I SA/Op 313/25

I SA/Op 313/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-07-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Elżbieta Kmiecik
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 17
art. 178a par. 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 145
art. 1 ust. 1, ust. 2, art. 25 ust. 1, art. 27, art. 41 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 2, pkt 8
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 42 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant: St. referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 12 marca 2025 r., nr 833 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. B. (zwanego dalej też: "skarżącym"), reprezentowanego przez pełnomocnika - adwokata S. G., jest decyzja - rozkaz personalny, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej też: "Komendantem Wojewódzkim" lub "organem odwoławczym") z dnia 12 marca 2025 r., nr 833 utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...]. (zwanego dalej też: "Komendantem Powiatowym" lub "organem") z dnia 20 stycznia 2025 r., nr 105/2025, o natychmiastowym zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 24 stycznia 2025 r.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 10 stycznia 2025 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] wpłynęło zgłoszenie o obywatelskim ujęciu na ulicy [...] w P. nietrzeźwego kierującego samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...], którym okazał się być będący w czasie wolnym od służby funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [...] sierż. A. B. - kontroler ruchu drogowego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...]., p.o. [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. Stan nietrzeźwości skarżącego został stwierdzony badaniem na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przy użyciu urządzenia Alcosensor 1VCM, które odpowiednio: I badanie o godz. 20:13 dało wynik 1.18 mg/1, a II badanie o godz. 20:30 wynik 1.37 mg/1.
W związku z tym zdarzeniem wobec skarżącego niezwłocznie zostały podjęte czynności procesowe, a Prokurator Rejonowy w [...] wszczął własne śledztwo o sygn. akt [...], z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy (Dz. U. z 2024 r. poz. 17 ze zm. - dalej jako: "k.k.").
Zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2025 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm. - dalej jako: "ustawa", "ustawa o Policji"). Pismem tym skarżący został pouczony o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w postępowaniu osobiście lub przez pełnomocnika oraz o wynikającym z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji prawie do wskazania zakładowej organizacji związkowej.
W dniu 11 stycznia 2025 r. skarżący złożył pisemne oświadczenie o rezygnacji ze wskazania organizacji związkowej uprawnionej do wydania opinii, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.
W ramach postępowania dowodowego prowadzonego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 r., nr [...], Komendant Powiatowy dopuścił dowód z dokumentów w postaci:
- notatki urzędowej z dnia 10 stycznia 2025 r. st. post. D. T.;
- protokół badania stanu trzeźwości skarżącego analizatorem wydechu z dnia 10 stycznia 2025 r., liczba porządkowa [...];
- protokół badania stanu trzeźwości skarżącego analizatorem wydechu z dnia 10 stycznia 2025 r., liczba porządkowa [...];
- protokół badania stanu trzeźwości skarżącego analizatorem wydechu z dnia 10 stycznia 2025 r., liczba porządkowa [...];
- protokół przesłuchania świadka K. C. z dnia 11 stycznia 2025 r.;
- protokół przesłuchania świadka O. Z. z dnia 11 stycznia 2025 r.
Następnie, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 r., nr [...], Komendant Powiatowy dopuścił do przedmiotowego postępowania jako dowód:
- postanowienie z dnia 11 stycznia 2025 r., nr [...], o wszczęciu wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego;
- rozkaz personalny z dnia 11 stycznia 2025 r., nr [...] w sprawie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.
Kolejnym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 r., nr [...], organ dopuścił w postępowaniu także jako dowód:
- notatkę z przebiegu służby skarżącego;
- akt ślubowania z dnia 18 listopada 2019 r.;
- notatkę służbową z rozmowy przeprowadzonej ze skarżącym w dniu 13 stycznia 2022 r. na temat skutków naruszenia dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej;
- notatkę służbową z przeprowadzonego instruktażu w ramach doskonalenia lokalnego skarżącego z dnia 8 lutego 2022 r.;
- notatkę służbową z przeprowadzonego instruktażu w ramach doskonalenia lokalnego skarżącego z dnia 15 maja 2023 r.;
- rozkaz personalny z dnia 24 lipca 2024 r., nr [...], o mianowaniu skarżącego na stanowisko kontrolera ruchu drogowego;
- rozkaz personalny z dnia 16 sierpnia 2024 r., nr [...], o powierzeniu skarżącemu obowiązków na stanowisku asystenta Zespołu Organizacji Służby, Zarządzania Kryzysowego i Spraw Obronnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...];
- opinię służbową z dnia 7 października 2024 r.
Po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w dniu 20 stycznia 2025 r. Komendant Powiatowy wydał, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 43 ust. 6 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2269), rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji i na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej jako: "k.p.a.") nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ uznał, że oczywistym jest, iż w dniu 10 stycznia 2025 r. skarżący prowadził w ruchu lądowym samochód znajdując się w stanie nietrzeźwości i tym samym dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., co uniemożliwiło jego dalsze pozostanie w służbie. Wyjaśnił, że sytuacja prawna i faktyczna wyczerpuje całkowicie przesłanki art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zwrócił uwagę na zapisy art. 1 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i wyjaśniając, że uwzględniona podstawa zwolnienia ma charakter fakultatywny wywiódł, że za zwolnieniem skarżącego ze służby przemawiały względy natury celowościowej. W zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie bowiem przeważa nad interesem strony, a w interesie społecznym tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji. Ponadto pozostawienie w służbie policjanta, któremu przedstawiono zarzut o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stanowiłoby czynnik demoralizujący w stosunku do innych funkcjonariuszy. Wcześniejsze, prawidłowe wykonywanie czynności służbowych przez policjanta, w żaden sposób nie równoważy ani nie znosi skutków zdarzenia z dnia 10 stycznia 2025 r., w tym jego społecznego wydźwięku. Jednocześnie też, dla uznania, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest konieczne przyznanie się do winy, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu, a taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ zaznaczył, że w przypadku skarżącego znajomość obowiązującego prawa, wiedza o konieczności zachowywania zasad etyki zawodowej policjanta, daje podstawy do stwierdzenia, że postąpił on szczególnie nagannie. Uznanie zarzucanego czynu za całkowicie naruszający normy zawodowe i wyczerpującego znamiona przestępstwa, uniemożliwia z kolei jego pozostawienie w służbie, tj. w zawodzie szczególnego zaufania społecznego, wymagającego spełniania wysokich kryteriów moralnych. Uzasadniając rygor natychmiastowej wykonalności organ wskazał, na wyjątkowo ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby.
Od powyższego rozkazu personalnego skarżący wniósł odwołanie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania lub ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, podniósł zarzut naruszenia:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji RP w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że zachodzi podstawa określona w art. 41 ust. 8 ustawy o Policji w sytuacji, gdy nie został skazany za czyn z art. 178 § 1a k.k., a nawet nie ma postawionego zarzutu z art.178 § 1a k.k. a okoliczności zdarzenia budzą istotne wątpliwości, co do kwalifikacji oraz zaistnienia czynu w rozumieniu art. 1 k.k. a zatem, w świetle art. 42 ust. 3 Konstytucji RP jest osoba niewinną;
- art. 108 k.p.a. poprzez bezzasadne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw jurydycznych.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2025 r., nr [...], Komendant Wojewódzki odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego. Uznał, że z uwagi na charakter zarzucanego policjantowi czynu nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było zasadne ze względu na ważny interes służby, tożsamy z interesem społecznym, a w sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 k.p.a.
