II SA/Sz 1230/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-03-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnenienależnie pobrane świadczeniaumorzenie należnościtrudna sytuacja materialnakryterium dochodowesamorządowe kolegium odwoławczeprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, uznając brak szczególnie uzasadnionych okoliczności.

Skarżący A. J. domagał się umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Organy administracji odmówiły, uznając, że sytuacja rodziny nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić umorzenie, zwłaszcza w kontekście posiadanych przez skarżącego pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła wniosku A. J. o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, które zostały przyznane na syna K. J. w okresie, gdy ten kontynuował naukę. Po tym, jak syn ukończył 18 lat i przestał się uczyć, skarżący nie powiadomił o tym organu, co skutkowało decyzją o zwrocie świadczeń. Następnie A. J. złożył wniosek o umorzenie należności, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Burmistrz odmówił umorzenia, wskazując, że sytuacja materialna nie była na tyle trudna, aby uzasadnić umorzenie, a skarżący posiada stały dochód z renty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że pojęcie 'szczególnie uzasadnionych okoliczności' nie zostało zdefiniowane, ale dochody rodziny nie były znacząco niższe od kryterium uprawniającego do świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącego, nie wykazał on istnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności, a posiadanie kilku samochodów dodatkowo podważało jego argumentację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja materialna sama w sobie nie jest wystarczająca do umorzenia, jeśli nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, a skarżący nie wykazał ich istnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć skarżący znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, nie wykazał istnienia 'szczególnie uzasadnionych okoliczności' wymaganych przez ustawę. Posiadanie przez skarżącego kilku samochodów podważało argumentację o skrajnie trudnej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 30 § ust. 9

Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych

Umorzenie nienależnie pobranych świadczeń jest fakultatywne i wymaga zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna rodziny skarżącego uzasadnia umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Organ I instancji błędnie ocenił sytuację materialną, przyjmując prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z synem, z którym skarżący nie mieszka. Koszty leczenia skarżącego i jego syna powinny być uznane za wyższe niż zwykłe wydatki.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'szczególnych okoliczności' nie zostało zdefiniowane przez ustawę granice tego uznania określa treść wspomnianego przepisu A.J. jest w trudnej sytuacji majątkowej, ale nie zdołał on wykazać aby zaistniały szczególne okoliczności o jakich mówi art. 30 ust.9 ustawy o świadczeniach rodzinnych

