I SA/Op 279/23

I SA/Op 279/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Grzegorz Gocki /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1439
art. 6ka
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2022 r., nr SKO.40.2864.2021.po w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za kwiecień 2021 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w K. (dalej jako: Skarżąca, Strona, Wspólnota) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28 lutego 2022 r., wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) [dalej: op] – którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "Czysty Region" w Kędzierzynie Koźlu z 17 sierpnia 2021 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za kwiecień 2021 r. w kwocie 4.125 zł.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Zarząd Związku Międzygminnego "Czysty Region" (dalej także organ I instancji) zawiadomieniem, które wpłynęło do organu 20 kwietnia 2021 r., został powiadomiony przez podmiot odbierający odpady komunalne o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. Niedopełnienie obowiązku miało miejsce 8 kwietnia 2021 r. i polegało na umieszczeniu, w pojemnikach przeznaczonych na bioodpady, odpadów stanowiących tworzywa sztuczne oraz odpadów zmieszanych. Do zawiadomienia dołączono dowody w postaci dokumentacji zdjęciowej obrazującej stwierdzone nieprawidłowości. Ponadto podmiot odbierający odpady komunalne 8 kwietnia 2021 r. powiadomił o nieprawidłowościach właściciela nieruchomości poprzez umieszczenie stosownej naklejki na pojemniku. 15 kwietnia 2021 r. odpady zostały odebrane jako zmieszane.
W związku z powyższym, organ I instancji postanowieniem z 17 czerwca 2021 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze względu na niedopełnienie przez właściciela ww. nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych za kwiecień 2021 r. Po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania, organ I instancji decyzją z 17 sierpnia 2021 r. - wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 w zw. z art. 207 op, art. 6q ust. 1 i art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439 ze zm.) [dalej: ucpg] oraz na podstawie § 2 Uchwały NR LXXIV/16/2020 Zgromadzenia Związku Międzygminnego "Czysty Region" z dnia 20 października 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Opolskiego poz. 2943) [dalej: Uchwała LXXIV/16/2020] - określił Stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za miesiąc kwiecień 2021 r. w kwocie 4.125 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., iż wraz z powiadomieniem, podmiot odbierający odpady komunalne dołączył zdjęcia obrazujące stwierdzone nieprawidłowości. Organ I instancji uznał za miarodajne dowody zebrane w toku postępowania dowodowego. Wskazał, iż dowody te zostały wykorzystane w celu określenia miesięcznej opłaty. Organ przy określeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości uwzględnił regulacje zawarte w Uchwale NR LXXIV/16/2020.
Powyższa decyzja została doręczona Wspólnocie Mieszkaniowej [...] na adres [...] , [...] K. 2 września 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.
W odwołaniu od tej decyzji Wspólnota, reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia prawa materialnego. W uzasadnieniu odwołania wskazano m.in., iż firma C. Sp. z o.o. (dalej jako C.) nie jest zarządcą ustawowym, jak również nie zastępuje zarządu Wspólnoty. Podkreślono, iż jest to podmiot zewnętrzny funkcjonujący na rynku gospodarczym i wykonujący czynności wchodzące w zakres zarządzania nieruchomością wspólną na podstawie umowy cywilno-prawnej, w związku z czym realizuje określone zadania wyłącznie na konkretne zlecenie Wspólnoty. Nie realizuje obowiązków wynikających z ustawy o własności lokali. Zaznaczono, iż dopiero w sytuacji pojawienia się problemu/zagadnienia Wspólnota kieruje zlecenie wykonania określonych działań. W niniejszej zaś sprawie Wspólnota nie zleciła C. zadania w postaci reprezentowania jej przed organem I instancji w postępowaniu w sprawie określenia Wspólnocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W konsekwencji zarzucono organowi błędne uznanie, że pełnomocnikiem Wspólnoty jest C., mimo że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu objętym decyzją organu I instancji z 17 sierpnia 2021 r., co w konsekwencji doprowadziło do skierowania skarżonej decyzji do podmiotu nie posiadającego przymiotu strony w postępowaniu oraz pominięcie udziału strony w postępowaniu i w konsekwencji niedopuszczenie Skarżącej do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Mając na względzie powyższe, wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę do istoty poprzez umorzenie postępowania i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności skarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, z ostrożności procesowej w sytuacji uznania przez organ II instancji, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na podstawie art. 229 op wniesiono o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Ewentualnie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Po rozpatrzeniu odwołania Strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wydało opisaną na wstępie decyzję z 28 lutego 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał mające zastosowanie w sprawie poszczególne przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 3, art. 6ka ust. 1, 2 i 3.
Organ odwoławczy podniósł, że Wspólnota złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązującą od 1 grudnia 2020 r. i określającą wysokość opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi na łączną kwotę 1.072,50 zł (deklaracja uwzględniała 55 osób zamieszkujących na nieruchomości). Zdaniem organu odpady komunalne na nieruchomości - pomimo selektywnego obowiązku ich zbierania - były zbierane w sposób nieselektywny. Stąd za zasadne uznano podwyższenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okres, stosownie do regulacji zawartych w ww. Uchwale Nr LXXIV/16/2020. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, iż organ I instancji został 20 kwietnia 2021 r. powiadomiony przez podmiot odbierający odpady komunalne o niedopełnieniu przez właścicieli przedmiotowej nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, polegającym na umieszczeniu w pojemniku przeznaczonym na bioodpady odpadów stanowiących tworzywa sztuczne i odpady zmieszane. Okoliczność ta została potwierdzona załączoną przez podmiot odbierający odpady dokumentacją fotograficzną, a właściciel nieruchomości został o powyższym fakcie powiadomiony. Nieselektywnie zebrane odpady zostały natomiast 15 kwietnia 2021 r. odebrane przez podmiot odbierający odpady komunalne jako zmieszane.
W ocenie SKO Strona niezasadnie zarzuca, że w niniejszym postępowaniu nie uznano Wspólnoty za stronę postępowania. Decyzja organu I instancji z 17 sierpnia 2021 r. została bowiem wydana dla Wspólnoty, a nie dla C. Sp. z o.o. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia tej decyzji oraz wynika z - załączonego do decyzji - zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Organ II instancji zaakcentował, iż Wspólnota za pośrednictwem Z. D., tj. Prezesa Zarządu C. ("Pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej", "Prezes Zarządu Dyrektor"), złożyła 30 grudnia 2020 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], obowiązującą od 1 grudnia 2020 r. i określającą wysokość opłaty na kwotę 1.072,50 zł. W deklaracji tej - jako adres siedziby Wspólnoty wskazano Aleję [...], [...] K. W deklaracji nie wskazano żadnego innego adresu mającego stanowić adres Wspólnoty właściwy do korespondencji, tym samym potwierdzając, iż wyżej wskazany adres siedziby jest równocześnie adresem do korespondencji Wspólnoty. Organ I instancji, otrzymując powiadomienie od podmiotu odbierającego odpady komunalne słusznie, zdaniem SKO, wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi doręczając stosowne postanowienie Stronie, tj. Wspólnocie i zasadnie na adres siedziby Wspólnoty wskazany w omawianej deklaracji. W orzecznictwie podkreśla się, iż organ prowadzący postępowanie podatkowe nie ma obowiązku "poszukiwania podatnika" i prowadzenia postępowania celem ustalenia zmienionego adresu siedziby podatnika (wyrok WSA w Białymstoku z 21 czerwca 2017 r., sygn. I SA/Bk 345/17). W niniejszej sprawie organ I instancji dysponował adresem siedziby Wspólnoty wskazanym przez Z. D., który jak wynika z akt postępowania miał umocowanie do złożenia deklaracji w imieniu Wspólnoty. Powyższego umocowania Z. D. do złożenia deklaracji w imieniu Wspólnoty nie kwestionuje także Wspólnota, zarzucając jedynie uznanie C. Sp. z o.o. za pełnomocnika w toczącym się postępowaniu podatkowym objętym decyzją organu I instancji z 17 sierpnia 2021 r. Niemniej jednak taka sytuacja - tj. uznanie C. za pełnomocnika w toczącym się postępowaniu podatkowym – zdaniem organu odwoławczego - nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Na marginesie organ dodał, iż jego zdaniem Strona z całą pewnością miała możliwość zapoznania się z pismami kierowanymi do niej w toku postępowania, jak i zaskarżoną decyzją. Wynika to nie tylko z zachowania przez nią terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, lecz także z treści złożonego przez nią odwołania. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 146 § 1 op Strona nie powiadomiła jednak organu podatkowego o ewentualnej zmianie adresu, pod którym należy dokonywać doręczeń, podczas gdy z treści w/w przepisu wynika, iż w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń. Nadto nie wskazała "nowego" adresu w złożonym środku zaskarżenia. W świetle powyższego SKO uznało, iż organ I instancji słusznie kierował pisma procesowe, tj. postanowienie o wszczęciu postępowania i o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz decyzję podatkową na adres jakim dysponował, tj. na adres wskazany w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Co istotne, podczas postępowania podatkowego przed organem I instancji ani Strona, ani jej Zarządca nie zgłaszali obiekcji co do doręczania pism na adres do korespondencji wskazany w deklaracji, a wszystkie kierowane w toku postępowania pisma procesowe zostały odebrane za potwierdzeniem odbioru. Ponadto ze zgromadzonym materiałem dowodowym zapoznał się także członek zarządu Wspólnoty. Dopiero w momencie zapoznania się przez Stronę z niekorzystną dla niej decyzją podatkową podjęto działania mające na celu jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Strona podnosi ponadto, iż C. Sp. z o.o. zostało wadliwie uznane za pełnomocnika w toczącym się postępowaniu podatkowym oraz że pominięto okoliczność, iż Wspólnota nie udzielała pełnomocnictwa szczególnego ani ogólnego na rzecz C. Taka sytuacja nie miała jednak w niniejszej sprawie miejsca, a powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie w aktach postępowania. Żadne okoliczności nie zostały przez organ pominięte przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dopuszczono Stronę do udziału w postępowaniu, należycie ją informowano i nie ograniczono w żaden sposób zasady jawności postępowania dla Strony.