W wyniku rozpoznania odwołania, rozkazem personalnym z dnia 12 marca 2025 r., nr 833, Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał na zasadę legalizmu wynikającą m.in. z art. 7 Konstytucji RP i rozpoznając sprawę merytorycznie wyjaśnił, że kwestionowany rozkaz personalny Komendanta Powiatowego jest niezależny i odrębny od ustaleń i wyników postępowania przygotowawczego, sądowego lub dyscyplinarnego, uregulowanego w rozdziale 10 ustawy o Policji. Wskazana w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji "oczywistość" popełnienia przestępstwa podlega indywidualnej ocenie w oparciu o zebrany materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, dokonanym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Wydana w tym postępowaniu administracyjnym decyzja ma charakter uznaniowy, a organ w ramach prowadzonego postępowania musi ustalić i rozważyć, czy okoliczności dają podstawy do uzasadnionego twierdzenia, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niedopuszczalne. Do akt postępowania włączono uwierzytelnione kopie materiałów dokumentujących zachowanie skarżącego w dniu 10 stycznia 2025 r., z których wynika, że w tym dniu prowadził on w ruchu lądowym samochód osobowy znajdując się w stanie nietrzeźwości. Stosownie do tego za niewątpliwy organ odwoławczy uznał fakt, że skarżący dopuścił się czynu wypełniającego znamiona przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. Wskazał, że stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie m.in. notatki urzędowej z dnia 10 stycznia 2025 r. sporządzonej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w [...], protokołów badania stanu trzeźwości skarżącego oraz protokołów przesłuchań świadków obecnych na miejscu zdarzenia. Dowody te, jak uznał, dają potwierdzenie wszystkim ustaleniom organu, których skarżący na żadnym etapie nie podważył. Analizując poszczególne dowody i przywołując wynikające z nich fakty organ odwoławczy wyjaśnił, że treść notatki urzędowej potwierdzają protokoły badania stanu trzeźwości skarżącego, które zostały sporządzone w sposób prawidłowy i zgodnie z przepisami prawa. Uwzględnione zeznania świadków są również w pełni wiarygodne, gdyż nie są oni w żaden sposób związani ze sprawcą, nie mieli żadnego motywu i interesu do składania obciążających go zeznań. Z ich zeznań wynika, że podchodząc do samochodu, którym kierował skarżący mieli zamiar udzielenia pomocy kierowcy jak również potwierdzili to, że skarżący siedział w tym momencie na fotelu kierowcy, za kierownicą pojazdu, a w samochodzie lub jego okolicy nie było żadnych innych osób. Jeden ze świadków widział również moment przestania poruszania się samochodu, a fakt ten jest kluczowy, ponieważ przesądza o tym, że doszło do prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, a nie jedynie o zajmowaniu miejsca w pojeździe lub przebywaniu w nim podczas postoju. Zatrzymanie się pojazdu nastąpiło po jego jeździe, co eliminuje ewentualność, że osoba siedząca za kierownicą znajdowała się tam jedynie "biernie" lub przyszła do pojazdu już po jego zatrzymaniu. Podsumowując ocenę dowodów organ odwoławczy stwierdził, że jednoznacznie wskazują one, iż skarżący w dniu 10 stycznia 2025 r. popełnił czyn wypełniający znamiona przestępstwa, prowadząc w tym dniu samochód osobowy znajdując się w stanie nietrzeźwości, a dowody pochodzące z przytoczonych wyżej materiałów są spójne, konsekwentne i brak jest między nimi sprzeczności. Popełnienie czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. w oparciu o ustalenia faktów jest oczywiste i nie budzi wątpliwości. Przedmiotem tego przestępstwa jest bezpieczeństwo w komunikacji, może zostać ono popełnione wyłącznie przez działanie i ma charakter formalny. Do jego znamion nie należy skutek w postaci np. sprowadzenia katastrofy. Jest ono dokonane w momencie uruchomienia pojazdu i rozpoczęcia jazdy. Odnosząc ustalenia faktyczne do regulacji art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji organ odwoławczy wywiódł, że celem tego przepisu było stworzenie możliwości wyeliminowania z grona funkcjonariuszy Policji policjantów, w stosunku do których nie zapadł wprawdzie prawomocny wyrok skazujący ich za popełnienie przestępstwa, ale których bezprawność działania w świetle przepisów prawa karnego nie budzi wątpliwości i jest oczywista. Oczywistość popełnienia czynu organ może ustalić samodzielnie, na podstawie analizy okoliczności konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że czyn został popełniony. Wskazany przepis nie stanowi bowiem o popełnieniu przestępstwa, a jedynie czynu o charakterze (znamionach) przestępstwa, co zwalnia organ z badania stopnia społecznej szkodliwości czynu, czy też ewentualnych przesłanek wyłączających winę. Odnosząc się do regulacji art. 1 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki wskazał, że funkcjonariusz Policji musi zachowywać się godnie i respektować obowiązujące prawo nie tylko w czasie pełnienia służby, ale także w życiu prywatnym. Służba w Policji ma szczególny charakter i w związku z tym od funkcjonariusza wymaga się realizacji głównego zadania i celu ustawowego formacji mundurowej. Popełniony przez skarżącego czyn wypełniający znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. stoi natomiast w sprzeczności z podstawowymi zadaniami Policji i obowiązkami policjantów. Niewątpliwie postawa skarżącego, który na co dzień pełniąc służbę był zobligowany do ujawniania przestępstw i wykroczeń związanych z ruchem pojazdów, rzutuje negatywnie na wizerunek Policji jako całości i jej postrzeganie w odbiorze społecznym. Podejrzenie popełnienia powyższego czynu, rodzi negatywny wydźwięk społeczny w samym jego zawodowym środowisku oraz godzi w dobro służby i podważa zaufanie społeczne do całej formacji. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego bezpieczeństwa innych. Tym samym podejrzenia funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom naraża dobre imię służby, jak również wpływa na jego wizerunek i przymiot nieposzlakowanej opinii. Dalej odwołując się do fakultatywnego charakteru przyjętej podstawy zwolnienia skarżącego ze służby organ odwoławczy uznał, że bez wątpienia, w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym tożsamym z interesem służby pozostaje bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji. Ponadto pozostawienie w służbie policjanta, który popełnił czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego stanowiłoby czynnik demoralizujący w stosunku do innych funkcjonariuszy. Wcześniejsze, prawidłowe wykonywanie czynności służbowych przez policjanta, w żaden sposób nie równoważy bowiem, ani nie znosi skutków kierowania w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym, znajdując się w stanie nietrzeźwości, w tym jego społecznego wydźwięku. Pozostawienie skarżącego w służbie stanowiłoby natomiast wyraz aprobaty dla tego typu zachowań ze strony przełożonych, godząc tym samym w poziom dyscypliny służbowej w całej formacji. Interes służby uzasadnia tym samym konieczność niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego. Funkcjonariusz legitymujący się ponad 5 letnim stażem służby, realizujący na co dzień zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa na drogach i reagowaniem na przestępstwa oraz wykroczenia dotyczące ruchu pojazdów, winien zdawać sobie sprawę, że jego zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest działaniem bezprawnym. Odnosząc się do argumentów odwołania Komendant Wojewódzki uznał, że nie zasługują na uwzględnienia. Wskazał, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego. W postępowaniu administracyjnym organ ma za zadanie dowieść oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. W niniejszej sprawie powołane dowody, w sposób niewątpliwy, bezdyskusyjny wskazują na fakt popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. W przedmiotowym postępowaniu nie jest istotne, czy skarżący został skazany wyrokiem sądu lub czy ma postawiony zarzut za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. W świetle przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, organ w niniejszym postępowaniu nie stwierdza bowiem "umyślności" czynu, a oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa organ ustala samodzielnie, na podstawie wszechstronnej oraz swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Ponadto, w niniejszym postępowaniu wystąpiła przesłanka ważnego interesu służby, będąca tożsama z interesem społecznym, która wymagała zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący, działając przez pełnomocnika, zarzucił powyższemu rozkazowi personalnemu naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji RP w zw. z art. 42 ust 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że zachodzi podstawa określona w art. 41 ust. 8 ustawy o Policji - w postaci popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, bądź przestępstwa skarbowego, jeżeli jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie, w sytuacji gdy skarżący nie został skazany za czyn z art. 178 § 1a k.k., a okoliczności popełnienia czynu budzą istotne wątpliwości, co do kwalifikacji oraz zaistnienia czynu w rozumieniu art. 1 k.k. - a zatem w świetle art. 43 ust. 3 Konstytucji RP skarżący jest osobą niewinną. Na tej podstawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy - na zasadzie art. 61 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. oraz o ich uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm ustawowych. Argumentując zarzuty skarżący wskazał na brak zrealizowania konstytucyjnej zasady domniemania niewinności i przekroczenie kompetencji organu w związku z orzeczeniem w przedmiocie sprawstwa i winy skarżącego. Jako znaczący w kontekście art. 31 k.k. bądź też art. 1 k.k. wskazał też fakt znany organowi z urzędu, o wypadku drogowym w związku z pełnieniem służby, którego doznał skarżący oraz o następstwie tego wypadku w postaci urazu głowy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki powołał ustalenia dokonane w sprawie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonaną na jego podstawie ocenę i wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając sformułowany w skardze wniosek, postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., [...], Komendant Wojewódzki odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Pismem procesowym z dnia 13 czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu w postaci informacji z Krajowego Rejestru Karnego na okoliczność niekaralności skarżącego.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze. Wskazał na niezgodność podstawy materialno-prawnej art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z dyrektywą 2026/343 z dnia 9 marca 2016 r. i wnosił o rozważenie przez Sąd zwrócenia się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie indywidualnego zagadnienia prawnego w kontekście zgodności art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z ww. dyrektywą. Zaakcentował, że wskazana regulacja budzi wątpliwości co do jej zgodności z Konstytucją RP i przepisami prawa międzynarodowego. Wskazał, że w postępowaniu karnym poczytalność skarżącego będzie podlegała badaniu i ocenie czy zachodzi czyn karalny, jednak w sprawie karnej nie został jeszcze wniesiony akt oskarżenia. Pełnomocnik organu podczas rozprawy podtrzymał z kolei argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę. Zaakcentował, że postępowanie administracyjne jest odrębnym postępowaniem od postępowania karnego - nie są w nim badane kwestie winy, poczytalności, sprawstwa. Ponadto, na podstawie przepisów prawa istnieje możliwość przywrócenia funkcjonariusza do służby, jeżeli zostanie uniewinniony.