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki 'szczególnie uzasadnionych okoliczności' w kontekście umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz ocena sytuacji materialnej strony w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między potrzebami obywatela a rygorystycznym stosowaniem przepisów dotyczących świadczeń publicznych. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Czy trudna sytuacja finansowa zawsze oznacza umorzenie długu wobec państwa? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1230/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz na podstawie art. 30 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z 2003r. ze zm.) Burmistrz [...], odmówił umorzenia A. J. zamieszkałemu w [...] nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od [...]r. do [...]r. wraz z należnymi ustawowymi odsetkami w postaci zasiłku rodzinnego dla K. J. w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla K.J. w kwocie po [...] zł za pełen miesiąc.
Jak wynika z uzasadnienia decyzją z dnia [...]r. Burmistrz [...] przyznał A. J. świadczenia rodzinne w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatku do świadczenia rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla syna K.J. Organ wydał powyższą decyzję na podstawie wniosku A.J. z dnia [...]r., z którego wynikało, że jest osobą rozwiedzioną samotnie wychowującą syna K. Ponadto organ podał, że wnioskodawca przedłożył zaświadczenie o kontynuowaniu nauki w szkole przez jego syna, który w dniu [...]r. ukończył 18 lat.
Organ podkreślił, że mimo pouczenia A.J. nie powiadomił o fakcie, zaprzestania nauki przez swojego syna, który skutkował utratą uprawnień do przyznawanych świadczeń. Wobec powyższego decyzją z dnia [...]r. A.J. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Burmistrz [...] zaznaczył, że po uprawomocnieniu się decyzji A.J. złożył wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł wraz z należnymi ustawowo odsetkami, powołując się na trudną sytuację materialną. W związku z powyższym organ I instancji dokonał analizy sytuacji materialnej skarżącego. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w sprawie skarżącego nie zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji jego rodziny, uzasadniające umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem sytuacja materialna rodziny skarżącego nie mogła być uznana za trudną, na co wskazywać miał m.in. fakt zakupu domu mieszkalnego, natomiast przedstawione przez skarżącego koszty utrzymania mieszkania i innych wydatków stanowiły zwykły koszt utrzymania ponoszony przez większość rodzin.
Ponadto Burmistrz [...] podkreślił, że A.J. posiada stały dochód w postaci otrzymywanej renty, który umożliwi mu spłacenie nienależnie pobranych świadczeń.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.J., w uzasadnieniu którego wskazał na trudną sytuację finansową oraz zdrowotną swojej rodziny.
Ponadto skarżący wyjaśnił, że organ I instancji błędnie przyjął, iż sytuacja materialna jego rodziny jest dobra wnioskując to z faktu zakupu domu, bowiem jego syn otrzymał połowę domu w wyniku zamiany mieszkania, bez dodatkowych opłat.
A.J. zarzucił również organowi I instancji niesłuszne przyjęcie podanych przez niego kosztów leczenia jako zwykłych wydatków, gdyż zarówno on jak i jego syn są osobami schorowanymi i z tego względu wymagają konsekwentnego leczenia, którego koszty ponoszą systematycznie.
Jak wynika z treści odwołania skarżący wskazał również kwotę dochodu w sumie [...] zł oraz kwotę wydatków ponoszoną przez jego rodzinę, która wynosi [...] zł.
Rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, iż przesłanka zawarta w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przesłanką fakultatywną, uznaniową dająca możliwość organowi, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń, umorzenia kwoty tych świadczeń, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że pojęcie "szczególnych okoliczności" nie zostało zdefiniowane przez ustawę, jednakże organ przyjął, iż ta okoliczność zachodzi w sytuacji, gdy dochód na osobę w rodzinie byłby znacznie niższy od kwoty uprawniającej do otrzymania świadczenia rodzinnego, czyli poniżej [...] zł na osobę.
Jak wynika z uzasadnienia organ II instancji zaznaczył, że w sprawie A. J. taka okoliczność nie zachodzi, bowiem dochody rodziny nie są wysokie niemniej jednak znajdują się na granicy kryterium, i z uwagi na to skarżący został pouczony przez organ o możliwości rozłożenia należności na raty.
Skargę na powyższą decyzję za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł A.J. zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa, a w szczególności naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazał na błędną ocenę przez organ jego sytuacji materialnej, w tym niesłuszne przyjęcie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z synem, z którym obecnie nie mieszka, na dowód czego dołączył potwierdzenie wymeldowania z pobytu stałego przy ulicy [...] w [...].
Ponadto A.J. podał, że utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, która stanowi kwotę poniżej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 30 ust.9 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./ organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależenie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Sąd ustalił, że A.J. złożył wniosek o umorzenie kwoty [...] zł po tym gdy decyzja o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych stała się ostateczna.
W ocenie Sądu prowadzone przez organ administracji postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby w sprawie zaistniały szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące rodziny A.J., które pozwalałyby na podjęcie decyzji w przedmiocie umorzenia wnioskowanej kwoty [...] zł.
Decyzja, którą podejmuje organ w oparciu o art. 30 ust.9 ustawy z 28 listopada 2003r. ma charakter uznaniowy, jednak granice tego uznania określa treść wspomnianego przepisu.
Szczególne okoliczności muszą dotyczyć sytuacji majątkowej lub rodzinnej wnioskodawcy i jego rodziny.
Zdaniem Sądu, A.J. jest w trudnej sytuacji majątkowej, ale nie zdołał on wykazać aby zaistniały szczególne okoliczności o jakich mówi art. 30 ust.9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie świadczy też o tych okolicznościach załączenie przez skarżącego potwierdzenia o wymeldowaniu się z pobytu stałego w dniu [...]r.
Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, że podczas prowadzenia przedmiotowego postępowania, jak ustalił organ II instancji, okazało się że A.J. jest właścicielem samochodu marki [...].
Na rozprawie skarżący stwierdził, /protokół k.13/, że samochód podarował synowi.
Sąd ustalił w oparciu o przedłożoną umowę darowizny, że A.J. powiadomił o umowie darowizny urząd skarbowy w dniu [...]r. a ostateczna decyzja SKO w [...] zapadła w tej sprawie [...]r..
Nadto jak wynika z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z [...]r. A. J. jest też właścicielem dwóch innych pojazdów samochodowych /marki FSO i Polski Fiat/.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 202r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI