ustaleniu prawidłowych podstaw opodatkowania nieruchomości. Otóż, jak wynika z akt sprawy wymiarowej organu I instancji za 2016 r., pismem z 8 lipca 2016 r. Podatniczka była wzywana do wyjaśnienia i przedłożenia dokumentacji odnośnie powierzchni nieruchomości, przy czym w piśmie tym organ w sposób szczegółowy wskazał na rozbieżności w powierzchniach nieruchomości wynikających z dokumentów zebranych w toku postępowania, tj. pomiędzy przesłanym 2 maja 2016 r. potwierdzonym za zgodność z oryginałem załącznikiem do pisma z 25 kwietnia 2016 r. "opis powierzchni użytkowych i gruntu" (bez podpisu podatnika), a załącznikiem do pisma A. B. z 18 marca 2015 r. "opis powierzchni użytkowych i gruntu" (podpisanym przez podatnika). W odpowiedzi na powyższe wezwanie Podatniczka wyjaśniła, że różnice wynikają z poprawki w obmiarze dokonanym przez geodetę P. C., załączając jednocześnie oświadczenie geodety, że uwidoczniono poszczególne powierzchnie, jak i ogólną powierzchnię działek a, i i b. Nadto w aktach tych znajduje się oświadczenie geodety, z którego wynika, że na działkach a i c wykonał on inwentaryzację powykonawczą hali [...], a operat techniczny z wykonanych prac przekazał 28 maja 2010 r. do Starostwa Powiatowego. Ponadto w postępowaniu wymiarowym za 2016 r. organ podatkowy przed wydaniem decyzji wymiarowej, zwracał się do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości w Kędzierzynie-Koźlu, który pismem z 27 października 2016 r. poinformował, że nie wpłynęły do niego dokumenty z pomiaru powykonawczego dotyczące rozbudowy zaplecza hali [...] usytuowanej na działkach nr a, b i h.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, sam fakt kwestionowania przez Skarżącą powierzchni nieruchomości, w sytuacji, gdy w toku postępowań wymiarowych poprzedzających badany okres organ podatkowy przeprowadził szerokie postępowanie mające na celu ustalenie podstawy opodatkowania, w tym powierzchni, a Podatniczka w toku postępowania żaden sposób nie informowała o zaszłych w 2020 r. zmianach w ewidencji w tym zakresie, chociaż miała ich świadomość - nie jest wystarczający do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 op. Ponownie podkreślić należy, że Strona miała możliwość zgłoszenia dowodów w postępowaniu wymiarowym dotyczącym powierzchni przyjętej za podstawę opodatkowania. Powierzchnię przyjętą za podstawę opodatkowania organ ustalał przy udziale Strony. Natomiast, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, postępowanie wznowieniowe ma charakter szczególny, nadzwyczajny. W jego ramach nie można ani dokonywać ponownego (nowego) rozpoznania merytorycznego danej sprawy, ani też prowadzić postępowania w celu przyszłego uzyskania dowodów, które miałyby przeczyć ustalonym uprzednio okolicznościom faktycznym sprawy. Inaczej ujmując, instytucja wznowienia postępowania nie jest i nie może przeradzać się w postępowanie kontrolne, w ramach którego następowałaby weryfikacja prawidłowości ustaleń organu zawartych w decyzji ostatecznej. Tymczasem Skarżącą domaga się w istocie ponownego rozpoznania sprawy, z uwagi na to, iż pomiary geodezyjne dokonane przy okazji innych, późniejszych czynności wykazały powierzchnie różniące się od powierzchni ustalonych przez organ podatkowy w toku postępowania wymiarowego.