Organ II instancji zaznaczył także, iż organ w sposób dostateczny i zrozumiały wyjaśnił stan faktyczny sprawy i motywy, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Dokonał wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób zgodny z obowiązującymi zasadami postępowania stypizowanymi w Ordynacji podatkowej. Twierdzenia Strony, jakoby organ I instancji nie uwzględnił twierdzeń zarządcy nieruchomości w zakresie nieposiadania upoważnienia do działania w imieniu i na rzecz Wspólnoty w toczącym się postępowaniu, są całkowicie niezrozumiale i nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem Strona żadnych takich twierdzeń w toku postępowania nie wywodziła. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja zdjęciowa, w sposób jednoznaczny dowodzi, iż Wspólnota nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Fakt nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych potwierdza znajdująca w aktach dokumentacja zdjęciowa, a okoliczności w jakich doszło do zmieszania odpadów obciążają Wspólnotę i osoby zamieszkujące lokale mieszkalne wchodzące w jej skład, na których spoczywa obowiązek selektywnego gromadzenia odpadów komunalnych wytworzonych na terenie lokali mieszkalnych mieszczących się na przedmiotowej nieruchomości. Organ nie ma przy tym obowiązku badać jaką ilość odpadów stanowiły odpady zgromadzone w sposób selektywny i nieselektywny. Do naruszenia obowiązku dochodzi również wtedy, gdy określona (np. przeważająca, znaczna) część odpadów jest prawidłowo umieszczana w odpowiednich kontenerach, a w odniesieniu do pozostałej części wymóg ten nie jest zachowany. Selektywna zbiórka odpadów komunalnych nie jest zachowana, gdy ich część - nawet minimalna - jest zbierana z naruszeniem zasad segregacji (zob.: wyroki WSA w Gliwicach z 7 listopada 2018 r., I SA/Gl 849/18 i z 5 grudnia 2018 r., I SA/Gl 853/18; WSA w Lublinie z 19 grudnia 2014 r., I SA/Lu 556/14).
Z uwagi na całokształt przedstawionych powyżej okoliczności, SKO stwierdziło, że na nieruchomości Wspólnoty gromadzono odpady o charakterze mieszanym, nie wywiązując się tym samym z obowiązku selektywnego gromadzenia odpadów komunalnych. Nieselektywna segregacja odpadów przez mieszkańców podwyższa koszt, określonego w ustawie, gospodarowania odpadami, co skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty. Prawidłowo zatem, organ I instancji - wobec otrzymania powiadomienia o niedopełnieniu przez Wspólnotę obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych - postanowieniem z 17 czerwca 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], a po jego przeprowadzeniu wydał zaskarżoną decyzją określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc 2021 r. stosując stawki podwyższone w wysokościach określonych w uchwale Nr LXXIV/16/2020. Co równie istotne - w ocenie Kolegium - organ I instancji nie naruszył żadnych przepisów postępowania. Działał legalnie (art. 120 op) i podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia spraw, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 122 op). Przeciwnie do stanowiska odwołania, organ I instancji w sposób wyczerpujący dokonał zebrania i rozpatrzenia w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego (art. 187 op), zaś jego spójna i logiczna ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 op. Przez wzgląd na powyższe, zarzut naruszenia art. 6ka ucpg uznano za bezpodstawny. Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że strona brała czynny udział w postępowaniu podatkowym i nie jest konieczne ponowne wykonanie czynności z art. 200 § 1 op w postępowaniu przed organem II instancji.
We wniesionej skardze Strona podniosła zarzuty naruszenia:
I. Przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 op, poprzez błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że adresem Skarżącej jest siedziba firmy C. Sp. z o.o., w sytuacji, gdzie organ I instancji zobowiązany był do prawidłowego ustalenia adresu do doręczeń, po otrzymaniu od zarządcy informacji o bezskuteczności doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, w konsekwencji czego Strona została pozbawiona możliwości obrony jej praw,
2) art. 146 § 1 op, poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że: a) Skarżąca nie powiadomiła organu o zmianie adresu, w sytuacji, gdzie zarządca C., po otrzymaniu postanowienia o wszczęciu postępowania wskazał o bezskuteczności doręczenia przedmiotowego pisma, b) Skarżąca zobowiązana była do zawiadomienia organu o zmianie adresu, w sytuacji, gdzie prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, że strona jedynie w toku postępowania ma obowiązek zawiadomić organ o zmianie adresu, skoro jednak postanowienie nie zostało skutecznie doręczone Stronie to nie zostało również skutecznie wszczęte postępowania. Tym samym nie ziściła się przesłanka, o której mowa w przytoczonym przepisie prawa,
3) art. 151 § 1 w zw. z art. 123 op, przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że C. Sp. z o.o. jest podmiotem upoważnionym do odbioru korespondencji kierowanej do Wspólnoty jako strony postępowania, a w konsekwencji uznanie, że Stronie zagwarantowano prawo do czynnego uczestniczenia w toku postępowania i obrony swoich praw,
4) art. 151 op, przez wadliwe uznanie, że adresem do doręczeń jest adres wskazany w deklaracji złożonej przez zarządcę, w sytuacji gdzie C. sp. z o.o. zawiadamiała organ o bezskuteczności doręczenia oraz braku dysponowania przez zarządcę pełnomocnictwem do działania w imieniu i na rzecz Wspólnoty, w konsekwencji czego Skarżącej nie zagwarantowano prawa do czynnego uczestniczenia w toku postępowania i obrony swoich praw,
5) art. 151 oraz 144 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 oraz 200 § 1 op - poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędną ocenę ustaleń organu I instancji, co do skuteczności doręczenia Skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania oraz postanowienia o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zapewnienie przez organ I instancji możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
6) art. 151 op poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niedoręczenie Skarżącej decyzji organu I instancji z 17 sierpnia 2021 r.,
7) art. 165 § 4 w zw. z art. 151 § 1 op, z uwagi na niedoręczenie Skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania jak z chwilą jego rozpoczęcia,
8) art. 169 § 1 op, poprzez jego niezastosowanie oraz niezawezwanie Strony do wskazania adresu Skarżącej, w sytuacji posiadania przez organ wiedzy co do nieskutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania,
9) art. 133 op, z uwagi na brak prawidłowej reprezentacji Strony postępowania, tj. pozbawienie kontrolowanej Wspólnoty brania czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym,
10) art. 133 § 1 w zw. z art. 138 d i e op, poprzez pominięcie okoliczności, iż Wspólnota nie udzielała pełnomocnictwa szczególnego ani ogólnego na rzecz C. Sp. z o.o. do reprezentowania jej w postępowaniu objętym decyzją organu I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do skierowania tej decyzji do podmiotu nie posiadającego przymiotu strony w postępowaniu i pominięcie udziału strony w postępowaniu,
11) art. 138a § 1 w zw. z art. 138e § 1 op, polegające na wadliwym przyjęciu przez organ, że Wspólnota ustanowiła pełnomocnika w osobie C. Sp. z o.o., a co za tym idzie doręczenie postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego oraz decyzji w tej sprawie podmiotowi nie będącemu pełnomocnikiem Strony i w konsekwencji pominięcie udziału Strony w postępowaniu,
12) art. 138d § 1 op, polegający na błędnym uznaniu przez organ, że C. sp. z o.o. jest pełnomocnikiem Wspólnoty, w sytuacji, gdzie w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych, nie znajduje się pełnomocnictwo ogólne do reprezentowania ww. Wspólnoty we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych,
13) art. 138e § 1 op, polegający na błędnym uznaniu przez organ, że C. sp. z o.o. jest pełnomocnikiem Wspólnoty, w sytuacji, gdzie w aktach sprawy nie znajduje się pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania ww. Wspólnoty w toczącym się postępowaniu podatkowym zwieńczonym wydaniem skarżonej decyzji, co skutkowało pominięciem udziału strony w postępowaniu,
14) art. 122 op w zw. z art. 120 op, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji w takim kształcie,
15) art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 op, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w: 1) zaniechaniu przez organ I instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto na dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych, 2) nieuzasadnionym nieuwzględnieniu twierdzeń Skarżącej w zakresie nieposiadania upoważnienia do działania w imieniu i na rzecz Wspólnoty w toczącym się postępowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia Strony w postępowaniu, 3) niepoczynieniu wystarczających ustaleń stanu faktycznego sprawy, w szczególności, brak udowodnienia Wspólnocie niedopełnienia przez nią obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, który nastąpił 8 kwietnia 2021 r., 4) braku skutecznego zawiadomienia Wspólnoty o zmianie przepisów prawa obowiązujących od 1 stycznia 2021 r. a dotyczących nowych zasad segregacji odpadów komunalnych oraz konsekwencjach braku tej segregacji, w efekcie czego brak jest podstaw do nałożenia na Wspólnotę kary administracyjnej, albowiem organ I instancji nie wywiązał się w sposób prawidłowy z ciążących na jego barkach obowiązków, 5) wyjaśnienia, czy zbiórka selektywna odpadów komunalnych była rzeczywiście realizowana przez mieszkańców nieruchomości, położonej przy ul. [...] w K., zgodnie z jej deklaracją, 6) niezbadaniu przez organ rzeczywistej ilości dostarczonych odpadów komunalnych zebranych w sposób selektywny i w sposób nieselektywny z terenów Wspólnoty, 7) niewzięciu pod uwagę faktu, że przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, we wcześniejszych latach operator systemu nie stawiał zarzutów wobec Wspólnoty nieprawidłowości w selektywnej zbiórce odpadów, pomimo że Wspólnota nie zmieniała przez ten okres sposobu wypełnienia deklaracji "śmieciowej", 8) braku wnikliwego rozpoznania sprawy i wydaniu decyzji w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i w konsekwencji całe postępowanie administracyjne i hipotetyczne założenia, a nie ustalone i podlegające weryfikacji fakty, co skutkowało wydaniem skarżonej decyzji, podczas gdy nie było podstaw do takiego rozstrzygnięcia,
16) art. 121 § 2 op, poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie Wspólnoty o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania, a w szczególności brakiem zawiadomienia Strony o czynnościach podejmowanych w trakcie trwającego postępowania jak również informowania strony o przeprowadzonych dowodach,
17) art. 192 op w zw. z art. 123 op, polegające na uniemożliwieniu Stronie wypowiedzenia się co do dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów, uznaniu okoliczności faktycznych wynikających z przeprowadzonych dowodów za udowodnione - mimo braku podstaw, wydaniu decyzji przed upływem terminu wyznaczonego Stronie na zapoznanie się z aktami, podczas gdy obowiązkiem organu administracyjnego jest zagwarantowanie możliwości wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzanych dowodów, a za udowodnione mogą zostać jedynie okoliczności, co do których Strona zajęła stanowisko,