Sąd nie znalazł przesłanek uzasadniających wystąpienie o podjęcie uchwały prawnej, a pełnomocnik skarżącego, na podstawie art. 105 p.p.s.a., wniósł zastrzeżenia wobec braku zwrócenia się przez Sąd do Naczelnego Sądu Administracyjnego z żądaniem rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w kontekście zgodności art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z dyrektywą 2026/343 z dnia 9 marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie zaistniały nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone właściwie, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm. - dalej nadal jako: "ustawa", "ustawa o Policji"), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Powołana regulacja przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby, a jej analiza prowadzi do wniosku, że ma ona charakter uznaniowy, jednak uznanie to dotyczy tylko możliwości zastosowania omawianego przepisu. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "można zwolnić" oznacza, że rozstrzygnięcie o zwolnieniu policjanta ze służby nie musi zostać podjęte w każdym przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa we wskazanym przepisie. To organ decyduje czy dokonać zwolnienia, czy też nie.
Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności w tym względzie. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 575) zwanej dalej k.p.a., decyzja wydana w tym przedmiocie powinna bowiem uwzględnić interes społeczny jak i słuszny interes funkcjonariusza, którego dotyczy postępowanie. Ponadto, z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wynika wprost, że jego zastosowanie wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich trzech przesłanek normatywnych, przewidzianych w hipotezie tej normy prawnej, tj.: ustalenie faktu popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, oczywistości popełnienia tego czynu oraz wykazania, że uniemożliwia to pozostawienie funkcjonariusza w służbie.
W kontekście powyższego zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola sądowa dotycząca decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna w takim wypadku nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych. W konsekwencji, w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, sądy administracyjne badają jedynie, czy rozstrzygnięcie organu o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralne lub podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Weryfikacji podlega okoliczność, czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego, nie ingerując przy tym w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym celowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Inaczej mówiąc sądy administracyjne w takim przypadku nie mogą wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 253/20 i powołane tam orzecznictwo; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Istotne z punktu widzenia kontroli jest więc dokonanie analizy, czy organ wykazał, że funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa, a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją jego zachowania. Innych warunków i ograniczeń, co do dopuszczalności zastosowania tej instytucji ustawodawca nie przewidział.
Dokonując oceny w tym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta przy uwzględnieniu ustawowych kryteriów i nie jest arbitralna. Na podstawie zebranego materiału dowodowego wykazano kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, co uzasadniało zwolnienie skarżącego ze służby.
Przyjęcie przez ustawodawcę jako przesłanki zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, popełnienia czynu noszącego znamiona przestępstwa, a nie czynu w postaci przestępstwa powoduje, że podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu nie wymaga ustalenia okoliczności przesądzających o winie funkcjonariusza, stopniu tej winy i społecznej szkodliwości czynu, tj. warunków definiujących przestępstwo. W tym postępowaniu nie jest rzeczą organu ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, gdyż ta kompetencja została przyznana organom prowadzącym postępowanie karne. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "czyn noszący znamiona przestępstwa", a nie pojęcia "przestępstwa" sprawia, że poza zakresem zainteresowania organu pozostają okoliczności różnicujące czyn noszący znamiona przestępstwa od przestępstwa, takie jak stopień społecznej szkodliwości (który w przypadku przestępstwa musi być wyższy niż znikomy - art. 1 § 2 k.k.), czy też wystąpienie po stronie sprawcy okoliczności wyłączających winę (art. 1 § 3 k.k.).
Organ nie musi również oczekiwać na rozstrzygnięcie tej kwestii przez właściwy sąd. Wynika to z tego, że w przypadku, gdy popełnienie przestępstwa zostanie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej, stosowane są odrębne podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, tj. art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. W trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji obowiązkiem organu jest jedynie ustalenie, że funkcjonariusz w sposób oczywisty popełnił czyn, który nosi znamiona przestępstwa określonego w przepisach prawa oraz że popełnienie tego czynu uniemożliwia pozostawanie funkcjonariusza w służbie.
Stosownie do zarzutu skargi i podnoszonej w związku z nim okoliczności braku skazania skarżącego za czyn stanowiący podstawę orzeczonego zwolnienia ze służby, podzielając stanowisko orzecznictwa w omawianym zakresie zaznaczyć przyjdzie, że celem regulacji z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest skazanie funkcjonariusza, tak więc nie można w tym zakresie powoływać się na karnoprocesową zasadę domniemania niewinności. Norma ta może mieć zastosowanie wyłącznie przed prawomocnym skazaniem policjanta. Jeśli bowiem nastąpi prawomocne skazanie, organ będzie zobligowany do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Ustawodawca przewidział także sytuację, w której organ zastosowałby dyspozycję z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, zaś następnie zwolniony policjant zostałby w procesie karnym uniewinniony. Na zasadzie art. 42 ustawy o Policji organ zobowiązany jest bowiem w takim przypadku przywrócić zwolnionego do służby funkcjonariusza na stanowisko równorzędne (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2938/24).
Z tego względu, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie argumenty dotyczące naruszenia zasady domniemania niewinności przez zwolnienie skarżącego ze służby pomimo braku skazania go prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Podkreślić jeszcze raz należy, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest formalnie zależne od postępowania karnego, którego ewentualny wynik skazujący obliguje organ do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Zwolnienie policjanta ze służby ze względu na popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jest dopuszczalne niezależnie od zakończenia postępowania karnego w sprawie o zarzucane policjantowi przestępstwo.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi w tym naruszenia przez organ art. 42 ust. 3 Konstytucji RP (zasady domniemania niewinności) w związku z faktem braku skazania go za czyn z art. 178a § 1 k.k. (w skardze błędnie wskazano art. 178 § 1a k.k.). Niezasadny w ocenie Sądu jest również wniosek skarżącego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dotyczącego zgodności art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym. Podnoszony przez skarżącego fakt, że jest osobą niekaraną, nie czynił bowiem niemożliwym zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sytuacji spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek i pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wskazana dyrektywa dotyczy natomiast niektórych aspektów domniemania niewinności w postępowaniu karnym, a nie w postępowaniu administracyjnym. Skoro z treści powołanego przepisu nie wynika, aby przesłanką zwolnienia policjanta było popełnienie przez niego przestępstwa, organ Policji ani nie musi ustalać czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo (do czego zresztą nie jest uprawniony), ani czekać na rozstrzygnięcie w tej sprawie właściwego sądu. Wystarczającym jest jedynie aby organ ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa określone w przepisach części szczególnej Kodeksu karnego, czy też innych ustaw przewidujących odpowiedzialność karną oraz czy popełnienie takowego czynu uniemożliwia pozostawanie przez funkcjonariusza w służbie (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2938/24).
W kwestii oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego zauważyć z kolei należy, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie zawierają definicji legalnej pojęcia takiej oczywistości. W orzecznictwie sądowym w zakresie rozumienia tej kategorii na tle omawianego przepisu wskazuje się, że chodzi tu o "oczywistość" w szerokim znaczeniu, a zatem o sytuację niewątpliwą, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie i korespondujące ze sobą dowody. "Oczywistość" można przyjmować w sytuacji, gdy wynika ona z ustalonych okoliczności w sposób ewidentny, na "pierwszy rzut oka", a więc, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, bez szczególnych dociekań i pogłębionych analiz (por. wyroki WSA w Lublinie: z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 100/21 i z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 253/20). W sensie procesowym oczywistość polega zatem na tym, że materiał dowodowy musi w sposób jednoznaczny, wskazywać na fakt popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa. Chodzi o sytuację, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie dowody, wzajemnie się uzupełniające, zgodne i niewykluczające się. Ustalenie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa powinno być potwierdzone analizą okoliczności konkretnego przypadku. Można przyjąć, że zachodzi ona w sytuacji gdy funkcjonariusz przyzna się do popełnienia określonego czynu, bądź zostanie złapany na gorącym uczynku, albo gdy w okolicznościach nienasuwających żadnych wątpliwości co do popełnienia czynu, zebrane zostaną takie dowody, które bezpośrednio potwierdzają dokonanie go przez funkcjonariusza.
Jeśli zaś chodzi o przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa, to należy ją ustalać w kontekście dbałości o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego oraz wymogu posiadania przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii, niezbędnej do pełnienia służby. Nie ulega wątpliwości, że osoby pełniące służbę w Policji obowiązują wyjątkowo rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a szczególna rola Policji wymaga zaufania obywateli do tej instytucji. Ochronie interesu publicznego służy zatem uznanie za niemożliwe pozostawienie w służbie policjanta, który naruszy warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji w związku z popełnieniem czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego. Wymaga tego rodzaj i zakres zadań powierzonych Policji. Ponadto, jak słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy służbę w Policji mogą pełnić jedynie osoby o nieposzlakowanej opinii, a wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują od pełnienia służby.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że dokonana przez organ odwoławczy ocena, stanowiąca podstawę orzeczenia o zwolnieniu skarżącego ze służby, była zgodna z prawem.
Ustalenia faktyczne dokonane zostały na podstawie włączonego do akt materiału dowodowego w postaci: notatki urzędowej ze zdarzenia z udziałem skarżącego, zeznań świadków oraz protokołów badań stanu trzeźwości skarżącego. Materiał dowody został zgromadzony stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy czynił zadość wymogom wynikającym z art. 77 § 1 k.p.a. i pozwalał uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy zostały kumulatywnie spełnione wszystkie przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dokonał wyczerpującej oceny, która uzasadniała rozstrzygnięcia i nie wykraczała poza granice uznania administracyjnego.
Zauważyć przyjdzie, że w niniejszej sprawie prawidłowo uwzględniono stan faktyczny dotyczący zdarzenia z udziałem skarżącego z dnia 10 stycznia 2025 r. i jako podstawę zwolnienia ze służby przyjęto oczywistość popełnienia przez niego czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., polegającego na prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości. Popełnienie tego czynu zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, co potwierdzają zgromadzone dowody. Z notatki urzędowej, z zeznań świadków będących na miejscu zdarzenia oraz wyników badań stanu trzeźwości jednoznacznie wynika, że w dniu 10 stycznia 2025 r. skarżący prowadził samochód w stanie nietrzeźwości.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do podważania wiarygodności tych dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń w sytuacji, gdy korespondują one ze sobą. Są zbieżne i jednoznacznie potwierdzają zaistniałe okoliczności, a sam skarżący nie podważył ustaleń i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie wskazał żadnych okoliczności faktycznych i dowodów, które mogłyby zakwestionować dokonane w sprawie ustalenia. Wobec tego, brak jest podstaw do stawiania organom zarzutu dokonania nieprawidłowych ustaleń co do oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu.
Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz trzeba, że w granicach niniejszej sprawy, ani organ, ani Sąd nie ma uprawnień do badania winy skarżącego, czy stopnia społecznej szkodliwości i oceny czy skarżący popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Ocenie organu podlega jedynie to, czy doszło do popełnia czynu o znamionach przestępstwa. Oczywistość, o której mowa w art. 42 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji musi być przekonująca dla organu i organ nie musi jej wykazywać w rozumieniu prawa karnego. Przedmiotowe postępowanie w tej materii nie jest postępowaniem karnym. Postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może bowiem naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego.
Dla dokonywanej w sprawie oceny "oczywistości popełnienia czynu" nie ma też znaczenia to, że sprawa karna nie została zakończona prawomocnym skazaniem skarżącego. Inny jest bowiem cel i istota postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, w której należało uznać, że okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy zostały wyjaśnione. Skoro ustalenia faktyczne co do zdarzenia są bezsporne i zostały ustalone na podstawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wskazującego na fakt popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa, w ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdzono zaistnienie przesłanki oczywistości popełnienia przez skarżącą czynu o znamionach przestępstwa.
Zaistnienie tej przesłanki pozwalało z kolei na uznanie w zaskarżonej decyzji, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie jest możliwe.
Podzielając pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym wskazać należy, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest regulacją wyjątkową, która została wprowadzona w trosce o autorytet Policji oraz z uwagi na społeczną rolę tej formacji i charakter powierzonych jej zadań. Wskazany przepis służy jak najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolnie podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę.
Ponadto, każda osoba wstępująca do służby w Policji składając ślubowanie wedle roty ustalonej w art. 27 ustawy o Policji zobowiązuje się do tego, by wykonując powierzone jej zadania, pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuje też strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zobowiązanie to nie jest tylko deklaracją, ale oznacza, że policjant zobowiązany jest dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 664/06).
Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie. Właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. Dotyczy to zwłaszcza osób, które łamią obowiązujący porządek prawny, niezależnie od tego czy takie fakty miały miejsce w czasie wykonywania zadań służbowych czy poza służbą (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 624/16). Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. O ile ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby, to jednocześnie dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 100/21). Zauważyć można, że funkcjonowanie Policji, jako formacji służącej społeczeństwu, jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jej przedstawiciele będą przestrzegali szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej.
W zaskarżonym rozkazie personalnym organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do przedmiotowej przesłanki braku możliwości pozostawania skarżącego w służbie odwołując się właśnie do zadań i wizerunku Policji, dobra służby i obowiązków funkcjonariuszy. Rozważania w tym zakresie zdaniem Sądu, są logiczne, przekonujące i wyczerpujące, oparte na kompletnym i trafnie ocenionym materiale dowodowym. Rozstrzygając o celowości zwolnienia skarżącego ze służby organ wziął pod uwagę to, że czyn popełniony przez skarżącego nie tylko jest prawnie zabroniony, ale także to, że jest negatywne w odbiorze społecznym i podważa zaufanie do całej formacji. Rozważył w tym zakresie interes społeczny i interes strony uznając, że w zaistniałej sytuacji ten pierwszy przeważa nad drugim. Wziął przy tym pod uwagę także to, że skarżący - jako kontroler ruchu drogowego, w ramach pełnionej służby na co dzień realizował zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa na drogach i z reagowaniem na przestępstwa oraz wykroczenia dotyczące ruchu pojazdów.
Mając na uwadze to, że kontrola decyzji uznaniowej nie obejmuje celowości wyboru przez organ takiego, a nie innego sposobu załatwienia sprawy, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a zwalniając skarżącego ze służby organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Nie można mieć wątpliwości co do tego, że popełniony przez skarżącego czyn pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zadaniami Policji i obowiązkami policjantów, od których obywatele mają prawo oczekiwać poszanowania prawa. Niewątpliwie też, prowadzenie przez policjanta pojazdu w stanie nietrzeźwości negatywnie wpływa na wizerunek Policji jako formacji i jej postrzeganie w odbiorze społecznym. Jest naganne społecznie i prawnie. Policjant, co uwzględnił organ, ma natomiast cechować się nieposzlakowaną opinią, na którą ma wpływ nie tylko zachowanie w czasie służby, ale także po jej zakończeniu. Brak stanowczej reakcji przełożonych na czyn skarżącego mogłoby natomiast stanowić dla innych funkcjonariuszy sygnał, że istnieje milczące przyzwolenie na podejmowanie przez nich działań sankcjonowanych prawnie o znamionach przestępstwa.
Reasumując, Sąd uznał, że na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego, w zaskarżonej decyzji dostatecznie wyjaśniono okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Podejmując sporne rozstrzygnięcie organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz procesowego i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zarzuty skargi Sąd uznał natomiast za nieuzasadnione.
Mając na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.