Zaznaczyć bowiem należy, że nie jest wystarczające dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 op, że organ danych okoliczności nie analizował bądź analizował ale błędnie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 862/18, wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2509/19). Przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba wyłącznie tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwykłym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 108/18, z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1859/18). Aby ww. przepis art. 240 § 1 pkt 5 op mógł mieć zastosowanie, muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: po pierwsze zostaną ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy; po drugie - te okoliczności faktyczne lub dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie - te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie, po raz pierwszy zgłoszone, nie były znane ani organowi podatkowemu ani też - co istotne - stronie, zarazem nie wynikały ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stwierdzić należy, że nawet jeżeli pojawi się nowa okoliczność o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 op, to ta przesłanka wznowienia jest spełniona wtedy, gdy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Innymi słowy: zwrot "wyjdą na jaw", którym posłużył się ustawodawca, charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania podatkowego. W zapatrywaniu tym utwierdza dalsza część przepisu ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję"), w której z podstaw wznowienia postępowania wyklucza się okoliczności lub dowody nowe dla strony, ale które były znane organowi podatkowemu. Trudno zatem zanegować poglądy utrwalone w orzecznictwie, jak również w nauce prawa, zgodnie z którymi strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, zatem nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku. Dodatkowo można jeszcze wskazać, że za takim rozumieniem omawianej przesłanki wznowieniowej przemawiają też istotne względy aksjologiczne, do których należy wzgląd na trwałość decyzji ostatecznych (art. 128 op) oraz wywodzony z art. 123 § 1 op obowiązek współdziałania strony z organem podatkowym w trakcie prowadzonego przez niego postępowania. Wyklucza to możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności faktyczne, o których wiedziała, ale na które nie wskazała w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako że zaakceptowanie takiej możliwości nie tylko niweczyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych, ale regułę tę czyniłoby wręcz iluzoryczną. Sankcjonowałoby także zatajanie przez stronę okoliczności faktycznych lub dowodów w postępowaniu zwykłym celem pozyskania podstaw do późniejszego inicjowania postępowań nadzwyczajnych.
Przenosząc zatem te powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że przywoływane przez Skarżącą okoliczności i przedłożone w toku postępowania wznowieniowego dowody - nie mogą być uznane za nowe w sprawie, nieznane stronie, które wyszły na jaw dopiero po zakończeniu postępowania wymiarowego, zakończonego decyzją ostateczną mającą podlegać ewentualnemu wznowieniu. Strona może się bowiem powoływać w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, a tym samym nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku. Nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 op, gdyż naruszałoby to zasadę stałości decyzji (por. wyroki NSA z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2701/13, z 13 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 2675/12, a także J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, A. Kabat, R. Hauser, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2019, s. 1271-1272). Wobec powyższego podniesionych na etapie obecnego postępowania wznowieniowego okoliczności odnośnie zmian ewidencyjnych nieruchomości dokonanych przez Starostę Kędzierzyńsko-Kozielskiego (zarówno na wniosek jak i z urzędu) nie można uznać za nowe dowody i okoliczności, skoro istniały one w dacie wydania ostatecznej decyzji wymiarowej za 2019 r. (decyzja pierwszoinstancyjna Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle z 19 maja 2021 r., oraz decyzja ostateczna SKO w Opolu z 30 września 2021 r.), zaś Skarżąca dysponowała już wówczas wiedzą o ich istnieniu a zatem mogła je wówczas przedłożyć organowi podatkowemu, czego nie uczyniła.
Za trafny też należy uznać wywód organu, że dokonane w 2020 r. zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez Stronę okoliczności (m.in. zmiana powierzchni gruntów i budynków) nie odnoszą się do okresu właściwego w przedmiotowej sprawie (2019 r.), co również przesądza o braku możliwości ich uwzględnienia w postępowaniu wznowieniowym. Nie mogły mieć one bowiem wpływu na ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r., a tym samym również stanowić podstawy do wzruszenia wydanej w tym przedmiocie ww. decyzji ostatecznej.
Przesłanki wznowienia nie mogą przy tym podlegać wykładni rozszerzającej. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 128 op zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ewentualne błędy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, jak już wcześniej wskazano, mogą być korygowane jedynie w toku instancji, w ramach postępowania zwyczajnego (wymiarowego). Oceniając zatem wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że wskazane w nim okoliczności, mające, zgodnie z przekonaniem Strony, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie mają charakteru nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 op.
Nadto Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 op. Sąd nie dostrzegł również w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, braku oparcia rozstrzygnięcia na założeniach niespójnych i nielogicznych, sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego i nieznajdujących odzwierciedlenia w materiale dowodowym, czy innych uchybień skutkujących jej uchyleniem. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej, ze względów wcześniej omówionych, nie jest prawidłowe.
Nie znajdując zatem podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.