I SA/OP 308/23

I SA/Op 308/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /sprawozdawca/
Anna Komorowska-Kaczkowska
Grzegorz Gocki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13zw. ust. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 11 października 2023 r., nr 112/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie z dnia 1 września 2023 r., nr BP163.8110.2080.2023.JK.RDM, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (słownie złotych: sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. W. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 112/2023 z dnia 11.10.2023 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 735 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199) oraz § 13zw ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 poz. 187 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie nr BP163.8110.2080.2023.JK.RDM z dnia 01.09.2023 roku o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 23.06.2023 roku do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie wpłynął wniosek M. W. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Do wniosku dołączono fakturę nr [...] z dnia 15.05.2023 r. dokumentującą fakt sprzedaży zboża za cenę 97.550,00 złotych. Jako wystawca faktury został wskazany J. R. (nabywca), natomiast sprzedawcą był M. W.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie w decyzji nr BP163.8110.2080.2023.JK.RDM z dnia 01.09.2023 r. odmówił Skarżącemu przyznania pomocy. W uzasadnieniu podkreślono, że fakturę wystawiła osoba, która nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
Od powyższego rozstrzygnięcia Wnioskodawca w dniu 18.09.2023 roku złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie. W uzasadnieniu podkreślił, że transakcja sprzedaży została udokumentowana w sposób prawidłowy, bowiem Skarżący wystawił fakturę gdyż kupujący wystąpił z wnioskiem o wystawienie stosownej faktury. Do odwołania dołączono oświadczenie J. R. (nabywcy) z dnia 14.09.2023 r., w którym wskazuje on, iż faktura Nr [...] z dnia 15.05.2023 r. została wystawiona przez Skarżącego na żądanie M. W.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu (dalej też: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie nr BP163.8110.2080.2023.JK.RDM z dnia 01.09.2023 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż aktach sprawy znajdują się wydruki, z których wynika, że ani sprzedawca, arii nabywca nie są czynnymi podatnikami podatku VAT.
Zdaniem tego organu, sporną kwestią w przedmiotowej sprawie jest konieczność rozstrzygnięcia, czy w opisanych okolicznościach oraz układzie podmiotowym istniała możliwość wystawienia faktury VAT dokumentującej fakt sprzedaży zboża. Jest to istotne dlatego, że w § 13zw ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) zawarty został obowiązek dołączenia do wniosku faktury VAT świadczącej o sprzedaży zboża.
Nie ulega wątpliwości, zdaniem organu odwoławczego, że M. W. jest producentem oraz tzw. rolnikiem ryczałtowym, korzystającym z przedmiotowego zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570; dalej jako: ustawa VAT). Organ ten uznał, iż nie ma racji Skarżący twierdząc, że tego typu podmiot na żądanie drugiej strony transakcji sprzedaży jest obowiązany (uprawniony) do potwierdzenia czynności prawnej poprzez wystawienie faktury, nawet gdy ze stosownym żądaniem wystąpi nabywca. Za takim rozumieniem spornej kwestii przemawia treść art. 106b ust. 3 pkt 2 w związku z art. 117 pkt 1 ustawy VAT, które stanowią, iż obowiązek potwierdzenia sprzedaży na żądanie nie odnosi się do rolnika ryczałtowego. Innymi słowy – w ocenie organu odwoławczego - taki podmiot powinien potwierdzić sprzedaż umową sprzedaży, na zasadach określonych przepisami Kodeksu cywilnego.
Organ odwoławczy uznał zatem, iż konsekwencją powyższego jest konieczność stwierdzenia, że Skarżący nie spełnił jednego z zasadniczych warunków przyznania płatności (obowiązek dostarczenia faktury VAT), z związku z czym nie było podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie:
- § 13zw ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z art. 106b ust. 3 pkt 2 oraz art. 117 pkt 1 ustawy VAT, poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący nie udokumentował należycie dokonania sprzedaży pszenicy na rzecz podmiotu prowadzącego działalność w zakresie obrotu zbożami w wymaganym przepisami prawa okresie, wynikające z błędnego przyjęcia, iż w przypadku sprzedaży dokonywanej przez rolnika ryczałtowego nie jest on obowiązany (uprawniony) do potwierdzenia czynności sprzedaży poprzez wystawienie faktury, nawet gdy ze stosownym żądaniem wystąpi nabywca.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w sprawie.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawiera ono wady, powodujące konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie nr BP163.8110.2080.2023.JK.RDM z dnia 01.09.2023 roku w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki z związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Przypomnieć należy, iż rozstrzygnięcia powyższe zapadły na skutek złożonego przez Skarżącego wniosku o przyznanie pomocy na podstawie § 13zw ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do którego Skarżący załączył fakturę Nr [...] z dnia 15.05.2023 roku dokumentującą sprzedaż m.in. 35 ton pszenicy ozimej na rzecz J. R. Organy uznały, iż fakturę wystawiła osoba nie będąca czynnym podatnikiem podatku VAT, a w przypadku sprzedaży dokonywanej przez rolnika ryczałtowego winna ona być udokumentowana rachunkiem/umową kupna-sprzedaży, a zatem w braku odpowiedniej faktury pomoc objęta wnioskiem Skarżącego winna być odmówiona.
Skarżący z kolei stoi na stanowisku, iż w przypadku dokumentowania sprzedaży produktów rolnych lub usług rolniczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT czynnymi, rolnik ryczałtowy (zwolniony z obowiązku wystawiania - również na żądanie nabywców - faktur dokumentujących dokonywaną przez niego sprzedaż produktów rolnych i usług rolniczych) będzie mógł taką fakturę - mimo braku ustawowego obowiązku - wystawiać. Powyższe – w ocenie Skarżącego - zostało potwierdzone w Interpretacji indywidualnej z dnia 10 listopada 2022 r., znak: 0113-KDIPT1-3.4012.518.2022.1.JM.
W sporze tym rację należy przyznać Skarżącemu.
Zasadniczą podstawę materialnoprawną zapadłych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2015, poz. 187 ze zm.), nazywanego w dalszej części decyzji rozporządzeniem.
W myśl § 13zw ust. 1-10 rozporządzenia, w 2023 roku Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
5) (uchylony).
1a. Pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.
2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym Agencji, według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w ust. 3 pkt 1.
3. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9.
4. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r.
5. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, po dniu 31 lipca 2023 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1.
6. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:
a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
b) dokonaniu sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
7. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
8. Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw pszenicy lub gryki:
1) do której producent rolny otrzymał płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r., pomniejszonej o powierzchnię upraw pszenicy i gryki, do której przyznano pomoc, o której mowa w§ 13zt ust. 1;
2) stanowiącej iloraz liczby ton pszenicy lub gryki wynikającej z dokumentów, o których mowa w ust. 7, i liczby:
5,5 - w przypadku pszenicy,
1,6 - w przypadku gryki.
8a. Suma powierzchni upraw, o których mowa w ust. 8 pkt 1, nie może być większa niż 300 ha pomniejszone o powierzchnię upraw, do której producentowi rolnemu przyznano pomoc, o której mowa w § 13zt ust. 1, oraz o powierzchnię upraw, do której przyznano pomoc na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.
8b. W przypadku gdy o przyznanie pomocy, o której mowa w ust. 1, ubiega się spółdzielnia produkcji rolnej albo spółdzielnia rolników, przy przyznawaniu tej pomocy danej spółdzielni maksymalny limit 300 ha określony w ust. 8a ustala się, na jej wniosek, jako iloczyn tego limitu oraz liczby członków danej spółdzielni, jeżeli spółdzielnia ta poddała się lustracyjnemu badaniu, o którym mowa w art. 91 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze, w ciągu ostatnich trzech lat poprzedzających rok złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1.
8c. W przypadku, o którym mowa w ust. 8b, producent rolny:
1) we wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, oświadcza, że ubiega się o przyznanie pomocy, o której mowa w ust. 1, jako spółdzielnia produkcji rolnej albo spółdzielnia rolników i wnosi o przyznanie tej pomocy z uwzględnieniem liczby członków danej spółdzielni oraz podaje liczbę członków na dzień składania wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1;
2) dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, oświadczenie podmiotu przeprowadzającego badanie lustracyjne, o którym mowa w art. 91 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze, o poddaniu się temu badaniu lub inny dokument potwierdzający poddanie temu badaniu.
9. Wysokość stawki, o której mowa w ust. 8, wynosi:
1) 2200 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy, w przypadku sprzedaży pszenicy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 14 maja 2023 r.;
2) 3025 zł na 1 ha powierzchni upraw pszenicy, w przypadku sprzedaży pszenicy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 maja 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.;
3) 875 zł na 1 ha powierzchni upraw gryki położonych w województwie lubelskim i podkarpackim;
4) 805 zł na 1 ha powierzchni upraw gryki położonych w województwie małopolskim, mazowieckim, świętokrzyskim i podlaskim;
5) 700 zł na 1 ha powierzchni upraw gryki położonych w województwach innych niż wymienione w pkt 3 i 4.
10. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana na rachunek producenta rolnego wskazany w systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W rozpoznawanej sprawie zdaniem organów nie został spełniony przez Skarżącego warunek określony w § 13zw ust. 7 rozporządzenia w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, iż do w wniosku o pomoc "dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki". Organ uznał bowiem, iż Skarżący jako rolnik ryczałtowy nie był uprawniony do wystawienia faktury, stąd przedłożona przez niego faktura Nr [...] z dnia 15.05.2023 r. nie jest fakturą prawidłowo wystawioną, a zatem nie może stanowić podstawy do uznania, iż wypełniony został warunek z § 13zw ust. 7 rozporządzenia.
W sprawie nie jest przedmiotem sporu , iż Skarżący jest rolnikiem ryczałtowym.
Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 19 ustawy VAT, rolnikiem ryczałtowym jest rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystający ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Zgodnie przy tym z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.
W myśl art. 117 ustawy, rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku:
1. wystawiania faktur;
2. prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług;
3. składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, o której mowa w art. 99 ust. 1;
4. dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96.
Dalej przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy VAT, podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
Zgodnie przy tym z art. 106b ust. 3 ustawy: Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jak zatem wynika z przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz osób fizycznych niebędących podatnikami VAT, chyba że wystąpią przesłanki wskazane w art. 106b ust. 3 ustawy VAT, tj. osoba ta (nabywca) wystąpi w przewidywanym w przepisie terminie z żądaniem wystawienia faktury a sprzedaż nie będzie dotyczyła czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy VAT.
Szczególne zasady dotyczące wystawiania faktur VAT RR zostały uregulowane w przepisie art. 116 ust. 1 ustawy VAT, zgodnie z którym, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.
Zgodnie z powołanym przepisem faktura VAT RR nie jest wystawiana przez sprzedawcę, ale przez nabywcę. Podatnik podatku od towarów i usług nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego, wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą zakup tych produktów. Oryginał faktury przekazywany jest sprzedawcy, czyli rolnikowi ryczałtowemu.
Mając na uwadze powyższe przepisy należy podkreślić, że przepisy dotyczące rolników ryczałtowych, określone w Dziale XII - Rozdział II ustawy VAT, przewidują szczególne procedury dotyczące dokumentowania transakcji nabycia produktów rolnych od rolnika ryczałtowego oraz rozliczania podatku od towarów i usług w związku z taką transakcją. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 117 pkt 1 ustawy VAT, rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej, dostarczający produkty rolne, jest zwolniony z obowiązku wystawiania faktur VAT. To podmiot (zarejestrowany jako podatnik VAT czynny) nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów.
Należy jednakże zauważyć, że w przypadku dokumentowania sprzedaży produktów rolnych lub usług rolniczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT czynnymi, Wnioskodawca jako rolnik ryczałtowy (zwolniony z obowiązku wystawiania - również na żądanie nabywców - faktur dokumentujących dokonywaną przez niego sprzedaż produktów rolnych i usług rolniczych) będzie mógł taką fakturę - mimo braku ustawowego obowiązku - wystawiać. Żaden przepis ustawy VAT bowiem nie sprzeciwia się temu. Brak obowiązku, związany ze szczególną procedurą dotyczącą rolników ryczałtowych, nie pozbawia ich uprawnienia do wystawiania faktur, skoro posiadają oni status podatnika podatku VAT.
Prawidłowość takiego stanowiska została potwierdzona przez organy administracji skarbowej – czego przykładem jest powołana w skardze Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 listopada 2022 r., znak: 0113-KDIPT1-3.4012.518.2022.1.JM.
W ocenie Sądu zatem organy obu instancji w sposób nieuprawniony przyjęły, iż Skarżący jako rolnik ryczałtowy nie ma prawa wystawiać faktury na żądanie nabywcy towaru, w sytuacji, gdy takie prawo posiada mimo, iż nie jest do tego zobowiązany.
W konsekwencji brak było podstaw do zakwestionowania przez organ rozpatrujący wniosek pomocowy załączonego do niego dokumentu w postaci spornej faktury VAT tylko z tego powodu, iż została wystawiona przez Skarżącego, będącego rolnikiem ryczałtowym.
Uznając zatem podniesione w skardze zarzuty za zasadne, orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Rozpoznając wniosek ponownie, organ uwzględni pogląd wyrażony w niniejszym orzeczeniu.
Na wniosek Skarżącego, stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzono na jego rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 697 zł, obejmujących: wpis sądowy od skargi (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).