I SA/Op 331/16Odmowa prawa pomocy spółce VAT 55
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2011 r. do lutego 2012 r., opiewającą na kwotę 5.809.110 zł. Spółka argumentowała, że praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu wielomilionowych zajęć i braku środków na koncie bankowym. Przedstawiła również dane finansowe wskazujące na stratę za poprzedni rok obrotowy i niski stan kapitału zakładowego. Jednakże, po analizie dodatkowych dokumentów, w tym bilansu i deklaracji podatkowych, które wykazały znaczące przychody w latach 2013-2015, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że osoba prawna musi wykazać nie tylko brak środków, ale także podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu ich zdobycia. Sąd zwrócił uwagę na możliwość uzyskania wsparcia od wspólnika A. Ł. na podstawie art. 177 § 1 KSH, a także na istnienie aktywów obrotowych i kapitału zapasowego spółki. Podkreślono, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą należy wymagać szczególnej przezorności w zakresie finansowania kosztów sądowych. Sąd wskazał również na powiązania osobowo-kapitałowe wspólnika A. Ł. i organów spółki z innymi podmiotami gospodarczymi, sugerując możliwość pozyskania środków. Po złożeniu ponownego wniosku, sąd ponownie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego, prawomocnego postanowienia. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i wymaga ścisłej interpretacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście wykazania braku środków i podjęcia działań w celu ich zdobycia, a także analiza ponownych wniosków o prawo pomocy.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i jej relacji ze wspólnikami, ale ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, jeśli nie wykaże, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia środków na pokrycie kosztów, a także jeśli istnieją możliwości uzyskania wsparcia od wspólników lub z innych źródeł, a spółka posiada aktywa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga ścisłej interpretacji. Spółka nie wykazała, że podjęła wszystkie niezbędne kroki do zdobycia środków, a istniały możliwości uzyskania wsparcia od wspólnika oraz spółka posiadała aktywa i kapitał zapasowy. Sama deklaracja braku środków i zaprzestania działalności nie jest wystarczająca.
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym rozstrzygnięciu w tej samej sprawie, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowny wniosek może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych, zgodnie z art. 165 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że sytuacja strony skarżącej nie uległa zmianie od momentu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego prawa pomocy. Przedstawione przez spółkę nowe okoliczności, takie jak oświadczenie wspólnika o braku środków na pożyczkę, nie zostały uznane za istotną zmianę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 245
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definiuje zakres prawa pomocy (całkowity lub częściowy).
p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dla osoby prawnej: brak jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dla osoby prawnej: brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 165
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia zmianę lub uchylenie prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe.
p.p.s.a. art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Generalna zasada postępowania sądowego, zgodnie z którą strony ponoszą koszty związane z udziałem w postępowaniu.
KSH art. 177 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału.
KSH art. 396 § § 1-5
Kodeks spółek handlowych
Obowiązkowe tworzenie kapitału zapasowego w spółkach akcyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie wykazała, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia środków na pokrycie kosztów sądowych. • Istnieje możliwość uzyskania wsparcia finansowego od wspólnika. • Spółka posiada aktywa obrotowe i kapitał zapasowy. • Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga ścisłej interpretacji przesłanek. • Brak istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej ponowny wniosek o prawo pomocy po prawomocnym rozstrzygnięciu.
Odrzucone argumenty
Spółka praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu wielomilionowych zajęć. • Spółka nie posiada własnego konta bankowego. • Spółka wykazała stratę za poprzedni rok obrotowy i niski stan kapitału zakładowego. • Wspólnik A. Ł. oświadczył, że nie dysponuje środkami na pożyczkę dla spółki. • Byli udziałowcy nie są zainteresowani pożyczaniem spółce pieniędzy.
Godne uwagi sformułowania
osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków • prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. • udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe • ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy prawomocnym postanowieniem oceniono, iż strona nie spełniono przesłanek zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie chroni jej przed skutkami niezastosowania do treści wezwania (m.in. wezwania o uiszczenie wpisu) we wskazanym przez sąd terminie • postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylone i zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Skład orzekający
Krzysztof Błasiak
starszy referendarz sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście wykazania braku środków i podjęcia działań w celu ich zdobycia, a także analiza ponownych wniosków o prawo pomocy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i jej relacji ze wspólnikami, ale ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd skrupulatnie analizuje sytuację finansową spółki ubiegającej się o pomoc prawną, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest udokumentowanie wszelkich starań o zdobycie środków.
“Spółka z milionowymi przychodami chciała darmowej pomocy prawnej – sąd powiedział "nie".”
Dane finansowe
WPS: 5 809 110 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.