I SA/Op 357/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była spółka P. Sp. z o.o. w P. zaskarżając postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 lipca 2019 r., którym organ ten uchylił własne postanowienie z 8 maja 2019 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania spółki od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z 23 października 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2014. Spółka kwestionowała skuteczność doręczenia postanowienia z 8 maja 2019 r., które zostało pozostawione w placówce pocztowej po dwukrotnym awizowaniu. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 września 2022 r. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia z 8 maja 2019 r. z uwagi na brak wymaganych elementów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (brak stempla firmowego i informacji o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru). WSA w Opolu, ponownie rozpoznając sprawę i związany oceną prawną NSA, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS, stwierdzając, że postanowienie z 8 maja 2019 r. nie weszło skutecznie do obrotu prawnego, co czyniło je nieistniejącym i uniemożliwiało skuteczne wniesienie zażalenia. W związku z tym, postanowienie Dyrektora IAS z 30 lipca 2019 r. uchylające to nieistniejące postanowienie również było wadliwe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkuteczność doręczeń w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w przypadku osób prawnych, gdy doręczenie następuje w placówce pocztowej i brak jest wymaganych dokumentów potwierdzających uprawnienie odbiorcy.
Dotyczy specyficznych wymogów formalnych dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym, zgodnie z Ordynacją podatkową i przepisami wykonawczymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie pisma osobie prawnej w placówce pocztowej, po dwukrotnym awizowaniu, jest skuteczne, jeśli nie towarzyszy mu odcisk stempla firmowego ani informacja o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie takie nie jest skuteczne, jeśli nie spełnia wymogów określonych w § 21 ust. 4 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r., co oznacza, że pismo nie weszło do obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak stempla firmowego lub informacji o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki rejestrowanej skierowanej do osoby prawnej, uniemożliwia uznanie takiego doręczenia za skuteczne w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli pismo zostało odebrane w placówce pocztowej przez osobę potencjalnie upoważnioną.
Czy postanowienie, które nie zostało skutecznie doręczone, może stanowić podstawę do wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie, które nie weszło skutecznie do obrotu prawnego, jest traktowane jako nieistniejące i nie może stanowić podstawy do dalszych rozstrzygnięć, w tym do wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania.
Uzasadnienie
Skoro postanowienie z 8 maja 2019 r. nie zostało skutecznie doręczone, było ono traktowane jako nieistniejące. W konsekwencji, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 30 lipca 2019 r., które uchyliło to nieistniejące postanowienie, również było wadliwe.
Czy organ odwoławczy może uchylić własne postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania, jeśli postanowienie to nie zostało skutecznie doręczone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie powinien uchylać postanowienia, które nie weszło skutecznie do obrotu prawnego. W takiej sytuacji powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na nieistniejące postanowienie.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że w sytuacji nieskutecznego doręczenia postanowienia z 8 maja 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien był wydać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, a nie uchylać własne postanowienie.
Przepisy (13)
Główne
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
op art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje procedurę doręczania pism, w tym zastępczego doręczenia w placówce pocztowej.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego § § 21 ust. 4
Pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej przez osobę prawną powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego, a w przypadku braku stempla firmowego - informację o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki.
Pomocnicze
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
op art. 169 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ wzywa do usunięcia braków formalnych podania w terminie 7 dni, z pouczeniem o skutkach niewykonania.
op art. 169 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Na postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia przysługuje zażalenie.
op art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli postanowienie to narusza prawo w sposób istotny.
op art. 151 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wskazuje, komu doręcza się pisma osobom prawnym.
op art. 194 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
op art. 228 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, jeżeli zostało ono wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną.
Prawo pocztowe art. 37 § ust. 2 pkt 2b
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Przesyłka pocztowa może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia pełnomocnikowi adresata.
Prawo pocztowe art. 37 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Przesyłka pocztowa może być wydana ze skutkiem doręczenia osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w podmiotach będących osobami prawnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczność doręczenia postanowienia z 8 maja 2019 r. z uwagi na brak wymaganych elementów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (brak stempla firmowego i informacji o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru), co skutkuje uznaniem postanowienia za nieistniejące i brakiem możliwości skutecznego wniesienia zażalenia.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu i sądu pierwszej instancji dotyczące skuteczności doręczenia postanowienia z 8 maja 2019 r. w placówce pocztowej, oparte na domniemaniu uprawnienia P. S. do odbioru korespondencji na podstawie pełnomocnictwa z 2 października 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
nie doszło do skutecznego doręczenia stronie postanowienia • postanowienie nieistniejące (nieakt) • nie ma znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści postanowienia, skoro nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia • pokwitowanie odbioru powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego, a w przypadku braku stempla firmowego - informację o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki
Skład orzekający
Grzegorz Gocki
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kmiecik
sędzia
Anna Komorowska-Kaczkowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w przypadku osób prawnych, gdy doręczenie następuje w placówce pocztowej i brak jest wymaganych dokumentów potwierdzających uprawnienie odbiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym, zgodnie z Ordynacją podatkową i przepisami wykonawczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania podatkowego – skuteczności doręczeń, co ma fundamentalne znaczenie praktyczne dla wszystkich podatników. Wyrok NSA wyjaśnia istotne niuanse proceduralne.
“Kluczowa lekcja o doręczeniach: Jak błąd formalny może unieważnić całe postępowanie podatkowe?”
Dane finansowe
WPS: 77 309 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.