18) art. 123 op, poprzez błędne uznanie, że niedoręczenie przez organ I instancji Skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i jednoczesne zakończenie postępowania, tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy,
19) art. 123 op, przez ograniczenie, a nawet udaremnienie Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania,
20) art. 127 op, poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 187 § 1 op, poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nieodpowiadające wymogom art. 210 § 1 pkt 6 op, polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez Skarżącą w odwołaniu zarzutów opisanych w pkt 1 i 2, a także nieustosunkowanie się przez SKO w Opolu do tych zarzutów, co w konsekwencji doprowadziło do wybiórczego przedstawienia stanu sprawy oraz uchylenie się przez organ II instancji od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej,
21) art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 op w zw. z art. 192, art. 180, art. 181 i art. 187 § 1 i art. 191 op, przez brak ustaleń, co do przesłanek wynikających z interesu publicznego, oparcie się na ogólnikach bez powiązania z okolicznościami sprawy oraz dowolną ich oceną jako uzasadniającą ograniczenie zasady jawności postępowania podatkowego dla Strony i jej czynnego w nim udziału,
22) art. 187 § 1 i art. 191 op, poprzez niezebranie kompletnego materiału dowodowego, przez co nie wykazano istnienia przesłanki interesu publicznego,
23) art. 180 § 1 w zw. z art. 187, 216 oraz 219 op, poprzez oparcie skarżonej decyzji na dowodach, które nie zostały dopuszczone w poczet materiału dowodowego, albowiem organ I instancji w żaden sposób nie zawiadomił Strony o dopuszczeniu w poczet materiału dowodowego dowodów o których mowa w skarżonej decyzji, w szczególności dokumentacji zdjęciowej obrazującej stwierdzoną rzekomą nieprawidłowość, w konsekwencji czego należy uznać, iż dowody na podstawie których organ oparł skarżone rozstrzygnięcie zostały przeprowadzone z rażącym uchybieniem procedury podatkowej,
24) art. 121 § 1 i art. 210 § 4 op, przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
25) art. 210 § 1 op przez wadliwe rozstrzygnięcie skarżonej decyzji,
26) art. 233 § 1 pkt 1 op poprzez podzielenie stanowiska organu I instancji i w konsekwencji utrzymanie postanowienia w mocy, w sytuacji, gdy decyzja została wydana bez formalnego wszczęcia postępowania, na niewyjaśnionym stanie faktycznym i jako taka pozostawała wadliwa w stopniu przesądzającym jego uchylenie.
II. Przepisu prawa materialnego, tj.:
1) art. 6ka upcg, polegające na zastosowaniu tego przepisu i nałożeniu opłaty podwyższonej pomimo braku przesłanek faktycznych do zastosowania tych przepisów;
2) art. 6ka upcg, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, co skutkowało wadliwym ustaleniem, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające określenie stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji, gdy organ nie udowodnił, że właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny,
3) art. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz przez naruszenie zasady proporcjonalności w ustalaniu wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi również sprzeczną z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
W związku z powyższym Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Strony, wyrokiem z 20 lipca 2022 r., I SA/Op 139/22, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że decyzja wymiarowa organu pierwszej instancji z 17 sierpnia 2021 r. została doręczona na niewłaściwy adres. Zdaniem Sądu, organ I instancji niezasadnie uznał, że adresem siedziby Wspólnoty jest Aleja [...] , [...] K., podany w złożonej 30 grudnia 2020 r. deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Analizując powyższy dokument Sąd zauważył, że w części G. deklaracji (adnotacje organu) uwidoczniona jest pieczątka Wspólnoty, gdzie wskazano adres: ul. [...], [...] K. z podaniem nr NIP i REGON. W ocenie Sądu, wiążącym źródłem informacji co do adresu skarżącej winny być przede wszystkim dane zamieszczone w rejestrze REGON. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji dysponował wiedzą, że adres: K. Al [...] nie jest adresem, pod którym mieści się siedziba Skarżącej lecz jest miejscem siedziby spółki C. wykonującej czynności zarządcze na rzecz Wspólnoty. Mimo to bezkrytycznie przyjął, że organ I instancji nie miał żadnych przesłanek do powzięcia wątpliwości co do prawidłowości podanego przez Stronę adresu. W ocenie Sądu nie może mieć znaczenia podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, że w niniejszym postępowaniu przed organem I instancji ani Skarżąca ani C. sp. z o.o., nie kwestionowały skuteczności doręczenia korespondencji.
Wyrokiem z 27 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 1401/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.
NSA za uzasadniony uznał zarzut organu o naruszeniu prawa procesowego, wskutek przyjęcia, że doręczenie Stronie pism urzędowych, w tym decyzji organu I instancji, pod adresem wskazanym w złożonej deklaracji było nieskuteczne. W związku z powyższym Sąd kasacyjny stwierdził, że w ponownym rozpoznaniu sprawy należy uznać skuteczność doręczenia i zobowiązał Sąd I instancji do odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi, w tym zwłaszcza dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: ppsa, zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa (niemającym tu zastosowania).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28 lutego 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "Czysty Region" w Kędzierzynie Koźlu z 17 sierpnia 2021 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za miesiąc 2021 r. w kwocie 4.125 zł.
Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności należy podkreślić, że niniejszy wyrok jest konsekwencją uchylenia poprzedniego wyroku wydanego w tej sprawie z 20 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Op 139/22 przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 1401/22. Oznacza to, że tutejszy Sąd orzeka w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez sąd II instancji. Jak bowiem stanowi art. 190 ppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie sądu pierwszej instancji w rozumieniu art. 190 ppsa oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie dysponuje całkowitą swobodą przy wydawaniu nowego orzeczenia, lecz obowiązany jest uwzględnić wykładnię dokonaną przez sąd drugiej instancji, która przestaje wiązać tylko w ściśle określonych przypadkach zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez WSA uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym.
Mając na względzie powyższe, Sąd zaznacza, że w wyroku z 27 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 1401/22 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził o braku podstaw do kwestionowania zastosowanej przez organ I instancji procedury doręczenia Skarżącej pism procesowych, w tym decyzji z 17 sierpnia 2021 r., na adres podany przez nią w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd kasacyjny, odwołując się do z art. 6m ust. 1b ucpg, wywiódł, że dane identyfikacyjne, wskazane w tym przepisie, są niezbędne nie tylko do zapewnienia prawidłowego obliczania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale przede wszystkim w szybkim i skutecznym komunikowaniu się z właścicielem nieruchomości w innych sprawach, w tym wszczynających określone postępowanie administracyjne. Zdaniem NSA, w takiej sytuacji trudno oczekiwać od organu, by każdorazowo przed wszczęciem postępowania prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia innego adresu strony, np. poprzez sprawdzanie we właściwym rejestrze i weryfikowanie tego. Sąd kasacyjny zwrócił przy tym uwagę, że dane strony zawarte w rejestrze REGON nie gwarantowały skuteczności doręczenia korespondencji. Adres tam podany zawierał jedynie nazwę ulicy i numer budynku wielorodzinnego, bez wskazania konkretnego lokalu, co de facto nie spełniało kryteriów prawidłowego adresu. Stąd, zdaniem NSA, podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku NSA z 30 listopada 2010 r., II FSK 1281, uznający trafność rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, że organ podatkowy stosując się do wymogów art. 165 § 1 i art. 151 op prawidłowo wydał i doręczył postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego na adres wskazany przez spółkę w złożonych deklaracjach podatkowych. W ocenie NSA obowiązek poszukiwania adresu Strony powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez nią adresu, czy też skuteczności doręczenia korespondencji. W sprawie niniejszej takich wątpliwości organ nie miał, a Strona z całą pewnością miała możliwość zapoznania się z pismami kierowanymi do niej w toku postępowania, w tym i decyzją organu I instancji. Wynika to nie tylko z zachowania przez nią terminu do wniesienia odwołania od decyzji, lecz także z treści złożonego przez nią odwołania. Sąd kasacyjny argumentował również, że Strona nie powiadomiła organu o ewentualnej zmianie adresu, pod którym należałoby ewentualnie dokonywać doręczeń, czy też nie wskazała, że postanowienie wszczynające postępowanie zostało doręczone na niewłaściwy adres i nie wskazała jaki jest adres właściwy do doręczeń, mimo obowiązku z art. 146 § 1 op. Nadto Strona nie wskazała "nowego" adresu w złożonym środku zaskarżenia. W świetle powyższego zasadnie organy uznały, że wszystkie pisma w sprawie były prawidłowo kierowane na adres wskazany w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Co istotne, w toku postępowania podatkowego przed organem I instancji ani Strona, ani jej zarządca nie zgłaszali obiekcji co do doręczania pism na adres do korespondencji wskazany w deklaracji, a wszystkie kierowane w toku postępowania pisma procesowe zostały odebrane za potwierdzeniem odbioru. Ponadto ze zgromadzonym materiałem dowodowym zapoznał się także członek zarządu Wspólnoty. NSA nie zgodził się przy tym z poglądem, że w świetle art. 146 § 1-2 op obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu uruchamia się dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego, a naruszenie przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie aktualizacji danych nie ma żadnego przełożenia na prowadzenie postępowania podatkowego. Wprost przeciwnie ma i to na każdym etapie postępowania, a nawet przed jego wszczęciem, jeżeli zachodzi wątpliwość co do rzeczywistego adresu do doręczeń. Ponadto Sąd II instancji podkreślił, że obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby lub innym wskazanym miejscu było zawsze możliwe (por. wyrok NSA z 24 maja 2004 r., FSK 40/04, wyrok WSA w Krakowie z 21 kwietnia 2016 r., I SA/Kr 232/16). Jednocześnie w sytuacji wskazania innego adresu do doręczeń niż siedziba firmy, przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik zarządcy nieruchomości. W konkluzji NSA stwierdził, że przyjęcie stanowiska zajętego przez Sąd I instancji, że jedynym i prawidłowym adresem do kierowania korespondencji jest siedziba strony wynikająca z właściwego rejestru, w istocie, tak jak w sprawie niniejszej uniemożliwiałoby skuteczne komunikowanie się organu ze stroną. Wspólnoty mieszkaniowe bowiem jako jednostki organizacyjne o niesformalizowanej organizacji, nie posiadają co do zasady stałego miejsca siedziby, a podawany przez nie adres w rejestrze REGON faktycznie nie istnieje.
Kierując się zatem wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z 27 lipca 2023 r., III FSK 1401/22, oraz będąc związanym wykładnią prawa dokonaną w tym wyroku, tut. Sąd ponownie rozpoznając niniejszą sprawę stwierdza, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo Kolegium przyjęło, iż Zarząd Związku Międzygminnego "Czysty Region" miał prawo dokonywania doręczania pism kierowanych do Strony w toku postępowania na adres korespondencyjny, podany przez nią w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a tym samym do uznania przesyłek skierowanych na ten adres za skutecznie doręczone. Wobec powyższego nie mają uzasadnionych podstaw podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 151 w zw. z art. 123, art. 144 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165, art. 200 § 1, art. 165 § 4 w zw. z art. 151 § 1, art. 169 § 1, art. 133 (pkt 1-10 skargi). Nie doszło również do naruszenia 133 § 1 w zw. z art. 138 d i e, art. 138a § 1 w zw. z art. 138e § 1, art. 138d § 1 i art. 138e § 1 op (pkt. 11-14 skargi). W stanie faktycznym sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że na etapie postępowania przed organem I instancji korespondencja była kierowana do Wspólnoty bez udziału pełnomocnika, którego na tym etapie postępowania Skarżąca nie wyznaczyła, wobec czego wskazane przepisy dotyczące zasad reprezentowania strony postępowania i rodzaju pełnomocnictw nie miały w sprawie zastosowania. Okoliczność tą przesądzono też w w/w wyroku NSA z 27 lipca 2023 r., III FSK 1401/22, stwierdzając, że bezprzedmiotowe jest ustalanie, czy spółka C. była pełnomocnikiem strony, skoro zarówno strona, jak i organy obu instancji tego faktu nie potwierdziły.
Przystępując do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji wskazać należy, że spór w sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia Skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 6ka ucpg, zgodnie z którym w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości (ust. 1). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust. 3).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że art. 6ka ucpg określa konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 ucpg. Pojęcie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, kluczowe dla określenia istoty obowiązku, o którym mowa w art. 6ka ustawy, należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych (z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji) oraz odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce. Szczegółowe zasady dotyczące selektywnego zbierania frakcji odpadów komunalnych na terenie Kędzierzyna- Koźla zostały zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego "Czysty Region", przyjętym uchwałą tego organu nr LXXIV/16/2020 z 20 października 2020 r.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dawał wystarczające podstawy do przyjęcia, że na nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], w omawianym okresie naruszono obowiązki wynikające z selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Z akt sprawy wynika, że podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej, stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów, które miało miejsce 8 kwietnia 2021 r. Ujawnione nieprawidłowości polegały na umieszczeniu w pojemniku przeznaczonym na bioodpady odpadów stanowiących tworzywa sztuczne i odpady zmieszane. Taki stan rzeczy został utrwalony na zdjęciach, które znajdują się w aktach sprawy. O naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów organ I instancji został zawiadomiony pismem z 20 kwietnia 2021 r., co stanowiło przesłankę do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na Skarżącą opłatę podwyższoną. Zebrane dowody wskazują również, że o nieprawidłowej selekcji odpadów pracownicy podmiotu wykonującego usługi odbioru odpadów komunalnych powiadomili właściciela nieruchomości, umieszczając naklejkę na pojemniku.
Stwierdzić zatem należy, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i - wbrew podnoszonym w skardze zarzutom - został ustalony zgodnie z obowiązującymi regułami, a sprawę wyjaśniono w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Zgromadzone dowody (załączone fotografie) dostatecznie potwierdzały, że Skarżąca w badanym okresie nie wywiązała się z obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, gdyż w pojemniku na bioodpady stwierdzono odpady, które nie powinny się w nich znajdować. Zgodnie z § 5 ust. 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego "Czysty Region": W ramach selektywnej zbiórki bioodpadów, na nieruchomości zbiera się surowe odpady roślinne (np. obierki z warzyw i owoców) powstające w gospodarstwach domowych oraz, jeżeli ilość tych odpadów zgromadzona w pojemniku przed ich odbiorem to umożliwia, także trawę, kwiaty, liście rozdrobnione gałęzie. Zatem zanieczyszczenie omawianej frakcji - co jednoznacznie wynika z załączonych fotografii - powodowało, że cały pojemnik musiał być odebrany przez odbiorcę odpadów jako niesegregowany (zmieszany).
Jednocześnie Sąd wskazuje, że w najnowszym orzecznictwie dominuje pogląd - podzielany w pełni także przez skład orzekający w tej sprawie - że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (podobnie np. wyroki: WSA w Szczecinie z 4 marca 2021 r., I SA/Sz 978/20 i z 10 lutego 2022 r., I SA/Sz 922/21; WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., I SA/Kr 808/21; wyrok NSA z 18 października 2018 r., II FSK 984/18, wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22). Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 802/22 "Wykładnia językowa art. 6ka ucpg prowadzi do jednoznacznych rezultatów i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka upcg i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. (...). Artykuł art. 6ka ucpg jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru. (...) Uregulowania zawarte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazują, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 upcg. stwierdza wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę. Jak zauważył organ podatkowy, podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy też nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego."
Wobec powyższego, zasadnie określono Skarżącej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za kwiecień 2021 r. z uwzględnieniem stawki opłaty podwyższonej. Do wyliczenia należności w kwocie 4.125 zł za sporny miesiąc, przyjęto dane wynikające ze złożonej przez Skarżącą deklaracji co do liczby osób zamieszkujących nieruchomość oraz właściwe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynikające z § 1 pkt 1 w zw. z § 2 uchwały Nr LXXIV/16/2020 Zgromadzenia Związku Międzygminnego Czysty Region z 20 października 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności. Dokonane wyliczenie wysokości tej opłaty nie budzi zatem zastrzeżeń.
W ocenie Sądu, przeprowadzona analiza akt sprawy i decyzji w niej wydanych nie potwierdziła naruszenia podnoszonych w skardze reguł postępowania, w szczególności dotyczących zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej, organy w wystarczający sposób wykazały naruszenie przez Wspólnotę obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, o czym jednoznacznie świadczy zawarta w aktach dokumentacja fotograficzna. Dla oceny prawidłowości skarżonej decyzji nie miały przy tym znaczenia argumenty pełnomocnika Skarżącej, że organ nie przedstawił żadnej notatki ani protokołu potwierdzającego, że to mieszkańcy nieruchomości należącej do Wspólnoty przy ul. [...] w K. dopuścili się owego naruszenia. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ucpg właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 ucpg. Zatem to nie na organie, a na właścicielu nieruchomości - w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ucpg - ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. Przepisy ucpg nie nakładają przy tym na organy obowiązku udowodnienia, jaka konkretnie osoba dokonuje naruszenia zasad selektywnej selekcji odpadów. Nie ma więc prawnego znaczenia ilu lokatorów nie przestrzegało zasad selektywnego zbierania odpadów, podobnie jak to, czy naruszeń dopuściły się osoby trzecie. To czy odpady są segregowane, czy nie - obciąża bowiem w przypadku budynków wielomieszkaniowych daną wspólnotę mieszkaniową. Za nietrafne należy więc uznać zarzuty dotyczące zaniechania przeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności brak udowodnienia Wspólnocie niedopełnienia przez nią obowiązku selektywnego zbierania odpadów.
Niezrozumiałe są również zarzuty Skarżącej dotyczące braku poinformowania jej przez organ o zmianie przepisów prawa obowiązującej od stycznia 2021 r. Sąd zauważa, że obowiązek selektywnej zbiórki odpadów ma charakter powszechny (art. 5 ust. 1 pkt 3 upcg), do którego przestrzegania właściciele nieruchomości zobowiązani byli od samego początku obowiązywania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, czyli od 1 stycznia 1997 r. Stąd wiedza o prawidłowej segregacji bioodpadów od wielu już lat jest faktem powszechnie znanym i nie sposób obciążać organów odpowiedzialnością za nieprzestrzeganie zasad selektywnej segregacji tych odpadów, zwłaszcza że pełnomocnik w skardze nie precyzuje podstawy prawnej rzekomego obowiązku informowania Wspólnoty przez organ o zmianie przepisów od 21 stycznia 2021 r. Słusznie zatem podnosi Kolegium, że zmiany, które zaszły, nie zmieniły zakresu i sposobu segregacji dotychczas segregowanych odpadów. Wrzucone do pojemnika na bioodpady folie i odpady zmieszane segregowane są od początku funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi w oparciu o ustawę z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i wiedza na temat tego, gdzie powinny być umieszczone bioodpady, odpady stanowiące metale i tworzywa sztuczne oraz odpady zmieszane jest powszechnie znana.
Niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia prawa Skarżącej do czynnego udziału w sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, Skarżącej umożliwiono czynny udział w postępowaniu, czego dowodem jest postanowienie z 12 lipca 2021 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w trakcie postępowania podatkowego przed organem I instancji Skarżąca zapoznała się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym - o czym świadczy zawarte w aktach jej Oświadczenie z 22 lipca 2021 r. Z kolei organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego i wydał decyzję w oparciu o materiały i dowody zgromadzone przez organ I instancji, których Skarżąca nie kwestionowała po zapoznaniu się z nimi. Nie można się również zgodzić ze Skarżącą, że do naruszenia zasady czynnego udziału doszło wskutek niedoręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, o czym tut. Sąd przesądził już w wyżej.
W rezultacie Sąd stwierdza, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania i w oparciu o zebrane dowody prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, co czyni nieuzasadnionymi zarzuty skargi co do naruszenia art. 122, art. 180, i art. 187 § 1 op. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ w sposób wyczerpujący dokonał zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, który następnie poddał ocenie, która jest spójna, logiczna i nie narusza granic swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Przeciwnie bowiem do zarzutów Skarżącej, Kolegium w swojej decyzji opisało stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 op. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazanych w pkt 16-27 skargi.
Sąd nie dopatrzył się też naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 6ka ucpg i art. 2 Konstytucji RP. W kontrolowanej sprawie dopełniono bowiem wszystkich wymagań, przewidzianych w art. 6ka, które uprawniały organ I instancji do nałożenia na Skarżącą opłaty podwyższonej. Dlatego też, wbrew zarzutom skargi, na tle poczynionych ustaleń faktycznych organy zastosowały właściwe przepisy prawa, dokonując prawidłowej ich interpretacji. W sprawie niniejszej nie sposób również mówić o naruszeniu przepisów o randze konstytucyjnej, skoro zaskarżona decyzja została wydana na podstawie prawidłowo powołanych przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach a wysokość opłaty ustalono na podstawie powołanej uchwały Nr LXXIV/16/2020 Zgromadzenia Związku Międzygminnego Czysty Region z 20 października 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik określonej pojemności.
W tym stanie rzeczy, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę