Orzeczenie · 2025-11-05

I SA/Op 324/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2025-11-05
NSArolnictwoWysokawsa
płatności bezpośredniewsparcie krajoweWspólna Polityka RolnaARiMRsztuczne warunkitytuł prawny do gruntupostępowanie administracyjnekontrolarolnictwo

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego dla M. P. na rok 2023. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności do bydła, twierdząc, że skarżący stworzył "sztuczne warunki" do uzyskania wsparcia, poprzez wspólne przetrzymywanie zwierząt z innymi członkami rodziny bez infrastrukturalnego rozdzielenia. Ponadto, wykluczono część działek z płatności z powodu braku tytułu prawnego do ich użytkowania, opierając się m.in. na zeznaniach świadka R. L. i umowie dzierżawy z P. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że warunki hodowli bydła zostały stworzone sztucznie, odwołując się do orzecznictwa TSUE i NSA, które wymaga obiektywnego i subiektywnego elementu do stwierdzenia sztuczności. Sąd wskazał również na wadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dotyczące tytułów prawnych do gruntów, w tym wykorzystanie dowodów zebranych w innej sprawie (dotyczącej płatności za 2022 r.) oraz naruszenie procedury przesłuchania świadka. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia sztuczności warunków spoczywa na organie, a zgromadzone dowody nie były wystarczające do wyciągnięcia tak daleko idących konsekwencji. W zakresie tytułów prawnych do gruntów, sąd stwierdził, że skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw z powodu zaniechania organu I instancji w przeprowadzeniu odrębnego postępowania wyjaśniającego dla wniosku na rok 2023. Sąd uchylił decyzję z powodu naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności rolnych, wymogów tytułu prawnego do gruntu, a także zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego i zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawach o płatności bezpośrednie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej i może wymagać adaptacji do innych obszarów prawa administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stworzenie "sztucznych warunków" w hodowli bydła, polegające na wspólnym przetrzymywaniu zwierząt z innymi członkami rodziny bez infrastrukturalnego rozdzielenia, uzasadnia odmowę przyznania płatności bezpośrednich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały w sposób wystarczający, że warunki hodowli bydła zostały stworzone sztucznie w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami prawodawstwa rolnego. Wymaga to obiektywnego i subiektywnego elementu, a zgromadzone dowody były niewystarczające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo wspólne przetrzymywanie zwierząt w tych samych obiektach bez fizycznego rozdzielenia nie jest wystarczającym dowodem na sztuczne warunki. Organy nie wykazały, że działania skarżącego były nakierowane wyłącznie na uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia, a także nie uwzględniły długoletniej praktyki hodowli i braku zastrzeżeń organów w poprzednich latach.

Czy brak tytułu prawnego do użytkowanych gruntów, stwierdzony na podstawie dowodów zebranych w innej sprawie i z naruszeniem procedury, może stanowić podstawę do odmowy przyznania płatności bezpośrednich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie w tym zakresie było przedwczesne z powodu wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, które nie uwzględniało specyfiki wniosku na rok 2023 i naruszało zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ I instancji nie przeprowadził odrębnego postępowania wyjaśniającego dla wniosku na rok 2023, opierając się na materiałach z poprzedniego roku, co było nieprawidłowe ze względu na zmianę stanu prawnego. Ponadto, skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, a dowody zebrane w poprzednim postępowaniu, w tym zeznania świadka R. L., były obarczone wadami formalnymi (naruszenie art. 79 § 1 kpa).

Czy organ administracji publicznej jest zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności rolnych, nawet w przypadku naruszenia procedury dowodowej?

Odpowiedź sądu

Nie, mimo ograniczeń wynikających z ustawy o Planie Strategicznym, organ nadal jest zobowiązany do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i zawiadomienia o czynnościach dowodowych, a naruszenie tego obowiązku, nawet w przypadku wykorzystania dowodów z poprzedniego postępowania, stanowi istotne uchybienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym nie wyłącza stosowania art. 79 kpa w zakresie zawiadamiania o czynnościach dowodowych. Strona ma prawo uczestniczyć w postępowaniu, a organ nie może przerzucać na nią negatywnych konsekwencji własnych zaniedbań.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu.

Przepisy (26)

Główne

u.PS.WPR art. 22

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozp. 1306/2013 art. 60

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Pomocnicze

u.PS.WPR art. 66 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.PS.WPR art. 66 § ust. 2

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozp. 2988/95 art. 4 § ust. 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95

k.p.a. art. 79 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.i.r.z. art. 2 § pkt 12

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

Rozp. 2021/2016 art. 62

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2016

Rozp. 1307/2013 art. 52 § ust. 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

u.PS.WPR art. 29 § ust. 3, 4 i 5

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.p.w.s.b. art. 18 § ust. 4

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.w.s.b. art. 18 § ust. 4

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.PS.WPR art. 16

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.PS.WPR art. 17

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.PS.WPR art. 5 § ust. 1

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.PS.WPR art. 5 § ust. 2

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności. • Postępowanie wyjaśniające dotyczące tytułów prawnych do gruntów zostało przeprowadzone wadliwie, z naruszeniem przepisów proceduralnych. • Skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw z powodu zaniechań organu. • Dowody zebrane w poprzednim postępowaniu (dotyczącym płatności za 2022 r.) nie mogły być wiążąco wykorzystane w sprawie dotyczącej płatności za 2023 r. ze względu na zmianę stanu prawnego i wady formalne. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 79 kpa).

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o sztucznym tworzeniu warunków w hodowli bydła. • Argumenty organów o braku tytułu prawnego do części użytkowanych gruntów. • Argument organu odwoławczego, że art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym ogranicza zasadę czynnego udziału strony.

Godne uwagi sformułowania

organy nie wykazały w sposób wystarczający, że warunki hodowli bydła zostały stworzone sztucznie • brak wystarczających dowodów na sztuczne warunki • wadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające • skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw • dowody obarczone wadą formalną w stopniu negującym możliwość uznania ich za mające wartość dowodową

Skład orzekający

Grzegorz Gocki

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków do uzyskania płatności rolnych, wymogów tytułu prawnego do gruntu, a także zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego i zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawach o płatności bezpośrednie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej i może wymagać adaptacji do innych obszarów prawa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i dowodowe, nawet w sprawach o płatności rolne. Pokazuje również, jak sądy interpretują przepisy dotyczące 'sztucznych warunków' i jakie dowody są wymagane do ich udowodnienia.

Rolnik wygrał z ARiMR: Sąd uchylił decyzję o odmowie płatności z powodu błędów proceduralnych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst